II GSK 348/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa NFZ, potwierdzając, że umowa między organizatorem spektaklu a solistką była umową o dzieło, a nie umową zlecenia, co wykluczało obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
Sprawa dotyczyła kwalifikacji umowy między organizatorem spektaklu a solistką jako umowy o dzieło lub umowy zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji uznał umowę za umowę o dzieło, uchylając decyzję Prezesa NFZ. NSA rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa NFZ, który zarzucał błędną kwalifikację umowy i zasądzenie kosztów. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia konkretnego rezultatu, a w przypadku artystów, ich indywidualne wykonanie dzieła stanowi jego istotę. Oddalono skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył charakteru prawnego umowy zawartej pomiędzy organizatorem spektaklu („A.” w B.) a solistką (G. B.), której przedmiotem było wykonanie partii Sylwiany w spektaklu. Organ administracji publicznej uznał, że umowa ta miała charakter umowy zlecenia, co skutkowało obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd I instancji zakwalifikował ją natomiast jako umowę o dzieło, uznając, że kluczowe jest osiągnięcie konkretnego rezultatu artystycznego, a indywidualne wykonanie roli przez solistkę nadaje spektaklowi niepowtarzalny charakter. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia określonego, obiektywnie pewnego rezultatu, podczas gdy umowa zlecenia opiera się na starannym działaniu. W przypadku umów artystycznych, takich jak wykonanie partii solowej, istotą jest twórcze i niepowtarzalne wykonanie, które stanowi rezultat dzieła. NSA odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i własnej praktyki, potwierdzając, że umowy dotyczące produkcji artystycznej, gdzie liczy się wynik pracy, mają cechy umowy o dzieło. Sąd oddalił skargę kasacyjną Prezesa NFZ, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym dotyczące błędnej kwalifikacji umowy oraz zasądzenia kosztów postępowania, które zostały prawidłowo przyznane stronie reprezentowanej przez radcę prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Umowa o wykonanie partii solowej w spektaklu, gdzie liczy się indywidualny i niepowtarzalny rezultat artystyczny, powinna być kwalifikowana jako umowa o dzieło.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia konkretnego, obiektywnie pewnego rezultatu, podczas gdy umowa zlecenia opiera się na starannym działaniu. W przypadku artystów, ich twórcze i niepowtarzalne wykonanie dzieła stanowi istotę umowy o dzieło, a nie samo podjęcie czynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 627
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 734 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o świadczeniach art. 102 § ust. 5 pkt 24
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 109
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 85 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 69 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o prawie autorskim art. 85 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim
ustawa o prawie autorskim art. 85 § ust. 2
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim
p.r. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo restrukturyzacyjne
p.r. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo restrukturyzacyjne
p.r. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo restrukturyzacyjne
p.r. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo restrukturyzacyjne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o wykonanie partii solowej w spektaklu ma charakter umowy o dzieło ze względu na indywidualny i niepowtarzalny rezultat artystyczny. Kwalifikacja umowy jako umowy o dzieło wyklucza zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach w zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Strona była prawidłowo reprezentowana przez radcę prawnego, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie zakwalifikował umowę o wykonanie partii solowej jako umowę zlecenia. Organ błędnie uznał, że uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zasądzenie kosztów na rzecz strony reprezentowanej przez pracownika (a nie profesjonalnego pełnomocnika) było nieprawidłowe.
Godne uwagi sformułowania
Treścią bowiem zobowiązania wykonawcy nie jest samo podjęcie i wykonywanie określonych czynności, lecz oznaczony w umowie ich wynik w postaci wystawienia widowiska odpowiadającego pewnym z góry ustalonym warunkom. Przy umowie o dzieło chodzi o coś więcej, o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Solista przy każdym występie kreuje na scenie indywidualną, niepowtarzalną rolę, sztukę lub kompozycję.
Skład orzekający
Cezary Pryca
przewodniczący
Dorota Dąbek
członek
Izabella Janson
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów artystycznych jako umów o dzieło, zwłaszcza w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umów z artystami wykonawcami, gdzie kluczowy jest indywidualny rezultat artystyczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatkowe i składkowe. Orzeczenie wyjaśnia niuanse związane z umowami artystycznymi.
“Czy występ solisty to umowa o dzieło czy zlecenie? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla artystów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 348/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /przewodniczący/ Dorota Dąbek Izabella Janson /sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane VI SA/Wa 1099/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-28 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1398 art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 734 § 1, art. 627, art. 750 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1099/21 w sprawie ze skargi ["A."] w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2021r., sygn. akt VI SA/Wa 1099/21 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, obecnie: Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę ["A."] w B. (dalej też: "strona", "skarżąca") i uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: "organ", "Prezes NFZ") z [...] lutego 2021r.,nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego i umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu (dalej też: "organ I instancji") pismem z 14 września 2020r., na podstawie art. 109 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020r., poz. 1398 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach"), wystąpił do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym G. B. (dalej też: "zainteresowana", "uczestniczka") na dzień 16 stycznia 2016r., z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na rzecz płatnika składek ["A."] w B. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Zabrzu wskazał, że u płatnika składek ["A."] w B. została przeprowadzona kontrola. W trakcie kontroli ustalono, że zainteresowana wykonywała u ww. płatnika składek usługi w dniu 16 stycznia 2016r. W wyniku przeprowadzonej kontroli ZUS zakwestionował umowę o dzieło i stwierdził, że czynności wykonywane przez zainteresowaną miały charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Decyzją z [...] lutego 2021r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, w związku z art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanej, stwierdził objęcie jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w dniu [...] stycznia 2016r. z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na rzecz płatnika składek ["A."] w B.. ["A."] w B. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uchylając decyzje organu wskazanym na wstępie wyrokiem z 28 października 2021r. za zasadne uznał zarzuty powołane w skardze, a jednocześnie mając na uwadze, że prowadzenie dalszego postępowania administracyjnego byłoby w przedmiotowej sprawie zbędne, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. Sąd I instancji stwierdził, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej pomiędzy skarżącą a zainteresowaną, której przedmiotem był udział uczestniczki w spektaklu "[...] " w charakterze solistki, partia Sylwiany. W ocenie strony skarżącej, umowa ta wypełniała kryteria umowy o dzieło a w opinii organu, uczestniczce zlecono tylko staranne wykonanie czynności. Zdaniem WSA istota sprawy sprowadza się do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytania, czy była to umowa o dzieło, czy też inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami K.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w zaistniałym stanie faktycznym zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych umów. Sąd I instancji przywołał treść art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym" oraz art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, wskazujący podmiot odpowiedzialny za odprowadzanie składek w imieniu osoby wykonującej pracę. Następnie przywołał art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, określający czas powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym określono kto obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym. W dalszej części uzasadnienia WSA przytoczył art. 627 i art. 750, a także art. 734 K.c. Odwołując się do orzecznictwa i poglądów doktryny przedstawił wykładnię tych przepisów, wskazał motywy dokonanej klasyfikacji prawnej przedmiotowej umowy i stwierdził, że wskazana w niej czynność, tj.: wykonania określonej produkcji artystycznej za wynagrodzeniem, ma cechy umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia. Treścią bowiem zobowiązania wykonawcy nie jest samo podjęcie i wykonywanie określonych czynności, lecz oznaczony w umowie ich wynik w postaci wystawienia widowiska odpowiadającego pewnym z góry ustalonym warunkom. Wskazał, że zainteresowana była zobowiązana do osiągnięcia określonego rezultatu artystycznego w wykonaniu utworu. Sąd I instancji przyznał rację stronie skarżącej, że solista przy każdym występie kreuje na scenie indywidualną, niepowtarzalną rolę, sztukę lub kompozycję. Reakcje widzów, przepływ energii pomiędzy widownią a sceną, sprawiają zaś, że wykonywany utwór, jego interpretacja, a w rezultacie przekaz artystyczny, każdorazowo się różnią. W ocenie WSA należy zatem przyjąć, że w niniejszej sprawie przedmiot zawartych umów stanowił artystyczne wykonanie utworu. W skardze kasacyjnej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ w sposób nieprawidłowy zakwalifikował zawartą przez skarżącą z uczestnikiem postępowania umowę o dzieło, jako umowę o świadczenie usług, a tymczasem jak wynika z całości zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie można uznać, że zawarta umowa jest umową o dzieło; b) art. 205 § 2 p.u.s.a., poprzez zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu w wysokości 480 zł, a jak wynika z zebranego materiału dowodowego strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (a pracownika), co wyklucza zasądzenie ww. kwoty. II. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie : a) art. 734 §1 w zw. z art. 750 kodeksu cywilnego i przyjęcie, że zawarta pomiędzy skarżącą, a uczestnikiem postępowania umowa jest umową o dzieło, a nie zlecenia, co doprowadziło do uznania, że organ w sposób nieprawidłowy dokonał jej zakwalifikowania i uznania, że uczestnik postępowania podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu; b) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021r., poz. 1285) i przyjęcie, że uczestnik postępowania nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a tymczasem z całości zebranego materiału wynika, że zawarta umowa o świadczenie usług kwalifikuje ją do tego rodzaju ubezpieczenia. ["A."] w B. nie skorzystała z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu I instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w niej zarzuty wraz z ich argumentacją zawartą w jej uzasadnieniu nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Osią sporu w przedmiotowej sprawie, tak w świetle motywów wyroku, jak i wywiedzionej od niego skargi kasacyjnej, jest ocena prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji klasyfikacji umowy łączącej ["A."] w B. z G. B. do kategorii umów o dzieło. Organ dokonując oceny przedmiotowej umowy uznał, że należało zaklasyfikować ją jako umowę zlecenia (art. 734 § 1 k.c.). Sąd I instancji stwierdził natomiast, że umowa ta z uwagi na charakter jej rezultatu była umową o dzieło (art. 627 k.c.). Wobec powyższego kontrola objętego skargą kasacyjną wyroku wymaga w pierwszej kolejności wskazania, że zgodnie z art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Natomiast w myśl art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego przyjmuje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o dzieło wymaga, aby czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło - "wykonawcą") doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu, lecz samo osiągnięcie tego rezultatu, pozostające poza zakresem obowiązków świadczącego. Przy umowie o dzieło chodzi o coś więcej, o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku niezrealizowania celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski w: System prawa prywatnego. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck -Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). Z kolei umowa zlecenia jest umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. W myśl art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W związku z tym ustalenie, że konkretna umowa jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", rodzi obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. W świetle nakreślonego na wstępie problemu interpretacyjnego oraz charakteru umów stanowiących oś sporu, przywołania, w uzupełnieniu do powyższych wywodów, wymaga linia orzecznicza, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tą sprawę podziela, a która odnosi się do kwestii elementów i wymogów, jakie mieć należy na uwadze dokonując klasyfikacji umowy, efektem której ma być wykonanie utworu artystycznego. Jak bowiem stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 13 marca 1967r., sygn. akt I CR 500/66, umowa, w której strona zobowiązuje się do wykonania określonej produkcji artystycznej za wynagrodzeniem, ma cechy umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia. Treścią bowiem zobowiązania wykonawcy nie jest samo podjęcie i wykonywanie określonych czynności, lecz oznaczony w umowie ich wynik w postaci wystawienia widowiska odpowiadającego pewnym z góry ustalonym warunkom. Powyższego charakteru prawnego nie traci umowa wskutek tego, że przedmiotem zobowiązania jest wystawienie nie jednego, lecz większej ilości widowisk. Mimo bowiem zmiany ilościowej treść zobowiązania nie ulega zmianie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 września 2019r. (sygn. akt II GSK 546/19) rozważając charakter prawny umowy, której przedmiotem było przygotowanie i wykonanie partii solowych (tenor) podczas koncertu, należy mieć na uwadze w takim przypadku, że artystyczne wykonanie utworu" (art. 85 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim), do którego zalicza się m.in. działanie aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy, mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania (art. 85 ust. 2). Jak dalej podkreślił NSA, mając na uwadze nie tylko to, że stroną umowy jest artysta, ale także uwzględniając niesporny przedmiot umowy, tj. fakt powierzenia temu artyście wykonania określonych partii solowych podczas opisanych koncertów - należało przyjąć, że przedmiotem umowy było pozostające pod ochroną artystyczne wykonanie utworu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, oczywistym jest, że skarżąca ["A."] zaproponowała uczestniczce postępowania udział w spektaklu "[...] " w celu artystycznego wykonania w charakterze solistki partii Sylwiany. Trafnie wskazał Sąd I instancji, iż występ G. B. we wspomnianym spektaklu i wykonanie osobiście przez uczestniczkę partii solistki z uwagi na walory wokalne i przygotowanie muzyczne przyczyniło się do indywidualnego i wyjątkowego charakteru spektaklu, nadając mu określoną rangę artystyczną, a solista przy każdym występie kreuje na scenie indywidualną, niepowtarzalną rolę, sztukę lub kompozycję, zaś reakcje widzów, przepływ energii pomiędzy widownią a sceną, sprawiają, że wykonywany utwór, jego interpretacja, a w rezultacie przekaz artystyczny, każdorazowo się różnią. Tym samym do zawartej pomiędzy wymienionymi podmiotami umowy w pełni zastosowanie ma przywołane kryterium podmiotowe charakterystyczne dla umowy o dzieło. Specyfika tworzenia lub odtwarzania rozumianego, jako osobiste i niepowtarzalne z uwagi na cechy wykonawcy podejście do wykonania istniejącego już utworu, wpływa również na możliwość ścisłego i precyzyjnego określenia przedmiotu umowy o dzieło w treści zawieranej umowy. Trudno bowiem zakładać, że w umowie da się skrupulatnie opisać mające powstać dzieło, aby później poddać krytycznej ocenie sposób wykonania umowy, szczególnie gdy wykonanie dzieła ma charakter scenicznego "wykonania na żywo" (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2017r., sygn. akt III UK 53/16). Również brak precyzyjnego określenia odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie zobowiązania umownego w umowie o dzieło, pomimo, iż jest to jeden z elementów charakteryzujących ten rodzaj umowy, w przypadku umów, których przedmiotem jest występ artystyczny, nie może być traktowany w sposób ścisły czy wręcz rygorystyczny, eliminujący zawartą umowę spod kategorii umów o dzieło. W swojej istocie bowiem wykonanie utworu muzycznego nie jest adresowane do zamawiającego dzieło lecz do odbiorców koncertu czy spektaklu i opinie tychże odbiorców oraz krytyków stanowią mierzalny choć subiektywny wyznacznik dla oceny dzieła, jako przedmiotu finalnego umowy jej rezultatu (por. wyrok NSA z 26 września 2019r., sygn. akt II GSK 546/19). Podsumowując, za prawidłową uznać należy ocenę umowy zawartej przez skarżącą z G. B. jakiej dokonał Sąd I instancji. Zasadnie bowiem uznał, iż ["A."] z uczestniczką postępowania łączyła umowa o dzieło nie zaś umowa zlecenia, jak wywiódł to organ. Niezasadne są wobec tego zarzuty wskazane w punkcie I. a) i II. a) petitum skargi kasacyjnej w ramach których organ zmierzał do wytknięcia Sądowi I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania wynikającego z błędnej oceny charakteru spornej umowy. W konsekwencji nie jest również zasadny zarzut skargi kasacyjnej, wskazany w punkcie II. b) jej petitum - naruszenia przez niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. Przywołany przepis stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub są osobami z nimi współpracującymi. Skoro Sąd I instancji zasadnie uznał, że sporna umowa nie była umową zlecenia, to brak było podstaw do zastosowania przywołanej regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach i objęcia G. B. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, jak uczynił to organ wadliwie interpretując przedmiotową umowę. Niezasadny okazał się również zarzut postawiony w pkt 1 b) petitum skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie "art. 205 § 2 p.u.s.a." przez zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu w wysokości 480 zł, podczas gdy skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na treść zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że autorowi skargi kasacyjnej w istocie chodziło o zarzucenie art. 205 § 2 p.p.s.a., a wskazanie skrótu "p.u.s.a." miało charakter oczywistej omyłki. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Nie ulega wątpliwości, że przepis ten może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku zasądzania przez Sąd administracyjny kosztów postępowania na rzecz strony reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem. W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom Prezesa NFZ skarżąca była reprezentowana nie tylko przez pracownika, który podpisał skargę, ale również przez radcę prawnego, o czym świadczy dołączone do skargi pełnomocnictwo (k. 11 i 46 akt WSA). Podkreślić należy, że WSA całą korespondencję, w tym zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi, kierował do tegoż właśnie radcy prawnego na adres jego kancelarii, gdzie korespondencja ta była odbierana, a skarżąca następnie reagowała na wezwania WSA. W takim stanie rzeczy, WSA prawidłowo przyjął, że skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego i uwzględniając skargę zasądził również na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania obejmujący wynagrodzenie tego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI