II GSK 347/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organizacji społecznej, uznając, że nie wykazała ona interesu społecznego uzasadniającego jej dopuszczenie do postępowania administracyjnego w sprawie zmiany zezwolenia na przewóz osób.
Organizacja społeczna Z. w W. domagała się dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany zezwolenia na przewóz osób. Organy administracji oraz WSA uznały, że organizacja nie wykazała przesłanki interesu społecznego, a jej wniosek wynikał z ochrony interesów jej członków, będących konkurentami strony postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organizacja musi konkretnie wykazać interes społeczny, a nie tylko ogólne cele statutowe czy potencjalną wiedzę.
Sprawa dotyczyła odmowy dopuszczenia organizacji społecznej Z. w W. do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Marszałka Województwa Lubelskiego w sprawie zmiany zezwolenia na przewóz osób. Organizacja wniosła o dopuszczenie, powołując się na cele statutowe i interes społeczny, w tym ochronę interesów pasażerów oraz zasad uczciwej konkurencji. Marszałek odmówił, uznając, że organizacja działa w interesie swoich członków, będących konkurentami wnioskodawcy. SKO utrzymało tę decyzję. WSA w Lublinie oddalił skargę organizacji, podkreślając, że nie wykazała ona konkretnie, na czym polega interes społeczny jej udziału w sprawie, a jej argumenty były zbyt ogólne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organizacji, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organizacja musi kumulatywnie wykazać uzasadnienie celami statutowymi oraz interes społeczny. Wskazał, że pojęcie interesu społecznego wymaga indywidualizacji i nie może służyć partykularnym interesom organizacji lub jej członków. Organizacja nie przedstawiła konkretnych argumentów przemawiających za interesem społecznym, a jedynie ogólne stwierdzenia o posiadanej wiedzy i zamiarze wypowiedzenia się po zapoznaniu z aktami. NSA uznał, że taka postawa nie uzasadnia dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna nie wykazała przesłanki interesu społecznego, a jej wniosek wynikał z ochrony partykularnych interesów jej członków.
Uzasadnienie
Organizacja społeczna musi konkretnie wykazać, na czym polega interes społeczny jej udziału w sprawie, a nie tylko powoływać się na ogólne cele statutowe lub potencjalną wiedzę. Brak takiego wykazania, w sytuacji gdy interesy członków organizacji są sprzeczne z interesem strony postępowania, skutkuje odmową dopuszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 22a § ust. 1 pkt 2 lit. a)
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organizacja społeczna nie wykazała interesu społecznego uzasadniającego jej dopuszczenie do postępowania. Udział organizacji w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom jej członków. Organizacja musi konkretnie wykazać, w jaki sposób jej udział przyczyni się do lepszego rozstrzygnięcia sprawy i będzie zgodny z interesem społecznym.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie przyjął, że organizacja działa wyłącznie w interesie swoich członków. Organizacja nie wykazała przesłanki działania w interesie społecznym. Wskazanie wiedzy i odniesienie się do wniosku strony może mieć miejsce dopiero po dopuszczeniu do udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "interesu społecznego" jest typowym określeniem ocennym, wymagającym każdorazowo zindywidualizowania z perspektywy konkretnego stanu faktycznego sprawy. Nie ma wątpliwości, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków... Nie jest więc wykazaniem interesu społecznego sytuacja, w której organizacja twierdzi, że jak już uzyska dostęp, zapozna się z aktami sprawy, to będzie mogła coś więcej powiedzieć w sprawie i zabrać realny głos.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Cezary Pryca
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanki interesu społecznego przez organizacje społeczne ubiegające się o dopuszczenie do udziału w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organizacja społeczna ubiega się o dopuszczenie do postępowania dotyczącego innej osoby, a jej członkowie mogą być konkurentami strony postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kryteria dopuszczania organizacji społecznych do postępowań administracyjnych, co jest ważne dla wielu organizacji i prawników. Pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'interesu społecznego'.
“Kiedy organizacja społeczna może wejść do gry w cudzej sprawie? Kluczowe kryteria interesu społecznego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 347/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Cezary Pryca Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Dopuszczenie do udziału w postępowaniu Sygn. powiązane III SA/Lu 480/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-12-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 183 § 2 pkt 5 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 31 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371 art.22a ust. 1 pkt 2 lit. a) Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 480/19 w sprawie ze skargi Z. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2019 r. nr SKO.41/2363/DR/2019 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie I. Wnioskiem z 15 maja 2019 r. z. w W, (dalej jako związek, skarżący) wniósł o dopuszczenie do udziału na prawach strony w toczącym się przed Marszałkiem Województwa Lubelskiego postępowaniu w sprawie zmiany zezwolenia dla przewoźnika C. Spółka jawna na regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej "[...]". II. Marszałek Województwa Lubelskiego postanowieniem z 28 maja 2019 r. znak IM-V.8070.465.1.2019.KORN, działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. odmówił dopuszczenia związku do udziału w ww. postępowaniu administracyjnym. Wskazał, że cele statutowe związku, a także sposób ich realizacji jako zbieżne z przedmiotem postępowania administracyjnego mogłyby - co do zasady - uzasadniać wniosek o dopuszczenie (§ 4 i 5 Statutu). Zastrzeżenia organu wzbudziło natomiast spełnienie przesłanki dotyczącej interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem organizacji do postępowania. Zgodnie z § 4 pkt 1 ust. 1 Statutu, celem Związku jest "ochrona, promowanie i reprezentowanie wspólnych etycznych, ekonomicznych i prawnych interesów swoich członków, związanych z działalnością w zakresie spedycji i logistyki. Zdaniem organu związek nie działałby w interesie społecznym, lecz w celu ochrony interesów wąskiej grupy osób (podmiotów) prowadzących działalność konkurencyjną wobec strony postępowania, tj. w interesie członków T., jak i samego związku jako przedsiębiorcy. III. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie postanowieniem z 28 czerwca 2019 r. znak SKO.41/2363/DR/2019 utrzymało w mocy zaskarżone zażaleniem związku postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. IV. Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Lu 480/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę związku na ww. postanowienie SKO. Zdaniem WSA, związek wskazał jedynie, że jego udział w postępowaniu jest uzasadniony interesem społecznym czyli interesem pasażerów korzystających z linii komunikacyjnej, do której procedowana jest zmiana zezwolenia oraz interesem innych uczestników ruchu drogowego w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i poszanowania zasad zdrowej i uczciwej konkurencji. Nie wyjaśnił na czym konkretnie polegać ma ta ochrona bezpieczeństwa i zasad uczciwej konkurencji w kontekście racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad danym postępowaniem w indywidualnej sprawie. W czym widzi zagrożenie interesów uczestników i bezpieczeństwa ruchu, które uzasadniałoby jego udział w postępowaniu innego przewoźnika niezrzeszonego w tej organizacji. Jakie konsekwencje dla pasażerów linii komunikacyjnej, której dotyczy zmiana zezwolenia może nieść dokonanie takiej zmiany. Organizacja społeczna, starająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, powinna precyzyjnie i konkretnie wykazać, z jednej strony prawny związek zachodzący pomiędzy jej celami statutowymi, a materialnoprawnym przedmiotem sprawy, i jednocześnie z drugiej strony - względy interesu społecznego, które przemawiają za dopuszczeniem organizacji do tegoż konkretnego postępowania, w celu sprawowania dodatkowej kontroli społecznej. Nie można uznać że związek wykazał zaistnienie przesłanki interesu społecznego, gdy jedynie twierdzi, że dysponuje wiedzą w kwestiach objętych swoimi celami oraz przedmiotem postępowania, do którego żąda dopuszczenia i ma zamiar wypowiedzieć się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności przedstawionego rozkładu jazdy przewoźnika i wykonywania dotychczasowego zezwolenia. Związek wskazuje, że za dopuszczeniem organizacji do udziału w postępowaniu przemawia interes pasażerów korzystających z linii komunikacyjnej, co do której procedowana jest zmiana zezwolenia oraz interesem innych uczestników ruchu drogowego w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i poszanowania zasad zdrowej i uczciwej konkurencji bez głębszego uzasadniania tych twierdzeń. W świetle poczynionych przez organy ustaleń, nie jest dowolna ocena organów, że udział związku w postępowaniu jest uzasadniony nie interesem społecznym a interesem jego członków, których ochrona interesów etycznych, ekonomicznych i prawnych oraz działalność w zakresie spedycji i logistyki stawiana jest na pierwszym miejscu w celach T. (§ 4 ust. 1 pkt 1 Statutu). Cele te mają priorytet nad innymi dodatkowymi celami i w tym kontekście należało ocenić stwierdzenie organu co do realizowania partykularnych interesów członków organizacji. Nie zmienia tego faktu nawet ogólne wskazanie na działanie na rzecz poszanowania zasad uczciwej konkurencji czy też poprawy bezpieczeństwa transportu (cele te wskazano w ust. 2 § 4 Statutu) ani też okoliczność, iż członkowi organizacji nie świadczą usług na linii komunikacyjnej, której dotyczy postępowanie. Zgodzić się należy z organem, że członkowie związku prowadząc działalność gospodarczą w zakresie szeroko rozumianego transportu są żywotnie zainteresowani ze względów konkurencyjnych w udziale w postępowaniu. W sytuacji, gdy skarżący nie wskazał żadnych konkretnych argumentów przemawiających za interesem społecznym w dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu innego przewoźnika, to nie jest dowolna ocena organu, że udział organizacji społecznej, której członkami jest określona liczba przewoźników w niej zrzeszonych, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uprawnień innego konkurencyjnego przewoźnika nie będącego członkiem związku jest sprzeczny z pojęciem interesu społecznego. Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. V. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z. w W. zaskarżając go w całości i na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucając mu, że został wydany z naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisem art. 31 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "kpa") i przepisami art. 6, 7, 7a, 8 i 77 kpa - poprzez ich błędne zastosowanie, i w konsekwencji oddalenie skargi T., na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że: ▪ T. działa wyłącznie w interesie swoich członków, a to ze względu na to, że jego członkami są przewoźnicy, co implikuje uznanie, że są Oni podmiotami konkurencyjnymi wobec Strony postępowania – C. sp. j., T. działa w celu realizacji partykularnych interesów swoich członków i jest żywotnie zainteresowane uniemożliwieniem uzyskania przez Stronę wnioskowanej zmiany zezwolenia - pomimo, że żaden z członków Skarżącego, czy też sam Skarżący nie prowadzi ani nie planuje prowadzić przewozów na linii komunikacyjnej, której dotyczy wniosek, ▪ działanie T. w interesie swoich członków zaprzecza działaniu tej organizacji w interesie społecznym, ▪ T. nie wykazał przesłanki działania w niniejszym postępowaniu w interesie społecznym, w tym nie wyjaśnił na czym miałyby polegać działania T. podejmowane w celu ochrony bezpieczeństwa i zasad uczciwej konkurencji oraz ochrony pasażerów i bezpieczeństwa ruchu w kontekście wnioskowanej zmiany zezwolenia, a nadto nie oparł swojego wniosku, a także i skargi na art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej "utd"), ▪ uzasadnienie przydatności T. w toku niniejszego postępowania z punktu widzenia celów statutowych organizacji nie zostało wykazane, albowiem Skarżący jedynie zasygnalizował posiadanie wiedzy w zakresie objętym postępowaniem lecz jej zaprezentował - podczas gdy zaprezentowanie tej wiedzy i odniesienie się do wniosku Strony mogłoby mieć miejsce jedynie po dopuszczeniu T. do udziału w postępowaniu i zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i w konsekwencji poprzez przyjęcie, że nie zachodzą kumulatywnie dwie (jak twierdzi Sąd trzy, str. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) przesłanki udziału Skarżącego w postępowaniu w sprawie zmiany zezwolenia przewoźnika C. Spółka jawna na regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej "[...]", tj. że brak jest przesłanki w postaci interesu społecznego w dopuszczeniu Skarżącego do postępowania, pomimo istnienia obiektywnie takiego interesu społecznego. Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby nie zostały popełnione, WSA w Lublinie zmuszone byłoby uchylić postanowienie SKO i poprzedzające je postanowienie Marszałka Województwa Lubelskiego. Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i obu postanowień oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. VI. Naczelny Sąd Administracyjnym stwierdzając brak udziału w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji strony postępowania głównego – C. Sp. j. w L., zawiadomił ten podmiot, który nie zgłosił jednak żadnych uwag w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: VII. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednakże bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Wskazany przepis istotnie ogranicza kognicję NSA, zawężając ją jedynie do granic skargi kasacyjnej (zasada związania zarzutami). Niemniej jednak uprawnienie do wyjścia poza te granice i obowiązek uwzględnienia skargi kasacyjnej ma miejsce wówczas, gdy wystąpi nieważność postępowania, której przesłanki taksatywnie wylicza art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że pomimo oczywistego braku zawiadomienia przez WSA strony C. Sp. j. w L., która jako podmiot inicjujący postępowanie główne powinna była brać udział również w postępowaniu wpadkowym, dotyczącym dopuszczenia T. do udziału w sprawie, nie występuje ostatecznie żadna z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, w szczególności zaś sprecyzowana w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że nieważność postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zachodzi, gdy strona, na skutek naruszenia przepisów przez Sąd pierwszej instancji, nie uczestniczy w postępowaniu, nie otrzymuje zawiadomień i pism, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień przed wydaniem wyroku. Niewątpliwie WSA w Lublinie powinien był zauważyć, że w postępowaniu o dopuszczenie do udziału organizacji społecznej, winien brać udział podmiot, który to postepowanie zainicjował. Jednakże wskazać należy również, że w sytuacji, gdy niezawiniony brak udziału dotyczy osoby, która nie wniosła skargi kasacyjnej, bądź gdy na podstawę nieważności wskazaną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. powołuje się strona postępowania, która nie została pozbawiona możności obrony swych praw, a pozbawienie dotyczy jej przeciwnika i wyrok zaskarżony skargą kasacyjną jest dla niego korzystny, to nie ma powodów by z urzędu uwzględnić fakt pozbawienia innej strony niż skarżąca kasacyjnie możliwości obrony swoich praw, chyba że tego by w istocie zażądała. Z uwagi z jednej strony na doniosły charakter i wagę przesłanek nieważności postępowania, z drugiej zaś na potrzebę mimo wszystko nie tyle formalnego co racjonalnego ich oceniania, trudno narzucać jedno, niejako wzorcowe rozwiązanie, tj. że NSA jest albo zawsze w takiej sytuacji zwolniony z uwzględniania faktu pozbawienia możliwości obrony praw innego niż skarżący kasacyjnie podmiotu, albo też że wręcz przeciwnie, zawsze go musi uwzględniać. Usztywnienie reguł interpretacji nie służy w tym przypadku rzeczowej ocenie przede wszystkim celu, dla którego ochrona normami dotyczącymi nieważności postępowania została wprowadzona. Nie można zatem nie uwzględnić tego, jak zakończyło się postępowanie przed Sądem pierwszej instancji z perspektywy strony, którą "pozbawiono możliwości działania" oraz jakie jest też jej stanowisko w tym zakresie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny zawiadomił C. Sp. j. w L. o toczącej się przed nim sprawie, doręczając m.in. odpis skargi kasacyjnej. Strona, prawidłowo powiadomiona, nie wyraziła jednak chęci uczestnictwa w postępowaniu, przez co nie może być wątpliwości, że nie jest też zainteresowana podważaniem korzystnego dla siebie wyroku WSA w Lublinie poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej z uwagi na pozbawienie jej możliwości działania. Jak zatem wskazano, nieważność postępowania, pomimo błędu Sądu pierwszej instancji, nie zachodzi. VIII. Odnosząc się do sformułowanych zarzutów należy odwołać się do zasad na jakich organizacja społeczna może domagać się zapewnienia jej udziału w sprawie innej osoby. Istota podniesionych uchybień tkwi bowiem w przekonaniu strony skarżącej kasacyjnie, że organy powinny były ją dopuścić do udziału w sprawie, czego wskutek błędnej oceny okoliczności jej funkcjonowania, nie uczyniły. Zgodnie zatem z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z przepisu tego wynika zatem, że dopuszczenie organizacji do postępowania, jakie toczy się przed organem administracyjnym w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. (poza oczywiście tym, że sprawa musi dotyczyć innej osoby), tj.: 1) dopuszczenie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz 2) przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca kasacyjnie domaga się dopuszczenia do udziału w sprawie innego podmiotu i że krok taki jest uzasadniony jej celami statutowymi. Przedmiotem sporu jest natomiast brak przesłanki interesu społecznego po stronie skarżącej. Pojęcie "interesu społecznego" jest typowym określeniem ocennym, wymagającym każdorazowo zindywidualizowania z perspektywy konkretnego stanu faktycznego sprawy. Kryterium "interesu społecznego", jako ustawowo niedookreślone, jest przy tym zmienne w czasie, chociażby z uwagi na wartości uznawane w społeczeństwie za istotne, czy też określoną praktykę funkcjonowania tak państwa jak i obywateli. Nie ma wątpliwości, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, jak również nie może prowadzić, poprzez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników sprawy, do naruszenia sfery prywatnej stron postępowania, wkraczania w ich życie, plany zawodowe lub do narażania na inne nieprzyjemności, związane z udziałem podmiotów obcych względem stron. Dodatkowo, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, istotną przesłanką jest także potrzeba ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, jaka może się pojawiać na tle sprawy. Należy zatem podkreślić, że ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w sprawie organizacja społeczna musi wykazać istnienie przesłanki interesu społecznego uzasadniającej jej udział w sprawie. Nie wystarczy więc jedynie ogólnikowe sformułowanie wniosku, z powołaniem się że organizacja działa w interesie społecznym, czy też ma na celu ochronę pewnych uniwersalnych, o wysokim poziomie ogólności dóbr, gdyż wówczas dopuszczenie do udziału byłoby zasadą, którą nie jest. Powołująca się na interes społeczny organizacja społeczna, pretendująca w ten sposób do roli podmiotu na wzór amicus curiae, ma wspomóc rozstrzygnięcie sprawy, a nie stanowić kolejne obciążenie, tak dla organu jak i przede wszystkim stron. Poprzez udział organizacji społecznej ma nastąpić więc włączenie czynnika społecznego w zakres rozpoznawanej sprawy, tak aby zapewnić kolejne, z założenia obiektywne spojrzenie na jej istotę i pomóc w jej rozstrzygnięciu. Nie jest więc wykazaniem interesu społecznego sytuacja, w której organizacja twierdzi, że jak już uzyska dostęp, zapozna się z aktami sprawy, to będzie mogła coś więcej powiedzieć w sprawie i zabrać realny głos. Tego rodzaju stanowisko nie uzasadnia działania w ramach wymaganego interesu społecznego. Oczywiście, nie mając dostępu do akt trudno oczekiwać, aby już na etapie ubiegania się o dopuszczenie do udziału w sprawie dany podmiot zaprezentował kompletne stanowisko i plan działania w postępowaniu. Niemniej jednak co najmniej oczekiwać należałoby, że organizacja na tyle sprecyzuje swoje stanowisko względem przedmiotu postępowania, że szala ocen przechyli się na stronę dopuszczenia do udziału, rozwiewając wątpliwości co do możliwego działania np. we własnym bądź cudzym interesie i w istocie utrudniania postępowania, zamiast pomagania organowi. Dobre chęci organizacji, czy też jej ciekawość względem toczącego się postępowania, nie są w żaden sposób w stanie uzasadnić dopuszczenia jej do udziału. Poza więc ogólnym powołaniem się na swoje cele i działania, w zasadzie brak jest w niniejszej sprawie bardziej szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób udział związku pracodawców T., przełoży się na interes społeczny. Zgodnie z § 4 ust. 1 Statutu T., jego celami, oprócz celów wskazanych w ustawie o organizacjach pracodawców, są: 1) ochrona, promowanie i reprezentowanie wspólnych etycznych, ekonomicznych i prawnych interesów swoich członków, związanych z działalnością polegającą na wykonywaniu przewozów drogowych oraz działalności w zakresie spedycji i logistyki; 2) tworzenie wśród polskiej i zagranicznej opinii publicznej pozytywnego wizerunku polskiego transportu drogowego oraz wpływanie na właściwe zrozumienie celów T. zarówno przez szeroko pojętą opinię publiczną jak i organy państwa i administracji. Statut określa też szereg działań podejmowanych przez T., a także sposoby ich realizacji w praktyce funkcjonowania. W § 5 pkt 6 wskazuje natomiast, że cele i zadania T. są realizowane m.in. poprzez przystępowanie w charakterze strony do postępowania administracyjnego i sądowego w indywidualnych sprawach, mających istotne znaczenie dla ogółu Członków T. i uzasadnionych celami statutowymi T. oraz interesem społecznym. Jest to jedyne postanowienie Statutu, z którego wynika powołanie się na przesłankę interesu społecznego. Nadal jednak związek pracodawców T. zorientowany jest na udział w sprawach mających istotne znaczenie dla ogółu jego członków. Nie można zatem przyjąć, aby T. wykazało przesłankę interesu społecznego. Realizacja partykularnych celów nadal bowiem przeważa nad wskazywaną chęcią działania w sprawie, w celu jej lepszego wyjaśnienia. Nie jest zatem zasadne twierdzenie skargi kasacyjnej, że WSA nieprawidłowo przyjął, jakoby T. działała wyłącznie w interesie swoich członków ze względu na to, że członkami są przewoźnicy, a przez to są podmiotami konkurencyjnymi wobec strony postępowania. Jakkolwiek rozumowanie to jest logiczne (podmioty działające na tym samym rynku są konkurentami), to jednak ani WSA ani też NSA nie twierdzą, gdyż nie ma do tego powodu, że T. działa wyłącznie w tym celu, co skarga kasacyjna błędnie podkreśla. Istotą wypowiedzi Sądu pierwszej jak i drugiej instancji jest podkreślenie, że więź pomiędzy celami nastawionymi na sprawy związku pracodawców i ich członków jest silniejsza niż interes społeczny. To zaś, że nawet działanie w celu realizacji własnych celów nie wyklucza dopuszczenia do udziału w sprawie innej osoby, jest w pełni akceptowalne. Jednakże podkreślenia wymaga, że taka sytuacja, nadal wymaga wykazania, dlaczego dopuszczenie będzie uzasadnione z punktu widzenia interesu społecznego. Tymczasem skarżąca kasacyjnie prezentuje ogólne wyjaśnienia o potrzebie swojego udziału w sprawie, podkreślając, że jak już owo prawo uzyska, to wtedy szeroko odniesie się do istoty postępowania. Wbrew skardze kasacyjnej, w sprawie nie chodzi również o wykazanie, czy T. działa w celu realizacji partykularnych interesów swoich członków i jest żywotnie zainteresowane uniemożliwieniem uzyskania wnioskowanej zmiany zezwolenia, gdyż żaden z członków skarżącej, czy też sam związek nie prowadzi ani nie planuje prowadzić przewozów na linii komunikacyjnej, której dotyczy wniosek. Nie chodzi o to, że powierzchownie rzecz ujmując nikt w związku pracodawców nie interesuje się kierunkiem rozwoju i działaniami C. Sp. j. Paradoksalnie, ów brak zainteresowania, powiązany z brakiem wykazania co do sprawy mógłby wnieść udział skarżącej np. w kwestii bezpieczeństwa czy ochrony konkurencji, świadczy właśnie za odmową dopuszczenia do udziału w sprawie. Strona sama zwraca przez to uwagę, że nie ma nic do powiedzenia, co w sprawie mogłoby zostać uznane za użyteczne i pomocne przy jej rozstrzyganiu. Z kolei art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, został wskazany przez WSA w celu wykazania odrębności pomiędzy sprawą niniejszą i żądaniem skarżącej a sprawą na którą się ona powoływała, jako mającą uzasadniać dopuszczenie do udziału. Niezasadne są także twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że wskazanie wiedzy i odniesienie się do wniosku strony domagającej się zmiany zezwolenia, może mieć miejsce jedynie po dopuszczeniu T. do udziału w tym postępowaniu i zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Tego rodzaju rozumowanie powodowałoby, że każda organizacja społeczna powinna być a limine dopuszczana do udziału w każdym postępowaniu, do którego aspiruje, gdyż być może po analizie akt zwróci uwagę na okoliczność, która przyda się przy rozstrzyganiu sprawy. Sąd nie wymaga posiadania kompleksowej wiedzy na temat danego postępowania, o czym już powiedziano. Wymaga jednak takiego poziomu "zaangażowania" w materię rozstrzyganej sprawy (prawną lub faktyczną), który pozwoli stwierdzić, że udział danej organizacji będzie rzeczywiście wartościowy. Samo twierdzenie, że po przyłączeniu się do sprawy organizacja z pewnością coś cennego orzeczniczo do niej wniesie, nie spełnia wymogu przemawiania za udziałem interesu społecznego. Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI