II GSK 346/21

II GSK 346/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 24/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-10-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106 par. 3, art. 137 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 612
art. 6 ust. 1 i 4, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant: Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D.S. (obecnie: T.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 24/20 w sprawie ze skargi D.S. (obecnie: T.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 listopada 2019 r. nr 1001-IOA.4246.26.2019.9.MB w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 7 października 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 24/20, oddalił skargę D.S. (obecnie: T.; dalej: strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS, DIAS) z 15 listopada 2019 r., nr 1001-IOA.4246.26.2019.9.MB w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła strona, na podstawie art. 173 § 1 i 2 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
1/ art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji Dyrektora IAS z 15 listopada 2019 r. naruszającej przepisy prawa;
2/ art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przepisania uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku;
3/ art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd meriti do zarzutów odwołania tj. w zakresie naruszenia przez organ II instancji:
a) art. 7, art 8, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 77 §1, art. 78, art. 80, art 98 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych;
b) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na błędnym przyjęciu, że skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu "[...]" znajdującego się w [...], a tym samym, iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016r., poz. 471 z późn. zm.; dalej: u.g.h.) w sytuacji gdy skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,
c) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firmą G., umowy najmu zawartej z firmą [...], polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu "[...]", znajdującego się w [...] w chwili kontroli, a tym samym ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy ewentualny zakaz dalszego podnajmu zawarty w umowie z [...] nie powoduje nieważności umowy zawartej z G., podczas gdy oddanie lokalu w dalszy najem rodzi jedynie roszczenia odszkodowawcze spółki [...] wynikłe z naruszenia umowy, ale jednocześnie potwierdzają fakt, iż to spółka G. była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli tj. w dniu 14 czerwca 2017 r.;
d) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G., umowy najmu zawartej z firmą [...], prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli, podczas gdy lokal był przedmiotem dalszej umowy podnajmu, a faktycznym posiadaczem lokalu była spółka G.;
II. naruszenie prawa materialnego:
1/ art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca,
2/ art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany w dalsze posiadanie firmie G.;
3/ art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust.4 ustawy.
Dodatkowo skarżąca wniosła o przeprowadzenie, w postępowaniu przed NSA, dowodu w postaci zobowiązania organów I i II instancji do przedstawienia informacji związanych z działalnością wynajmującego - spółki G. sp. z o.o. oraz dopuszczenia dowodu z przesłuchania zawnioskowanych świadków.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyłącza zatem przy rozstrzygnięciach oddalających skargę kasacyjną odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Należy także wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, to jest sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozpoznaje sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji DIAS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem i dlatego oddalił wniesioną na nią skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, następnie zaakceptowanie przez WSA dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że stanowiące przedmiot, przeprowadzonej 28 listopada 2016 r., kontroli automaty do gier: APEX nr [...] i APEX nr [...], które nie posiadały poświadczeń rejestracji wydanych przez właściwego naczelnika urzędu celnego, służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. poza kasynem gry w lokalu "[...]" znajdującym się przy [...], a strona swoim zachowaniem wypełniła znamiona deliktu, polegającego na urządzaniu gier w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. na automatach poza kasynem gry, skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, co skutkowało nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 24.000zł, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W świetle opisanych zasad, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem, a tym samym skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt I.2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyroki NSA z: 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).
Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i - wbrew twierdzeniom autora skargi - nie świadczy o braku samodzielności Sądu I instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Sąd I instancji trafnie zatem stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne. W konsekwencji niezasadny jest zarzut kasacyjny podniesiony w punkcie I.3a. petitum skargi kasacyjnej.
Gdy chodzi o zarzuty braku odniesienia się do błędu w ustaleniach faktycznych ujętych w pkt I.3a,3b,3d petitum skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że wywody odnoszą się do innego lokalu "[...]" znajdującego się w [...], a z pkt I.3c wynikałoby dodatkowo, że dotyczyły kontroli przeprowadzonej 14 czerwca 2017 r. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s. 7) ponowiono, że zarzuty błędnych ustaleń dotyczyły posiadania zależnego przez stronę lokalu położonego w [...]. Kontrolowane postępowanie natomiast nie dotyczyło kontroli w tymże lokalu i zasad dysponowania nim przez skarżącą. Podobnie wnioski dowodowe zawarte w skardze kasacyjnej także odnosiły się do kwestii, czy skarżąca zajmowała lokal w [...].
Skoro kwestie odpowiedzialności strony za okoliczności ustalone podczas kontroli w lokalu położonym w [...] nie były przedmiotem czynności organów Krajowej Administracji Skarbowej i oceny Sądu I instancji w niniejszej sprawie, to także nie mogły zostać ocenione w ramach obecnej kontroli instancyjnej wyroku WSA, którego przedmiotem były decyzje wydane po kontroli lokalu położonego przy [...]. O tym ostatnim lokalu skarżąca kasacyjnie wspomniała w uzasadnieniu dotyczącym zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (s. 8 skargi kasacyjnej). Dlatego nie można mówić o brakach uzasadnienia w tej kwestii.
Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zostać wydanym orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też, że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny.
Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej.
Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował jednostki redakcyjnej, która jego zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11). Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest jednoznaczne przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej, mając na uwadze art. 183 § 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a.
Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy. Dlatego autor skargi kasacyjnej, podnosząc jego naruszenie, powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak wskazania takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z: 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16).
W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie podważono bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była urządzającą gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.
Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. wyroki NSA z: 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17; 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16; 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18; 15 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 860/19). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia nieograniczonej liczbie graczy. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznacznie wyjaśnił, na podstawie, jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Zebrany materiał dowodowy potwierdzał aktywne działania skarżącej, która zawarła 1 października 2016 r. z "G." Spółką z o.o. z siedzibą w G. umowy podnajmu lokalu użytkowego, umowy w których skarżąca i spółka zamieniały się rolami najemcy i wynajmującego (k. 35-35 i 52-54 akt adm.), co świadczyło, że umowy te miały być dla innych celów aniżeli uregulowanie stosunków między skarżącą a spółką. Choć i z tych umów nie wynikało, że chodzi o umowy najmu/dzierżawy w cywilistycznym ujęciu, ale mające na celu podejmowanie wspólnych działań przez ich strony, jak urządzanie gier na automatach. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że skarżąca nie była właścicielem kontrolowanych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem. Skarżąca, jako dysponent lokalu, w którym prowadziła własną działalność gospodarczą (podnajmowała 5m2 z 16m2 powierzchni całego lokalu) zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Bez zgody skarżącej na wstawienie do lokalu urządzeń, urządzanie gier na automatach w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h,. przez dysponenta automatów nie byłoby w ogóle możliwe. Podmiot, który w swoim lokalu, w którym prowadzi własną działalność handlową, usługową, czy gastronomiczną umożliwia postawienie automatu do gier w celu czerpania z tego faktu korzyści materialnych w różnej formie i współpracuje z dysponentem urządzeń, w celu zapewnienia niezakłóconego działania urządzeń poprzez udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowanie urządzeń, zapewnienie ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, organizacji czasu pracy lokalu, a przez to organizacji czasu pracy urządzeń gier na automatach - współuczestniczy w urządzaniu gier na automatach. W takim przypadku można mówić wręcz o współdziałaniu obu podmiotów, w celu uzyskania określonych korzyści majątkowych, w tym przypadku jednak nielegalnych. Ponadto skarżąca posiadała wiedzę, że prowadzona przez spółkę "G." działalność jest niezgodna z prawem i pomimo tego nie wypowiedziała umowy podnajmu lokalu zwartej w dniu 1 października 2016 r. Jak wskazał DIAS w lokalu położonym w [...] miały miejsce wcześniej dwie kontrole, tj. 6 października 2016 r. oraz 23 listopada 2016 r., w wyniku których zatrzymano znajdujące się w lokalu automaty. Również w 2017r. zostały zatrzymane kolejne urządzenia. Niniejsze postępowanie, jak wskazał organ nie było jedynym postępowaniem prowadzonym wobec skarżącej. Całokształt okoliczności wskazywał, że strona urządzała gry na automatach nie tylko w lokalu przy [...]. Świadomie ignorowała przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu i zawierała kolejne umowy części powierzchni lokali pod instalację urządzeń. Świadomie sporządzała umowy tak, aby z nich niewiele wynikało. Działalność skarżącej polegała na wyszukiwaniu właściwego lokalu, spełniającego określone kryteria i warunki do zainstalowania automatów do gier hazardowych i z tego procederu uczyniła sobie stałe źródło dochodu. W okolicznościach sprawy uprawnione było stanowisko faktycznego współdziałania skarżącej ze spółką dysponującą automatami do gier i dzieleniu się zyskami z tego nielegalnego procederu, nawet jeżeli umowa pisemna mówiła tylko o dzierżawie (czy podnajmie) części powierzchni lokalu. Nazwa umowy nie miała decydującego znaczenia, a jej rzeczywistą treść należało oceniać poprzez konkretne ustalone w sprawie okoliczności. Takie działanie uznały organy i WSA za wyczerpujące znamiona definicji urządzania gier. Skarżąca kasacyjnie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania - nie podważyła skutecznie tych ustaleń.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię tego uregulowania (punkt II.1 petitum skargi kasacyjnej). Przede wszystkim strona, zgłaszając zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, oparty na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., powinna przedstawić własną interpretację danego przepisu, czego ani w zarzucie, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uczyniła. Stanowisko strony stanowiło wyłącznie polemikę z wyczerpującymi i opartymi na przepisach oraz orzecznictwie argumentami Sądu, co przedstawiono wyżej.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (punkt II.2 petitum skargi kasacyjnej). Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., a zatem nie mógł go naruszyć. Przepis ten wprowadzał sankcję pieniężną dla uczestnika w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia, a skarżąca wiązała ten przepis z odpowiedzialnością posiadacza zależnego, która to kwestia także nie była analizowana.
Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt II.3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie – działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 może być prowadzona wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gier na automatach mogła być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Należy w tej kwestii odwołać się do uchwały składu 7 sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, w której przyjęto, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry.
W związku z zawartym w skardze kasacyjnej strony wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i informacji dotyczących spółki G. wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. "Odpowiednie" stosowanie przepisów może wszak polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z 18 grudnia 2001 r. sygn. III ZP 25/01). Stąd też wniosek skarżącej kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony.
Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) w zw. z uchwałą składu 7 sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, opubl.:ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38.