Orzeczenie · 2025-09-30

II GSK 345/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-30

NSAAdministracyjneWysokansa

szczepienia ochronneegzekucja administracyjnaobowiązek szczepieńwymagalnośćpostępowanie egzekucyjneprawo administracyjnezdrowie publiczneTrybunał Konstytucyjnyrozporządzeniekomunikat GIS

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienia organów sanitarnych dotyczące egzekucji obowiązku szczepień ochronnych, uznając, że obowiązek ten nie był wymagalny z powodu wadliwej formy prawnej określenia terminów szczepień i liczby dawek – wskazywano na komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego zamiast rozporządzenia Ministra Zdrowia. Sąd pierwszej instancji oparł swoje stanowisko na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (sygn. akt SK 81/19), który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących formy prawnej określania terminów szczepień z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. NSA uznał, że wyrok TK SK 81/19 dotyczył wyłącznie kwestii formy prawnej aktu normatywnego, a nie samego obowiązku szczepień ochronnych, który nadal pozostaje wymagalny. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w dacie wydawania postanowień, w tym nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. NSA wskazał, że klauzula odraczająca skutek derogacyjny wyroku TK oznacza, że przepis pozostaje w mocy do określonego terminu, a jego stosowanie w międzyczasie jest dopuszczalne. W ocenie NSA, obowiązek szczepień jest wymagalny z mocy przepisów ustawowych i nie wymaga wydania odrębnego aktu administracyjnego do jego egzekucji. W konsekwencji NSA oddalił skargę W. Ł. i uchylił wyrok WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego formy prawnej określania terminów szczepień oraz wymagalności obowiązku szczepień ochronnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK SK 81/19 i jego interpretacją w kontekście postępowań egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, jeśli terminy i liczba dawek zostały określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, a nie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny. Wyrok TK SK 81/19 dotyczył jedynie formy prawnej aktu określającego terminy i liczbę dawek, a nie samego obowiązku, który wynika z ustawy i pozostaje wymagalny na podstawie obowiązujących przepisów, w tym nowego rozporządzenia z 2023 r.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyrok TK SK 81/19 nie podważył obowiązku szczepień, a jedynie wskazał na wadę formy prawnej określenia terminów i dawek. Obowiązek ten wynika z ustawy i jest wymagalny na podstawie aktualnych przepisów, w tym rozporządzenia z 2023 r., które zastąpiło poprzednie akty prawne.

Jak należy interpretować klauzulę odraczającą skutek derogacyjny wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kontekście stosowania przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją w określonym zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepis, którego skutek derogacyjny został odroczony, pozostaje częścią systemu prawa i powinien być stosowany do upływu terminu odroczenia, chyba że istnieją szczególne powody, aby tego nie robić, uwzględniając przedmiot regulacji, przyczyny naruszenia oraz wartości konstytucyjne.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że odroczenie skutku derogacyjnego wyroku TK oznacza, że przepis pozostaje w mocy do określonego terminu. Sąd podziela stanowisko doktryny i orzecznictwa, że w takich przypadkach należy stosować przepis, a wyrok TK dotyczy jedynie formy prawnej, a nie samej istoty obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę W. Ł. na postanowienie organu egzekucyjnego.

Przepisy (23)

Główne

ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § ust. 1

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § ust. 10

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych art. 17 § ust. 11

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

rozporządzenie z 18 sierpnia 2011 r. art. 5 § § 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

rozporządzenie z 27 września 2023 r. art. 3 § § 3 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

rozporządzenie z 27 września 2023 r.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § § 1 i art. 18 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 1, § 2 i § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 141 § § 4