II GSK 332/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-01-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
koncesjawydobyciepiasekprawo geologiczneprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSAWSAuzasadnienienaruszenie prawa

NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie dotyczący odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobycie piasków, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobycie piasków szklarskich i formierskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Środowiska, uznając, że brak określenia terminu rozpoczęcia działalności w koncesji stanowi rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że jego uzasadnienie było wadliwe i nie wykazało, w jaki sposób brak terminu rozpoczęcia działalności mógł wpłynąć na wynik sprawy, jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa wywodzi się ze skargi na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą stwierdzenia nieważności koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując na brak określenia terminu rozpoczęcia działalności w koncesji jako na rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Ministra Środowiska i spółki TKSM "B.", uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uchylenie decyzji bez wykazania, że brak terminu rozpoczęcia działalności miał istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji skupił się na wadliwości uzasadnienia decyzji administracyjnych, nie analizując wystarczająco głęboko meritum sprawy i potencjalnego wpływu uchybień na wynik postępowania. NSA podkreślił również, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie pozwalało na kontrolę kasacyjną, a także nie zawierało wskazówek co do dalszego postępowania. Skarga kasacyjna spółki TKSM "B." została oddalona jako bezzasadna. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Brak określenia terminu rozpoczęcia działalności w koncesji może być wadą, ale nie zawsze jest to rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy dotyczy obszaru górniczego o znacznej powierzchni, gdzie jednoczesne prowadzenie eksploatacji na całym terenie nie jest możliwe.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie uchylił decyzję administracyjną opierając się jedynie na wadzie uzasadnienia i nie wykazując, że brak terminu rozpoczęcia działalności miał istotny wpływ na wynik sprawy. Sama wada formalna, jaką jest brak terminu rozpoczęcia działalności, nie zawsze musi być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, jeśli sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji.

p.g.g. art. 22 § pkt 3

Prawo geologiczne i górnicze

Koncesja powinna określać okres ważności koncesji ze wskazaniem terminu rozpoczęcia działalności.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji stwierdza się, gdy decyzja narusza przepisy o właściwości albo gdy naruszenie przepisów o właściwości lub przepisów ustawy powinno skutkować stwierdzeniem nieważności.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawnego, a także powody rozstrzygnięcia.

p.g.g. art. 26

Prawo geologiczne i górnicze

Wyłącza możliwość zwolnienia ubiegającego się o koncesję z wymagań określonych przepisem art. 22 pkt 1-3.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji bez wykazania istotnego wpływu naruszenia prawa na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie zawierało wskazówek co do dalszego postępowania (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna nie może być oparta na naruszeniu przepisów k.p.a. dotyczących postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki TKSM "B." dotyczące odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Argumenty spółki TKSM "B." dotyczące braku interesu prawnego skarżących w postępowaniu administracyjnym. Argumenty spółki TKSM "B." dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (p.g.g.) przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie brak szczegółowego uzasadnienia decyzji w zakresie oceny zaistniałego naruszenia przepisu art. 22 ust. 1 pkt 3 p.g.g. i wpływu tego naruszenia na całokształt działalności koncesyjnej

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Edward Kierejczyk

sędzia

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych oraz sposób oceny naruszeń przepisów postępowania, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa geologicznego i górniczego oraz procedury sądowoadministracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, takich jak wymogi uzasadnienia wyroku i ocena wpływu naruszeń na wynik sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

WSA uchylił decyzję, ale NSA uznał wyrok WSA za wadliwy – kluczowe błędy proceduralne w orzekaniu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 332/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Kierejczyk
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1633/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-05-12
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny, Sędziowie NSA Edward Kierejczyk, Małgorzata Korycińska (spr.), Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych Ministra Środowiska, T.K.S.M. "B." Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1633/04 w sprawie ze skargi W.K. i Z.B. "A." G. i wspólnicy spółka jawna w Ł. na decyzję Ministra Środowiska z dnia 29 czerwca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Środowiska 2. oddala skargę kasacyjną T.K.S.M. " B." Sp. z o. o. w S. 3. zasądza od W.K. i Z.B. "A." G. i wspólnicy Spółka Jawna w Ł. na rzecz Ministra Środowiska 620 (sześćset dwadzieścia) złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt VI SA/ Wa 1633/04, po rozpoznaniu sprawy na skutek skargi W.K. i Z. B. "A." G. i wspólnicy - spółka jawna, na decyzję Ministra Środowiska z dnia 29 czerwca 2004 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobycie piasków szklarskich i formierskich, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Środowiska z dnia 12 marca 2004 r..
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż w dniu 29 lutego 1996 r. T.K.S.M. "B." Spółka z o. o. w S. ( zwane dalej: TKSM) złożyła wniosek o koncesję na wydobywanie kopalin ze złóż "U.-W." i "U.-Z." położonych w obszarze i na terenie górniczym "S.-U.". W związku z tym, że wniosek nie spełniał wszystkich wymagań ustawowych wezwano wnioskodawcę do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez m.in.: określenie czasu na jaki koncesja miała być udzielona wraz ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności - art. 18 pkt 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - prawo geologiczne i górnicze – (Dz. U. Nr 27, poz. 96) zwanej dalej: p.g.g., złożenie dowodu prawa przysługującego wnioskodawcy do wykorzystania dokumentacji geologicznych w celu ubiegania się o koncesję (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.g.) i złożenia oceny wpływu wydobycia kopaliny na środowisko (art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.g.).
Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia 25 kwietnia 1997 r. udzielił TKSM koncesji Nr 8/97 na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich ze złóż: "B. I W.", "B. G. II Z.", "B. G. III W.", "U.-Z." i "U.-W." objętych obszarem górniczym "S.-U.", położonych na terenie powiatów o. i t. w województwie ł (pkt 2 koncesji). Jednocześnie w pkt 1 decyzji koncesyjnej uchylono z dniem 23 kwietnia 1997 r., za zgodą strony, koncesje o numerach [...], [...], [...] udzielonych TKSM na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich ze złóż: "B. G. I W.", "B. G. II W.", "B. G. III W." położonych na terenie gminy T., objętych obszarem górniczy "S.-U". Dla wszystkich wymienionych złóż ustanowiono nowy obszar górniczy "S.-U. I" o powierzchni 15 009319 m2 (pkt 3 koncesji). Koncesja ta została udzielona do 2014 r. i nie określała daty rozpoczęcia działalności przez koncesjonariusza.
W dniu 12 listopada 2002 r. W.K. i Z.B. "A." C. (obecnie G.) i wspólnicy spółka jawna w Ł. (zwana dalej: A.) wraz z K.P.K. "G. L." spółka z o.o. w S. k/O. wystąpiły o stwierdzenie nieważności tej koncesji, po czym ograniczyły swój wniosek do złóż "U.-Z." i "U.-W.".
Decyzją z dnia 12 marca 2004 r. Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności koncesji Nr [...] w żądanej części. Uznając, że wnioskodawcy jako posiadający prawa do nieruchomości gruntowej mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., Minister Środowiska stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż argumenty podniesione we wniosku nie zasługują na uwzględnienie. Stanowisko to podtrzymał organ w decyzji z dnia 29 czerwca 2004 r., wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez spółkę A.
Ustosunkowując się do argumentów zawartych zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister w uzasadnieniu rozstrzygnięć wskazał, ze w przypadku obszaru górniczego o znacznej powierzchni jednoczesne prowadzenie eksploatacji na całym terenie nie jest możliwe, a zatem uchybienie polegające na braku określenia terminu rozpoczęcia działalności gospodarczej nie może nosić charakteru rażącego. Ponadto podniósł w motywach rozstrzygnięcia z dnia 29 czerwca 2004 r., że środki kontroli decyzji określone są w art. 101 i nast. p.g.g. oraz w art. 21 Prawa działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101,poz. 1178 ze zm.), zaś koncesja nie została wydana ponad żądanie, a sam brak przywołania art. 155 k.p.a. nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę Spółki A. domagającej się uchylenia decyzji Ministra Środowiska, stwierdził, iż jest ona zasadna, jednakże nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Sąd stwierdził, że bezsporna w sprawie niniejszej jest okoliczność, że koncesja Nr [...], udzielona TKSM, nie wskazywała wymaganej przez przepis art. 22 pkt 3 p.g.g. daty rozpoczęcia działalności. Kwestia ta miała zasadnicze znaczenie, bowiem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej został ograniczony do złóż, "U.-Z." i "U.-W.". Jednocześnie, jak wynika z przedstawionych akt administracyjnych, złoża te nie były dotychczas poddane eksploatacji, a zatem TKSM był pierwszym przedsiębiorcą, który uzyskał na nie koncesję. Minister Środowiska w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie uznał kwestii braku w koncesji wskazania daty rozpoczęcia działalności przez koncesjonariusza za naruszenie prawa o charakterze rażącym.
W ocenie Sądu, przepis art. 22 pkt 3 p.g.g. w brzmieniu aktualnym oraz z daty wydania decyzji wyraźnie stanowi, że koncesja powinna określać okres ważności koncesji ze wskazaniem terminu rozpoczęcia działalności. Oznacza to, iż oba elementy wymienione w tym przepisie tj.: "okres ważności" i "termin rozpoczęcia działalności" są obligatoryjnym elementem każdej decyzji koncesyjnej. Jednocześnie w art. 26 p.g.g. ustawodawca wyłączył możliwości zwolnienia ubiegającego się o koncesję z wymagań określonych przepisem art. 22 pkt 1-3 tej ustawy. Nie należy przy tym zapominać, że stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 2 p.g.g. koncesję wydaje się na złoże kopaliny zaś definicja złoża została określona w art. 6 pkt 1 p.g.g. Zgodnie z tą definicją złożem kopaliny jest takie naturalne nagromadzenie minerałów i skał oraz innych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą. Brzmienie cytowanych przepisów, zdaniem Sądu I instancji, wyraźnie wskazuje, że koncesja na wydobywanie kopalin ma nie tylko charakter podmiotowy, lecz także przedmiotowy, bowiem dotyczy złoża (złóż) kopaliny. Potwierdzeniem tego jest też treść przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.g w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Z przepisów tych wynika, że wniosek o udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin powinien określać m.in.: złoże kopaliny lub jego część, która ma być przedmiotem wydobycia (art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.g.) oraz stopień zamierzonego wykorzystania złoża (art. 20 ust. 2 pkt 3 p.g.g.) Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 3 komentowanej ustawy do wniosku należy dołączyć decyzję o zatwierdzeniu dokumentacji geologicznej złoża oraz projekt zagospodarowania złoża. Błędne, zatem były twierdzenia uczestnika, że w wypadku przedsiębiorcy posiadającego już koncesję na dane złoże kopaliny wskazanie w decyzji koncesyjnej dotyczącej innego złoża terminu rozpoczęcia działalności nie jest konieczne.
W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że każda decyzja o udzieleniu koncesji powinna określać termin rozpoczęcia działalności objętej koncesją, czyli termin rozpoczęcia wydobycia kopaliny z danego złoża lub kilku złóż.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. W zasadzie stanowisko organu ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że w sytuacji, gdy w odniesieniu do obszaru górniczego o znacznej powierzchni wiadomo, iż jednoczesne prowadzenie eksploatacji na całej jego powierzchni nie jest możliwe, to uchybienie polegające na braku określenia terminu rozpoczęcia działalności nie ma charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przede wszystkim, zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności nie zawierało wyjaśnienia, dlaczego uchybienia tego nie można uznać za rażące skoro przepis art. 22 pkt 3 p.g.g. prawa nakładał na organ koncesyjny obowiązek wskazania w decyzji terminu rozpoczęcia działalności, zaś przepis art. 26 p.g.g. zakazywał odstąpienia od tych wymagań koncesyjnych.
Zdaniem Sądu, brak szczegółowego uzasadnienia decyzji w zakresie oceny zaistniałego naruszenia przepisu art. 22 ust. 1 pkt 3 p.g.g. i wpływu tego naruszenia na całokształt działalności koncesyjnej, cel społeczno-gospodarczy koncesji oraz pominięcie analizy skutków tego naruszenia w aspekcie możliwości cofnięcia bądź ograniczenia działalności koncesyjnej w obrębie nowych złóż przydzielonych koncesjonariuszowi czy też czasu pobierania od niego opłat eksploatacyjnych (art. 84 p.g.g.) czyniło taką decyzję wadliwą, uniemożliwiając sądowi kontrolę jej legalności.
Odnosząc się do pozostałych argumentów podnoszonych przez strony postępowania Sąd uznał je za chybione i wyjaśnił powody tej oceny.
Skargi kasacyjne od tego wyroku wnieśli: Minister Środowiska oraz T.K.S.M. "B." Spółka z o.o.
Minister Środowiska w skardze kasacyjnej domagał się uchylenie zaskarżonego wyroku zarzucając mu naruszenie:
* prawa materialnego i procesowego, zwłaszcza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z
art. 22 pkt 3 p.g.g. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż pominięcie w koncesji terminu rozpoczęcia działalności w odniesieniu do już wydobywanego złoża stanowi rażące naruszenie prawa, a także
* rozwiązań przewidzianych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przez oparcie zaskarżonego wyroku na przesłankach pozaprawnych, a nadto art. 133 oraz nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a przez podjęcie zaskarżonego wyroku w oparciu o przesłanki, które nie wynikają z akt sprawy, a wreszcie art. 141 oraz 145 p.p.s.a. przez powołanie podstawy uchylenia decyzji sprzecznej z uzasadnieniem wyroku, brak wyczerpującego wyjaśnienia stanowiska Sądu, a także brak wskazówek co do dalszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor doprecyzował postawione zarzuty.
Z kolei T.K.S.M. "B." Spółka z o.o. w S. zarzuciły zaskarżonemu orzeczeniu:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § l pkt 4 p.p.s.a., polegające na pominięciu tego przepisu i nie odrzuceniu skargi,
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed organem administracyjnym, a także art. 106 § 3 w zw. z art. 3 § l p.p.s.a., poprzez brak wszechstronnego zbadania przez Sąd interesu prawnego spółki "A." oraz KPK "G. L." w postępowaniu przed organem administracyjnym, oraz pominięcie przez Sąd uchybień jakich w zakresie tego badania dopuścił się organ administracji,
3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd, oraz okoliczności istotnych przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ administracji,
4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 k.p.a. przez błędną jego wykładnię, skutkujące pominięciem przez Sąd naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. jakiego dopuścił się organ administracji,
5) naruszenie prawa materialnego poprzez pominięcie art. 156 § 1 pkt.4 k.p.a. w zw. z art. 134 § 2 p.p.s.a.,
6) naruszenie prawa materialnego tj. art. 22 pkt. 3 oraz art. 15 pkt. 2 p.g.g., przez błędną wykładnię przywołanych przepisów, oraz art. 6 pkt 1 p.g.g., przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Podnosząc te zarzutu strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Na tę tylko skargę kasacyjną odpowiedziała spółka "A." domagając się jej oddalenia, a Minister Środowiska w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2005 r. polemizując z tą odpowiedzią podkreślił raz jeszcze, że uzasadnienie wyroku nie spełnia kryteriów przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem obydwu skarg kasacyjnych jest wyrok Sądu I instancji wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak trafnie twierdzi się w doktrynie, w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji i postanowienia mieści się brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzygnięciu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie / por. Tadeusz Woś- Postępowanie sądowoadministracyjną, Warszawa 2000, str. 305-306 /. Stąd też regułą jest, że uchylenie decyzji lub postanowienia w oparciu o komentowany przepis następuje wtedy, gdy naruszono kilka przepisów procesowych, a uchybienie im mogło w sposób istotny oddziaływać na treść decyzji lub postanowienia. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit c p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie przepisu, czy przepisów postępowania , którym organ administracji publicznej uchybił, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Ten obowiązek, wynikający z treści art. 141 § 4 p.p.s.a, jawi się jako bezwzględny w sytuacji, gdy na skutek uchylenia decyzji bądź postanowienia sprawa trafia ponownie do właściwego organu, który będąc związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu nie może domniemywać tej oceny. Stąd też wynikająca z ostatniego zdania art. 141 § 4 p.p.s.a powinność sądu zawarcia w uzasadnieniu wyroku, w wyniku którego sprawa ma byś ponownie rozpatrzona przez organ administracji , wskazań co do dalszego postępowania musi być bezwzględnie respektowana.
W objętym postępowaniem kasacyjnym wyroku Sąd I instancji uwzględniając skargę powołał u podstaw orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., a w jego motywach wskazał jako naruszony jedynie przepis art. 107 § 3 k.p.a.. Podał przy tym, iż naruszenie tej normie prawnej polegało na ograniczeniu się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji do stwierdzenia, że w sytuacji, gdy w odniesieniu do obszaru górniczego o znacznej powierzchni wiadomo, iż jednoczesne prowadzenie eksploatacji nie jest możliwe, to uchybienie polegające na braku terminu rozpoczęcia działalności nie ma charakteru rażącego. To zatem tylko niewystarczające uzasadnienie kontrolowanych decyzji, stanowiło w ocenie Sądu I instancji dostateczną przesłankę do ich uchylenia. Konstatacja taka wynika wprost z powołanej przez Sąd podstawy prawnej uwzględnienia skargi, przy czym w motywach orzeczenia Sąd nie naprowadził okoliczności, które wskazywałyby na istnienie prawdopodobieństwa oddziaływania tego uchybienia na treść zaskarżonych decyzji. Podkreślić przy tym należy, że uchybienie temu przepisowi kodeksu postępowania administracyjnego może skutkować uwzględnieniem skargi na decyzję tylko wówczas, gdy skutkuje możliwością istotnego wpływania na wynik sprawy. Sąd I instancji nie wskazał na taką możliwość, a z nie budzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie wynika, iż ewentualne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego kontrolowanych decyzji nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Nadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia przedmiotowych decyzji pozostaje w logicznym związku i w zgodzie z rozstrzygnięciem i jego treścią, nie zawiera wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z nim, a zwięzłość wywodów nie jest wystarczającą przesłanką do uznania ich wadliwymi w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Rację ma zatem Minister Środowiska wykazując w pkt 9 uzasadnienia skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., a uchybienie to z przyczyn naprowadzonych mogło mieć wpływ na wynik sprawy sądowoadmnistracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Za usprawiedliwiony należy uznać także zarzut skargi kasacyjnej Ministra Środowiska odnoszący się do art. 141 § 4 p.p.s.a . Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Oczywiście sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, a taka sytuacja zachodzi w tej sprawie.
Otóż jak już wskazana jako podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji Sąd wskazał jedynie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., a za naruszony przepis uznał art. 107 § 3 k.p.a. Tymczasem wiodące rozważania Sądu zawarte w omawianym uzasadnieniu dotyczą zupełnie innych kwestii, a mianowicie art. 22 pkt 3 p.g.g. Przepis ten stanowi, że koncesja powinna określać okres ważności koncesji ze wskazaniem terminu rozpoczęcia działalności. Analizując treść tego przepisu oraz art. 26 p.g.g. Sąd doszedł do dość oczywistego wniosku, że określenie terminu rozpoczęcia działalności jest elementem obligatoryjnym każdej decyzji koncesyjnej, a dalsze wywody Sądu w tym zakresie zdaje się zmierzają do tezy, iż zaniechanie zamieszczenie tego elementu w decyzji koncesyjnej stanowi rażące naruszenia prawa. Tak tylko bowiem można odczytać intencje Sądu w powiązaniu z następującymi po tej części uzasadnienia rozważaniami dotyczącymi prawnych możliwości stwierdzenia nieważności części decyzji. Tak je też odczytują wszystkie strony postępowania sądowego, w tym spółka A., co wynika z odpowiedzi na skargę kasacyjną. Rodzi się zatem uzasadniona wątpliwość co do podstawy rozstrzygnięcia, a wątpliwość ta nie pozwala na przeprowadzenie kasacyjnej kontroli orzeczenia. Oczywiście jest i ten skutek , który zauważa Minister Środowiska, że tak zredagowane uzasadnienie nie pozwala ustalić wskazań co do dalszego postępowania w sprawie.
Pozostając przy rozważaniach Sądu I instancji nad dopuszczalną prawnie możliwością stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej zwrócić należy uwagę na błąd logiczny w rozumowaniu Sądu, uszło bowiem uwadze Sądu to, że stwierdzenie nieważności części decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy tylko ta część zawiera wady określone w art. 156 § 1 k.p.a. . Koncesja nr [...] obejmowała nie tylko złoża "U.–Z." i "U.–W." a zatem brak określenie terminu rozpoczęcia działalności dotyczy całego nowego obszaru górniczego "S. – U. I". Jeżeli zatem przyjąć, iż zaniechanie terminu określenia rozpoczęcia działalności jest kwalifikowaną wadą prawną, to wada ta dotyczy "całej" koncesji, a nie tylko jej części. Ta uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się li tylko do kwestii ogólnej, nie oznacza natomiast, iż Sąd ten podziela sugestie Sądu I instancji co do oceny stopnia wadliwości decyzji koncesyjnej.
Taka ocena bowiem jest przedwczesna z uwagi na przywołaną w kontrolowanym wyroku podstawę rozstrzygnięcia .
Z tej również przyczyny za przedwczesne należy uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Ministra Środowiska dotyczące w szerokim ujęciu art. 22 pkt 3 p.g.g./ zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 22 pkt 3 p.g.g., związany z tym zarzut naruszenia art.1 § 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych, i art.133 p.p.s.a./
O ile skarga kasacyjna Ministra Środowiska była oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych dotyczących naruszenia art. 145 §1 pkt1 lit c p.p.s.a. i art. 141 § 4 tej ustawy, to brak jest takich podstaw w skardze kasacyjnej T.K.S.M. "B.".
Nie ma bowiem zupełnie racji strona skarżąca twierdząc w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, że istniały postawy do odrzucenia skargi określone w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.. Przepis ten dotyczy bowiem postępowania sądowoadministracyjnego, a w sprawie nie budzi wątpliwości to, że kontrolowana przez Sad I instancji w tej sprawie decyzja Ministra Środowiska w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich nie była uprzednio przedmiotem innej skargi wniesionej wcześniej w sprawie będącej w toku bądź prawomocnie osądzonej. To, że przed właściwym organem administracji publicznej toczą się równocześnie w różnych trybach postępowania administracyjnej dotyczące decyzji koncesyjnej nr [...] nie miało i nie ma żadnego znaczenia dla dopuszczalności zaskarżenia przedmiotowej decyzji.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, oprócz ostatniego z nich, zasadzają się na twierdzeniu strony skarżącej, iż spółka A. i KPK "G. L." nie miały przymiotu strony, nie mogły zatem skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności decyzji koncesyjnej, czy też wnosić środków zaskarżenia. Okoliczność ta, w ocenie strony skarżącej, została pominięta przez Sąd, co doprowadziło do naruszenie przepisów procedury sądowej, a to art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art.106 § 3 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a, a także naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – art. 28, art. 61 § 1 i art. 156 § 1 pkt 4.
Odnosząc się wpierw do zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w takim ujęciu jak uczyniła to strona skarżąca, wskazać należy ,że przedmiotem skargi kasacyjnej, o której stanowi art. 173 § 1 p.p.s.a. jest wymienione w tym przepisie orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego też kwestionując skargą kasacyjną orzeczenie Sądu należy ją oprzeć na naruszeniu przepisów prawa materialnego lub procesowego, które Sąd stosował bądź powinien w tej sprawie stosować. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszą się do postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, w którym nie mają zastosowania. Dlatego też powołanie ich w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako ustawowej podstawy skargi kasacyjnej.
Natomiast redakcja zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania sądowego nie pozwala na uznanie ich za usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Musi zatem istnieć potencjalny związek pomiędzy wytkniętym uchybieniem a wynikiem sprawy sądowoadmnistracyjnej. Godzi się więc przypomnieć, że zaskarżony wyrok uchylał decyzje Ministra Środowiska, a właśnie takie orzeczenie musiałoby zapaść, gdyby omawiane zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne. Nie można przy tym podzielić poglądy strony skarżącej, że ustaleń w tym zakresie mógł dokonać Sąd korzystając z uprawnień zakreślonych art. 106 § 3 p.p.s.a.. Nadto, co warto zaakcentować strona skarżąca myli dwie różne sytuacje prawne a to tę, gdy w postępowaniu administracyjnym bierze udział podmiot nie posiadający uprawnień strony z tą, gdy skargę do sądu administracyjnego wnosi podmiot nie posiadający legitymacji skargowej. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania podaje zatem, że uchybienie tym przepisom polegało na zaniechaniu zbadania czy skarga pochodzi od osoby uprawnionej oraz czy osoby występujące przed organem administracyjnym miały przymiot strony. Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie podano przepisu, który odpowiadałby postawionej tezie o wniesieniu skargi przez podmiot nie mający interesu prawnego. To zaniechanie w sytuacji związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, nie pozwala na odniesienie się do tak newralgicznej dla wyniku postępowania sądowoadministracyjnego kwestii. Zagadnienie to powinno być jednak wzięte w pierwszej kolejności pod rozwagę z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający ponownie sprawę, tym bardziej, że pojawiło się ono również w podobnym ujęciu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Ministra Środowiska .
Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej TKSM dotyczy naruszenia art. 22 pkt 3 p.g.g. oraz art. 15 pkt 2 i art. 6 pkt 1 tej ustawy. Zarzut ten, z tych samych powodów co podobny zarzut skargi kasacyjnej Ministra Środowiska, jest co najmniej przedwczesny.
Uwzględnienie skargi kasacyjnej Ministra Środowiska nastąpiło w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. a o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz tego organu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Natomiast o oddaleniu skargi kasacyjnej T.K.S.M. "B." Spółka z o.o. orzeczono zgodnie z art. 184 p.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI