II GSK 331/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości, potwierdzając, że organ ten nie powinien był sprzeciwić się wpisowi na listę aplikantów radcowskich bez wcześniejszego wyjaśnienia prawidłowości działania komisji egzaminacyjnej.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości wobec wpisu M. K. na listę aplikantów radcowskich, po tym jak Komisja Konkursowa skorygowała wynik egzaminu z negatywnego na pozytywny z powodu błędów w testach. WSA uchylił decyzję Ministra, uznając, że nie wyjaśnił on prawidłowości działania komisji. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając stanowisko WSA, że organ ten naruszył zasadę zaufania obywateli do organów państwa, sprzeciwiając się wpisowi bez wyjaśnienia wątpliwości dotyczących procedury egzaminacyjnej.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra sprzeciwiającą się wpisowi M. K. na listę aplikantów radcowskich. Problem wynikał z wadliwie przygotowanego testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską. Komisja Konkursowa, po stwierdzeniu błędów w teście i weryfikacji odpowiedzi, skorygowała wynik M. K. z negatywnego na pozytywny. Minister Sprawiedliwości, opierając się na stanowisku, że tylko Zespół ds. przygotowania pytań był uprawniony do weryfikacji testu, sprzeciwił się wpisowi. WSA uznał, że Minister naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając prawidłowości działania Komisji Konkursowej i zasadności jej zastrzeżeń co do poprawności pytań testowych. NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając pogląd WSA, że zgłoszenie sprzeciwu przed wyjaśnieniem tych kwestii narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa i zasadę prawdy obiektywnej. Sąd podkreślił, że w sytuacji wadliwie opracowanego testu, brak było jasnych procedur, a działanie Komisji Konkursowej było uzasadnione uchwałą Krajowej Rady Radców Prawnych i komunikatem Zespołu ds. przygotowania pytań, mającymi na celu wyrównanie szans zdających.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Minister Sprawiedliwości powinien był wyjaśnić prawidłowość działania Komisji Konkursowej i zasadność jej zastrzeżeń przed zgłoszeniem sprzeciwu, gdyż działanie takie narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zgłoszenie sprzeciwu przez Ministra przed wyjaśnieniem wątpliwości dotyczących procedury egzaminacyjnej narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa i zasadę prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361 art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361 art. 7 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361 art. 7 § ust. 10
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361 art. 7 § ust. 12
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1059 art. 331 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1059 art. 338 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1059 art. 339 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1059 art. 339 § ust. 4
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Dz.U. 2002 nr 123 poz. 1059 art. 3310 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2005 nr 163 poz. 1361 art. 7 § ust. 27
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Sprawiedliwości zgłosił sprzeciw przed wyjaśnieniem prawidłowości działania Komisji Konkursowej i zasadności jej zastrzeżeń co do poprawności pytań testowych, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów Państwa. WSA trafnie stwierdził, że ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa o zmianie ustawy nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości, co wymagało ostrożnego działania organów.
Odrzucone argumenty
Minister Sprawiedliwości zarzucił WSA błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, twierdząc, że tylko Zespół ds. przygotowania pytań był uprawniony do weryfikacji testu, a nie Komisja Konkursowa. Minister argumentował, że dopuszczenie Komisji Konkursowej do oceny prawidłowości pytań prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
narusza zasadę zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż sankcjonuje niepewność, co do prawidłowości przeprowadzenia egzaminu konkursowego ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości nie można domniemywać kompetencji, które nie wynikają z przepisów obowiązującego prawa specyficzną sytuację, niejako "awaryjną" i nie przewidzianą wprost w przepisach, co do kompetencji poszczególnych organów przy dokonywaniu weryfikacji błędnie skonstruowanych pytań testowych
Skład orzekający
Jan Grabowski
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Biernat
członek
Jan Kacprzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad kontroli administracyjnej w przypadku wadliwych procedur egzaminacyjnych oraz znaczenie zasady zaufania obywateli do organów państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego testu egzaminacyjnego na aplikację radcowską w okresie przejściowym, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wadliwego egzaminu na aplikację radcowską i pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędy administracji, chroniąc prawa obywateli. Jest to ciekawy przykład zderzenia procedury z prawem jednostki.
“Błędny test na aplikację radcowską: Sąd staje w obronie kandydata przed arbitralnością urzędników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 331/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Grabowski /przewodniczący sprawozdawca/ Jan Kacprzak Stanisław Biernat Symbol z opisem 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy Hasła tematyczne Aplikacje prawnicze Sygn. powiązane VI SA/Wa 857/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-07-06 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grabowski (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Biernat Jan Kacprzak Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 857/06 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 857/06 po rozpoznaniu skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów radcowskich, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania uznając, że zgłoszenie sprzeciwu co do wpisu M. K. na listę aplikantów radcowskich przed wyjaśnieniem prawidłowości działania Komisji Konkursowej i przed wyjaśnieniem zasadności jej zastrzeżeń, co do poprawności pytań testowych, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Komisja Konkursowa w dniu 10 grudnia 2005 r. podjęła uchwałę nr [...] z o uzyskaniu przez M. K. negatywnego wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską (185 punktów), przeprowadzonego w dniu 10 grudnia 2005 r. na podstawie art. 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), zwanej dalej ustawą o zmianie... Krajowa Rada Radców Prawnych w dniu 17 grudnia 2005 r., działając na podstawie art. 60 pkt. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123 z 2002 r., poz. 1059 ze zm., w tym ze zm. wprowadzonymi ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy...), podjęła uchwałę nr 479/VI/2005, w której postanowiła, że wynik egzaminu powinien ulec zmianie, poprzez sprostowanie z uwzględnieniem Komunikatu Zespołu ds. przygotowania pytań z dnia 21 grudnia 2005 r., zawierającego informację o uznaniu za prawidłowe innych odpowiedzi, niż to wynikało z arkusza testu. Po dokonaniu weryfikacji wyników egzaminu i sporządzeniu z tej czynności protokołu Komisja Konkursowa uchwałą nr [...] z 2 stycznia 2006 r. uchyliła swoją wcześniejszą uchwałę nr [...] z dnia 10 grudnia 2005 r. o negatywnym wyniku egzaminu uznając, że M. K. udzielił 192 trafnych odpowiedzi, co daje wynik pozytywny. Zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzją z dnia 6 marca 2006 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 311 ust. 2 ustawy o radcach prawnych sprzeciwił się wpisowi M. K. na listę aplikantów radcowskich Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. (zwanej dalej OIRP) dokonanemu uchwałą nr [...] Rady OIRP z dnia 31 stycznia 2006 r., podjętą na podstawie art. 33 ustawy o radcach prawnych. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 4 i ust. 10 ustawy o zmianie... jedynie Zespół do spraw przygotowania pytań na aplikację był uprawniony do sporządzania testu i tylko Zespół mógł ustalić, które odpowiedzi są prawidłowe oraz dokonać ewentualnego ich sprostowania. Rola Komisji konkursowej sprowadzała się do przeprowadzenia egzaminu konkursowego, sprawdzenia testu i ustalenia wyniku kandydata, nie zaś do ustalenia prawidłowych odpowiedzi testowych. W świetle wyroku TK z dnia 18 lutego 2004 r. o sygn. P 21/02 selekcja kandydatów powinna się odbywać wyłącznie według zasad ustawowych, a organy korporacyjne nie mogą korzystać z uprawnień do samoistnego określania wymogów (jak zasady przeprowadzania konkursu, czy zasady oceniania rezultatów) stawianych kandydatom na aplikacje. W skardze do WSA na powyższą decyzję M. K. podniósł, że Zespół powołany jest tylko do opracowania pytań testowych, nie zaś do ustalania wyniku egzaminu i ustalania, które odpowiedzi są prawidłowe. Komisja Konkursowa zgodnie z ustawą o radcach prawnych jest jedynym organem kompetentnym do przeprowadzenia egzaminu, sprawdzenia testu, oraz ustalenia i ogłoszenia wyniku. Nie ma podstawy prawnej do podważenia uchwały Komisji Konkursowej o pozytywnym wyniku egzaminu oraz wydanej na jej skutek uchwały Rady OIRP o wpisie na listę aplikantów. Zarzucił, że rażąco niedbałe i nierzetelne przygotowanie pytań testowych i błędna ich konstrukcja to sytuacja nadzwyczajna, w której Komisja musiała ustalić wynik egzaminu, aby konsekwencji zaniedbań nie ponieśli zdający. WSA w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że Minister Sprawiedliwości mógł kontrolować treść uchwały Komisji Konkursowej (wynik pozytywny czy negatywny) i badać czy egzamin przeprowadzony został w sposób zgodny z przepisami prawa. Brak natomiast, w przejściowym stanie prawnym obowiązującym w 2005 r., podstawy prawnej do weryfikacji przez Ministra wyniku egzaminu, gdyż taka możliwość będzie istniała dopiero w następnych latach, zgodnie z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. W ocenie WSA, ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa o zmianie... nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości. Za niezasadny Sąd uznał zarówno pogląd Ministra, że wadliwie opracowany test mógł weryfikować tylko jego autor, czyli Zespół do spraw przygotowania pytań, jak i pogląd skarżącego, że Zespół miał tylko opracować zestaw pytań, zaś Komisja Konkursowa samodzielnie powinna ustalić, które wyniki są prawidłowe. WSA podkreślił, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynikało, iż prawidłowość testu egzaminacyjnego, a co za tym idzie prawidłowość przeprowadzenia egzaminu i ustalenia jego wyniku budziła poważne zastrzeżenia. Wdrożone zostały "awaryjne", nieprzewidziane ustawą procedury mające na celu usunięcie błędów. Komisja Konkursowa działając pod przewodnictwem przedstawiciela Ministra i kierując się Komunikatem z dnia 13 stycznia 2006 r., w którym Minister Sprawiedliwości apelował do Przewodniczących Komisji o rozstrzyganie wątpliwości na korzyść kandydatów uznała, że oprócz 10 pytań wskazanych w komunikacie Zespołu z dnia 21 grudnia 2005 r. redakcja jeszcze kolejnych 10 pytań mogła spowodować u zdających stan dezinformacji. Komisja uznała konieczność zweryfikowania odpowiedzi na te pytania, a wyniki weryfikacji uwzględniła przy obliczaniu punktów wszystkich kandydatów, w tym M. K. W ocenie WSA, przy dostrzeżeniu powyższych błędów nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem Komisji Konkursowej było wyrazić dostrzeżone nieprawidłowości w protokole weryfikacji wyników konkursu. W świetle zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. zastrzeżenia Ministra co do prawidłowości stanowiska Komisji Konkursowej, powinny zostać przez niego wyjaśnione, poprzez skierowanie stosownego wniosku do Zespołu do spraw przygotowania pytań. Uznanie, że Komisja Konkursowa nie miała prawa weryfikacji wyniku testu, bez wyjaśnienia zasadności wyrażonych przez nią wątpliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niewyjaśnienie stanu faktycznego naruszało art. 7 k.p.a. i wyrażoną w nim zasadę prawdy obiektywnej, a także art. 77 § 1 k.p.a., to jest obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Zgłoszenie przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, co do wpisu na listę aplikantów, przed wyjaśnieniem prawidłowości działania Komisji i przed wyjaśnieniem zasadności jej zastrzeżeń, co do poprawności pytań testowych, narusza zasadę zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż sankcjonuje niepewność, co do prawidłowości przeprowadzenia egzaminu konkursowego. WSA stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Sprawiedliwości przyjmując założenie, że Komisja Konkursowa była zobowiązana ustosunkować się do dostrzeżonych błędów ustali, czy działanie Komisji Konkursowej przy ustalaniu wyników testu było prawidłowe. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 7 ust. 1, 4, 10 i 12 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 331 ust. 1, art. 338 ust. 1, art. 339 i art. 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 27 ustawy o zmianie... . WSA w Warszawie bowiem przyjął, że do weryfikacji wadliwie opracowanego testu egzaminacyjnego łącznie z kluczem odpowiedzi, rozwiązywanego podczas egzaminu konkursowego na aplikację radcowską w dniu 10 grudnia 2005 r., był uprawniony nie tylko Zespół do spraw przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich. Kompetencję taką posiadały również Komisje Konkursowe, powołane do przeprowadzenia powyższego egzaminu. Wymienione Komisje po dostrzeżeniu błędów w teście powinny były je wskazać w protokole wyników konkursu oraz uwzględnić w trakcie sprawdzania testów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ podniósł, że stanowisko WSA nie może prowadzić do uznania, iż do kompetencji Komisji Konkursowych należy uwzględnienie uchybień (błędów w teście) przy ustalaniu wyników konkursu. Dokonywanie przez poszczególne Komisje Konkursowe takiej oceny samodzielnie i w oparciu o odmienne kryteria, oznacza przeprowadzanie weryfikacji wyników konkursu w oparciu o ustalone odmiennie klucze prawidłowych odpowiedzi, co prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący organ podkreślił, że ideą przeprowadzonego konkursu było stworzenie jednakowych szans i warunków dla wszystkich zdających. Klucz odpowiedzi mógł być zatem zmieniony jedynie przez Zespół do spraw przygotowania pytań. Przepisy powołanych ustaw nie przewidywały, aby wymienione komisje mogły oceniać prawidłowość pytań i odpowiedzi testowych, a tym samym sprawdzać test zarówno na podstawie klucza odpowiedzi przygotowanego przez Zespół, jak i swoich ustaleń. Skarżący organ podniósł, że przeprowadzenie weryfikacji wyników egzaminu konkursowego było następstwem wydanej przez KRRP uchwały nr 479/VI/2005 z dnia 17 grudnia 2005 r. oraz wydanego w związku z tą uchwałą Komunikatu Zespołu z dnia 21 grudnia 2005 r. Żadna z Komisji Konkursowych nie mogła dowolnie interpretować pytań testowych i ustalać odpowiedzi na nie. Podstawą takiego stanowiska nie mógł być także zawarty w piśmie z dnia 22 grudnia 2005 r. komunikat Ministra Sprawiedliwości skierowany do Przewodniczących Komisji Konkursowych. Wnoszący skargę kasacyjną powołał się na wyrok z dnia 7 lipca 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 901/06, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie... zmierzały do skupienia uprawnień do przygotowania pytań na egzamin konkursowy w rękach jednego podmiotu - Zespołu do spraw przygotowania pytań na aplikację radcowską. Zespół miał przygotować tylko jeden zestaw pytań w formie testu wyboru (a więc również odpowiedzi na te pytania), jednolity w skali całego kraju i tylko ten podmiot był właściwy do stwierdzenia, które odpowiedzi na określone pytania powinny ulec weryfikacji. Skarżący organ stwierdził, że uchwałą Nr 70/VI/2006 z dnia 24 stycznia 2006 r. Prezydium KRRP przyjęło stanowisko, zatwierdzone następnie uchwałą KRRP Nr 492/VI/2006 z dnia 25 stycznia 2006 r., że zakres sprostowania wyników konkursu dokonywanych przez komisje egzaminacyjne w radach okręgowych izb radców prawnych mógł objąć tylko te pytania, które Zespół uznał za błędne. Z powyższych względów Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z twierdzeniem Sądu o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i stwierdził, że przytoczone podstawy kasacyjne nie zostały uzasadnione, oraz że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota problemu na gruncie rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie WSA w Warszawie uznał, że Minister Sprawiedliwości przed wydaniem zaskarżonej decyzji powinien ustalić, czy działanie Komisji Konkursowej przy ustalaniu wyników testu było prawidłowe. W skardze kasacyjnej minister Sprawiedliwości zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przez błędną wykładnię art. 7 ust. 1, 4, 10 i 12 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 331 ust. 1, art. 338 ust. 1, art. 339 i art. 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 27 ustawy o zmianie... Odnosząc się do tak postawionych zarzutów stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, natomiast art. 1 § 2 p.u.s.a. definiuje kryterium tej kontroli stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny dokonuje analizy prawnej przepisów, które były podstawą decyzji i kontroluje decyzję wydaną na podstawie zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przenosząc te rozważanie ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że bezzasadny jest zarzut błędnej wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów. NSA podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, że zgłoszenie przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, co do wpisu M. K. na listę aplikantów, przed wyjaśnieniem prawidłowości działania Komisji i przed wyjaśnieniem zasadności jej zastrzeżeń, co do poprawności pytań testowych, narusza zasadę zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż sankcjonuje niepewność, co do prawidłowości przeprowadzenia egzaminu konkursowego. Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), w tym ustawy o radcach prawnych, której przepisy powołał skarżący organ w petitum skargi kasacyjnej, uregulowała sposób przeprowadzenia egzaminu na aplikację radcowską. Zgodnie z art. 7 ust. 4 tej ustawy, Krajowa Rada Radców Prawnych powołuje zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich. Zespół ten, w myśl ust. 10 tego przepisu przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru. Zgodnie z ust. 12 tego przepisu rada okręgowej izby radców prawnych powołuje komisję konkursową do przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich Art. 2 omawianej ustawy wprowadził zmiany w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i tak godnie z treścią przepisu art. 331 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku rad okręgowych izb radców prawnych. W myśl art. 338 ust. 1 tej ustawy egzamin konkursowy odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji. Z kolei zgodnie z treścią art. 339 ust. 2 test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu z przebiegu egzaminu konkursowego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują członkowie komisji uczestniczący w egzaminie konkursowym. Członkowie komisji mogą zgłaszać uwagi do protokołu. Przepis art. 3310 ust. 1 omawianej ustawy stanowi, że po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały. Komisja ogłasza wyniki egzaminu konkursowego. Należy podzielić pogląd WSA, który zauważył, że ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw nie przewidziały sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości. Ustawy nie wskazują kto, na czyj wniosek i w jakiej formie poprawia błędnie opracowany test. Trafnie przy tym Sąd I instancji stwierdził, że trudno przyjąć, aby wadliwości testu, wobec braku stosownych procedur, były nieusuwalne. Wnoszący skargę kasacyjną organ powołał się w jej uzasadnieniu na wyrok z dnia 7 lipca 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 901/06, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że orzekający w sprawie organ administracji nie może zasłaniać się niedoskonałością prawa, na podstawie którego ma obowiązek wydać decyzję administracyjną. Jest on zobowiązany wydać decyzję stosując m.in. takie rodzaje wykładni, które pozwolą na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W ocenie NSA, na gruncie rozpoznawanej sprawy, wobec braku stosownych procedur w sytuacji wadliwie opracowanego testu, domniemanie tej kompetencji na rzecz Zespołu do spraw opracowania pytań, czy też na rzecz Komisji Konkursowej, poprzez odnoszenie jej do sytuacji, w której test byłby opracowany w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości, nie znajduje uzasadnienia. Nie można bowiem domniemywać kompetencji, które nie wynikają z przepisów obowiązującego prawa. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że pojęcie kompetencji odróżnia się od pojęcia zadań, czy zakresu działania organu administracji publicznej. Z określenia zadań nie wynika automatycznie upoważnienie (kompetencja) do podejmowania określonych czynności lub aktów. Również samo określenie zakresu działania organu nie może stanowić podstawy do działań władczych organu administracji. Działanie organu administracji publicznej musi mieć bowiem konkretną podstawę prawną (normę kompetencyjną, określającą formy prawne, jakimi może się posługiwać organ administracji). Norma kompetencyjna, upoważniająca organ do podejmowania rozstrzygnięcia powinna co najmniej określać czynność organu, która jest przedmiotem kompetencji (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II GPS 1/06). Odnosząc powyższe rozważania ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy i z uwagi na to, że przepisy ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw nie przewidują kompetencji dla żadnego organu do weryfikacji wyników egzaminu w przypadku błędnie opracowanego testu należy stwierdzić, że w sprawie ustalenia organu i trybu właściwego do usunięcia wadliwości testu wchodziła w grę taka wykładnia, która nie będzie stała w sprzeczności z celem i sensem dokonanej nowelizacji - wyrównaniem szans i warunków dla wszystkich zdających poprzez obiektywne sprawdzenie ich wiedzy, według jednolitych zasad i kryteriów, w oparciu o zasadę równego dostępu do zawodu i odpowiadającą konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa, wyrażonej art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Należy mieć zatem na uwadze, że skoro test egzaminacyjny został opracowany wadliwie przez powołany do tego zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o zmianie... Zespół, to założenie przyjęte przez Sąd I instancji, że Komisja Konkursowa była zobowiązana ustosunkować się do dostrzeżonych błędów nie może i nie powinno być utożsamiane z przyznaniem tej Komisji kompetencji do ustalania wyników egzaminu, w tym do określenia klucza poprawnych odpowiedzi. Nie może być tu również mowy o jakiejkolwiek dowolności, czy nieobiektywnym uznaniu, że oceny tej dokonywano nie wiadomo w oparciu o jakie kryteria. Komisja Konkursowa dokonała bowiem weryfikacji wyników egzaminu z uwagi na podjęcie przez Krajową Radę Radców Prawnych w dniu 17 grudnia 2005 r. uchwały nr 479/VI/2005, w której postanowiła, że wynik egzaminu powinien ulec zmianie, poprzez sprostowanie z uwzględnieniem Komunikatu Zespołu do spraw przygotowania pytań z dnia 21 grudnia 2005 r., zawierającego informację o uznaniu za prawidłowe innych odpowiedzi, niż to wynikało z arkusza testu. Komisja Konkursowa uchwałą nr [....] z 2 stycznia 2006 r. uchyliła zatem swoją wcześniejszą uchwałę nr [...] z dnia 10 grudnia 2005 r. o negatywnym wyniku egzaminu. Po dokonaniu weryfikacji wyników egzaminu Komisja Konkursowa uznała bowiem, że M. K. udzielił 192 trafnych odpowiedzi, co daje wynik pozytywny. Nie można zatem uznać, że działanie Komisji było niezgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze na pełną akceptację zasługuje pogląd WSA w Warszawie, że Minister Sprawiedliwości wnosząc sprzeciw, co do wpisu na listę aplikantów, przed wyjaśnieniem prawidłowości działania Komisji - poprzez skierowanie stosownego wniosku do Zespołu, naruszyło zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Niewyjaśnienie stanu faktycznego naruszało art. 7 k.p.a. i wyrażoną w nim zasadę prawdy obiektywnej, a także art. 77 § 1 k.p.a., to jest obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Na marginesie tylko należy zauważyć, że zaprezentowany w powoływanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroku z dnia 7 lipca 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 901/06 pogląd, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie... zmierzały do skupienia uprawnień do przygotowania pytań na egzamin konkursowy w rękach jednego podmiotu, to jest Zespołu do spraw przygotowania pytań na aplikację radcowską, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak wskazano w powołanym orzeczeniu, zespół miał przygotować tylko jeden zestaw pytań w formie testu wyboru (a więc również odpowiedzi na te pytania), jednolity w skali całego kraju. Tylko ten podmiot był więc - zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie - właściwy do stwierdzenia, które odpowiedzi na określone pytania powinny ulec weryfikacji. W ocenie NSA, po pierwsze stwierdzić należy, że wyrok ten nie jest prawomocny. Po wtóre natomiast, w niniejszej sprawie kontroli instancyjnej został poddany wyrok, w którym WSA w Warszawie wyraził odmienny pogląd, który zdaniem NSA, na gruncie rozpoznawanej sprawy, zasługuje na pełną akceptację. Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, specyficzną sytuację, niejako "awaryjną" i nie przewidzianą wprost w przepisach, co do kompetencji poszczególnych organów przy dokonywaniu weryfikacji błędnie skonstruowanych pytań testowych na egzamin na aplikację radcowską. Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI