VIII SA/Wa 529/25

VIII SA/Wa 529/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1218
art. 22 ust. 2a,  art. 10a ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. J. i Wspólnicy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 6 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
M. J. i Wspólnicy [...] sp. z o.o. z/s w D. (dalej: Skarżąca lub Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS lub Organ odwoławczy) z 6 maja 2025 r., znak [...]. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika M. Urzędu Celno-Skarbowego w W.(dalej Organ I instancji lub NMUCS) nr [...] z 6 września 2022r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł. za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Jako podstawę prawna decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025r., poz. 11, dalej: o.p..), art. 22 ust. 2a w zw. z art.10 a ust. 1, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024r., poz.1218; dalej: ustawa SENT).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej M. Urzędu Celno-Skarbowego w W., 27 października 2021 r. w miejscowości S. przeprowadzili kontrolę przewozu towarów środkiem transportu o nr rejestracyjnym: [...]. Podmiotem wysyłającym oraz przewoźnikiem ww. przesyłki była Spółka. Środkiem transportu przewożony był gaz LPG objęty pozycją CN 2711, na podstawie dwóch zgłoszeń o numerach referencyjnych.
- [...] - dotyczący przewozu 2000 litrów gazu LPG do podmiotu odbierającego: [...] S.C. J R. P. O., P. [...],
- [...] - dotyczący przewozu 7500 litrów gazu LPG do podmiotu odbierającego: C. J. Przedsiębiorstwo Handlowe [...], ul. K. [...], [...]-[...] W..
Ustalenia tego drugiego przewozu objęte zostały odrębnym postępowaniem, zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z 6.09.2022 r., w której organ I instancji odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, w związku z niezapewnieniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...], przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem).
Natomiast w wyniku kontroli zgłoszenia [...] funkcjonariusze stwierdzili brak przekazywania danych geolokalizacyjnych. W trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem nadawcy P. P. D. ustalono, że do ww. zgłoszenia został przypisany błędny numer lokalizatora GPS. Wpisano [...], a winno być [...]. Po aktualizacji nr lokalizatora kierowcy zezwolono na kontynuowanie przejazdu. Z czynności sporządzono protokół kontroli.
W związku z tym Organ I instancji postanowieniem z 28 marca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w związku z naruszeniem obowiązku zapewnienia przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o numerze rejestracyjnym [...]/ [...]. Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej: CIRF) pismem z 22 kwietnia 2022r., poinformował, że w dniach 27-28 października 2021 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL.
Po umożliwieniu Spółce zajęcia stanowiska w sprawie Naczelnik MUCS 6 września 2022 r. wydał decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika;
b) art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy skarżący spełniał przesłanki do odstąpienia od nałożenia na niego kary pieniężnej, w tym w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po jego stronie obowiązek podatkowy.
II. Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności pominięcie okoliczności, że w sprawie nie doszło do uszczuplenia podatków, a błąd nie był poważny;
b) art. 191 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych.
W toku postępowania odwoławczego Spółka nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy 6 maja 2025 r. wydał decyzję objętą skargą w niniejszej sprawie. Uzasadniając decyzję, na wstępie wskazał na mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy SENT obowiązujące w dacie kontroli. Przytoczył w szczególności przepisy art. 2a ust. 2a, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i ust. 4 pkt 1a, art. 9 ustawy. DIAS wskazał, że Organ I instancji oparł się na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli, zawartych w protokole z kontroli. DIAS przytoczył te ustalenia. W szczególności to, że w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem nadawcy ustalono, że do ww. zgłoszenia został przypisany błędny numer lokalizatora GPS. Strona w trakcie kontroli dokonała aktualizacji zgłoszenia w części numeru urządzenia GPS.
Organ odwoławczy zauważył, że usunięcie nieprawidłowości po ich ujawnieniu w trakcie kontroli nie zwalnia Spółki z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT.
DIAS stwierdził, że przewóz towaru objęty przedmiotowym zgłoszeniem realizowany był środkiem transportu, który wyposażony był w zewnętrzny system lokalizacji. W wyniku kontroli zgłoszenia oraz danych geolokalizacyjnych ustalono, że ww. zestaw pojazdów od momentu rozpoczęcia przewozu nie był widoczny dla kontrolujących w systemie SENT GEO. Dopiero w trakcie kontroli po dokonaniu aktualizacji zgłoszenia SENT w części numeru urządzenia GPS, tj. wpisaniu numeru urządzenia aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu objętego kontrolą zaczęły być przekazywane do systemu SENT GEO. Zatem przewóz towaru przedmiotowym pojazdem nie był widoczny w systemie co równoznaczne jest z tym, iż nie był on monitorowany przez służby celno-skarbowe. Spółka nie zapewniła zatem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały ją przepisy art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
W ocenie Organu odwoławczego, Organ I instancji w sposób prawidłowy usankcjonował przedmiotowe uchybienie ustawowe. Jednocześnie z uwagi, iż przedmiotowym przewozem były realizowane dwie dostawy towaru wrażliwego, po przeprowadzeniu dwóch odrębnych postępowań w jednym z nich organ odstąpił od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny (decyzja nr [...] z 6.09.2022 r.).
Następnie DIAS odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Przeprowadził analizę zebranych w sprawie dowodów, z których wynikało, że Spółka jako przewoźnik nie zapewniła przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego ww. zgłoszeniem SENT. Zauważył, że Spółka nie upewniła się, czy urządzenie którym się posługuje jest właściwe skonfigurowanie i zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzeniem operatorem ZSL, chociaż miała taką możliwość.
DIAS wskazał, że ustawodawca nie uzależnia wymierzenia kary, czy jej wysokości od okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków wynikających z ustawy SENT. Konstrukcja poszczególnych artykułów ustawy SENT (w tym art. 22 ust. 2a), wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy SENT jest stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia tych przepisów. W ocenie Organu odwoławczego, Naczelnik MUCS w wydanej decyzji przeanalizował przesłanki wynikające z art 22 ust. 3 ustawy SENT dotyczące instytucji odstąpienia od nałożenia kary, jednak nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek do jej zastosowania. W szczególności przeanalizował sytuację ekonomiczną Przedsiębiorcy, odniósł się do ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, jak również uwzględnił uregulowania z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Dalej DIAS opisał sytuacje finansową Spółki i uznał, że wysokość kary pieniężnej w porównaniu ze skalą prowadzonej działalności gospodarczej nie spowoduje, aby kara ta mogła zagrozić płynności finansowej czy też podstawom egzystencji Spółki.
DIAS zauważył, że odstąpienie od ukarania nie jest zasadą, ani prawem strony, jest niejako przywilejem, bowiem zasadą jest odpowiedzialność pieniężna oparta o obiektywne przesłanki. Decyzja w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary ma charakter uznaniowy, co oznacza że organ może odstąpić od nałożenia kary, jednak nawet spełnienie przesłanki w postaci zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego nie oznacza takiego obowiązku organu, a jedynie daje mu taką możliwość.
Organ odwoławczy zauważył, że ustawodawca w art. 22 ust. 2b ustawy przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie ww. obowiązku, w sytuacji gdy jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, podczas przewozu towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem nie odnotowano utrudnień w dostępie do rejestru SENT, ani wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SENT GEO. Jednocześnie Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialności za brak przesyłania danych geolokalizacyjnych.
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii zaufania do organów DIAS zauważył, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów nie zmienia istniejących reguł dowodowych, nie może być także rozumiana jako konieczność wydania decyzji sprzecznych z obowiązującym prawem. Właśnie zgodnie z powyższą zasadą organ prowadził niniejsze postępowanie i tak, pismem z 14.04.2022r. poinformował Spółkę o przesłankach do odstąpienia od wymierzenia kary i wezwał do nadesłania dokumentów wskazanych w przedmiotowym piśmie. W uzasadnieniu decyzji wskazał przesłanki natury formalnej oraz merytorycznej.
W ocenie Dyrektora IAS, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z zasadami postępowania określonymi w ustawie Ordynacja podatkowa, w szczególności w art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. W niniejszej sprawie Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów ani dowodów mających wpływ na uwolnienie się od ukarania, jedynie przedstawiła swoje stanowisko w sprawie oraz przedstawiła dokumentację ekonomiczno- finansową. Organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie dokonał oceny decyzji organu I instancji biorąc pod uwagę zarówno ustalenia organu, jak wyjaśnienia Strony. Zaskarżona decyzja zawiera również wszystkie niezbędne elementy określone w art. 210 Ordynacji podatkowej, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia zostały oparte na dowodach zgromadzonych w postępowaniu, wszechstronnie rozpatrzonych z punktu widzenia przesłanek zawartych w materialno-prawnej podstawie rozstrzygnięcia.
Spółka zaskarżyła omówioną decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 10a ust. 1 SENT poprzez jego niewłaściwą wykładnię w zakresie tego, co należy rozmieć pod pojęciem zapewnienia przez przewoźnika, by w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem były przekazywane aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu objętego tym zgłoszeniem;
2. art. 12 Prawo przedsiębiorców poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, która jest nieproporcjonalna w stosunku do ewentualnego błędu, za który odpowiedzialności nie ponosi przewoźnik, ale wyłącznie kierowca;
3. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 SENT to przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., w szczególności zasady proporcjonalności, bezpieczeństwa zaufania do organów państwa. Pominięcie przez organy przy ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, a w związku z brakiem przekazywania danych geolokalizacyjnych nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych;
4. art. 22 ust. 2a SENT w zw. z art. 2, art. 273 dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 TFUE i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności poprzez nałożenie na stronę wysokiej i nieproporcjonalnej kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem wyłącznie wymagania formalnego w sytuacji, gdy w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, a błąd formalny wynikał tylko i wyłącznie z przeoczenia, a zatem sankcja w stałej wysokości 10 000 zł jest drakońska, nieproporcjonalna i nieadekwatna do wagi naruszenia (por. orzeczenie TSUE z 21 października 2021 r., C-583/20).
2. Naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 o.p. i wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 21 ust. 3 i art. 26 ust. 3 SENT, wskazując go jako przesłankę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia opasanych wyżej kryteriów Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia przez przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, to jest za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] (dalej zgłoszenie) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Zdaniem organu, nałożenie kary było w pełni uprawnione i nie było podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia. Przeciwne stanowisko zajmuje strona skarżąca kwestionując argumentację organu. Istotne jest, że Strona nie kwestionuje dopuszczenia się nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli. Karę uznaje jednak za nieproporcjonalną do tego naruszenia i twierdzi, że w sprawie wystąpiły przesłanki do jej odstąpienia.
Sąd rację w sporze przyznaje organom orzekającym w sprawie.
Jak wskazuje się jednolicie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiedzialność przewidzianą w art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT cechuje administracyjny i obiektywny charakter, co implikuje z kolei twierdzenie, że dla zastosowania sankcji wystarczające jest już samo popełnienie czynu opisanego w przepisie prawa materialnego. Kwestia zawinienia strony, w tym przypadku i na tym etapie nie ma znaczenia, choć może być przedmiotem dalszych rozważań w ramach badania przesłanek uzasadniających przyznanie swoistej ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary (por. wyrok II GSK 1982/24, dostępne pod adresem http://cbois.nsa.gov.pl).
Tym samym, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę aprobuje stanowisko organów obu instancji o zaistnieniu podstaw do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej. Sąd nie podziela poglądu Spółki, że nałożenie kary za stwierdzone naruszenie stanowiło nieproporcjonalny środek (art. 22 ust. 3 ustawy SENT). Zasada proporcjonalności sformułowana w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, na poziomie normatywnym (w ustawie SENT) została bowiem uwzględniona przez zróżnicowanie wysokości kar w zależności od rodzaju naruszenia (1000 zł, 2000 zł, 10.000 zł, 20.000 zł, 100.000 zł - art. 24 ust. 1a, 1b; art. 21 i 22 ust. 1 i 2, art. 22a ust. 1 i ust. 2a ustawy SENT).
Jak wykazano w tej sprawie, Spółka dopuściła się istotnego naruszenia. Przewóz towaru objęty przedmiotowym zgłoszeniem realizowany był środkiem transportu, który wyposażony był w zewnętrzny system lokalizacji. W wyniku kontroli zgłoszenia oraz danych geolokalizacyjnych ustalono, że ww. zestaw pojazdów od momentu rozpoczęcia przewozu nie był widoczny dla kontrolujących w systemie SENT GEO. Dopiero w trakcie kontroli po dokonaniu aktualizacji zgłoszenia SENT w części numeru urządzenia GPS, tj. wpisaniu numeru urządzenia aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu objętego kontrolą zaczęły być przekazywane do systemu SENT GEO. Zatem przewóz towaru przedmiotowym pojazdem nie był widoczny w systemie co równoznaczne jest z tym, iż nie był on monitorowany przez służby celno-skarbowe. Spółka nie zapewniła zatem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, do czego obligowały ją przepisy art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Jak słusznie zauważył przy tym DIAS, w dniu kontroli rejestr SENT był dostępny. W tym okresie nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO. Jednocześnie Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialności za brak przesyłania danych geolokalizacyjnych.
Spółka nie upewniła się zatem, czy urządzenie którym się posługuje jest właściwe skonfigurowanie i zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzeniem operatorem ZSL, chociaż miała taką możliwość.
W tym miejscu wskazania wymaga, że realizacja przekazywania bieżących danych geolokalizacyjnych, ma na celu kontrolę, czy towar objęty zgłoszeniem jest przewożony do miejsca określonego w zgłoszeniu, czy nie uległa zmianie jego tożsamość bądź zawartość, czy dotarł do miejsca przeznaczenia lub wyjechał poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Naruszenie przez przewoźnika wspomnianego obowiązku jest obwarowane wysokimi sankcjami, co wskazuje na wagę, jaką ustawodawca przywiązuje do wpływu powyższych nieprawidłowości na całokształt przyjętych z mocy ustawy rozwiązań, odwołując się chociażby do treści art. 3 ust. 1 ustawy SENT, że system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi i innymi wrażliwymi towarami, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy w celu ochrony legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Nadto, uniemożliwienie śledzenia trasy przejazdu środkiem transportu przewożącym towar wrażliwy i obarczony ryzykiem nadużyć (jeśli nie wynika z okoliczności wyjątkowych) nie jest uchybieniem mogącym być stawianym na równi np. z nieuzupełnieniem pola numeru licencji przy niekwestionowanym fakcie jej posiadania stwierdzonym podczas kontroli drogowej i stanowi rażące naruszenie obowiązków wskazanych w przepisach ustawy SENT (por. wyrok NSA z 9 września 2024 r., sygn. akt II GSK 877/21).
Sąd nie dopatrzył się przy tym uchybienia przepisom O.p. podanym w skardze, w tym art. 187 i art. 191, przez pryzmat których należało ocenić prawidłowość postępowania dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych. Wyjaśnić należy, że przepisy postępowania określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą materialną (art. 122 O.p.). Organy mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy działań zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z przestrzeganiem obowiązków wynikających z ustawy o SENT należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przepis ten mówi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych. Jednocześnie należy podkreślić, że przeprowadzony przez organy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć przy tym należy, że skuteczność zarzutu naruszenia przez organ zasady wynikającej z art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje wówczas, gdy organ wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały oceny zebranych dowodów, odniosły się do nich, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Stąd też nie można zarzucić organom braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności w zakresie wykazania podstaw do nałożenia kary, okoliczności uzasadniających nieodstąpienie od wymierzenia kary i w konsekwencji nałożenie kary w warunkach, które zdaniem skarżącej powinny jednak skutkować odstąpieniem od jej nałożenia, w czym upatruje naruszenia zasady proporcjonalności, sprawiedliwości i zasady zaufania do organów Państwa.
Reasumując, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy niniejszej podnieść należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT - przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Zakres towarów podlegających systemowi monitorowania przewozu i obrotu został określony w art. 3 ust. 1 ustawy o SENT.
W związku z powyższym rację ma organ, że przewożony towar (gaz LPG) objęty zgłoszeniem przewozu podlegał ustawie o SENT. W niniejszej sprawie zasadnie stwierdzono naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, w wyniku czego zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 22 ust. 2a tej ustawy. Na podstawie tego ostatniego przepisu w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 2b - odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.
Zdaniem Sądu, nie było także podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Z przywołanego przepisu prawa wynika, że kształtowane nim kompetencje organu administracji zostały oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same dyrektywy korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu pojęć niedookreślonych i nieostrych - "przypadek uzasadniony", "ważny interes przewoźnika", "interes publiczny" - co prowadzi do wniosku, że na regulowanym tym przepisem prawa etapie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny" - jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa - a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa w relacji do etapu poprzedzającego (o którym jest mowa w ust. 1-2a) służy sprawdzeniu - bo takie są jego cel oraz funkcje - czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza jego dowolność.
Zwrócić uwagę na cel regulacji ustawy o SENT, którym jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągnięcie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów.
W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karami pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 939/20; WSA w Gliwicach z 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 34/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21; WSA we Wrocławiu z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 326/22).
W art. 22 ust. 3 ustawy o SENT wprowadzono "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Zdaniem Sądu, takie okoliczności nie wystąpiły jednak w realiach tej sprawy, a uzasadnienie stanowiska organów w sprawie nie nosi cech dowolności.
Podkreślenia wymaga, że na profesjonalnym podmiocie ciąży obowiązek znajomości swoich prawnych obowiązków, w tym wynikających z ustawy o SENT. Organ ocenił sytuację finansową skarżącej i wpływ na nią wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zaś skarżąca miała wpływ na stwierdzone naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.
Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest również podstawy do powoływania się przez skarżącą na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej.
W zakresie przesłanki interesu publicznego wskazać należy, że w orzecznictwie charakteryzuje się ją jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej o istnieniu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary wobec braku stwierdzenia uszczuplenia należności publicznoprawnych. Rodzaj naruszenia, którego dopuścił się przewoźnik, stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia. Skoro bowiem celem ustawy o SENT jest zapewnienie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny,ma podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W tym zakresie Sąd podziela zapatrywania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 97/22, w którym zasadnie dostrzeżono, że skoro kara pieniężna ma również cel prewencyjny, to za odstąpieniem od jej nałożenia nie może przemawiać fakt, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych na skutek stwierdzonego naruszenia. Podkreślić należy, że wprowadzenie przez ustawodawcę wskazanych kar pieniężnych było celowym zamierzeniem, aby niedopełnienie obowiązków nałożonych przez ustawę o SENT było dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów "wrażliwych" nieopłacalne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 518/22). W takim przypadku nie ma znaczenia czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe).
W ocenie Sądu, w przypadku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, sięganie po instytucję odstąpienia od kary powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, gdyż naruszenie tego rodzaju godzi w istotę i podstawowe cele tej ustawy. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. Analizy interesu publicznego należy dokonać nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji przewoźnika), lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami, jak zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego.
W konsekwencji argumentacja organu zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. Zatem Sąd nie podziela stanowiska, że w sprawie uzasadnione jest odstąpienie od nałożenia kary ze względu interes publiczny. Organ odniósł się do tej kwestii w sposób wystarczający.
W kontekście zasady proporcjonalności należy zgodzić się, że podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia nie powinien być karany za pewne uchybienia formalne lub nieistotne pomyłki. W sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca, tj. nieistotne naruszenia czy też oczywiste omyłki, błędy lub uchybienia formalne, niezawinione nieprzekazywanie danych do SENT. Tego rodzaju przypadki trudno porównywać z naruszeniem stwierdzonym w rozpoznawanej sprawie. Brak przekazywania danych lokalizacyjnych do systemu SENT nie był uchybieniem jedynie formalnym czy omyłką. Stwierdzone uchybienie, zdaniem Sądu, stanowiło poważne naruszenie uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu oleju napędowego. Przekazywanie danych lokalizacyjnych do systemu SENT dotyczące przewozu towaru umożliwia bieżące monitorowanie przewozu, a naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT wypacza jej cel. Stwierdzone naruszenie uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru wrażliwego. Takie zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym.
Rację zatem należy przyznać organowi, że w sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem strony ani interesem publicznym, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. W decyzjach organy przeanalizowały to zagadnienie, uzasadniając przyczyny, dla których brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, a tut. Sąd ocenia to stanowisko jako uprawnione.
Reasumując, w ocenie Sądu, argumentacja organu pozwala także stwierdzić, że w sprawie nie doszło też do naruszenia również zasady proporcjonalności, co zostało rozważone w zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Sąd zwraca uwagę, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Zostały przy tym tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Jak wskazano zaś w uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny i przejrzysty. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.
Reasumując należy skonstatować, że przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale i zapewnić skuteczność przekazu tych danych. Strona miała dostęp do lokalizacji środka transportu, jednakże dane te nie zostały udostępnione organom Krajowej Administracji Skarbowej. Ponadto obowiązki z ustawy o SENT nie mogą być traktowane jako ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zasada proporcjonalności (powołany w skardze art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej) nie może sprowadzać się do niestosowania przepisów ustawy o SENT.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy, organy dokonały właściwej wykładni oraz zastosowania art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w zakresie podstaw do nałożenia kary oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przy wydawaniu kontrolowanej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy oraz prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.