II GSK 325/11

II GSK 325/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz
Janusz Trzciński /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 970/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-08-19
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 92 ust. 1 pkt 2, 6, art. 92 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Trzciński Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 970/10 w sprawie ze skargi J. Sz., J. P. - "V." s.c. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], [...] marca 2010 r. nr [...], [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. Sz., J. P. - "V." s.c. kwotę 900 (słownie: dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 970/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P. i J. Sz. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. o nr [...], [...], [...] w przedmiocie kary pieniężnej, w pkt 1: uchylił zaskarżone decyzje oraz utrzymujące je decyzje W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz nr [...]; w pkt 2: stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; w pkt 3: zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących J. P. i J. Sz. kwotę 3 251 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżone do sądu administracyjnego decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] czerwca 2005 r. podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w miejscowości K. na drodze krajowej, stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek i nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie.
Przeprowadzona kontrola drogowa została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. Sz., J. P. oraz M. Sz. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą: "[...]" s.c. (dalej: skarżący) karę pieniężną w łącznej wysokości 8 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ww. decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. sygn. Akt VI SA/Wa 679/06 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Następnie, w dniu [...] lutego 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej w łącznej wysokości 8 200 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpatrując sprawę, W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego: 1) decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] nałożył na J. P. i J. Sz., karę pieniężną w wysokości 200 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej - za każdą wykresówkę; 2) decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] nałożył na J. P., karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; 3) decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] nałożył karę pieniężną na J. Sz. karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Rozpoznając odwołania od tych decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzjami z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ odwoławczy argumentował, że w ustalonym stanie faktycznym istnieją podstawy, aby uznać, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie dotyczącym obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej - za każdą wykresówkę.
Odnosząc się do zarzutów odwołań, organ odwoławczy stwierdził, że protokół kontroli wskazywał, że podmiotami wykonującymi przewóz byli wspólnicy spółki cywilnej "[...]" tj. J. Sz., J. P., M. Sz. W toku postępowania ustalono jednak, że podmiotami wykonującymi przewóz byli tylko J. Sz. i J. P. w związku z czym wyłącznie oni powinni posiadać licencje na wykonywanie transportu drogowego, również tylko oni są odpowiedzialni za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie.
Rozpoznając skargi wniesione od tych decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnień wyroku wskazał, że zaskarżonymi decyzjami nałożono trzy różne kary na trzy różne podmioty za ten sam czyn o łącznej wysokości 16 200 złotych. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne nie przestrzegając lub naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych.
Ustalenia protokołu kontroli stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w danym miejscu, o określonej godzinie, w odniesieniu do konkretnego pojazdu i kierującego
Decyzja o nałożeniu kary kończy postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary za stwierdzone protokołem kontroli naruszenia. Tym samym przepis art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym odczytywać należy w całości, co oznacza, że sformułowanie "podczas jednej kontroli" odnosi się do maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem kontroli, który to dokument kończy czynności kontrolne przeprowadzane na drodze. Sąd podkreślił, że w trakcie jednej kontroli jest nakładana zawsze jedna kara pieniężna. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów, będzie to jedna sprawa administracyjna, załatwiana jedną decyzją administracyjną, określającą jedną karę pieniężną, na którą składają się kary za poszczególne naruszenia (suma kar). Będzie ona jednak wynosić zawsze maksymalnie 15 000 złotych.
Sąd I instancji wskazał dodatkowo, iż organ naruszył art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli bowiem organ uznał, że miało miejsce naruszenie przepisów wymienionej ustawy, to powinien ustalić podmiot odpowiedzialny za to naruszenie i wymierzyć mu karę w odpowiedniej w przewidzianej prawem wysokości.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i art. 3 § 1 oraz art. 133 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a także art. 1 § 2 p.us.a w związku z art. 92 ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, które legło u podstaw uchylenia decyzji przez Sąd, że organ nakładając karę pieniężną za stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d., nie mógł wydać trzech decyzji administracyjnych wobec dwóch odrębnych przedsiębiorców, gdyż jest to zawsze jedna sprawa administracyjna będąca wynikiem tożsamej kontroli, wobec czego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobligowany jest do załatwienia tej sprawy wyłącznie w drodze jednej decyzji administracyjnej, oraz, że suma kar pieniężnych nałożonych na skarżących przekracza ograniczenie określone w art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d., podczas gdy kwota kar nałożonych na poszczególnych przedsiębiorców nie przekracza wskazanego ograniczenia, a zastosowanie się przez organ administracji do wskazań Sądu doprowadziłoby do tego, że ponowna decyzja dotknięta będzie wadą, o które mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 2 pkt 1 oraz art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepis art. 92 ust. 2 u.t.d. winien być rozumiany w ten sposób, że sformułowanie "podczas jednej kontroli" odczytywane całościowo odnosi się do maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem kontroli, a niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów, będzie to zawsze jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją, bez względu na liczbę podmiotów objętych taką kontrolą, które dopuściły się naruszeń, podczas gdy wobec jednoznacznej treści przepisów art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.t.d. norma ta nie może być odczytywana inaczej, niż jak ograniczenie wysokości kary możliwej do nałożenia na wykonawcę przewozu, który podlegał kontroli i który dopuścił się sankcjonowanych naruszeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest więc weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).
Skarga kasacyjna, w niniejszej sprawie, została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
W ramach pierwszej spośród nich, autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 3 § 1 oraz art. 133 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 92 ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w ramach drugiej postawił zarzut naruszenia art. 92 ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną ich wykładnię.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności zasadniczo podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Nie mniej jednak, zważywszy na istotę sporu prawnego w sprawie, jak również na sposób skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia zarzuty te można rozpoznać łącznie. Mają one bowiem dopełniający się charakter. W tej mierze, na wstępie podnieść należy, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), strona skarżąca, w zarzucie tym, nie podważa ustaleń stanu faktycznego sprawy stanowiących podstawę wyrokowania Sądu I instancji, co uzasadnia twierdzenie, że ustalenia te nie są sporne. Ponadto, w odniesieniu do wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, ich naruszenia - jak wynika ze sposobu skonstruowania i uzasadnienia stawianych zarzutów - autor skargi kasacyjnej upatrywał w wadliwym, jego zdaniem, stanowisku Sądu I instancji, że wynik jednej kontroli drogowej tworzy jedną sprawę administracyjną rozstrzyganą jedną decyzją, co skutkowało przyjęciem przez ten Sąd w okolicznościach stanu faktycznego sprawy, że organ administracji publicznej nie mógł wydać trzech decyzji, z których dwie odrębnie adresowane zostały do byłych wspólników spółki cywilnej, trzecia zaś do obydwu z nich, w związku z solidarną ich odpowiedzialnością za stwierdzony w czasie kontroli delikt. W konsekwencji powyższego, naruszenia przepisów wskazywanych w ramach podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. upatrywał również w błędnym, jego zdaniem poglądzie Sądu I instancji, że w okolicznościach stanu faktycznego sprawy, suma nałożonych kar pieniężnych przekracza próg określony przepisem art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym albowiem co podkreślał kary pieniężne jako kary jednostkowe, nałożone zostały na dwóch różnych przedsiębiorców wykonujących przewóz. O dopełniającym się charakterze zarzutów skargi kasacyjnej niezależnie od wskazanego sposobu ich skonstruowania świadczy również wspólne ich uzasadnienie. Zarówno bowiem w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i zarzutu naruszenia przepisów postępowania źródło argumentacji autora skargi kasacyjnej stanowi uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08. Propozycję łącznego odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej uzasadniają również, nie podważane w rozpoznawanej sprawie okoliczności jej stanu faktycznego. Wynika z nich, że Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzjami z dnia [...] grudnia 2009 r. nałożył na J. P. i J. Sz., jako wspólników (byłych już) spółki cywilnej "[...]", kary pieniężne w kwotach po 8 000 zł wobec każdego z nich za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2005 r., transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji.
Zasadniczą kwestią stanowiącą oś sporu w rozpoznawanej sprawie jest więc to, czy w sytuacji, gdy realizowany w ramach spółki cywilnej transport drogowy wykonywany jest z naruszeniem warunków i przepisów wskazanych w art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym skutkuje to powstaniem jednej sprawy administracyjnej załatwianej jedną decyzją administracyjną, czy też powstaniem kilku spraw administracyjnych, których ilość determinowana jest liczbą wspólników spółki cywilnej i załatwianych adekwatną do niej liczbą decyzji administracyjnych. W tak zarysowanych granicach sporu okazuje się, że wybór określonego kierunku jego rozstrzygnięcia zakładającego prawidłowość stanowiska o powstaniu, we wskazanych wyżej okolicznościach stanu sprawy, kliku spraw administracyjnych, stawia również kwestię, określonego przepisem art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym progu, którego nie może przekroczyć suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli za zbiegające się delikty administracyjne (naruszenia), a mianowicie, czy w jego granicach mieszczą się orzeczone odrębnymi decyzjami wobec każdego ze wspólników spółki cywilnej kary pieniężne nałożone podczas jednej kontroli, które łącznie są wyższe niż 15 000 zł, lecz w odniesieniu do żadnego spośród wspólników spółki cywilnej ich suma nie jest wyższa niż 15 000 zł (art. 92 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy).
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Sądu I instancji prawidłowo rozstrzyga wskazaną wyżej kwestię sporną. Wywołana wniesioną skargą kasacyjną kontrola tego wyroku nie mogła więc odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.
Po pierwsze podkreślić należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej, nie ma podstaw, aby wsparcia dla zarzutów skargi kasacyjnej poszukiwać w poglądzie prawnym prezentowanym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 5/08. W uchwale tej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inna osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym." Innymi słowy, z uchwały tej wynika, że wykonywanie transportu drogowego w ramach spółki cywilnej wymaga posiadania odpowiedniej licencji przez każdego ze wspólników.
Przywołane stanowisko nie daje jednak podstaw, aby na jego gruncie formułować tezę – jak czyni to autor skargi kasacyjnej - że skoro przedsiębiorcą jest każdy ze wspólników z osobna, to każdy z nich, z osobna, odpowiada za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów prawa, co rodzi tego rodzaju konsekwencję, że również każdy z nich z osobna podlega odrębnie nakładanej karze pieniężnej. Przywołując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dla wsparcia prezentowanej w jej uzasadnieniu argumentacji, obszerne fragmenty uzasadnienia uchwały NSA z dnia 15 października 2008 r., strona skarżąca z uchwały tej nie wyciąga jednak w pełni prawidłowych wniosków. Stanowi to konsekwencje tego, że nie uwzględnia faktu, że zagadnienie prawne rozstrzygane przywołaną uchwałą dotyczyło kwestii wykładni i stosowania przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie zaś przepisów określających przesłanki penalizowania wykonywania transportu drogowego z naruszeniem przepisów prawa, ani też przepisów regulujących zasady i tryb nakładania kar pieniężnych za tego rodzaju naruszenia w tym w warunkach wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej. Nie uwzględnia również faktu, że jakkolwiek NSA stwierdził, że każdy ze wspólników spółki cywilnej, w ramach której wykonywany jest transport drogowy, musi posiadać licencję na wykonywanie tego transportu, to jednak w uchwale tej, ani też w jej uzasadnieniu nie podważył wspólnego charakteru działania wspólników spółki cywilnej w tym zakresie. Przeciwnie, element ten wręcz podkreślił wskazując, w kontekście opisu relacji między wspólnikami spółki cywilnej (posiadającymi licencję, jak również jej nie posiadającymi), a kierowcą zatrudnianym przez tych wspólników, że "Wszyscy wspólnicy [...] świadczą usługę transportową obejmującą przewóz wykonywany przez kierowcę", jak również, że "W przypadku innych niż stosunek pracy węzłów obligacyjnych łączących wspólników z kierowcą, a uzasadniających wykonywanie transportu na rzecz wspólników, po jednej stronie stosunku zobowiązaniowego występują wspólnicy realizujący wspólnie określony cel gospodarczy w ramach umowy spółki, ale nie występujący wspólnie na zewnątrz jako podmiot prawa, po drugiej natomiast kierowca wykonujący przewóz na rzecz wspólników zarówno legitymujących się uprawnieniami z licencji, jak i pozostałych."
W analizowanym zakresie podkreślenia wymaga również, że w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego jest prezentowany pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela, że spółka cywilna, choć nie jest odrębnym podmiotem prawa to jednak oznacza zobowiązanie do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (art. 860 § 1 k.c.), a więc do wspólnego działania, które należy traktować jako jedno działanie dwóch lub więcej wspólników, nie zaś jako sumę ich działań indywidualnych. W konsekwencji, uzasadnia to twierdzenie, że przewóz drogowy rzeczy wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego ze wspólników z osobna (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1134/11). W tej mierze, podnieść należy, że z okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, iż przewóz realizowany w dniu kontroli, tj. w dniu [...] czerwca 2005 r., wykonywany był na podstawie jednej umowy zlecenia z dnia [...] czerwca 2005 r. zawartej pomiędzy kierowcą – W. S. i "[...]" s.c. J. P., J. Sz. W kontekście wyżej już przywołanych argumentów oznacza to, że wskazani wspólnicy spółki cywilnej świadczyli jedną usługę transportową obejmującą konkretny przewóz wykonywany przez działającego w ich imieniu kierowcę, który przewóz ten realizował na rzecz wszystkich spośród wspólników realizujących wspólnie określony cel gospodarczy.
Po drugie, w świetle wyżej przywołanych argumentów, za uzasadniony uznać należy wniosek, że sprawa o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w sytuacji wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjną. Dotyczy ona jednego - lub więcej – naruszenia (deliktu) dokonanego podczas jednego konkretnego przewozu wspólnie realizowanego przez wspólników w ramach prowadzonej przez nich, w formie spółki cywilnej, działalności. Fakt dopuszczenia się naruszenia (naruszeń) warunków i przepisów wskazanych w art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, we wskazanych wyżej okolicznościach, oznacza więc, że skoro konkretny przewóz realizowany jest (był) wspólnie, to również i popełniony w związku z tym przewozem delikt (delikty) ma taki sam wspólny charakter.
Podkreślając wskazaną wyżej istotną cechę przewozu wykonywanego w ramach spółki cywilnej, a mianowicie jego wspólny charakter, a w konsekwencji również taki sam charakter naruszenia (naruszeń) popełnionego, podczas, tak realizowanego, jednego konkretnego przewozu, zwrócić należy uwagę na to, że na gruncie przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, sankcjonującego naruszenie określonych przepisami prawa obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego lub innych czynności z nim związanych, ustawodawca stanowi, że karze pieniężnej podlega ten kto przewóz wykonuje. Z powyższego można więc wywieźć, że skoro to wspólnicy świadczą usługę transportową, a realizowany przez nich przewóz, jako objęty jednym działaniem, ma wspólny charakter, to są oni również wspólnie – a nie każdy z nich z osobna - adresatem, przepisów regulujących obowiązki i warunki wykonywania przewozu drogowego, a w konsekwencji, w takim samym zakresie, także przepisu sankcjonującego ich naruszenie. To wspólnicy bowiem, a nie każdy z nich z osobna, realizują konkretny przewóz i świadczoną w jego ramach konkretną usługę transportową. W związku z powyższym, naruszenie (naruszenia) obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego realizowanego w ramach jednego wspólnego działania wspólników spółki cywilnej przypisywać należy nie każdemu spośród nich z osobna, lecz wszystkim im łącznie. Jest to bowiem ich wspólne naruszenie (naruszenia) popełnione w związku z konkretnym przewozem i ujawnione w czasie konkretnej (jednej) kontroli drogowej, za które to naruszenie (naruszenia) wspólnie ponoszą odpowiedzialność. Orzekanie w przedmiocie tej odpowiedzialności stanowi jedną sprawę administracyjną załatwianą jedną decyzją administracyjną.
Po trzecie, podnieść należy również, że z przepisu art. 92 ust. 2 przywołanej ustawy wynika, że suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15 000 zł, w odniesieniu do kontroli drogowej (pkt 1).
W kontekście wskazanej wyżej istoty sporu prawnego w sprawie wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się (por. np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 29/08; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1049/08; wyrok NSA z dnia z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 977/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 254/10), że skoro, jak wynika z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wypełnienie dyspozycji tego przepisu następuje w sytuacji wykonywania przewozu drogowego lub innych czynności związanych z przewozem z naruszeniem określonych obowiązków lub warunków wynikających z wymienionych w nim ustaw, to przyjąć należy, że na gruncie przywołanego przepisu chodzi o jeden czyn (działanie lub zaniechanie) podmiotu wykonującego przewóz drogowy w sposób sprzeczny z prawem, którego konsekwencją jest nałożenie kary pieniężnej.
Przywołane stanowisko prezentowane jest w odniesieniu do zagadnienia wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem więcej niż jednego z warunków, określonych w ustawie o transporcie drogowym lub przepisach wymienionych w art. 92 ust. 1 tej ustawy. Niezależnie więc od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów, na gruncie przywołanej regulacji chodzi o jedną sprawę administracyjną załatwianą jedną decyzją określającą karę pieniężną, na którą składają się kary za poszczególne naruszenia. Treść art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym uzasadnia twierdzenie, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia popełnione w związku z wykonywaniem konkretnego przewozu stwierdzone podczas jednej kontroli, których suma, w odniesieniu do kary (łącznej) nakładanej podczas jednej kontroli drogowej jest ograniczona do wysokości 15 000 zł.
Na gruncie przywołanej regulacji mowa jest o naruszeniu (naruszeniach) określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego obowiązków i warunków wykonywania przewozu drogowego. Chodzi przy tym o konkretny przewóz, wykonywany przez konkretny podmiot poddany kontroli drogowej, w odniesieniu do której suma nałożonych kar pieniężnych nie może być wyższa niż 15000 zł.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, kontroli podlega kierowca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, który powinien mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, odpowiednio wypis z licencji albo wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy.
W sytuacji takiej, jak w rozpoznawanej sprawie, kiedy przewóz wykonywany przez kontrolowanego kierowcę realizowany jest w ramach usługi transportowej świadczonej przez wszystkich wspólników spółki cywilnej, w odniesieniu do innego, niż stosunek pracy, stosunku zobowiązaniowego łączącego wspólników z kierowcą, na podstawie którego wykonywanie transportu następuje na rzecz wspólników, po jednej jego stronie występują wspólnicy realizujący wspólnie określony cel gospodarczy w ramach umowy spółki, jakkolwiek nie występujący wspólnie na zewnątrz jako podmiot prawa, po drugiej zaś kierowca wykonujący przewóz na rzecz wspólników zarówno legitymujących się uprawnieniami z licencji, jak i pozostałych.
Z punktu więc widzenia zasad egzekwowania odpowiedzialności za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem określonych przepisami prawa warunków i obowiązków, w opisanej sytuacji, podstawowe znaczenie ma okoliczność jednego działania (usługi transportowej) podejmowanego w ramach realizacji wspólnego celu gospodarczego. Skoro działanie to traktować należy, jak wyżej wskazano, jako działanie dwóch lub więcej wspólników, nie zaś jako sumę ich działań indywidualnych, to odpowiedzialność za podejmowanie go z naruszeniem (naruszeniami) przepisów prawa przypisać należy wspólnikom spółki cywilnej łącznie.
Powyższe wyznacza więc granice sprawy administracyjnej, w której dochodzi do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów prawa. Granice te determinuje element przedmiotowy sprawy, tj. popełniony w związku z wykonywaniem jednego przewozu, określony ustawą (załącznikiem do niej) czyn - jeden lub więcej - stanowiący delikt administracyjny, za który orzekana jest kara pieniężna. Jak wyżej już wyjaśniono, przedmiotem sprawy jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia popełnione w związku z wykonywaniem konkretnego przewozu stwierdzone podczas jednej kontroli, których suma, w odniesieniu do kary (łącznej) nakładanej podczas jednej kontroli drogowej jest ograniczona do wysokości 15 000 zł.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.