II GSK 323/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
zużyty sprzęt elektryczny i elektronicznykara administracyjnaobowiązki informacyjnekontrola przedsiębiorcyprawo ochrony środowiskaprawo UErozporządzenie 2019/1020Prawo przedsiębiorcówKodeks postępowania administracyjnego

NSA oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorcy w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków informacyjnych dotyczących zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Przedsiębiorca został ukarany karą pieniężną za niewykonanie obowiązków informacyjnych dotyczących zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, polegających na nieumieszczeniu w widocznym miejscu informacji o punktach zbierania oraz nieprzekazaniu ich na portalu Allegro. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał karę w mocy, oddalając skargę przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kontrole przeprowadzono prawidłowo na podstawie przepisów UE, a naruszenie nie było znikomego stopnia szkodliwości.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za niewykonanie obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Przedsiębiorca nie umieścił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży ani nie przekazał na portalu Allegro informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przedsiębiorcy, uznając decyzję Prezesa UOKiK za zgodną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której zarzucono naruszenie przepisów postępowania (dotyczących kontroli i uzasadnienia braku zawiadomienia) oraz prawa materialnego (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kontrole przeprowadzono prawidłowo na podstawie przepisów UE (rozporządzenie 2019/1020), a naruszenie obowiązków informacyjnych nie było znikomego stopnia szkodliwości, co uzasadniało utrzymanie kary. Sąd podkreślił znaczenie tych obowiązków dla ochrony środowiska i zdrowia ludzi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej, takich jak rozporządzenie 2019/1020, zwalnia z obowiązku zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawa przedsiębiorców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawa przedsiębiorców, który wyłącza obowiązek zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w przypadku kontroli na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub bezpośrednio stosowanych przepisów UE, miał zastosowanie, ponieważ kontrola była prowadzona w oparciu o rozporządzenie 2019/1020, które obejmuje regulacje dotyczące zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 189f § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.z.s.e.e. art. 37 § ust. 1-3

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 37 § ust. 4

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 39 § pkt 2

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 91 § pkt 25

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 91 § pkt 26 lit. c

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 92 § pkt 5

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 92 § pkt 6

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 93 § ust. 2

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 93 § ust. 5

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

u.z.s.e.e. art. 1

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo przedsiębiorców art. 11 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 48 § ust. 10

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 48 § ust. 11

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 48 § ust. 11 pkt 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 62 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola przeprowadzona na podstawie przepisów UE zwalnia z obowiązku zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. Naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących zużytego sprzętu nie jest znikomego stopnia wagi.

Odrzucone argumenty

Kontrola została przeprowadzona bez podstawy prawnej (rozszerzająca wykładnia przepisów UE). Brak szczegółowego uzasadnienia przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Naruszenie miało znikomy stopień szkodliwości, uzasadniający zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

waga naruszenia nie ogranicza się do materialnych i rzeczywistych skutków uchybienia, ale pociąga za sobą konieczność rozważenia konkretnego naruszenia, w ramach całokształtu towarzyszących mu uwarunkowań uchybienie jakiego się skarżący kasacyjnie dopuścił godzi w cele jakie przyświecały ustawodawcy w zakresie odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a w konsekwencji ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli przedsiębiorców na podstawie prawa UE oraz ocena wagi naruszenia obowiązków informacyjnych w kontekście ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli związanej z przepisami UE i obowiązkami w zakresie zużytego sprzętu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolami przedsiębiorców oraz interpretacji przepisów dotyczących ochrony środowiska, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i gospodarczym.

Kontrola bez zapowiedzi? NSA wyjaśnia granice prawa UE i obowiązki przedsiębiorców.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 323/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 596/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-09
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 174, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 189f pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 162
art. 48 ust. 11
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 596/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 maja 2022 r. nr DIH-III/68/2022 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązków określonych w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. S. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 listopada 2022 r., sygn. VIII SA/Wa 596/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie), po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S. (dalej zwanego skarżącym, skarżącym kasacyjnie lub przedsiębiorcą) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 9 maja 2022 r., nr DIH-III/68/2022, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1 – 3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie - t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1622 z późn. zm.), oddalił skargę.
MWIIH (Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej) na podstawie art. 91 pkt 25 i pkt 26 lit. c, art. 92 pkt 5 i 6 oraz art. 93 ust. 2 i ust. 5 ustawy o zużytym sprzęcie wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1-3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy, decyzją z 9 maja 2022 r., utrzymał w mocy decyzję MWIIH z 9 marca 2022 r., nr PO.28.ZSE.9.2022.DB, wymierzającą przedsiębiorcy karę.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia kontroli dały podstawę do stwierdzenia, że przedsiębiorca nie wykonał ciążących na nim obowiązków z art. 37 ust. 4 cyt. ustawy o zużytym sprzęcie, nie umieszczając w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży i nie przekazując na portalu Allegro informacji o których mowa w art. 37 ust.1-3 oraz art. 39 pkt 2 ustawy, tj. nie wywiesił w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży i nie przekazał na portalu Allegro informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu, co dało podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.
Prezes UOKiK stwierdził, że przedsiębiorca nie zakwestionował stanu faktycznego, gdyż wskazał jedynie na przyczyny tej sytuacji i po powzięciu wiedzy o nieprawidłowościach zamieścił w placówce i na stronie internetowej odpowiednie informacje.
Organ II instancji zauważył również, że samo stwierdzenie braku właściwej informacji wymaganej przepisami prawa jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma zatem znaczenia to czy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) podmiotu.
Odnośnie naruszenia art. 6 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), w związku z art. 62 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 162, z późn. zm., dalej zwanej Prawem przedsiębiorców) poprzez przeprowadzenie niezapowiedzianej kontroli w zakresie szerszym niż umożliwia to przepis ustawy Prawo przedsiębiorców, organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną przeprowadzenia niniejszej kontroli w zakresie przepisów ustawy o zużytym sprzęcie był art. 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów oraz zmieniające dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011 (Dz.Urz.UE.L 2019 Nr 169, str. 1, dalej zwanego rozporządzeniem 2019/1020) - obowiązującego od 16 lipca 2021 r. Zakres stosowania przepisów ww. rozporządzenia został określony w załączniku I do rozporządzenia, obejmuje on również regulacje dotyczące zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W związku z powyższym miał zastosowanie art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Prezes UOKiK podniósł też, że artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia 2019/1020 został wskazany, jako podstawa prawna przeprowadzenia kontroli, w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli.
Prezes UOKiK nie zgodził się też z zarzutem dotyczącym naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Stwierdził, że okoliczności i waga naruszenia prawa w niniejszym przypadku nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej bowiem strona nie dopełniła obowiązków z art. 37 ust. 4 oraz art. 39 pkt 2 ww. ustawy, w związku z czym nie można uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona.
Za spełnioną można uznać natomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strona jeszcze w toku kontroli podjęła dobrowolne działania mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przesłanki te, jednak muszą być spełnione łącznie. Ponadto organ II instancji wskazał, że fakt zaprzestania naruszania przepisów prawa i podjęcia działań naprawczych, nie zwalnia strony z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków stwierdzonych w chwili kontroli.
Podsumowując Prezes UOKiK stwierdził, że MWllH, miał podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 91 pkt. 25 i 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie bowiem organ pierwszej instancji właściwie wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, uwzględnił kryteria wymiaru kary z art. 93 ust. 3 ww. ustawy, dokonał właściwej analizy przesłanek z art. 189f Kpa oraz okoliczności wskazanych w art. 93 ust. 4 ustawy, wymierzając karę w dolnej granicy przedziału wskazanego w art. 92 pkt 5 i 6 ww. ustawy, tj. 5 000 zł.
WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi przedsiębiorcy na decyzję Prezesa UOKiK, przedmiotową skargę oddalił.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Decyzje obu instancji nie budzą bowiem zastrzeżeń, z punktu widzenia ich zgodności z prawem.
Sąd stwierdził, że poza sporem pozostaje to, że skarżący uchybił obowiązkom o których mowa w art. 37 ust. 4 i art. art. 39 ustawy o zużytym sprzęcie.
W kwestii prawidłowości kontroli Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Celem omawianego przepisu jest umożliwienie przedsiębiorcy przygotowania się do kontroli. Poinformowanie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli jest dokonywane poprzez doręczenie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednakże w art. 48 ust. 11 w/w ustawy, ustawodawca wymienił sytuacje, w których nie jest konieczne dokonywanie zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Zgodnie z tym przepisem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się m. in. w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawa przedsiębiorców).
Upoważnienia wydane do przeprowadzenia kontroli w przedmiotowej sprawie z 2.12.2021 nr DR 311/2021 i z 9.12.2021 nr DR 324/2021 wskazują podstawę prawną przeprowadzenia kontroli, w tym art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 2019/1020, zgodnie z którym, w ramach zadań wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu organy nadzoru rynku przeprowadzają odpowiednie kontrole właściwości produktów w wymaganym zakresie poprzez kontrole dokumentacji oraz, w stosownych przypadkach, kontrole fizyczne i laboratoryjne oparte na odpowiednich próbkach, szeregując pod względem ważności swoje zasoby i działania w celu zapewnienia skutecznego nadzoru rynku oraz z uwzględnieniem krajowej strategii nadzoru rynku, o której mowa w art. 13.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do produktów podlegających unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu wymienionemu w załączniku I w takim zakresie, w jakim unijne prawodawstwo harmonizacyjne nie zawiera przepisów szczególnych mających taki sam cel, które w sposób bardziej szczególny regulują określone aspekty nadzoru rynku i egzekwowania przepisów. Z kolei Załącznik I w pkt 42 wymienia Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (Dz.U. L 197 z 24.7.2012, s. 38), a więc akt prawny wdrożony przez ustawę o zużytym sprzęcie. Podstawą prowadzenia kontroli wobec produktów objętych przepisami wymienionymi w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 2019/1020 (m.in. zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) jest art. 11 ust. 3 cyt. rozporządzenia, a więc bezpośrednio stosowany przepis prawa Unii Europejskiej.
Cyt. przepis art. 11 ust. 3 rozporządzenia 2019/1020 wskazany był jako podstawa prawna przeprowadzenia kontroli w przywołanych wyżej upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli z 2 grudnia 2021 r. odebranym przez przedsiębiorcę 2 grudnia 2021 r., z 9 grudnia 2021 r. odebranym przez przedsiębiorcę 9 grudnia 2021 r. razem z "Pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego". Ponadto inspektorzy na odwrocie karty pierwszej Protokołu kontroli (przed pkt 1 sprawdzenia rzetelności obsługi poprzez dokonanie zakupu kontrolnego), jako powód przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia, prawidłowo wskazali zarówno art. 48 ust. 11 pkt 1 jak i art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zatem zarzut przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia bez podstawy prawnej nie zasługuje na uwzględnienie.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 48 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców tj. niewskazania uzasadnienia przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli Sąd stanął na stanowisku, że wskazanie przez organ jedynie podstawy prawnej, bez szczegółowego jej opisywania jest wystarczające dla stwierdzenia, iż organ zachował się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że skarżący nie kwestionował wyników kontroli, zatem ewentualne uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik kontroli (por. wyrok NSA z 13.12.2013 r. I FSK 1645/12 – dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi Sąd stwierdził, że brzmienie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wskazuje, iż obie wymienione w nim przesłanki powinny być spełnione łącznie. Nie ulega wątpliwości, iż przesłanka zaprzestania naruszania prawa została spełniona, bowiem skarżący jeszcze w toku kontroli podjął działania celem usunięcia stwierdzonych naruszeń. Nie została natomiast spełniona przesłanka "znikomej wagi naruszenia prawa". Skarżący jako przedsiębiorca nie dopełnił bowiem ciążących na nim obowiązków w zakresie informowania konsumentów o możliwości pozbycia się zużytego sprzętu, i to zarówno w przypadku sklepu, jak i strony internetowej. O wadze tych obowiązków świadczy art. 1 ustawy o zużytym sprzęcie, zgodnie z którym, ustawa określa środki służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi przez zapobieganie niekorzystnym skutkom wytwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i gospodarowania nim lub przez ograniczanie tych skutków oraz ogólnych skutków wykorzystania zasobów i poprawę efektywności ich wykorzystania. Celem ustawodawcy, przy tworzeniu niniejszych przepisów, było ułatwienie użytkownikom sprzętu pozbycia się w prawidłowy sposób odpadów w postaci zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego, a więc umożliwienie im dostępu do informacji, gdzie te odpady pozostawić. Daje to możliwość jak największego odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a w konsekwencji ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, z uwagi na obecność substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że nie sposób uznać, aby waga naruszenia przepisów była znikoma.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł przedsiębiorca, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:
1) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców poprzez rozszerzającą wykładnię instytucji "bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej" a tym samym nieuchylenie decyzji przez Sąd pomimo przeprowadzenia przez organ kontroli bez uprzedniego zawiadomienia bez podstawy prawnej;
2) art. 6 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 10 Prawa przedsiębiorców poprzez brak szczegółowego uzasadnienia w protokole kontroli braku przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia;
3) art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ustalenie, że naruszenia nie cechował niski stopień szkodliwości, co doprowadziło do nieuzasadnionego nałożenia kary administracyjnej oraz nierozważenie zastosowania dobrodziejstwa instytucji opisanej w przedmiotowym przepisie pomimo zastosowania się przez skarżącego do treści przepisów i zaprzestania przez stronę naruszania prawa.
Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że w żadnym przypadku nie kontrolowano przestrzegania przez skarżącego kasacyjnie bezpośredniego stosowanych przepisów Unii Europejskiej, a wyłącznie przepisów krajowych. W ocenie skarżącego użycie przez ustawodawcę sformułowania bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej wyraźnie wyłącza taką możliwość. W sytuacji określonej w art. 48 ust. 11 pkt 1 organ mógł kontrolować wyłącznie przestrzeganie przepisów Unii Europejskiej stosowanych wprost w porządku krajowym, czyli wprowadzonych rozporządzeniem, a nie przepisów przeniesionych po krajowego porządku prawnego w wyniku transpozycji dyrektyw unijnych.
Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd naruszył art. 48 ust. 10 Prawa przedsiębiorców, gdyż w protokole kontroli z dnia 16 grudnia 2021 roku brak jest informacji o przyczynie uzasadniającej przeprowadzenie kontroli bez uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W protokole jest jedynie informacja o art. 48 ust. 11 pkt 1 Prawa przedsiębiorców (s. 2), brak jest natomiast informacji wskazanej w decyzji dotyczącej rozporządzenia 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 roku w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów o zmieniającego dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011. Poza tym nawet samo powołanie wskazanych przepisów nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanym w art. 48 ust. 10.
Skarżący kasacyjnie dodał również, że przepis art. 189f §1 pkt 1 K.p.a. ma charakter obligatoryjny a okres naruszenia w niniejszej sprawie trwał jedynie 5 dni, dlatego też trudno mówić w o znacznej szkodliwości społecznej.
Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na swoją rzecz.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
W ramach zaś zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie winien konkretnie wskazać, które to regulacje i w jaki sposób zostały naruszone, ale także do, że przedmiotowe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl przytoczonych wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie sformułował trzy zarzuty kasacyjne, nie wskazując czy ich podstawę stanowią stwierdzenia odnośnie naruszenia przepisów postępowania czy też regulacji materialnoprawnych. Jedynie z charakteru przytoczonych w zarzutach przepisów można wywieść, że pierwsze dwa spośród nich, dotyczą naruszenia przepisów postępowania, ostatni zaś odnosi się do uchybienia regulacji prawa materialnego.
W przypadku zarzutów oznaczonych w skardze kasacyjnej nr 1) i 2) skarżący kasacyjnie podniósł naruszenie przez Sąd I instancji art. 6 K.p.a. i art. 48 ust. 10 i ust. 11 Prawa przedsiębiorców, a więc przepisów prawa formalnego, poza tym w ramach twierdzeń przedmiotowych zarzutów zwrócił uwagę na kwestie związane, z mającymi jego zdanie miejsce uchybieniami przeprowadzonej u niego kontroli.
Wszystkie te okoliczności sprawiają, że zarzuty oznaczone w skardze kasacyjnej numerami 1) i 2) mają charakter komplementarny, co uzasadnia łączne ustosunkowanie się do nich.
Tak więc odnosząc się do przedmiotowych zarzutów stwierdzić należy, że brak jest podstaw do ich uwzględnienia, co wynika zarówno ze sposobu ich sformułowania, jak również nietrafności przytoczonych w nich argumentów.
I tak, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w ramach omawianych zarzutów skarżący kasacyjnie wskazał na nieprawidłowości w zakresie nieuprawnionej, według niego, (rozszerzającej) wykładni regulacji pozwalającej na przeprowadzenie kontroli bez powiadomienia, a także nieuzasadnienie w sposób szczegółowy tego rodzaju odstępstwa od ogólnej zasady powiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Poza przedstawieniem opisanych wyżej uchybień autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak, iż mogło mieć to wpływ na wynik sprawy, jak również nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za stwierdzeniem tego rodzaju zależności. Innymi słowy nie przedstawił okoliczności świadczących o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy opisanymi przez niego nieprawidłowościami, a treścią zapadłego orzeczenia. Tak więc już tylko z tego względu oba analizowane zarzuty nie mogły zostać uwzględnione.
W tym miejscu podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani uprawniony, ani też zobligowany do korygowania czy też uzupełnienia za strony wadliwie lub w sposób niepełny sformułowanych przez nie zarzutów. Nie może także ustalać, ani też domniemywać ich treści.
W niniejszym przypadku oba zarzuty, odnoszące się uchybienia regulacjom prawa formalnego, dotyczą ustaleń przeprowadzonych w ramach czynności kontrolnych, zrealizowanych w miejscu prowadzenia przez skarżącego kasacyjnie działalności gospodarczej, w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o zużytym sprzęcie. Wynikające z tych ustaleń okoliczności były rozpatrywane w ramach przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary. W ramach tego postępowania niedopełnienie przez przedsiębiorcę obowiązków o których mowa zarówno w art. 37 ust. 1-3, jak i 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie nie było kwestionowane. Skarżący kasacyjnie wskazywał głównie na przyczyny braku umieszczenia informacji o możliwości oddania zużytego sprzętu, jak również zwracał uwagę na na znikomą, w jego ocenie, wagę naruszenia w omawianym zakresie. Wprawdzie podnosił również wady samej kontroli, jednakże w tym kontekście nie wskazywał na to, że w ich następstwie doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W tej więc sytuacji nie można, nawet w sposób pośredni, wywieść, że ewentualne nieprawidłowości w zakresie kontroli mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie jednak od powyższego nie można pominąć również tego, że brak jest podstaw do uznania zasadności twierdzeń skarżącego, że w ramach kontroli doszło do naruszenia art. 48 ust. 10 Prawa przedsiębiorców. Wymogom tej regulacji uczyniono bowiem zadość poprzez wskazanie podstawy prawnej odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, tj. art. 11 ust. 3 rozporządzenia 2019/1020. W tym aspekcie zauważyć także należy, iż art. 48 ust. 10 Prawa przedsiębiorców nie precyzuje szczegółowych wymogów odnośnie uzasadnienia odstąpienia od powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że podanie samej podstawy prawnej do tego rodzaju odstąpienia, może stanowić o niedopełnieniu obowiązku w tym zakresie.
Tak samo skarżący kasacyjnie niezasadnie podnosi, że w sprawie dopuszczono się naruszenia art. 6 K.p.a. oraz art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców poprzez rozszerzającą wykładnię instytucji "bezpośrednio/stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Na gruncie niniejszej sprawy podstawę do odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli stanowił bowiem nie tylko przywołany przez skarżącego kasacyjnie art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców, ale także regulacje rozporządzenia 2019/1020 oraz przepisów wymienionych w załączniku do tego aktu, które w tym wypadku miały najistotniejsze znaczenie. Zatem zarzut przywołujący jedynie art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców, jako niepełny, nie może odnieść zamierzonego skutku. Nie obejmuje on bowiem pełnej podstawy odstąpienia od zawiadomienia.
Przechodząc do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 189f pkt 1 K.p.a., a więc odnoszącego się do przepisu prawa materialnego również należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do uznania jego zasadności. Podobnie bowiem jak w przypadku dwóch pozostałych zarzutów, nie został on przez skarżącego kasacyjnie prawidłowo sformułowany, gdyż nie wskazał on wprost czy poprzez ten zarzut kwestionuje prawidłowość wykładni przedmiotowej regulacji, czy też jej zastosowanie. Z zawartych w nim twierdzeń, a także argumentów przytoczonych na ich poparcie, dotyczących indywidualnej sytuacji skarżącego wynika zaś, że poprzez ten zarzut dąży on raczej do podważenia prawidłowości zastosowania przedmiotowej regulacji w formie negatywnej, w związku z zaakceptowanym przez Sąd I instancji nieodstąpieniem od wymierzenia kary.
Rozważając przedmiotowy zarzut w takiej właśnie postaci, na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to bowiem z tego, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (np. wyroki NSA z 5.09.2014 r.,; z 15.06.2021 r., III OSK 181/21, dost. CBOiS).
W niniejszym przypadku skarżący kasacyjnie nie zakwestionował ustaleń faktycznych, co więcej także podniesione przez niego zarzuty wprost do tego nie zmierzały.
Oprócz tego zauważyć należy, że zdaniem skarżącego kasacyjnie, naruszenie którego się dopuścił stanowiło niski stopień szkodliwości, wobec czego uzasadnione było odstąpienie od wymierzenia kary. W tym aspekcie nie sposób jednak pominąć tego, że ustawodawca w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. mówi nie o niskim stopniu szkodliwości naruszenia, ale o wadze tego naruszenia. Ta zaś nie ogranicza się do materialnych i rzeczywistych skutków uchybienia, ale pociąga za sobą konieczność rozważenia konkretnego naruszenia, w ramach całokształtu towarzyszących mu uwarunkowań.
W niniejszej sprawie WSA w Warszawie zasadnie uznał, że uchybienie jakiego się skarżący kasacyjnie dopuścił godzi w cele jakie przyświecały ustawodawcy w zakresie odzysku i recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a w konsekwencji ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi. Poza tym wagi naruszenia nie można oceniać jedynie z tego punktu widzenia, jaki stanowi czasookres trwania konkretnego naruszenia. Uwzględnić należy bowiem również pozostałe jego aspekty i kontekst. Tak więc w tej sytuacji brak jest podstaw do uznania zasadności przedmiotowego zarzutu.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Kierując się art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę 450 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI