II GSK 318/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-12
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowykara pieniężnatachografczas pracy kierowcyokres odpoczynkukontrolaprzepisy karneodpowiedzialność przewoźnikaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika dotyczącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając brak dowodów na awarię tachografu.

Skarżący kasacyjnie kwestionował karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, argumentując awarią tachografu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. NSA uznał, że skarżący nie wykazał awarii tachografu ani nie podjął odpowiednich działań, takich jak ręczne rejestrowanie danych czy naprawa urządzenia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nałożył karę w tej samej wysokości, podzielając ustalenia dotyczące naruszeń warunków przewozu. W szczególności, organ odwoławczy skorygował błędną kwalifikację naruszenia dotyczącego okresu odpoczynku, jednak ze względu na zakaz reformationis in peius, nie mógł podwyższyć kary. Podzielono również stanowisko organu pierwszej instancji co do nieprzestrzegania wymogów przechowywania wykresówek i awarii tachografów. Skarżący podnosił, że awarie tachografów uniemożliwiły prawidłowe rejestrowanie danych, jednak organy uznały, że kierowcy powinni byli podjąć działania naprawcze lub ręcznie rejestrować aktywność. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 12 maja 2023 r. oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że skarżący nie wykazał skutecznie awarii tachografów ani nie podjął wymaganych prawem działań, takich jak ręczne rejestrowanie danych czy naprawa urządzenia. Sąd podkreślił, że brak dowodów na awarię i brak podjęcia działań naprawczych uzasadniały nałożenie kary pieniężnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak dowodów na awarię tachografu i brak podjęcia przez kierowcę wymaganych prawem działań (ręczne rejestrowanie danych, naprawa urządzenia) uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nierejestrowanie danych przez tachograf wynikało z jego awarii, a nie z wadliwej obsługi. Kierowca powinien był ręcznie rejestrować dane lub niezwłocznie podjąć działania naprawcze, czego nie uczynił. Brak dowodów na awarię i brak podjęcia działań naprawczych przez pracodawcę skutkował utrzymaniem kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92 b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 c

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 22

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 6

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. załącznik nr 3 § lp. 5.9

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. załącznik nr 3 § lp. 5.10

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. załącznik nr 3 § lp. 6.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na awarię tachografu. Kierowca nie podjął wymaganych prawem działań w przypadku wadliwego działania tachografu (ręczne rejestrowanie danych, naprawa).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niezastosowanie art. 37 ust. 2 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Trafnie zatem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zaakceptował przyjęty przez organ pogląd, że skoro skarżący twierdził, że w kontrolowanym pojeździe doszło do czasowego uszkodzenia urządzenia rejestrującego (tachografu) i z tej okoliczności wywodził dla siebie skutki prawne, to powinien był przedłożyć na tę okoliczność dowody, które uprawniałyby organ do dokonania odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków kierowcy i przewoźnika w przypadku awarii tachografu oraz wymogów dowodowych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na awarię tachografu i braku podjęcia przez kierowcę wymaganych prawem działań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – prawidłowego funkcjonowania tachografów i odpowiedzialności przewoźnika. Jest to istotne dla branży, choć nie zawiera przełomowych wniosków prawnych.

Awaria tachografu czy brak dowodów? NSA rozstrzyga o karze dla przewoźnika.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 318/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1183/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-12-10
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 4 pkt 22, art. 92 b i art. 92 c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 i art. 80, art. 84 § 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1183/19 w sprawie ze skargi S.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 lipca 2019 r. nr BP.500.94.2019.1103.RZ9.5575 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1183/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S.Z. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 lipca 2019 r., nr BP.500.94.2019.1103.RZ9.5575, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 29 lipca 2019 r., nr BP.500.94.2019.1103.RZ9.5575, Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. Z. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 kwietnia 2019 r., nr WITD.DI.0152.IX0341/58/19/P, w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 14 500 zł, uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył karę pieniężną w wysokości 14 500 zł.
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do stwierdzonych u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...], naruszeń warunków i obowiązków przewozu drogowego, określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm., zwanej dalej u.t.d.).
W zakresie naruszeń dotyczących wymaganego tygodniowego okresu odpoczynku, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał błędnej subsumpcji tego naruszenia jako określonego w lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy winien to być numer l.p. 5.10. Wówczas kara winna wynosić nie 1 000 zł jak przyjął organ I instancji, ale 1 350 zł. Mając jednak na względzie nakaz wypływający z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) Główny Inspektor Transportu Drogowego nie mógł wydać decyzji uchylającej zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż godziłoby to w zakaz rozstrzygania na niekorzyść strony odwołującej się.
Zasadnie, według Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zakwestionowano u skarżącego nieprzestrzeganie wymogów przechowywania wykresówek czy norm czasu pracy.
Zdaniem organu II instancji w toku kontroli wykazano w sposób niebudzący wątpliwości liczne uchybienia przez skarżącego obowiązującym przepisom, a Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał prawidłowej kwalifikacji ustalonego stanu faktycznego i prawidłowo zastosował przewidziane przepisami prawa sankcje pieniężne (za wyjątkiem niewłaściwego zakwalifikowania jednego uchybienia). Braki w zakresie wykresówek zostały należycie wykazane, a podnoszony przez skarżącego fakt ich zniszczenia nie mógł stanowić okoliczności wyłączającej jego odpowiedzialność w tym zakresie.
Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego odnośnie do awarii tachografów, zakwalifikowanych jako uchybienia lp. 6.2.1 załącznika nr 3, dotyczących wyświetlenia się komunikatu 9064, organ odwoławczy stwierdził, iż w momencie wyświetlenia się komunikatu kierowca powinien był niezwłocznie podjąć działania zmierzające do ustalenia przyczyny tego stanu rzeczy. Tymczasem kierowca – pracownik skarżącego, kontynuował jazdę do punktu docelowego i nie podjął próby wyjaśnienia ewentualnych nieprawidłowości w działaniu urządzenia.
W skardze na tę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy uznał za prawidłowe poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, w zakresie stwierdzonych u skarżącego uchybień regulacjom związanym z transportem drogowym i podzielił również pogląd odnośnie do prawnej kwalifikacji poszczególnych uchybień, za wyjątkiem jednego przypadku, dotyczącego naruszeń w postaci nieprzestrzegania wymaganego tygodniowego okresu odpoczynku. W tym właśnie przypadku, zdaniem organu odwoławczego, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał błędnej subsumpcji tego rodzaju naruszenia, jako zdefiniowanego w lp. 5.9 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy winien to być numer l.p. 5.10. Wówczas kara winna wynosić nie 1 000 ale 1 350 zł. Zasadnie jednak, w ocenie WSA, organ odwoławczy stwierdził, że z powodu obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady niepozwalającej na rozstrzyganie na niekorzyść strony odwołującej się (zakazu reformationis in peius), niedopuszczalne byłoby korygowanie w tej sytuacji zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez wymierzenie kary w prawidłowej wysokości, a więc w istocie jej podwyższenie.
WSA stwierdził, że stanowisko organów dotyczące niedochowania wymogów w zakresie ręcznego wprowadzenia danych na wykresówki nie może budzić wątpliwości. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że fakt niezachowania/nieprzechowania przez wymagany czas przedmiotowych wykresówek potwierdził sam skarżący, powołując się na okoliczności związane z ich zniszczeniem. Obowiązek przechowywania tego rodzaju dokumentów, który jest w tym wypadku bezsporny, obejmuje również ich właściwe zabezpieczenie przed zniszczeniem czy utratą.
Zdaniem Sądu brak było podstaw do podważenia oceny organów, że w obu przypadkach w istocie nie doszło do awarii urządzeń. Eliminacja tego rodzaju nieprawidłowości w działaniu urządzenia mieści się bowiem w ramach jego właściwej bieżącej obsługi i nie może być traktowana w kategoriach rzeczywistej awarii, uzasadniającej automatycznie odstąpienie od rejestrowania aktywności za pomocą tego urządzenia.
Sąd wskazał także, że w sprawie brak było również podstaw do stwierdzenia wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego za stwierdzone naruszenia, o których mowa w art. 92 b i art. 92 c u.t.d. Nie wynikały one ze stanu faktycznego sprawy, a ponadto nie wskazał na nie również skarżący, kwestionujący stanowisko organów co do stwierdzonych u niego nieprawidłowości.
Od wyroku Sądu pierwszej instancji skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w części oddalającej skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie w jakim decyzja ta stwierdza naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. oraz 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub karcie aktywności kierowcy prędkości pojazdu lub przebytej drogi (w części dotyczącej naruszenia opisanego w pkt 18 na str. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 37 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej zwane: Rozporządzeniem), poprzez oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy zaskarżona nią decyzja powinna zostać uchylona w części dotyczącej naruszenia art. 92 a ust. 1 i 6 oraz 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. z powodu istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego przez organy.
W tym zakresie WSA w Rzeszowie popełnił następujące naruszenia prawa materialnego:
1.
a) nie zastosował art. 37 ust. 2 Rozporządzenia (nie uwzględnił tego przepisu przeprowadzając subsumcję ustalonego stanu faktycznego pod odpowiednie przepisy prawa). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że WSA w Rzeszowie w ogóle nie analizuje treści powołanego przepisu, który niewątpliwie powinien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Tym samym uzasadniony jest zarzut dotyczący niezastosowania tego przepisu przez WSA w Rzeszowie.
b) przyjmując natomiast, że WSA w Rzeszowie na stronach 9-11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, odnosi się jednak do treści art. 37 ust. 2 Rozporządzenia (pomimo że nie wskazano tego wprost) należy stwierdzić, że WSA dokonał błędnej, rozszerzającej wykładni art. 37 ust. 2 Rozporządzenia, wprowadzając dodatkowy nie wynikający z powołanego przepisu warunek do ręcznego rejestrowania przez kierowcę swojej aktywności w przypadku, gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie. Organy, a następnie WSA w Rzeszowie uzależniły skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 37 ust. 2 Rozporządzenia od podjęcia przez kierowcę dodatkowych czynności związanych z naprawą uszkodzonego tachografu. Warunek taki nie wynika jednak z powołanego przepisu. Co więcej zarówno organy jak i WSA nie uzasadniły swojego stanowiska odwołując się do analizy art. 37 ust. 1 i 2 Rozporządzenia.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu jakichkolwiek czynności dowodowych dotyczących powoływanych przez Skarżącego okoliczności związanych z awariami tachografów w dniach 5 września 2018 r. oraz 19 października 2018 r. Za istotne należy uznać zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków kierowców, których dane (imię i nazwisko) zostały wskazane w zaskarżonych decyzjach.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę na decyzję nakładającą na skarżącego karę w zakresie kwoty 5000 zł za naruszenie art. 92 a ust. 1 i 6 oraz 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi na rozprawie, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 lutego 2023 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
W ocenie NSA nie jest zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez "nieprzeprowadzenie jakichkolwiek czynności dowodowych dotyczących powoływanych przez Skarżącego okoliczności związanych z awariami tachografów w dniach 5 września 2018 r., oraz 19 października 2018 r." poprzez zaniechanie przesłuchania kierowców (punkt 2 petitum skargi kasacyjnej).
Przystępując do oceny zasadności tego zarzutu należy stwierdzić, że fakt dwukrotnego wadliwego działania tachografów jest w tej sprawie bezsporny. Rozbieżność stanowisk stron dotyczy natomiast oceny skutków tych zdarzeń, WSA w ślad za organem uznał bowiem, że kierowcy powinni byli wyeliminować tego rodzaju nieprawidłowości w ramach bieżącej obsługi tachografu. W samym zarzucie skarżący kasacyjnie tego nie sprecyzował, z jego uzasadnienia jednak zdaje się wynikać, że ten dowód miałby być przeprowadzony na okoliczność, czy przyczyną nierejestrowania danych w tych dniach przez tachograf cyfrowy mogła być jego awaria. W skardze kasacyjnej skarżący ponowił zatem jedynie podnoszony już uprzednio w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego ogólny zarzut braku jednoznacznego ustalenia, czy przyczyną nierejestrowania danych przez tachograf mogła być jego awaria. Także na etapie postępowania kasacyjnego zarzut pozostał ogólny, ograniczając się do zakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego, ale bez wskazania jakichkolwiek konkretnych argumentów na poparcie tego twierdzenia. Poza ogólnie sformułowanym zarzutem, skarżący kasacyjnie nie przedstawił bowiem żadnych okoliczności i dowodów wykazujących, że ustalenia organów były nieprawidłowe i że doszło do awarii tachografów.
Mając to na względzie należy zatem uznać, że tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie może być uznany za skutecznie kwestionujący zgodność z prawem powyższego poglądu Sądu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie organy nie zaniechały ustalenia okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Art. 78 § 1 i 2 k.p.a. przewiduje, że "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy", a "Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Z kolei art. 75 §1 k.p.a i art. 84 § 1 k.p.a. przewidują, że "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny".
Zasadnie uznały organy, że w rozpoznawanej sprawie, wobec niespornej okoliczności zastępczego rejestrowania aktywności kierowcy i braku dowodów na okoliczność istnienia awarii tachografu, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, nie wystąpiła zatem w sprawie okoliczność, której wyjaśnienie wymagałoby przeprowadzenia takiego dowodu.
Organy w toku postępowania prawidłowo ustaliły, że kierowcy kontynuowali jazdę nie rejestrując aktywności przy użyciu tachografu i że strona nie wykazała, by usuwała jakiekolwiek awarie tachografów w serwisie, a zatem że strona nie uwiarygodniła, że powodem nierejestrowania aktywności kierowców była awaria sprzętu. Okoliczności związane z nierejestrowaniem aktywności zostały już zatem przez organ ustalone innymi dowodami niż dowód z przesłuchania kierowców, a prowadzenie dalszego postępowania dowodowego było w tej sprawie zbędne. Trafnie bowiem wskazano, że gdyby rzeczywiście doszło do awarii tachografu, to kierowca widząc brak wskazań urządzenia rejestrującego, powinien był zaznaczyć fakt wadliwego jego działania, zaś pracodawca był zobowiązany do naprawy urządzenia. Takich okoliczności w sprawie nie wykazano. W ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych, a więc biorąc pod uwagę fakt, że w chwili kontroli kierujący pojazdem wykonywali przewóz nie rejestrując aktywności kierowcy, a strona nie wykazała, że tachografy uległy awarii, gdyż brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że te awarie były przez stronę usuwane, za bezzasadny uznać należy zarzut skargi kasacyjnej, że organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców.
Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że w sprawie konieczne było jeszcze przesłuchanie kierowców jako świadków. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie uzasadniały potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Jeżeli natomiast skarżący twierdził, że w kontrolowanym pojeździe doszło do czasowego uszkodzenia urządzenia rejestrującego (tachografu) i z tej okoliczności wywodził dla siebie skutki prawne, to powinien był przedłożyć na tę okoliczność takie dowody, które mogłyby tę okoliczność wykazać. W tej sprawie to nie nastąpiło, gdyż przyjętej w sprawie oceny nie mogły zmienić wyniki ewentualnego dowodu z przesłuchania kierowców. Gołosłowne twierdzenie strony, że w obu przypadkach rejestrowanie zastępcze aktywności kierowcy spowodowane było awariami tachografu, wobec braku jakichkolwiek wiarygodnych dowodów wykazujących tę okoliczność, zasadnie zostało w tej sprawie zakwestionowane. Nie doszło więc do naruszenia zakwestionowanych skargą kasacyjną przepisów k.p.a.
W ocenie NSA nie są też zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 37 ust. 2 Rozporządzenia i opartego na jej podstawie wniosku o nieprawidłowym niezastosowaniu tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji (punkty 1 a i 1 b petitum skargi kasacyjnej).
Art. 37 ust. 2 Rozporządzenia reguluje procedurę na wypadek wadliwego działania urządzeń. Przewiduje on mianowicie, że "W czasie gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie, kierowca zaznacza dane umożliwiające jego identyfikację (nazwisko, numer karty kierowcy lub numer prawa jazdy) wraz z podpisem, jak również informacje dotyczące różnych okresów, które nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez tachograf: a) na wykresówce bądź wykresówkach lub b) na tymczasowej wykresówce dołączanej do wykresówki lub karty kierowcy."
Przytoczona norma jest kontynuacją normy przewidzianej w art. 37 ust. 1 Rozporządzenia, gdzie przewidziano, że "W razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. Środki przyjęte przez państwa członkowskie zgodnie z art. 41 upoważniają właściwe organy do wydania zakazu używania pojazdu w przypadku, gdy awaria lub wadliwe działanie nie zostało naprawione zgodnie z akapitami pierwszym i drugim niniejszego ustępu, w zakresie, w jakim jest to zgodne z przepisami krajowymi w danym państwie członkowskim."
Zdaniem NSA nie ma racji skarżący kasacyjnie, że WSA dokonał wadliwej wykładni przytoczonego art. 37 ust. 2 Rozporządzenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd w ogóle tego przepisu nie przywoływał i nie dokonywał jego wykładni.
Nie ma też racji skarżący kasacyjnie, że Sąd naruszył ten przepis poprzez jego niezastosowanie. Treść zarzutu wskazuje, że intencją skarżącego kasacyjnie jest nie tyle wykazanie wadliwego zastosowania czy też niezastosowania prawa materialnego, co zarzut wadliwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Tej oceny zaś skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył, o czym była już mowa powyżej.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że kierowcy nie rejestrowali przy pomocy tachografu swojej aktywności, zgodnie z procedurą i wymogami wynikającymi z ww. art. 37 Rozporządzenia. Zgodnie z procedurą opisaną w tym przepisie, w czasie gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie, kierowca zaznacza dane umożliwiające jego identyfikację (nazwisko, numer karty kierowcy lub numer prawa jazdy) wraz z podpisem, jak również informacje dotyczące różnych okresów, które nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez tachograf, na wykresówce lub na tymczasowej wykresówce dołączanej do wykresówki lub karty kierowcy. Wystąpienie awarii bądź błędów w części systemu, w przyrządzie lub podczas obsługi, natychmiast komunikowane jest na wyświetlaczu, a skoro tak, to właściwie przeszkolony przez przedsiębiorcę kierowca powinien podjąć czynności przewidziane przytoczonym powyżej przepisem art. 37 Rozporządzenia, który przewiduje, że w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat tak szybko, jak pozwalają na to okoliczności.
Trafnie zatem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zaakceptował przyjęty przez organ pogląd, że skoro skarżący twierdził, że w kontrolowanym pojeździe doszło do czasowego uszkodzenia urządzenia rejestrującego (tachografu) i z tej okoliczności wywodził dla siebie skutki prawne, to powinien był przedłożyć na tę okoliczność dowody, które uprawniałyby organ do dokonania odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Tego jednak skarżący kasacyjnie nie wykazał, nie uprawdopodobnił bowiem domniemanej awarii urządzenia rejestrującego choćby poprzez wykazanie udania się bezpośrednio po zakończeniu przejazdu do najbliższego punktu serwisowego w celu diagnostyki urządzenia rejestrującego.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI