II GSK 3173/15

Naczelny Sąd Administracyjny2017-01-11
NSAAdministracyjneWysokansa
tajemnica przedsiębiorstwaprawo telekomunikacyjnerachunkowość regulacyjnawgląd do aktpostępowanie administracyjneNSAWSAkoszty postępowania

NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe z powodu braku analizy kluczowych informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.

Sprawa dotyczyła ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego przez Prezesa UKE, gdzie spółka telekomunikacyjna T. (później O. SA) zastrzegła pewne dane jako tajemnicę przedsiębiorstwa. WSA oddalił skargę na postanowienie Prezesa UKE, uznając informacje za prawidłowo objęte tajemnicą. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie analizowało przedmiotu zastrzeżonych informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [A.] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) ograniczające jej prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu dotyczącym rachunkowości regulacyjnej i kalkulacji kosztów usług telekomunikacyjnych. Spółka T. (obecnie O. SA) zastrzegła część dokumentacji jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Prezes UKE częściowo ograniczył wgląd, uznając pewne informacje finansowe dotyczące kalkulacji kosztów i planów rozwoju sieci za tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. WSA podzielił to stanowisko, uznając, że ujawnienie tych danych mogłoby dać przewagę konkurencyjną innym operatorom. Skarżąca spółka [A.] zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu wadliwego uzasadnienia wyroku, które nie analizowało przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominęło argumentację strony. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA. NSA uznał, że uzasadnienie WSA było lakoniczne i nie zawierało wystarczającej analizy informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sąd I instancji jedynie zaakceptował stanowisko organu bez dogłębnej analizy. W związku z tym NSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe z powodu braku analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcia argumentacji strony, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie WSA było lakoniczne, nie wykazało analizy stanu faktycznego i prawnego, a jedynie powieliło stanowisko organu, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.z.n.k. art. 11 § ust. 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definiuje tajemnicę przedsiębiorstwa jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których podjęto niezbędne działania w celu zachowania poufności.

p.t. art. 207 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Pozwala na ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 31 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dopuszczenia podmiotów na prawach strony do postępowania.

k.p.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wezwania do przedstawienia uzasadnienia lub dokonania zmian.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania do ponownego rozpoznania.

Dz. U. nr 255, poz. 2140 art. 21 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie prowadzenia przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego rachunkowości regulacyjnej i kalkulacji kosztów usług

Dotyczy rachunkowości regulacyjnej i kalkulacji kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie przez WSA uzasadnienia nieodpowiadającego wymaganiom, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji strony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi Izby podczas gdy Prezes UKE nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy treści informacji przekazanych przez O. S.A. Prezesowi UKE i przyjął za własną ocenę dokonaną przez T. co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego ograniczenia wglądu do materiału dowodowego. Naruszenie art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa T. podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez T. nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w konsekwencji czego KIGEiT został pozbawiony możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów nie służy realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej ograniczenie się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło - Chlabicz

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych, analiza tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach administracyjnych, zasady kontroli sądowej nad decyzjami organów regulacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed NSA i WSA oraz interpretacji przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście prawa telekomunikacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście dostępu do informacji w postępowaniach regulacyjnych, a NSA podkreśla kluczowe znaczenie prawidłowego uzasadnienia wyroków sądowych.

Sąd Najwyższy: Brak analizy tajemnicy przedsiębiorstwa w uzasadnieniu wyroku to błąd!

Dane finansowe

WPS: 380 PLN

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 3173/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 4097/16 - Wyrok NSA z 2018-05-09
V SA/Wa 3173/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-29
VI SA/Wa 1089/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-06-18
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
art. 11 ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1089/15 w sprawie ze skargi [A.] z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz [A.] z siedzibą w W. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II GSK 3173/15
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. w spr. o syg. akt VI SA/Wa 1089/15 oddalił skargę K. I. [...] z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Dnia [...] kwietnia 2013 r. T. w W. (obecnie O. SA z siedzibą w W. - dalej "T." lub "O.") wystąpiła do Urzędu Komunikacji Elektronicznej z pismem, w którym wniosła o uzgodnienie projektów: instrukcji w zakresie prowadzonej przez T. rachunkowości regulacyjnej za rok 2013 ("Instrukcja"), opisu kalkulacji zorientowanych przyszłościowo w pełni alokowanych kosztów usług krajowych i międzynarodowych połączeń telefonicznych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej dla konsumentów i użytkowników końcowych z wyłączeniem konsumentów Rynki 3-6 (2003) na rok 2015 T. ("Opis FL-FDC"). Przedmiotowe dokumenty zostały oznaczone przez T. klauzulą "tajemnicą przedsiębiorstwa T.". Jednocześnie pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr TKRU/JBP/19/04/13, T. przedstawiła wersję jawną ww. dokumentów.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes UKE zawiadomił T., K. I. w W. (dalej "KI"), Polską Izbę Informacji i Telekomunikacji w W. (dalej "PIIT") oraz P. K. w W. (dalej PK) o wszczęciu postępowania w przedmiocie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2013 i opisu kalkulacji kosztów usług świadczonych przez T. na rok 2015.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. oraz postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezes UKE - na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a." - dopuścił KI oraz PI do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes UKE, w trybie art. 50 § 1 kpa w związku z § 21 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie prowadzenia przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego rachunkowości regulacyjnej i kalkulacji kosztów usług (Dz. U. nr 255, poz. 2140 ze zm.), wezwał T. do dokonania zmian w projekcie Opisu LRIC oraz projekcie Opisu przeszacowania, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Pismem z dnia [...] września 2013 r., T. przekazała Prezesowi UKE Opis LRIC wraz z załącznikiem 1, uwzględniający wskazane w wezwaniu zmiany wraz z informacją na temat wskazanych w wezwaniu zmian do Opisu LRIC oraz Opisu przeszacowania. T. przedstawiła także informacje na temat proponowanych przez T. zmian do Opisu LRIC. Dokumenty zostały przedstawione w wersji zawierającej tajemnicę przedsiębiorstwa T..
Pismem z dnia 6 września 2013 r., T. przekazała Prezesowi UKE Opis LRIC wraz z załącznikiem 1, uwzględniający wskazane w wezwaniu zmiany wraz z informacją na temat wskazanych w wezwaniu zmian do Opisu LRIC oraz Opisu przeszacowania. T. przedstawiła także informacje na temat proponowanych przez T. zmian do Opisu LRIC. Dokumenty zostały przedstawione w wersji jawnej.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. Prezes UKE wezwał T., w trybie art. 50 § 1 k.p.a., do przedstawienia uzasadnienia w zakresie wskazania spełnienia wszystkich przesłanek uznania informacji podanych w piśmie z dnia [...] września 2013 r., nr [...] za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz.1503, ze zm.) - dalej "ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji", w szczególności wskazania w przypadku każdej informacji o charakterze tajemnicy przedsiębiorstwa, w jaki sposób narażający T. na straty, inni operatorzy mogliby wykorzystać dane wskazane przez T., jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa T. lub wykazania, iż wykorzystanie przez innych operatorów informacji, w zakresie których T. wniosła o potraktowanie ich jako tajemnicy przedsiębiorstwa T., zaoszczędzi im wydatków lub zwiększy ich zyski.
Pismem z dnia [...] września 2013 r., T. wyjaśniła w jaki sposób, narażający T. na straty, inni operatorzy mogliby wykorzystać dane wskazane przez T. jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa T..
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Prezes UKE, na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. nr 171, poz. 1800 ze zm.) dalej: "ustawa Prawo telekomunikacyjne", w pkt I rozstrzygnięcia ograniczył KI oraz PI prawo wglądu do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie uzgodnienia i zatwierdzenia prowadzonej przez T. S.A. instrukcji z prowadzonej przez T. rachunkowości regulacyjnej za rok 2013 i opisu kalkulacji kosztów na rok 2015, wszczętym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na wniosek T. z dnia [...] kwietnia 2013 r., w zakresie w jakim materiał ten zawiera tajemnice przedsiębiorstwa T., wskazane w "Opisie kalkulacji kosztów świadczenia dostępu telekomunikacyjnego w zakresie usługi dostępu szerokopasmowego, w tym szerokopasmowej transmisji danych (Rynek 12) na rok 2013 T." (Opis LRIC) stanowiącym Załącznik nr 1 do pisma T. z [...] września 2013 r., tj. w rozdziale 4.4.2 "Korekty", punkt 2c "Korekta sieci pakietowej ATM/FR oraz Ethernet", punkt 2e "Korekta sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej oraz punkt 2f "Korekta sieci transmisyjnej dalekosiężnej", które nie zostały ujawnione w wersji jawnej Załącznika nr 1 do pisma T. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]. W punkcie II postanowienia organ postanowił odmówić ograniczenia wglądu KI oraz PI w zakresie informacji wskazanych w punkcie 18 i 20 pisma T. z dnia [...] września 2013 r., nr [...], we fragmencie wskazującym nazwy dokonywanych przez T. korekt: "Korekty sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej" oraz "Korekty sieci transmisyjnej dalekosiężnej" oraz we fragmencie wskazującym jakie kategorie kosztowe obejmuje element "Specyficzne koszty rozliczeń międzyoperatorskich", jak również w rozdziale 4.3.2 Opisu LRIC w punkcie 4d i w punkcie 4e wskazującym nazwy dokonywanych przez T. korekt: "Korekty sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej oraz "Korekty sieci transmisyjnej dalekosiężnej".
W uzasadnieniu tego postanowienia Prezes UKE stwierdził, że informacje zawarte w Opisie LRIC, w rozdziale 4.4.2 "Korekty", w punkcie 2c "Korekta sieci pakietowej ATM/FR oraz Ethernet", w punkcie 2e "Korekta sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej" oraz w punkcie 2f "Korekta sieci transmisyjnej dalekosiężnej" są informacjami ściśle związanymi z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą, nie zostały dotychczas podane przez nią do wiadomości publicznej, T. zaś, podjęła działania w celu zachowania ich poufności. Bez wątpienia informacje, o których zachowanie poufności T. wystąpiła, posiadają również znaczącą wartość gospodarczą. Tym samym Prezes UKE uznał, że wymienione informacje spełniają wszystkie przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa według art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także stwierdził, że udostępnienie tych informacji pozostałym podmiotom biorącym udział w niniejszym postępowaniu (tj. KI oraz PI) groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa T..
Jednocześnie Prezes UKE wskazał, iż informacje podane przez T. w punkcie 18 i 20 pisma T. z dnia 4 września 2013 r., we fragmencie wskazującym nazwy dokonywanych przez T. korekt: "Korekty sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej", "Korekty sieci transmisyjnej dalekosiężnej" oraz wskazującym jakie kategorie kosztowe obejmuje element "Specyficzne koszty rozliczeń międzyoperatorskich", jak również zawarte w rozdziale 4.3.2 Opisu LRIC w punkcie 4d i 4e wskazującym nazwy dokonywanych przez T. korekt: "Korekty sieci transmisyjnej warstwy tranzytowej" oraz "Korekty sieci transmisyjnej dalekosiężnej" oraz w załączniku nr 1 do Opisu LRIC stanowiących załącznik 1 do pisma T. z dnia 4 września 2013 r., nie stanowią informacji, które można by kwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa T.. Uzasadniając powyższe, Prezes UKE zaznaczył, iż w omawianych przypadkach nie wystąpiła przesłanka wskazująca, iż tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią informacje, które nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej.
KI (dalej: "skarżąca") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. - obejmującej pkt I powyższego postanowienia, zarzuciła Prezesowi UKE brak wszechstronnego rozważenia okoliczności uzasadniających ograniczenia jej wglądu do akt, a nadto niewyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia w treści zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej dokumenty zastrzeżone przez T. jako "tajemnica przedsiębiorstwa T." nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Pismem z 12 lutego 2014 r., O. SA (dawniej T.) poinformowała, że z dniem 31 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla W., XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wpisu o połączeniu T. (jako spółki przejmującej) i P. C. sp. z o.o. oraz O. sp. z o.o. (jako spółek przejmowanych) do rejestru przedsiębiorców. Z dniem [...] grudnia 2013 r. T. jako spółka przejmująca, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych i przyjęła firmę O. SA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 13 sierpnia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3496/13) odrzucił skargę jako niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 4 marca 2015 r. (sygn. akt II GSK 2788/14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. ponownie orzekając w sprawie, zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. oddalił skargę KI na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] października 2013 r. w zakresie ograniczenia dostępu do materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, przez niezasadne ograniczenie skarżącej prawa wglądu do przedmiotowych dokumentów Sąd I instancji wyjaśnił, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania wyrażonej w k.p.a. Pozwala on na ograniczenie pozostałym stronom postępowania wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych. Definiując czym jest tajemnica przedsiębiorstwa Prezes UKE prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji uznał, że należy ją rozumieć tak, jak zostało to zdefiniowane w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w jej art. 11 ust. 4, czyli jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji podzielił ocenę Prezesa UKE, że informacje finansowe dotyczące, ogólnie rzecz biorąc, procesu kalkulacji kosztów i planów rozwoju sieci mogłyby pozwolić innym operatorom na opracowanie oferty konkurencyjnej, a co za tym idzie dałoby im przewagę na rynku tych usług, gdyż taka wiedza przekłada się w sposób bezpośredni na informacje o zapotrzebowaniu na usługi i daje wiedzę o wielkości popytu. To z kolei spowodowałoby uzyskanie znacznej i nieuzasadnionej w realiach wolnego rynku przewagi, co mogłoby trwale naruszyć stabilność i równowagę konkurencyjną. W efekcie, wszystkie ww. elementy mogłyby doprowadzić do zmniejszenia przychodów spółki oraz ograniczenia liczby klientów, co w bezpośredni sposób miałoby wpływ na poziom oczekiwanych zysków. Tym samym, informacje, o których zastrzeżenie wniosła T. (obecnie O. S.A.), jako ściśle związane z prowadzoną przez tę Spółkę działalnością i mające dla niej wartość gospodarczą, które nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i wobec których podjęto niezbędne działania w celu dochowania ich poufności zostały, zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo uznane za mieszczące się w zakresie przedmiotowym informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Prezes UKE prawidłowo przy tym uznał, że Spółka podjęła stosowne i niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji.
W ocenie Sądu I instancji Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo przywołał niezbędne dla uzasadnienia prawnego przepisy, co w pełni odpowiada wymogom wskazanym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła KI. zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W..
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sądowi I instancji zarzucono:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi Izby podczas gdy Prezes UKE nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy treści informacji przekazanych przez O. S.A. (dawniej T. S.A) Prezesowi UKE i przyjął za własną ocenę dokonaną przez T. co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego ograniczenia wglądu do materiału dowodowego;
2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadnienia nieodpowiadającego wymaganiom wskazanym w tym przepisie, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji Izby przytoczonej w skardze;
3) naruszenie art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa T. podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez T. nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w konsekwencji czego KIGEiT został pozbawiony możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym w zakresie prowadzonej przez T. rachunkowości regulacyjnej za rok 2013 oraz opisu kalkulacji usług krajowych i międzynarodowych połączeń telefonicznych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej na rok 2015, stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ w pełni zasadnie ograniczył w części prawo dostępu uczestnika postępowania do dokumentacji w sprawie z uwagi na to, że w zakresie objętym tym częściowym ograniczeniem wglądu do akt, informacje o zastrzeżenie których wniosła spółka stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a mianowicie "[...] informacje finansowe dotyczące, ogólnie rzecz biorąc procesu kalkulacji kosztów i planów rozwoju sieci [...]" (por. s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna podważa prawidłowość przedstawionego stanowiska Sądu I instancji.
Przede wszystkim dlatego, że jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej można było uznać za usprawiedliwione - o czym mowa będzie dalej - to jednak z całą pewnością za usprawiedliwiony uznać należało zarzut z pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymaganiom określonym w tym przepisie, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji KI. przytoczonej w skardze;
Ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego wymaga, aby w punkcie wyjścia przypomnieć, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania.
Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także i prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie na przykład przedstawienia stanu sprawy, czy też wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), jak również orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając te elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).
Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. np.: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1985/09; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 1067/11). Z uwagi na wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, sąd administracyjny nie może oddalając skargę poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia - przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego - kontroli prawidłowości ich subsumcji (zastosowania) przez organ. Wadliwość uzasadnienia wyroku ujawni się również w sytuacji, gdy sąd administracyjny poprzestanie na ocenie prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ, bez odniesienia ich do elementów podstawy materialnoprawnej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1934/11). Ograniczenie się więc w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego bez jednoczesnego gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy oraz przyjęty kierunek i sposób rozstrzygnięcia.
Nie służy realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej ograniczenie się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji skarżący wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09; z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).
Z punktu widzenia tego właśnie spostrzeżenia podkreślić należy, że jakkolwiek faktem jest - jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi - że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10), to jednak nie oznacza to, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnia stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała opisana sytuacja i to w zakresie odnoszącym się do pełnego wskazanego powyżej jej spectrum. Z punktu widzenia przedstawionych uwag wprowadzających i kreowanego na ich podstawie, w korespondencji do wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. standardu, któremu powinno czynić zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odbiega od tego standardu przez to, że charakteryzuje się daleko idącymi deficytami, zarówno - jeżeli nie przede wszystkim - w zakresie odnoszącym się do wskazania faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, jak i wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wysoki stopień ogólności prezentowanych w nim tez, stwierdzeń, racji i argumentów, a przez to lakoniczność tego uzasadnienia, uniemożliwia zrekonstruowanie przebiegu kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz ocenę prawidłowości rezultatu tej kontroli, która wyraziła się w konstatacji, że postanowienie Prezesa UKE nie jest niezgodne z prawem.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, iż uznając za zgodne z prawem stanowisko Prezesa UKE, że kontrolowane postanowienie nie jest niezgodne z prawem, albowiem organ administracji trafnie ocenił, że zastrzeżone przez spółkę informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Sąd I instancji nie tyle nawet co powielił stanowisko oraz argumentację organu odnośnie do oceny spornej w sprawie kwestii - a mianowicie stanowisko organu odnośnie do oceny charakteru informacji objętych klauzulą poufności - co wręcz ograniczył się do jego prostej akceptacji (por. s. 11-12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Uczynił to przy tym na poziomie tak ogólnych i oderwanych od akt sprawy - przywołanych już powyżej - stwierdzeń, że nie sposób na ich podstawie w ogóle wnioskować o tym, co tak naprawdę stanowiło przedmiot oceny tego Sądu, a mianowicie, jakie konkretnie informacje, o jakim charakterze, czego dotyczące, w jakich pismach czy też dokumentach spółki zawarte, kwalifikować należało - i dlaczego z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać - jako tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego.
W związku z tym, wobec braku jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd I instancji do tej zasadniczej w sprawie kwestii, nie sposób ocenić i zweryfikować jego stanowiska odnośnie do przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie faktów oraz wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, w tym również - jeżeli nie zwłaszcza - w kontekście, w jakim wskazany element uzasadnienia orzeczenia sądowego miałby również odzwierciedlać ocenę Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości wykładni oraz stosowania przez organ administracji publicznej mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
Wskazane podejście Sądu I instancji do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz rezultat tej kontroli, gdy chodzi o odzwierciedlony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przebieg oraz opis tych procesów, uznać należy za dalece odbiegający od wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Lakoniczność stanowiska Sądu I instancji, zwłaszcza zaś jego deficyt w zakresie odnoszącym się do tej najistotniejszej w sprawie kwestii, a mianowicie wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, to jest przedstawienia informacji mających stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, a w tym kontekście przesłanek oceny, że informacje te z uwagi na ich charakter oraz szczegółową treść Prezes UKE zasadnie uznał za podlegające wyłączeniu, gdy chodzi o ich dostępność dla pozostałych uczestników postępowania głównego prowadzonego w sprawie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2013 i opisu kalkulacji kosztów usług T. na rok 2015, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skontrolowanie jego prawidłowości.
Deficyty uzasadnia zaskarżonego wyroku, wyrażające się zarówno w braku wskazania jakichkolwiek przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, jak i wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, czyniły usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyrażający się przede wszystkim w braku realizacji przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Konsekwencją tej oceny - jak na wstępie to już sygnalizowano - jest wniosek, że nie mogła ona pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (pkt 1) petitum skargi kasacyjnej), albowiem Sąd I instancji w ogóle ich nie wskazał, ani też nie ocenił prawidłowości ich ustalenia przez organ. W rezultacie, nie mogła ona także pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego - brak wskazania faktów przyjętych za podstawę wyrokowania uniemożliwia kontrolę prawidłowości procesu subsumpcji, a tym samym ocenę zasadności zarzucanego Sądowi I instancji błędu subsumpcji (pkt 3) petitum skargi kasacyjnej).
Wymienione zarzuty kasacyjne, wobec stwierdzonych deficytów i ułomności uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uznać należało za przedwczesne, a tym samym i za nieskuteczne.
W związku z tym, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się być zarzutem usprawiedliwionym, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, Sąd ten zobowiązany będzie, przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a, ponownie rozpoznać skargę K. I. [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego. Uzasadnienie wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania skargi powinno uwzględniać wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w jednoznaczny oraz wyraźny sposób wskazywać przyjęte za podstawę wyrokowania fakty oraz wskazywać podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i zawierać jej wyjaśnienie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI