II GSK 275/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki R. Sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, utrzymując w mocy decyzję o karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem.
Spółka R. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem, twierdząc, że nie była stroną postępowania, a faktycznym organizatorem była inna spółka. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 czerwca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka była współurządzającym gry hazardowe i że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Decyzją z 14 lutego 2020 r. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył R. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych) oraz skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną. Argumentowała, że faktycznym organizatorem gier była spółka H. Sp. z o.o., która dzierżawiła od niej lokal. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, a WSA we Wrocławiu utrzymał tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że spółka R. Sp. z o.o. była współurządzającym gry hazardowe, co wynikało m.in. z umowy dzierżawy i obsługi lokalu. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną, a zarzuty spółki stanowiły próbę ponownej oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka udostępniająca lokal i urządzenia do gier hazardowych na podstawie umowy dzierżawy, która umożliwiała prowadzenie działalności hazardowej i była obsługiwana przez jej pracowników, może być uznana za współurządzającego gry.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'urządzającego gry' należy rozumieć szeroko, obejmując także podmioty stwarzające warunki do prowadzenia takiej działalności, w tym poprzez umowę dzierżawy. W analizowanym przypadku spółka aktywnie współpracowała z dzierżawcą, umożliwiając instalację automatów i obsługę prawną, co uzasadniało przypisanie jej odpowiedzialności jako współurządzającego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
ugh art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Definicja podmiotu podlegającego karze pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Pomocnicze
O.p. art. 248 § § 1 i 2 pkt 1a oraz § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Odpowiednik przesłanki rażącego naruszenia prawa w postępowaniu zwyczajnym.
k.p.a. art. 210 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh) i skierowana do osoby niebędącej stroną. Organ dowolnie ocenił materiał dowodowy, błędnie uznając R. Sp. z o.o. za urządzającego gry hazardowe i właściciela urządzeń. Ramowa umowa dzierżawy z dnia 1 czerwca 2015 r. wskazuje, że urządzającym gry był H. Sp. z o.o.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie ma bowiem zastępować postępowania odwoławczego i służyć ponownemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego czy podważeniu oceny zebranych w nim dowodów, ale [...] służy rektyfikacji ściśle określonych wad decyzji. Wada skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego ma [...] miejsce wówczas, gdy organ orzekł, w formie decyzji, o prawach lub obowiązkach podmiotu, który w dacie orzekania nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa [...] może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Ze stanem tym mamy do czynienia jedynie i wyłącznie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki, tj. (1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na 'pierwszy rzut oka', (2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia [...] oraz (3) przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze...
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych poza kasynem, zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa lub skierowania do osoby niebędącej stroną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową dzierżawy lokalu i urządzeń do gier hazardowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za urządzanie gier hazardowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Wyjaśnia również istotne kwestie proceduralne dotyczące stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych.
“Czy udostępnienie lokalu na automaty hazardowe czyni cię współurządzającym? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 36 000 PLN
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 275/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Wojciech Kręcisz Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III SA/Wr 110/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-11-07 II GZ 309/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 248 § 1 i 2 pkt 1a oraz § 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 110/24 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 0201-IOV-21.6181.1.2023.4 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. Sp. z o.o. we W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Decyzją z 14 lutego 2020 r. nr 458000-COP-2.4246.24.2020 Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu wymierzył R. Sp. z o.o. we W. (spółka, skarżąca) karę pieniężną w kwocie 36.000 zł z tytułu urządzenia gier poza kasynem gry, tj. w lokalu G., ul. [...] w L., na urządzeniach do gier o nazwach: ▪ APOLLO GAMES nr A02TR0002569, ▪ APOLLO GAMES nr A02TA0005334, ▪ HOTSPOT nr PHS 05673. Decyzja stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia przez spółkę. II. Po rozpoznaniu wniosku spółki z 7 marca 2023 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, decyzją z 5 maja 2023 r. nr 0201-10A.6181.1.2023, działając na podstawie art. 248 § 1 i 2 pkt 1a oraz § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej Naczelnika DUC-S. III. Po rozpoznaniu wniosku spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy DIAS we Wrocławiu decyzją z 3 sierpnia 2023 r. nr 0201-IOV-21.6181.1.2023.4 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne, odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika DUC-S we Wrocławiu. IV. Wyrokiem z 7 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 110/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na ww. decyzję. We wniosku inicjującym kontrolowane postępowanie skarżący wskazał na zaistnienie w sprawie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p., tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w skardze podniósł podstawę stwierdzenia nieważności zawartą w art. 247 § 1 pkt 5 O.p., tj. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skarżący podnosi, że organ wydający decyzję ostateczną nie przeanalizował szczegółowo materiału dowodowego, przez co nałożył karę administracyjną na stronę skarżącą, a nie spółkę H. Sp. z o.o., która prowadziła działalność gospodarczą w dzierżawionym od strony skarżącej lokalu. W przedmiotowej sprawie skarżąca zarzuca organowi naruszenie w decyzji ostatecznej art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm. - dalej jako ugh), który w dniu przeprowadzenia kontroli (24 lutego 2016 r.) brzmiał w sposób następujący: "Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry". Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym również w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 - podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Ponadto, w ugruntowanym już orzecznictwie NSA przyjmuje się, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co znajduje swoje uzasadnienie w potrzebie uwzględniania szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", motywowanej tak przedmiotem i istotą regulowanych ustawą o grach hazardowych postępowań w sprawach nałożenia kary pieniężnej, jak i koniecznością zapewnienia realnego charakteru systemu kontroli oraz skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji. Użyte w omawianym przepisie "urządzanie gier hazardowych" należy rozumieć również jako "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", polegających również na zawarciu umowy dzierżawy powierzchni w lokalu, w którym prowadzone były gry hazardowe, celem zainstalowania kontrolowanych automatów do gier, będących własnością dzierżawców (zob. np. wyrok NSA z 5.09.2024 r., II GSK 1707/18, LEX nr 3753157, wyrok NSA z 5.09.2024 r., II GSK 1112/18, LEX nr 3753156, wyrok NSA z 3.09.2024 r., II GSK 155/19, LEX nr 3753125). WSA zauważył więc, że w podobnych stanach faktycznych odpowiedzialność podmiotów mających analogiczny udział jak skarżący w organizowaniu gier hazardowych była potwierdzana przez sądy administracyjne. Miało to zresztą również miejsce w przypadku samej skarżącej spółki - wyrok WSA we Wrocławiu z 8.12.2016 r., III SA/Wr 952/16. W rozstrzyganej sprawie skarżąca została uznana za urządzającego gry na automatach poza kasynem, a jej odpowiedzialność organ ustalił w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a zatem decyzją I instancji nałożył karę pieniężną. Zawarta w decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej konkluzja organu, że skarżąca spółka powinna być uznana za podmiot urządzający gry hazardowe w lokalu, w którym przeprowadzono kontrolę była rezultatem dokonanej przez ten organ analizy i oceny zebranego w postępowaniu wymiarowym materiału dowodowego, w tym także umowy najmu, a którą powołuje się obecnie skarżąca spółka. Zasadność tej oceny mogła być kwestionowana przez stronę w postępowaniu odwoławczym. W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca nie skorzystała jednak z procedury odwoławczej w celu obalenia prawidłowości ustalenia, że był podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry. Ponadto, także przed wydaniem decyzji ostatecznej strona skarżąca nie skorzystała z prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, o czym została powiadomiona w dniu 27 stycznia 2020 r. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r. Podnoszenie na obecnym etapie zarzutów dotyczących realizacji przez organ obowiązku zebrania kompletnego materiału dowodowego, przeprowadzenia dowodów oraz ich oceny należy uznać za spóźnione. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie ma bowiem zastępować postępowania odwoławczego i służyć ponownemu przeprowadzeniu postępowania dowodowego czy podważeniu oceny zebranych w nim dowodów, ale - co wyjaśniono na wstępie - służy rektyfikacji ściśle określonych wad decyzji. W rozstrzyganej sprawie nie doszło zatem do rażącego naruszenia art. 89 ust. 4 pkt 2 ugh. W ocenie WSA, w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła jakakolwiek sprzeczność między treścią przepisu, a rozstrzygnięciem organu zawartym w decyzji, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący. Odnosząc się do powołanej przez stronę skarżącą podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 o.p., tj. skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie WSA stwierdził, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji strona nie powoływała tej podstawy toteż organ nie rozważał jej w zaskarżonej decyzji. Tym niemniej, mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze, skarżąca spółka błędnie tę podstawę rozumie. W przepisie tym chodzi bowiem o rozstrzygnięcie w decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania (np. nie było wobec niego prowadzone postępowanie, nie żyje, nie istnieje). Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że nastąpiła sytuacja, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. (vide wyrok WSA w Gdańsku z 21 lipca 2020 r. sygn. akt A/Gd 1080/19). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie postępowanie było prowadzone wobec skarżącej jako podmiotu zaangażowanego w proces urządzania gier, zaś zarzuty skargi sprowadzają się do podważenia prawidłowości oceny materiału dowodowego, której konsekwencją było uznanie skarżącej spółki za odpowiedzialną za urządzanie gier na automatach i wymierzenie kary z tego tytułu. Strona skarżąca w istocie kwestionuje zatem zasadność wymierzenia jej kary, nie zaś swój status strony jako adresata nałożonego na nią decyzją z 14 lutego 2020 r. obowiązku. Powyższe zaś nie wypełnia dyspozycji art. 247 § 1 pkt 5 o.p. V. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła R. Sp. z o.o. we W. zaskarżając go w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (o.p.) oraz art. 247 § 1 pkt 5 o.p., a także art. 122 o.p. poprzez dowolne przyjęcie, że decyzja ostateczna Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2020 r. nr 458000-COP-2.4246.24.2020 nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz że nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób oczywisty wskazuje, ze rażąco naruszono przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w wersji obowiązującej w/w ustawy na dzień 24 lutego 2016 r. oraz, że stroną niniejszego postępowania, a więc podmiotem, na który winna być nałożona kara pieniężna za urządzanie gier na automatach hazardowych poza kasynem gry jest H. sp. z o.o., a nie R. sp. z o.o.; 2. dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że strona skarżąca urządzała gry hazardowe w lokalu w L. przy ul. [...] oraz, że strona skarżąca była właścicielem tych urządzeń, podczas gdy swobodna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry był H. sp. z o.o., która była również właścicielem tychże urządzeń; 3. dowolne przyjęcie, że w decyzji ostatecznej z dnia 14 lutego 2020 r. nr 458000-COP-2.4246.24.2020 nie został naruszony przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, podczas gdy swobodna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza fakt, że z ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia 1 czerwca 2015 r., wynika, że urządzającym gry na automatach poza kasynem gry był H. sp. z o.o. prowadzi do wniosku, że w w/w decyzji ostatecznej z dnia 14 lutego 2020 r. został rażąco naruszony przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w wersji obowiązującej w/w ustawy na dzień 24 lutego 2016 r. Strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. W obu przypadkach strona wniosła także o orzeczenie na jej rzecz o kosztach postępowania. VI. W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIAS we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: VII. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego, co umożliwia przejście do merytorycznej kontroli wyroku. VIII. Zarzuty skargi kasacyjnej, które zgodnie z zasadą dyspozycyjności wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie uzasadniają twierdzenia spółki, że kontrolowany wyrok WSA narusza prawo. Istota wskazanych przez stronę uchybień organu i WSA stanowi próbę podważenia stanowiska DIAS oraz Sądu pierwszej instancji, które stanęły na stanowisku, że w decyzji Naczelnika DUC-S we Wrocławiu nie wystąpiły wady kwalifikowane w postaci rażącego naruszenia prawa oraz skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną (art. 247 § 1 pkt 3 i 5 o.p.). Skarżąca spółka uważa, że decyzja została wadliwie zaadresowana do niej, zamiast do H. sp. z o.o., która urządzała gry hazardowe, a także że doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, gdyż ona nie urządzała gier hazardowych, co ma wynikać z materiału dowodowego, który został wadliwie oceniony. W związku z powyższymi zarzutami należy zwrócić uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 247 § 1 o.p., którego odpowiednik stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanka z art. 247 § 1 pkt 5 o.p. umożliwia zatem unieważnienie decyzji administracyjnej wydanej na skutek błędnego potraktowania przez organ podatkowy określonego podmiotu jako strony postępowania, chociaż w rzeczywistości takiego statusu a limine nie można było mu przypisać. Wada skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego ma więc miejsce wówczas, gdy organ orzekł, w formie decyzji, o prawach lub obowiązkach podmiotu, który w dacie orzekania nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Chodzi zatem o sytuacje, w których dany podmiot w ogóle nie jest w stanie być stroną w sprawie (ponosić odpowiedzialności lub/i być podmiotem, któremu nadaje się uprawnienie). Przykładowo może to więc być sytuacja, w której np. nie było wobec danego podmiotu prowadzone postępowanie administracyjne, adresat decyzji zmarł przed jej wydaniem, nie istnieje w sensie prawnym, nastąpiła zmiana podmiotowa. W niniejszej sprawie całość twierdzeń strony o skierowaniu decyzji do niewłaściwej osoby jest wtórna do jej zasadniczego twierdzenia, że na podstawie materiału dowodowego należało za urządzającego gry hazardowe na spornych automatach uznać H. sp. z o.o. Strona próbuje w niniejszej sprawie - dla podkreślenia, dotyczącej nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji o karze - ponownie oceniać materiał dowodowy zebrany przez organ, przy czym w istocie zarzuca rażąco wadliwą ocenę tego materiału dowodowego i przypisanie na jego podstawie odpowiedzialności za współurządzanie gier na automatach w lokalu. W niniejszej sprawie ta podstawa prawna stwierdzenia nieważności decyzji nie zachodzi po pierwsze dlatego, że postępowanie było prowadzone wobec skarżącej, po drugie, formułowane obecnie twierdzenia mają podważyć prawidłowość ustaleń i ocen dokonanych przez organ. To w wyniku oceny materiału dowodowego w kontekście normy prawnej wynikającej z art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh (w brzmieniu z daty orzekania Naczelnika DUC-S) doszło do przypisania stronie odpowiedzialności. Trudno więc obecnie w sposób uzasadniony twierdzić, że w niepodważonych okolicznościach faktycznych sprawy mamy do czynienia ze skierowaniem decyzji do "nie-strony". W rzeczywistości spółka wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji próbuje uchylić się od negatywnych konsekwencji wynikających z braku skutecznego złożenia odwołania od decyzji nakładającej karę w I instancji i poddania tego rozstrzygnięcia ocenie w ramach postępowania zwykłego. IX. Nie zachodzi również przesłanka rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. (będąca, w określonym zakresie, odpowiednikiem przesłanki ujętej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazuje na to również wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracający uwagę na to, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19, WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, wpływając na jego treść. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54). Stanowisko w tym zakresie znajduje zastosowanie do art. 247 § 1 pkt 3 o.p. Jako, że w niniejszej sprawie podstawą twierdzeń spółki jest rażące naruszenie prawa, zwrócić uwagę trzeba na to, że ze stanem tym mamy do czynienia jedynie i wyłącznie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki, tj. (1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", (2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz (3) przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i niejako warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji niemożliwym do zaakceptowania w państwie prawa. Spółka zdaje się nie dostrzegać, że zarzucając rażące naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, po pierwsze, próbuje podważać fakty wynikające z zebranych i ocenionych w postępowaniu zwykłym dowodów, po drugie, nie dostrzega, że przepis ten, statuujący odpowiedzialność administracyjną urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, nie była jednolicie postrzegana i wymagała interwencji uchwałodawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16). Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może być egzekwowana wobec każdego, a więc osoby fizycznej, osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Istotne jest przypisanie cechy "urządzającego gry na automatach poza kasynem". Rozumienie tego przepisu, jak również jego zastosowanie przez Naczelnika DUC-S, a następnie przez DIAS w postępowaniu nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji i WSA, jest zatem prawidłowe. Spółka, wobec poczynionych ustaleń faktycznych, zwłaszcza na podstawie ramowej umowy dzierżawy powierzchni (por. chociażby § 6 ust. 2), odpłatnie współpracowała z H. Sp. z o.o. we W. w ramach przedsięwzięcia dotyczącego urządzania gier na automatach hazardowych poza kasynem. Na podstawie ww. umowy spółka umożliwiła zainstalowanie urządzeń do gier, za pomocą których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. Ponadto korzystała ze stworzonych przez dzierżawcę (H. Sp. z o.o. we W.) możliwości obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń. Ponadto, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w trakcie kontroli zarówno sam lokal jak i znajdujące się w nim urządzenia były obsługiwane przez pracowników spółki. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że skarżąca spółka jest współurządzającym gry na automatach poza kasynem. W istocie było to wspólne przedsięwzięcie, a zatem brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw by twierdzić, że przy wydaniu decyzji o karze naruszono art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, nie mówiąc o naruszeniu rażącym. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI