II GSK 312/22

II GSK 312/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 742/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-14
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 286
art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 742/21 w sprawie ze skargi A.olska Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 14 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 742/21 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Skarżąca, Zgłaszający, spółka, strona) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 30 grudnia 2020 r., w przedmiocie uznania sprzeciwu w sprawie zgłoszenia znaku towarowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 10 kwietnia 2017 r. Skarżąca dokonała w Urzędzie Patentowym RP zgłoszenia słownego znaku towarowego NIVELIUM (numer zgłoszenia: Z.470226). Znak ten został przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie: 3: mydła, środki perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do pielęgnacji włosów, środki do czyszczenia zębów, maści kosmetyczne, dezodoranty dla ludzi. Znak ten został opublikowany w dniu 29.05.2017 r. (BUP ZT nr 22).
Pismem z 29 sierpnia 2017 r. w stosunku do ww. zgłoszenia B. AG, H., N. (dalej: Wnoszący sprzeciw) wniosła sprzeciw w zakresie wszystkich objętych nim towarów. Jako podstawę prawną Wnoszący sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej ( tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 286 z późn.zm.; dalej jako: "p.w.p."). Jako podstawę faktyczną Wnoszący sprzeciw wskazał wcześniejsze znaki towarowe:
- znak krajowy słowny NIVEA o numerze R.023977, chroniony z pierwszeństwem od 13.05.1933 r. przeznaczony do oznaczania towarów m.in. z klasy 03: środki kosmetyczne, farmaceutyczne i lecznicze w postaci maści, proszków, plastrów, kremów, tynktur, olejków i esencji oraz produktów chemicznych do celów lekarskich i higienicznych, materiałów opatrunkowych, środków dezynfekcyjnych i spożywczych
- znak unijny słowny NIVEA o numerze EUTM 000012609, chroniony z pierwszeństwem od 23.02.1996 r. przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 01: produkty chemiczne do celów przemysłowych, naukowych i w szczególności farmaceutycznych; preparaty chemiczne do konserwowania artykułów spożywczych, /tłum. Urzędu/ 03: środki piorące, czyszczące i wybielające; mydła; produkty perfumeryjne, olejki eteryczne i esencje, kosmetyki, w tym produkty higieniczne do celów niemedycznych i kosmetyczne; produkty do higieny jamy ustnej, pielęgnacji skóry i włosów, 05: produkty farmaceutyczne do użytku ludzi i zwierząt; artykuły do opieki zdrowotnej we wszystkich formach farmaceutycznych; plastry, opatrunki, środki dezynfekujące.
Decyzją z 30 lipca 2019 r. Urząd Patentowy uznał sprzeciw za zasadny w całości.
Zaskarżoną decyzją z 8 lutego 202 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy własną decyzję z 30 lipca 2019 r. o uznaniu za zasadny sprzeciwu wniesionego przez B. AG, H., N. (sygn. ZS.2017.00493) wobec zgłoszenia znaku towarowego słownego NIVELIUM dokonanego w dniu 10.04.2017 r. pod numerem Z.470226 przez A. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, P., P. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki z art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p., wskazanych jako podstawa prawna sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 września 2021 r., oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego.
W ocenie Sądu I instancji Urząd Patentowy w sposób należyty i wyczerpujący zaprezentował swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji, co uczynił z poszanowaniem reguł kodeksowych zawartych w przepisach art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. Oceniając podobieństwo spornych oznaczeń - zgłoszonego pod numerem Z.470226, słownego znaku NIVELIUM oraz chronionych prawem z rejestracji słownych znaków NIVEA zarejestrowanych pod numerami: R.023977 oraz EUTM 000012609, Organ szczegółowo zbadał je na każdej z trzech wymaganych płaszczyzn: znaczeniowej, fonetycznej oraz wizualnej. W wyniku porównania znaków Urząd Patentowy RP ocenił, że elementami dominującymi w porównywanych znakach są odpowiednio: w oznaczeniu spornym element słowny NIVELIUM oraz w oznaczeniach zarejestrowanych - element słowny NIVEA.
Organ po dokonaniu analizy budowy znaków ocenił, iż podobieństwo jest dostrzegalne wizualnie, ale w tej płaszczyźnie ocenił je jako występujące w niskim stopniu. Zaznaczył, iż znaki współdzielą początki wyrazów - pierwsze 4 litery "nive", uszeregowane w tej samej kolejności.
Dokonując oceny znaków na płaszczyźnie fonetycznej Organ uznał, iż znaki wybrzmiewają częściowo w odmienny sposób - w znakach wcześniejszych fonetycznie zwraca uwagę zestawienie w drugiej sylabie samogłosek "ea", w stosunku do odmiennie brzmiącej trzeciej sylaby "lium", dłuższej od dwóch ją poprzedzających. W ocenie Urzędu podobieństwo fonetyczne między znakami jest także niskie, wynika bowiem ze zbieżności początków znaków - elementu NIVE.
Urząd ocenił, iż w warstwie znaczeniowej oba wyrazy można uznać za fantazyjne dla polskiego odbiorcy, jakkolwiek uznał, iż oba budzą skojarzenie z językiem łacińskim, z uwagi na charakterystyczne zakończenia "ea" w znakach zarejestrowanych i "lium" w znaku zgłoszonym. Mając na względzie ogólne wrażenie, jakie wywierają porównywane znaki towarowe, organ stwierdził, że podobieństwo między oznaczeniami jest niskiego stopnia.
Zdaniem Sądu I instancji, organ – wbrew twierdzeniom skargi – w sposób prawidłowy ocenił kwestię rozpoznawalności i związanej z nią renomy znaków wcześniejszych, dochodząc do prawidłowego przekonania o niezasadności zarzutu naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie powyższego przepisu i przyjęcie, iż w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do jego zastosowania, tj. przez błędne przyjęcie przez Urząd podobieństwa porównywanych oznaczeń, renomy znaków towarowych firmy B. AG oraz błędne przyjęcie możliwości zaistnienia nienależnej korzyści dla Skarżącego lub działania znaku na szkodę odróżniającego charakteru znaku B. AG, organ zasadnie uznał, iż materiały złożone w sprawie przez Wnoszącego sprzeciw są wystarczające do stwierdzenia, iż poziom rozpoznawalności produktów oznaczonych znakiem NIVEA jest tak wysoki, iż można mówić o nabyciu renomy przez znaki towarowe Wnoszącego sprzeciw w odniesieniu do towarów: środki kosmetyczne w postaci maści, proszków, kremów, tynktur, olejków i esencji oraz produktów chemicznych do celów higienicznych, mydła; produkty perfumeryjne, olejki eteryczne i esencje, kosmetyki, w tym produkty higieniczne do celów niemedycznych i kosmetyczne; produkty do higieny jamy ustnej, pielęgnacji skóry i włosów, jako kosmetyków. Ponadto Wnoszący sprzeciw w sposób wystarczający uprawdopodobnił, iż zgłoszenie znaku o numerze Z.470226 działa negatywnie na charakter odróżniający oznaczenia NIVEA, spełniając tym samym, niejako dodatkowo, przesłankę negatywną wobec jego rejestracji, przewidzianą w pkt 4 ust. 1 art. 1321 p.w.p. Wykorzystując bowiem renomę oznaczenia NIVEA Zgłaszający potencjalnie może odnosić własne korzyści dzięki przypisaniu w odbiorze, ze strony nabywców, cech, które znak renomowany reprezentuje, towarom sygnowanym oznaczeniem NIVELIUM.
Zdaniem Sądu I instancji zasadnie organ przyjął, że przeciwstawione znaki towarowe NIVEA R.023977 i EUTM 000012609 posiadają silną zdolność odróżniającą. Wynika ona nie tylko z fantazyjnego charakteru znaków, ale także ich wysokiej rozpoznawalności. Uzyskana została poprzez wieloletnie zabiegi uprawnionych do znaków towarowych NIVEA, którzy w sposób ciągły wprowadzają na rynek towary oznaczone znakami towarowymi NIVEA.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez błędne uznanie, że Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w decyzji z 30 grudnia 2020 r. prawidłowo zastosował ten przepis uznając, że istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta z uwagi na podobieństwo oznaczenia Skarżącej z porównywanymi znakami spółki B. AG, oraz z uwagi na podobieństwo towarów przeznaczonych dla porównywanych oznaczeń, podczas gdy w realiach tej sprawy nie istnieje ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd zarówno z uwagi na podobieństwo porównywanych oznaczeń jak i podobieństwo towarów i usług dla niego przeznaczonych;
2. art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. poprzez błędne uznanie, że Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w decyzji z 30 grudnia 2020 r. prawidłowo zastosował ten przepis uznając podobieństwo oznaczenia Skarżącej oraz B. AG oraz istnienia renomy znaków towarowych B. AG, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż możliwe jest zaistnienie korzyści po stronie Skarżącej lub działania jego znaku na szkodę odróżniającego charakteru znaków B. AG,
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1321 § 1 pkt. 3 i 4 p.w.p. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób wyczerpujący, rzetelny i wszechstronny, niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co skutkowało uznaniem przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, że:
a) istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta z uwagi na podobieństwo oznaczenia ,,NIVELIUM" (Z.470226) z porównywanymi znakami, oraz z uwagi na podobieństwo towarów przeznaczonych dla porównywanych oznaczeń,
b) porównywane oznaczenia są podobne, a z uwagi na istnienie renomy znaków towarowych B. AG, możliwe jest zaistnienie korzyści po stronie Skarżącej lub działania jego znaku na szkodę odróżniającego charakteru lub renomy znaków B. AG,
podczas, gdy w świetle materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, żadna z tych okoliczności nie miała miejsca, a pomimo tego Sąd w zaskarżonym orzeczeniu oddalił skargę;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 244 ust.11 p.w.p. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na braku dostatecznego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji wydanej przez Urząd Patentowy RP, skutkującego naruszeniem kodeksowych zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady wyjaśniania zasadności decyzji, poprzez brak odniesienia się w treści uzasadnienia do wszystkich podnoszonych w sprawie okoliczności, mających wpływ na ocenę zasadności sprzeciwu wobec rejestracji spornego oznaczenia przez B. AG, co przejawiało się w szczególności przez przyjęcie wszystkich twierdzeń wnoszącego sprzeciw przy niezawinionym braku argumentów Skarżącego.
W związku z powyższym Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wniosła o przeprowadzanie rozprawy.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12 września 2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych, wymienionych zarówno w art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).
W niniejszej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, których uchybienie, zdaniem Skarżącej kasacyjnie, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są jednak ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie. Wykładnia przepisów prawa materialnego wyznacza zakres ustaleń faktycznych, jakie należało w sprawie ustalić a więc wyznaczała granice postępowania dowodowego oraz wpływała na formułowane na tej podstawie oceny w zakresie kompletności materiału dowodowego.
Jako pierwszym i najdalej idący zarzutem zawartym w petitum skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie NSA zarzut ten jest nietrafny. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że Skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje Skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wiążąc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. (zob. Wyrok NSA z 11.01.2024 r., II GSK 1055/23, LEX nr 3702361). Z tego też względu stanowisko Sądu I instancji w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego odmienne od prezentowanego przez Skarżącego nie może uzasadniać twierdzenia o naruszeniu wskazanych przepisów prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie prezentowany jest także pogląd, iż z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. Wyrok NSA z 25.03.2025 r., III OSK 273/22, LEX nr 3845361).
Wobec powyższego zarzut zawarty w pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej jest nieuzasadniony.
Przechodząc do kolejnych zarzutów podniesionych w petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że niniejsza sprawa toczyła się na podstawie przepisów ustawa z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej w wersji obowiązującej na dzień 10 kwietnia 2017 r.
Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 1321 ust. 1 p.w.p. po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy między innymi:
1) identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje, w szczególności ryzyko skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym (art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p.);
2) identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego (art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.).
Wskazane w art. 1321 ust. 1 p.w.p. względne przyczyny odmowy udzielenia prawa ochronnego są od siebie niezależne. Organ powinien więc w swojej decyzji wskazać tę, która ma zastosowanie w danej sprawie. Natomiast w niniejszej sprawie badanie materiału dowodowego oraz ocena dokonana przez organ ma charakter dwupłaszczyznowy. Z jednej strony, organ stwierdza, że wystąpiło podobieństwo znaków oraz identyczność towarów i odmawia udzielenie prawa ochronnego na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., a z drugiej strony przeprowadza identyczne badanie i stwierdza niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Skoro organ uznał, że znak NIVEA jest znakiem renomowanym to odmowa udzielenia ochrony oznaczeniu NIVELIUM powinna nastąpić jedynie na podstawie art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Nie ma bowiem wówczas potrzeby badania względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego wynikającej z art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Tym niemniej taka dwubiegunowa analiza względnych przeszkód udzielenia prawa ochronnego może wynikać z zakresu zgłoszonego sprzeciwu i z pewnością nie ma istotnego wypływa na wynik sprawy.
W odniesieniu do analizy problematyki znaku renomowanego na wstępie należy wskazać, że brak jest normatywnej definicji znaku renomowanego. Nie występuje ona ani w systemie krajowym, ani w systemie unijnym, chociaż znak renomowany podlega specjalnej ochronie prawnej poza zasadą specjalizacji. Zasada specjalizacji oznacza, że znak zawłaszcza tylko towary wskazane w rejestrze, a więc oznacza, że ochrona znaku towarowego jest ograniczona do konkretnych towarów i usług, dla których został on zarejestrowany. W przypadku znaków renomowanych ochrona ich jest znacznie szersza i odnosi się również do tych towarów i usług, które nie zostały wskazane w zgłoszeniu jako te, dla których znak towarowy jest przeznaczony.
Z uwagi na fakt, że Polska jest związana wykładnią postanowień unijnych aktów normatywnych dokonywaną przez Trybunał Sprawiedliwości w wyrokach o charakterze prejudycjalnym oraz z uwagi na prounijny obowiązek wykładni zharmonizowanego prawa krajowego należy przyjąć, że przyjmowana na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej definicja znaku renomowanego powinna być zgodna z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości.
W zakresie natomiast pojęcia znaku renomowanego Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 14 września 1999 r. (sprawa General Motors Corporation, C-375/97, ECLI:EU:C:1999:408) wypowiedział się, że artykuł 5 (2) Pierwszej Dyrektywy Rady (89/104/EWG) z 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych należy interpretować w ten sposób, że aby korzystać z ochrony obejmującej niepodobne produkty lub usługi, zarejestrowany znak towarowy musi być znany znacznej części odbiorców zainteresowanych produktami lub usługami, których dotyczy.
We wskazanym wyroku Trybunał podkreślił, że pomimo pewnych nieścisłości w tłumaczeniu dyrektywy na poszczególne języki krajowe, w kontekście wymogu jednolitej interpretacji prawa wspólnotowego, to jednak z porównania wszystkich wersji językowych dyrektywy wyłania się wymóg posiadania przez znak renomowany pewnego progu znajomości. Wymóg taki wynika również z ogólnej systematyki i celu dyrektywy. Tylko w przypadku wystarczającej znajomości tego znaku odbiorcy, w zetknięciu z późniejszym znakiem towarowym, mogą ewentualnie skojarzyć oba znaki towarowe, nawet jeśli są używane dla niepodobnych produktów lub usług, a w konsekwencji wcześniejszy znak towarowy może zostać naruszony. Dalej Trybunał podkreślił, że odbiorcami, wśród których wcześniejszy znak towarowy musiał uzyskać renomę, są ci, których dotyczy ten znak towarowy, czyli, w zależności od sprzedawanego produktu lub usługi, może to być zarówno szeroka publiczność, jak i bardziej wyspecjalizowana publiczność, na przykład przedsiębiorcy działający w określonym sektorze. Natomiast ani z litery ani z ducha art. 5 ust. 2 dyrektywy nie można wywnioskować, że znak towarowy musi być znany określonemu procentowi tak zdefiniowanego kręgu odbiorców. Wymagany stopień znajomości należy uznać za osiągnięty, gdy wcześniejszy znak towarowy jest znany znacznej części kręgu odbiorców, którym odpowiadają produkty lub usługi objęte tym znakiem towarowym. Badając, czy ten warunek jest spełniony, sąd krajowy musi wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności udział w rynku znaku towarowego, intensywność, zasięg geograficzny i czas trwania jego używania oraz wysokość inwestycji poniesionych przez przedsiębiorstwo na jego promocję.
Pomimo, że wyżej wskazany wyrok dotyczy przepisu dyrektywy, która już nie obowiązuje, to jednak ilościowa definicja znaku renomowanego przyjęta przez Trybunał jest nadal akceptowana i powielana w jego orzeczeniach. Stąd również sądy i organy krajowe Państw Członkowskich powinny się właśnie taką definicją posługiwać.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje za obowiązującą definicję ilościową renomowanego znaku towarowego. Należy ponadto podkreślić, że również doktryna wskazuje na konieczność jej stosowania w orzecznictwie sądowym (zob. J. Sitko, Naruszenie prawa do znaku towarowego renomowanego. Studium prawnoporównawcze, Warszawa 2019, M. Bohaczewski, Naruszenie prawa ochronnego na renomowany znak towarowy, Warszawa 2019) i odejścia od definicji ilościowo-jakościowej znaku renomowanego. Na marginesie należy jedynie wskazać, że definicja jakościowa znaku renomowanego zakładała konieczność posiadania przez tenże renomy, a więc znak ten musi się również kojarzone z wysoką jakością sygnowanych nim towarów (usług). Tymczasem w wyroku z 22 marca 2007 r. (sprawa Sigla SA, T‑215/03, ECLI:EU:T:2007:93) Sąd unijny wyraźnie wskazał, że choć niektóre znaki towarowe sieci restauracji typu fast food cieszą się niepodważalną renomą, nie są one – co do zasady i w braku dowodów przeciwnych – kojarzone ze szczególnym prestiżem czy wysoką jakością, ponieważ sektor restauracji typu fast food kojarzy się raczej z innymi cechami, takimi jak szybkość obsługi i dostępność, a także – w pewnym stopniu – młodość, jako że do tego typu miejsc przychodzi wielu młodych ludzi. Również w doktrynie wskazuje się, że mogą zostać uznane za znaki renomowane te które są związane z towarami czy usługami mającymi pejoratywną opinię w oczach opinii publicznej (zob. np. R. Skubisz [w:] System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisz, t. 14B, Warszawa 2017, s. 793). "Nie jest natomiast niezbędne wykazywanie renomy, jako zespołu korzystnych wyobrażeń, przy powoływaniu się na renomowany charakter tego znaku. W tej fazie wystarcza jedynie odwołanie się do wymaganej rozpoznawalności znaku towarowego, jego znajomości" (R. Skubisz, Glosa do wyroku NSA z 27 lutego 2008 r., II GSK 359/07, PS 2009, nr 4, s. 138-150, zob. również K. Szczepanowska-Kozłowska, Czy znak renomowany zawsze ma renomę? Glosa do wyroku SN z 16 października 2014 r., III CSK 275/13, Glosa 2016, nr 2, s. 51-59).
Mając powyższe na uwadze, jedynie czynnik ilościowy ma znaczenie dla oceny, czy znak ma charakter znaku renomowanego. Stąd badając czy konkretny znak spełnia te przesłankę należy na wstępie jasno sprecyzować kręg odbiorców oferowanych przez uprawnionego towarów lub usług gdyż to oni tworzą grupę odniesienia w ramach której musi zostać zbadane, czy znak towarowy jest znakiem renomowanym. W zależności przede wszystkim od charakteru oferowanych towarów lub usług owa grupa odbiorców może być bardzo szeroka (produkt adresowany do masowego odbiorcy) lub wąska (produkt adresowany do odbiorców wyspecjalizowanych). Tak więc kluczowe jest precyzyjne określenie rynku, na którym uprawniony oferuje towary lub usługi oraz określenie konkretnych oferowanych towarów lub usług.
W niniejszej sprawie krąg odbiorców został sprecyzowany prawidłowo przez organ. Odbiorcom wskazanych towarów jest bowiem przeciętny konsument. Trafnie przyjęto, że nie ma znaczenia, miejsce dokonywania obrotu, a więc czy odbywa się on za pośrednictwem drogerii, czy też aptek. Należy bowiem zauważyć, że produkty drogeryjne można również nabyć w aptekach, a z kolei towary przeznaczone do oznaczenia znakiem NIVELIUM nie są produktami leczniczymi, stąd mogą być również rozprowadzane za pośrednictwem drogerii. Przeznaczenie towaru do powszechnego użytku determinuje więc krąg odbiorców, którymi są przeciętni konsumenci.
Z kolei przedstawiony przez Wnoszącego sprzeciw materiał dowodowy bez wątpienia wskazuje na fakt znajomości znaku NIVEA wśród znacznej części odbiorców produktów kosmetycznych. Nie obowiązuje przy tym jakakolwiek legalna teoria dowodów. Jako dowód należy więc dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 zd. 1 k.p.a.). Trybunał Sprawiedliwości także wskazywał już, że przy ocenie renomy wcześniejszego znaku towarowego należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności faktyczne, w szczególności udział w rynku posiadany przez znak towarowy, intensywność, zasięg geograficzny i czas jego używania, a także wielkość inwestycji poczynionych przez przedsiębiorstwo w celu jego promowania (wyrok TS z 14 września 1999, C-375/97, Korporacja General Motors i Yplon S.A., EU:C:1999:408, pkt 25, 27). Zakres dowodów zaoferowanych przez Wnoszącego sprzeciw jest bardzo szeroki i nie budzi wątpliwości przyjęta przez organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji renoma znaku NIVEA, zgodnie z ilościową definicją znaku renomowanego.
Zasadniczo w orzecznictwie Trybunału w odniesieniu do ochrony znaków renomowanych wymaga się badania związku pomiędzy wcześniejszym renomowanym znakiem towarowym a późniejszym znakiem towarowym, a więc wystarczająca dla stwierdzenia naruszenia jest już pośrednia możliwość wprowadzenia w błąd. W wyroku Trybunału z 27 listopada 2008 r. (Intel Corporation Inc. przeciwko CPM United Kingdom Ltd, C‑252/07, ECLI:EU:C:2008:655) przyjęto, że istnienie takiego związku należy oceniać całościowo, przy uwzględnieniu wszystkich czynników mających znaczenie w okolicznościach danej sprawy (zob. w odniesieniu do art. 5 ust. 2 dyrektywy ww. wyroki w sprawach: Adidas-Salomon i Adidas Benelux, pkt 30; adidas i adidas Benelux, pkt 42). Czynniki te mogą obejmować:
– stopień podobieństwa między kolidującymi ze sobą znakami;
– charakter towarów lub usług, dla których kolidujące ze sobą znaki zostały zarejestrowane, w tym stopień pokrewności i różnic między tymi towarami lub usługami oraz dany krąg odbiorców;
– intensywność używania i renomę wcześniejszego znaku towarowego;
– stopień – samoistnego lub uzyskanego w następstwie używania –charakteru odróżniającego wcześniejszego znaku towarowego;
– istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd.
Każda z tych wyżej wskazanych przesłanek powinna być spełniona w celu ustalenia istnienia związku pomiędzy wcześniejszym znakiem renomowanym, a później zgłoszonym oznaczeniem.
Kwestią więc wyjściową dla ustalenia istnienia związku pomiędzy wcześniejszym znakiem renomowanym, a późniejszym zgłoszonym do zarejestrowania oznaczeniem, jest taki stopień podobieństwa między znakiem cieszącym się renomą a porównywanym oznaczeniem, że istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd właściwej części odbiorców. W wyroku Trybunału z 23 października 2003 r. (Adidas-Salomon AG i Adidas Benelux BV przeciwko Fitnessworld Trading Ltd., C-408/01), przyjęto że warunek podobieństwa między znakiem towarowym a oznaczeniem, o którym mowa w art. 5 ust. 2 dyrektywy, wymaga w szczególności istnienia elementów podobieństwa wizualnego, fonetycznego lub koncepcyjnego (zob. w odniesieniu do art. 5 ust. 1 lit. b) dyrektywy sprawę C-251/95 SABEL [1997] Rec. s. 1-6191, pkt 23 in fine oraz sprawę C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer [1999] Rec. s. I-3819, pkt 25 i 27 in fine).
Kompleksową ocenę mającą na celu ustalenie istnienia związku między kolidującymi ze sobą znakami należy oprzeć – w zakresie dotyczącym wizualnego, fonetycznego lub konceptualnego podobieństwa kolidujących ze sobą oznaczeń – na wywieranym przez nie całościowym wrażeniu, ze szczególnym uwzględnieniem ich elementów odróżniających i dominujących [wyroki: z 16 maja 2007 r., La Perla/OHIM – Worldgem Brands (NIMEI LA PERLA MODERN CLASSIC), T‑137/05, niepublikowany, EU:T:2007:142, pkt 35; z 25 marca 2009 r., L’Oréal/OHIM – Spa Monopole (SPALINE), T‑21/07, niepublikowany, EU:T:2009:80, pkt 18, z 31 maja 2017r., Alma-The Soul of Italian Wine LLLP przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), T-637/15, ECLI:EU:T:2017:371, pkt 52).
W niniejszej sprawie porównywane znaki mają charakter znaków słownych. Organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji przeprowadzili prawidłowe badanie w zakresie zbieżności wizualnej, fonetycznej oraz konceptualnej przyjmując, że istnieje podobieństwo oznaczeń. Nie ma przy tym znaczenia w niniejszej sprawie na jakim poziomie ukształtowało się owo podobieństwo. Wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie jego istnienia. Wprawdzie analiza podobieństwa dotyczyła względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego opisanej w art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., tym niemniej ma ona również znaczenie dla zastosowania przesłanki określonej w art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. Zwrócono przy tym uwagę, na zbieżność w zakresie dwóch pierwszych sylab porównywanych oznaczeń. Należy również zauważyć, iż w doktrynie wskazuje się, że "znaczenie mniejsze znaczenie niż pierwsze litery i sylaby mają natomiast zakończenie słów. Z reguły bowiem wizualnie i fonetycznie odbiorca zwraca mniejsza uwagę na końcowe fragmenty słowa" (R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Warszawa 1997, s. 92, zob. wyrok Sądu z 17 marca 2004 r. w sprawach połączonych T‑183/02 i T‑184/02 El Corte Inglés przeciwko OHIM – González Cabello i Iberia Líneas Aéreas de España (MUNDICOR), Rec. s. II‑965, pkt 81 i przytoczone tam orzecznictwo). Co jest istotne, na stwierdzony niski stopień podobieństwa nakłada się jednak wysoka rozpoznawalność znaku towarowego NIVEA.
Stąd wykazany stopień podobieństwa pomiędzy znakiem NIVEA a oznaczeniem spornym jest wystarczający i może wywołać u odbiorców przekonanie o istnieniu związków pomiędzy przedsiębiorstwami. Sprzyja bowiem mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów, w kontekście wysokiej rozpoznawalności znaku towarowego NIVEA. Stąd zarzut określony w pkt I.2 petitum skargo kasacyjnej w zakresie podobieństwa miedzy znakami towarowymi jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniony.
Znak renomowany chroniony jest poza zasadą specjalizacji jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Przesłanka ta został wyjaśniona w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 18 czerwca 2009 r. (C-487/07, pkt 38 i n). Zgodnie z powołanym orzeczeniem takimi naruszeniami są, po pierwsze, działanie na szkodę charakteru odróżniającego znaku towarowego, po drugie, działanie na szkodę renomy tego znaku i po trzecie, czerpanie nienależnej korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy wspomnianego znaku. W niniejszej sprawie trafnie organ przyjął, że wystąpiło prawdopodobieństwo działania na szkodę w zakresie charakteru odróżniającego znaku towarowego NIVEA. Naruszenie to określane jest jako "rozmycie", "pomniejszenie" czy "osłabienie" znaku towarowego. Co więcej wystarczające dla przyjęcia wystąpienia takiego efektu jest samo jego prawdopodobieństwo. Ustawodawca wyraźnie bowiem posłużył się określeniem, "mogłoby być szkodliwe", a nie kategorycznym wymogiem pojawienia się szkody, którą należało precyzyjnie udowodnić (zob. również wyrok NSA z 28 listopada 2013 r., II GSK 1054/12, LEX nr 1558455). Należy bowiem podkreślić, że produkty Skarżącej opatrzone spornym oznaczeniem są dystrybuowane w podobny sposób, co produkty oznaczone znakiem towarowym NIVEA, jak również towary jednego, jak i drugiego przedsiębiorcy przeznaczone są dla przeciętnego konsumenta.
Wobec powyższego zarzut określony w pkt I.2 petitum skargi kasacyjnej w zakresie braku szkodliwości dla odróżniającego charakteru lub renomy znaku wcześniejszego jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do kwestii zarzucanego w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p., zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszony zarzut jest nieuzasadniony .
Zgodnie z powołanym przepisem nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Stąd prowadząc postępowanie organ zobligowany był do przeprowadzenia badania z punktu widzenia przede wszystkim, identyczności lub podobieństwa spornych znaków towarowych. Kolejnym elementem oceny był relewantny krąg odbiorców towarów opatrzonych konkurującymi ze sobą oznaczeniami. Następnie analizie podlegało ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Organ przeprowadził stosowne badanie podobieństwa znaków na trzech wymaganych płaszczyznach; wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, prawidłowo stwierdzając wystąpienie takiego podobieństwa, zwłaszcza że jak już wcześniej zostało podkreślone wspólne są dwie pierwsze sylaby porównywanych znaków, a odbiorca zwraca większa uwagę na początek wyrazów oraz fantazyjność obu oznaczeń. Organ przyjął niski stopień podobieństwa pomiędzy znakami, ale go nie wykluczył. Fakt, że ilość sylab w badanych oznaczeniach jest różna, podobnie jak ilość liter, odmienne brzmienie fonetyczne końcówek obu znaczeń zostało dostrzeżone zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez organ. Nie skutkuje to jednak przyjęciem, że żadnego podobieństwa pomiędzy spornymi oznaczeniami nie ma. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w zaskarżonej decyzji oraz w wyroku Sądu I instancji analiza jest trafna, jak również trafna jest ocena co do niskiego stopnia podobieństwa między oznaczeniami, stąd zarzut wskazany w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej w zakresie braku podobieństwa pomiędzy znakami jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu braku prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd z uwagi na brak podobieństwa w zakresie towarów, odmienność kanałów dystrybucji i odmienność grup odbiorców, zarzut ten również został uznany za nietrafny.
Z uwagi na potrzebę odniesienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd do zachowań przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się, że w tym przypadku uwzględnia się odbiorcę, który jest właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i rozsądny. Jednak należy w tym przypadku zachować pewną dozę ostrożności, gdyż przeciętny konsument rzadko ma okazję do dokonania bezpośredniego porównania poszczególnych znaków towarowych i jest zmuszony polegać na niedoskonałym obrazie tych znaków zachowanym w pamięci. Należy także uwzględnić okoliczność, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od kategorii danych towarów (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Lloyd Schuhfabrik Meyer, pkt 26), oraz fakt, że odbiorcy będący specjalistami w zakresie omawianych towarów mogą wykazywać wysoki stopień uwagi przy dokonywaniu ich wyboru [zob. wyrok Sądu z 14 lipca 2005 r. w sprawie T‑126/03 Reckitt Benckiser (España) przeciwko OHIM – Aladin (ALADIN), Zb.Orz. s. II‑2861, pkt 96 i przytoczone tam orzecznictwo).
Trafnie w niniejszej sprawie przyjęto, że odbiorcą towarów opatrzonych spornymi oznaczeniami może być w zasadzie każda osoba, z uwagi na charakter towarów, do których odnoszą się sporne znaki. Są to bowiem towary powszechnego użytku, nieprzeznaczone dla profesjonalistów. Model konsumenta, do którego należy odnosić przesłankę możliwości wprowadzenia w błąd, w tym możliwości skojarzenia, jest osoba właściwie poinformowana, wystarczająco uważna i ostrożna. W przypadku obu oznaczeń towarami dla których są one przeznaczone są produkty kosmetyczne. Oznaczenie NIVELIUM zostało zgłoszone dla tworów w klasie 3: mydła, środki perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, płyny do pielęgnacji włosów, środki do czyszczenia zębów, maści kosmetyczne, dezodoranty dla ludzi. Są to więc produkty kosmetyczne. Również znak towarowy NIVEA jest odnoszony do między innymi produktów kosmetycznych. Z kolei przeznaczenie kosmetyków opatrzonych znakiem NIVELIUM dla skóry atopowej i łuszczącej się nie zostało wskazane w wykazie towarów określonych w zgłoszeniu. Towary bowiem zgłoszone przez Skarżącą zostały określone w sposób ogólny. Nie ma także znaczenia sposób dystrybucji wskazanych produktów kosmetycznych, gdyż produkty kosmetyczne mogą być rozprowadzane za pośrednictwem zarówno drogerii jak i aptek, a jednocześnie produkt Skarżącej kasacyjnie nie jest produktem leczniczym, który mógłby być rozpowszechniany wyłącznie za pomocą aptek. Stąd trafnie przyjęto, że odbiorcą towarów obu przedsiębiorstw jest przeciętny konsument, jak również, że wystąpiła możliwość wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia tworów.
Przechodząc do analizy podniesionych zarzutów o charakterze proceduralnym, to jest art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1321 § 1 pkt. 3 i 4 p.w.p. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., należy wskazać, że muszą one być na tyle istotne, że istniało wysokie prawdopodobieństwo wydania przez Sąd I instancji odmiennego rozstrzygnięcia, gdyby uchybień tych nie popełnił.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana zarówno przez organ jak i kontrolujący go Sąd analiza jest wszechstronna i głęboka, a dostarczony przez strony postępowania spornego materiał dowodowy został dokładnie zbadany. Stąd wskazany zarzut należy uznać za niezasadny. Istotą bowiem podniesionego zarzutu jest odmienność ocen porównywanych znaków towarowych prezentowana przez Skarżąca. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł błędów w ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które byłyby dokonane zarówno przez organ, jak i przez Sąd I instancji.
Postępowanie w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego jest szczególnym postępowaniem którego przebieg został szczegółowo unormowany w art. 15219 p.w.p.
Zgodnie z art. 15219 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia zgłaszającego o wniesieniu sprzeciwu oraz informuje strony postępowania o możliwości ugodowego rozstrzygnięcia sporu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji. Dalej przepis ten stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 6 miesięcy na zgodny wniosek stron (art. 15219 ust. 2 p.w.p.). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, Urząd Patentowy wzywa zgłaszającego do udzielenia odpowiedzi na sprzeciw w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na sprzeciw zgłaszający przedstawia zarzuty oraz przytacza wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie. Następnie w terminie, o którym mowa w ust. 3, zgłaszający może podnieść zarzut nieużywania wcześniejszego znaku towarowego w sposób rzeczywisty w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego będącego przedmiotem sprzeciwu dla towarów objętych sprzeciwem, chyba że istnieją ważne powody tego nieużywania lub nie upłynął okres 5 lat od daty zarejestrowania wcześniejszego znaku. W przypadku uznania zarzutu za zasadny, Urząd Patentowy oddala sprzeciw. Następnym krokiem jest przekazanie przez Urząd Patentowy wnoszącemu sprzeciw odpowiedzi na sprzeciw oraz wyznaczenie mu termin na zajęcie stanowiska i uzupełnienie dowodów. Przepis art. 169 ust. 6 p.w.p. stosuje się odpowiednio (art. 15219 ust. 5 p.w.p.). Zgłaszający może odnieść się do dowodów i twierdzeń przedstawionych na podstawie ust. 5 przez wnoszącego sprzeciw w terminie wyznaczonym przez Urząd Patentowy. Dalej Urząd Patentowy może wezwać stronę postępowania do przedstawienia, w wyznaczonym terminie, stanowiska dotyczącego materiałów przedstawionych przez drugą stronę lub Urząd Patentowy. Zgodnie z ust. 8 art. 15219 p.w.p. Urząd Patentowy pomija twierdzenia i dowody niezgłoszone w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powołuje się w terminie miesiąca od dnia, w którym powołanie ich stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania.
Jak z powyższego wynika postępowanie w sprawie sprzeciwu jest sformalizowane, a strona musi w odpowiednim czasie odnieść się do twierdzeń strony przeciwnej oraz przedstawić stosowny materiał dowodowy. Spóźnione dowody są pomijane nie tylko w postępowaniu przed organem – Urzędem Patentowym, ale również Sądem I instancji, chyba że strona wykaże, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
Zgodnie z art. 15223 ust. 1 p.w.p. do postępowania w sprawie sprzeciwu przepisy art. 242 ust. 1 i 2, art. 251, art. 252 i art. 253 ust. 1 p.w.p. stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie sprzeciwu zasada działania organu z urzędu w kwestiach dotyczących ustalania i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy podlega odpowiedniej modyfikacji stosownie do powołanych przepisów. Organ w tym postępowaniu powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzeć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony. Stąd podkreślanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w odniesieniu do zarzutu wskazanego w pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej, że organ powinien działać z urzędu w ramach gromadzenia materiału dowodowego błędne.
Natomiast jak już zostało wyżej podkreślone ocena materiału dowodowego dokonana przez organ, a następnie kontrolujący go Sąd I instancji, z punktu art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. jest prawidłowa, jak również prawidłowe jest uzasadnienie decyzji organu z perspektywy art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.