II GSK 3100/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, uznając umowę dzierżawy za wspólne przedsięwzięcie gospodarcze.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na A.B. za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że umowa dzierżawy powierzchni pod automaty stanowiła wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, a skarżący był "urządzającym gry". Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów o grach hazardowych i Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając szerokie rozumienie pojęcia "urządzającego gry" i uznając, że umowa dzierżawy, ze względu na podział zysków i wzajemne zobowiązania, wykraczała poza zwykłą dzierżawę powierzchni.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł. Kara została nałożona za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w związku ze stwierdzeniem funkcjonariuszy celnych, że w lokalu skarżącego znajdowały się trzy automaty do gier hazardowych. Sąd I instancji, opierając się na uchwale NSA w sprawie II GPS 1/16, uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym i może stanowić podstawę do nałożenia kary. Sąd ten uznał również, że umowa dzierżawy powierzchni między skarżącym a spółką X. sp. z o.o., która dostarczyła automaty, nie była zwykłą umową dzierżawy, lecz wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym, w ramach którego skarżący partycypował w zyskach z gier. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" oraz błędną interpretację umowy dzierżawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że "urządzanie gier hazardowych" obejmuje szeroki zakres czynności logistycznych i organizacyjnych, a sankcja może być nałożona na więcej niż jeden podmiot, jeśli można im przypisać cechę "urządzającego gry". NSA uznał, że umowa dzierżawy, ze względu na podział zysków (35% przychodu) i wzajemne zobowiązania stron (dostęp do urządzeń, powiadomienie o uszkodzeniach, obsługa prawna), wykraczała poza ramy zwykłej dzierżawy i stanowiła wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, co uzasadniało przypisanie skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa wykracza poza zwykłą dzierżawę powierzchni i stanowi wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, a podmiot partycypuje w zyskach i ma określone obowiązki związane z funkcjonowaniem automatów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "urządzającego gry" należy rozumieć szeroko, obejmując ogół czynności logistycznych i organizacyjnych. Umowa dzierżawy z podziałem zysków (35% przychodu) i wzajemnymi zobowiązaniami stron (dostęp do urządzeń, powiadomienie o uszkodzeniach, obsługa prawna) świadczy o wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym, a nie zwykłej dzierżawie powierzchni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Pomocnicze
u.g.h. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Definicja gry na automacie.
u.g.h. art. 90 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady interpretacji umów.
k.c. art. 693
Kodeks cywilny
Umowa dzierżawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szerokie rozumienie pojęcia "urządzającego gry" obejmujące także podmioty partycypujące w zyskach i mające wpływ na organizację gier. Umowa dzierżawy powierzchni pod automaty, ze względu na podział zysków i wzajemne zobowiązania, stanowi wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, a nie zwykłą dzierżawę. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym podlegającym notyfikacji.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez uznanie skarżącego za "urządzającego gry" jedynie na podstawie umowy dzierżawy powierzchni. Zarzut błędnej wykładni umowy dzierżawy (art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 693 k.c.) przez uznanie, że wykracza ona poza typowe obowiązki wydzierżawiającego i stanowi "urządzanie gier".
Godne uwagi sformułowania
"urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych "urządzić — urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" "Urządzanie", to [...] "stwarzanie komuś odpowiednich warunków". sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" "celem" tej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem stron", było nie tyle zawarcie klasycznej umowy dzierżawy powierzchni, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Jyż
sędzia
Jacek Czaja
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"urządzającego gry\" w kontekście umów dzierżawy z podziałem zysków w branży gier hazardowych. Potwierdzenie szerokiego zakresu odpowiedzialności administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o grach hazardowych. Interpretacja pojęcia "urządzającego gry" może być stosowana analogicznie w innych obszarach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy niejasnych granic między dzierżawą a wspólnym przedsięwzięciem gospodarczym w kontekście gier hazardowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla przedsiębiorców działających w tej branży.
“Dzierżawa lokalu pod automaty to nie zawsze zwykła umowa. NSA: podział zysków może oznaczać "urządzanie gier".”
Dane finansowe
WPS: 36 000 PLN
Sektor
gry losowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 3100/17 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2020-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-09-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż Jacek Czaja Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane III SA/Gd 262/17 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2017-05-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 471 art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 262/17 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 262/17 oddalił skargę A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 8 grudnia 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w lokalu [...] przy ul. [...] w [...] kontrolę, w trakcie której stwierdzili, że w lokalu tym znajdują się włączone i udostępnione dla grających urządzenia do gier: Apollo Games nr [...], Apex Multi Magic Classic nr [...] i Apollo Games nr [...]. W wyniku eksperymentu kontrolujący ustalili, że mają do czynienia z urządzeniami umożliwiającymi uzyskanie wygranej pieniężnej, a gra na nich zawiera element losowości, a zatem są automatami do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.). W toku przeprowadzonych czynności przesłuchano świadka C.D., która zeznała, że od dwóch godzin zajmuje się obsługą i pilnowaniem lokalu i nie wie kto jest właścicielem automatów, ale wie, że właściciele lokalu dzierżawią powierzchnię pod automaty, świadek słyszy tylko dźwięk wypadających z urządzeń monet. Przesłuchano także skarżącego, który zeznał, że ujawnione trzy automaty stoją w lokalu zgodnie z umową dzierżawy od trzech miesięcy i są własnością X. Sp. z o. o z siedzibą w [...]. Oświadczył, że uzyskuje wynagrodzenie zgodnie z umową dzierżawy zawartą z tą Spółką, automaty same wypłacają pieniądze i nikt z pizzerii nie zajmuje się wypłatą wygranych pieniężnych, ani obsługą tych automatów. W związku z powyższym decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier na ww. automatach poza kasynem gry. W wyniku odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w Gdyni zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w drodze eksperymentu ustalono, iż gry oferowane na ww. urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, urządzanymi z naruszeniem jej przepisów. Skarżący nie posiadał bowiem zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a ujawnione w lokalu automaty nie zostały zarejestrowane. W ocenie organu odwoławczego, zebrane w sprawie dowody uzasadniają uznanie skarżącego za podmiot urządzający gry na ww. automatach poza kasynem gry, który podlega w związku z tym karze pieniężnej, wymierzonej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Na mocy ramowej umowy dzierżawy z 1 czerwca 2015 r. zawartej między skarżącym, a X. sp. z o. o. w [...] skarżący miał otrzymywać od tej spółki czynsz w wysokości 35% od sumy przychodów uzyskiwanych z tytułu eksploatacji automatów do gier, a więc stanowił udział w zysku z tytułu gier na spornych automatach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalajac skargę na powyższą decyzję na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przedstawił na wstępie podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji, a następnie powołał się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, wyrażającej pogląd, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co oznacza, że wymierzenie kary z tytułu urządzania gier na spornych automatach poza kasynem gry było uzasadnione. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowe było również stanowisko organów celnych dotyczące uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach w rozumieniu z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Z ramowej umowy dzierżawy powierzchni, która znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, a także zeznań skarżącego złożonych do protokołu z przesłuchania wynika, że współpraca z X. Sp. z o.o. wykracza poza ramy zwykłego udostępnienia miejsca pod prowadzenie działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych. W świetle postanowień zawartych w umowie skarżący posiadał określone uprawnienia oraz obowiązki związane z automatami do gier: przede wszystkim zapewniał pobór w lokalu energii elektrycznej na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, zapewniał spółce oraz jej (przedstawicielom) serwisantom swobodny dostęp do zainstalowanych urządzeń, w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia zobowiązany był niezwłocznie powiadomić o tym przedstawicieli spółki, spółka zapewnia zaś skarżącemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie. Istotne jest również, że czynsz z tytułu dzierżawy określony został w paragrafie 2 ust. 1 i ust. 2 umowy jako płatny od chwili zainstalowania urządzenia w wysokości 35 % od uzyskiwanego przez dzierżawcę przychodu z zainstalowanych urządzeń na podstawie raportu kasowego sporządzanego raz w miesiącu przez przedstawiciela dzierżawcy. W ocenie Sądu I instancji z powyższego wynika, że "celem" tej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem stron", było nie tyle zawarcie klasycznej umowy dzierżawy powierzchni, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu (lokalem użytkowym skarżącego oraz automatami innej spółki), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd podkreślił, że dokonując interpretacji tej umowyzgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 k.c., trzeba mieć na uwadze, że skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry), przy czym przychody z gier miałyby być w istocie dzielone między stronami analizowanej umowy. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że wynik eksperymentów, zawarty w protokole kontroli potwierdza, że gry na spornych automatach, miały charakter gier definiowanych w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Były to bowiem gry, w których możliwe było uzyskanie wygranej pieniężnej i zawierały element losowości, to znaczy grający nie był w stanie wpłynąć swymi czynnościami na ich wynik. Dawało to podstawę do nałożenia na skarżącego, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 tej ustawy, kary pieniężnej w określonej w decyzji kwocie za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dlatego skarga podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, alternatywnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., alternatywnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych przez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" w świetle okoliczności faktycznych sprawy, jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności dotyczących organizacji gier, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 14 ust. 1 tej ustawy i niezasadne nałożenie na niego kary pieniężnej za "urządzanie" gier na automatach; 2) art. 65 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej: k.c.) w związku z art. 693 k.c. poprzez dokonanie przez Sąd (także w drodze aprobaty ustaleń organu) błędnej wykładni umowy zawartej pomiędzy X. sp. z o.o. oraz skarżącym wskutek przyjęcia, że z umowy tej wynikają dla skarżącego prawa i obowiązki wykraczające poza typowe i zwykłe obowiązki wydzierżawiającego, podczas gdy treść umowy nie świadczy o podejmowaniu przez skarżącego jakiejkolwiek działalnosci możliwej do okresienia mianem "urządzania gier", ani też nie powodują odmiennej kwalifikacji umowy niż jako umowy dzierżawy powierzchni. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Gdyni w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne - wobec ich prawidłowości - uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że stanowiące przedmiot kontroli automaty do gier: Apollo Games nr [...], Apex Multi Magic Classic nr [...] i Apollo Games nr [...] służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, po trzecie zaś, nałożenie na skarżącego - jako urządzającego gry - na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 wymienionej ustawy kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na wymienionych automatach poza kasynem gry, albowiem strona nie posiadała w dniu zatrzymania wymienionych automatów do gier koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani też zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych, a wymieniony przepis ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i mógł stanowić materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej - których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie - nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew tym zarzutom i prezentowanej w ich uzasadnieniu argumentacji nie ma podstaw, aby za wadliwe uznać stanowisko Sądu I instancji odnośnie do stawianych na gruncie tych zarzutów kwestii, a mianowicie odnośnie do zasadności przypisania stronie skarżącej odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zwłaszcza – co trzeba podkreślić – że Sąd I instancji w prawidłowy sposób zrekonstruował zwrot "urządzania gier na automatach poza kasynem gry" oraz pojęcie "urządzającego gry", co wyraziło się we właściwej klaryfikacji ich znaczeń, a w konsekwencji we właściwym ustaleniu ich sensu normatywnego. W tym względzie, w punkcie wyjścia trzeba podnieść, że jakkolwiek ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić — urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.) "Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków". W konsekwencji – co także nie jest bez znaczenia z punktu widzenia zasadności przypisania stronie skarżącej naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – na gruncie omawianej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje także (por. wyroki: z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1425/17, z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 59/19, z 26 września 2018 r., sygn. akt II GSK 633/18), że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z potrzeby szerokiego rozumienia podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć dla tego rodzaju postępowań. Tego ordzaju podejście do rozumienia przywołanego pojęcia – a więc rozumienia go w sposób szeroki – jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16; 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 310/17). Powyższe – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – jednoznacznie więc potwierdza zasadność stanowiska, że strona skarżąca była "urządzającym gry", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zwłaszcza, że w świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu prawa, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą należy uznać - po pierwsze - fakt urządzania gier na automacie do gry, o którym mowa w ustawie o grach hazardowych, a po drugie ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automacie jest urządzana poza kasynem gry. Te zaś, jak wynika to z akt sprawy administarcyjnej w relacji do przedstawionych argumentów odnoszących się do rozumnienia (rekonstrukcji) zwrotu "urządzania gier na automatach poza kasynem gry" oraz pojęcia "urządzającego gry", zostały w rozpatrywanej sprawie ustalone. Uwzględniając powyższe trzeba podnieść, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie twierdził, że urządzającym gry jest również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do "wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty" i który nie dokonywał żadnych innych czynności dotyczących organizacji gier. Przeciwnie, Sąd I instancji wskazał, że współpraca skarżącego z X. Sp. z o.o. wykracza poza ramy zwykłego udostępnienia miejsca pod prowadzenie działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym w świetle postanowień umowy dzierżawy powierzchni spornego lokalu z dnia 1 czerwca 2015 r. zawartej przez skarżącego (wydzierżawiający) ze Spółką X. (dzierżawca) skarżący posiadał określone uprawnienia oraz obowiązki związane z automatami do gier. W ramach obowiązków stron umowy określonych w § 6 tej umowy skarżący zapewniał tej Spółce oraz jej przedstawicielom swobodny dostęp do zainstalowanych urządzeń, w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia zobowiązany był niezwłocznie powiadomić o tym przedstawicieli spółki, spółka zapewniała zaś skarżącemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie. Jeśli zaś chodzi o wynagrodzenie skarżącego, określone zostało ono w § 2 ust. 1 i ust. 2 omawianej umowy, jako czynsz dzierżawy płatny od chwili zainstalowania urządzenia, w wysokości 35 % od uzyskiwanego przez dzierżawcę przychodu z zainstalowanych urządzeń na podstawie raportu kasowego sporządzanego raz w miesiącu przez przedstawiciela dzierżawcy. Jak trafnie więc przyjęły organy, co Sąd I instancji słusznie zaakceptował, z powyższej umowy wynika, że tak określony czynsz nie był w istocie czynszem za dzierżawę powierzchni, ale udziałem w zysku z tytułu gier na spornych automatach. W konsekwencji, za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że w rozpatrywanej sprawie organy dokonały niezbędnych ustaleń oraz prawidłowej ich oceny. Nie poprzestały one bowiem na stwierdzeniu dotyczącym sposobu określenia wysokości czynszu, ale także uwzględniły towarzyszące temu okoliczności. W szczególności poddały analizie prawa i obowiązki wynikające z umowy zawartej pomiędzy skarżącym a spółką, która dostarczyła urządzenia do lokalu, a także sposób ich realizacji - sporne automaty do gier stały się częścią składową wyposażenia lokalu prowadzonego przez stronę, a w rezultacie, że działalność strony oraz spółki prowadzone były w symbiozie, wzajemnie oddziałując na siebie. Tym samym, za uzasadniony należy uznać wniosek, że "celem" wymienionej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie klasycznej dzierżawy, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tej umowy, a mianowicie lokalem użytkowym skarżącego oraz automatami do gier stanowiącymi własność spółki, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16). Prowadzi to do wniosku, że nie sposób jest zasadnie przypisać Sądowi I instancji oraz organom administracji wadliwości w podejściu do oceny woli stron umowy oraz jej celu, zwłaszcza gdy jednocześnie podkreślić, że ani organy, ani także kontrolujący prawidłowość ich działań Sąd I instancji, nie dokonywały żadnej kwalifikacji, czy też klasyfikacji wymienionej umowy i analizy zgodności jej postanowień z przepisami prawa cywilnego, prawidłowo jedynie akcentując znaczenie tych postanowień tej umowy, które nie mogły pozostawać bez wpływu na wniosek o zasadności przypisania stronie deliktu admninistracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Ze wskazanych powodów zarzut naruszenia wymienionych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów Kodeksu cywilnego okazał się niezasadny. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 10
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI