II GSK 310/19

Naczelny Sąd Administracyjny2021-02-26
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowytachografkarta kierowcyczas pracy kierowcyrozporządzenie UEkara pieniężnanaruszenie przepisówdrogi publicznedrogi wewnętrznekontrola drogowa

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną przewoźnika, uznając, że nierejestrowanie aktywności kierowcy na karcie tachografu podczas podjazdu pod rampę na terenie firmy stanowiło naruszenie przepisów, nawet jeśli nie odbywało się na drodze publicznej.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika K. B. za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności na karcie tachografu podczas podjazdu pod rampę na terenie firmy. Kierowca tłumaczył, że był to tylko krótki przejazd na terenie zamkniętym i skończył mu się czas jazdy dziennej. Sądy obu instancji uznały jednak, że obowiązek rejestracji dotyczy każdego dnia prowadzenia pojazdu, począwszy od przejęcia pojazdu, a wyjątki od stosowania tachografów są ściśle określone i nie obejmują tej sytuacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę przewoźnika na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Sprawa dotyczyła naruszenia przepisów o transporcie drogowym, polegającego na nierejestrowaniu przez kierowcę aktywności na karcie tachografu w dniu 20 marca 2018 r. podczas podjazdu pod rampę na terenie firmy A. Kierowca M. L. zeznał, że nie użył karty, ponieważ był to tylko krótki podjazd i skończył mu się czas jazdy dziennej, a także słyszał od innych kierowców, że jest to dopuszczalne. Organy administracji i WSA uznały, że obowiązek rejestracji aktywności kierowcy na karcie tachografu obowiązuje od momentu przejęcia pojazdu i nie można jej wyjmować przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że istnieją inne, ściśle określone powody. WSA odrzucił argument, że przejazd odbywał się na terenie zamkniętym i nie stanowił przewozu drogowego, wskazując, że definicja przewozu drogowego obejmuje podróże odbywane w całości lub części po drogach publicznych, a wyjątki są ściśle interpretowane. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na wykładni przepisów dotyczących definicji przewozu drogowego (art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006) oraz wyjątków od stosowania tachografów (art. 13 lit. o rozporządzenia nr 561/2006). Sąd uznał, że definicja przewozu drogowego nie ogranicza się wyłącznie do dróg publicznych, a zastrzeżenie o odbywaniu podróży w całości lub części po drogach publicznych nie czyni zbędnym pozostałych elementów definicji. NSA podkreślił, że wyjątki od stosowania tachografów są ściśle interpretowane i nie obejmują sytuacji opisanej w sprawie. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że materiał dowodowy został zebrany prawidłowo. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nierejestrowanie aktywności kierowcy na karcie tachografu, nawet podczas podjazdu pod rampę na terenie firmy, stanowi naruszenie przepisów, jeśli jest częścią przewozu drogowego, który odbywa się w całości lub części po drogach publicznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja przewozu drogowego obejmuje podróże odbywane w całości lub części po drogach publicznych, a zastrzeżenie to nie wyłącza stosowania przepisów o tachografach do sytuacji, gdy część przejazdu odbywa się na drogach niepublicznych. Wyjątki od stosowania tachografów są ściśle interpretowane i nie obejmują sytuacji podjazdu pod rampę na terenie firmy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (22)

Główne

Rozporządzenie nr 165/2014 art. 34 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy.

Rozporządzenie nr 561/2006 art. 4 § lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

Definicja przewozu drogowego: każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.

u.t.d. art. 92a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Przewiduje kary pieniężne za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

u.t.d. § zał. nr 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

lp. 6.2.1 - naruszenie polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 165/2014 art. 32

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

Nakłada na przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowców obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy.

Rozporządzenie nr 165/2014 art. 2 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym

Określa zakres zastosowania rozporządzenia do przewozu drogowego rzeczy lub osób.

Rozporządzenie nr 561/2006 art. 13 § lit. o

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

Możliwość wprowadzenia wyjątków od przepisów art. 5-9 do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi wyłącznie na drogach wewnątrz obiektów, takich jak porty, obszary międzyportowe oraz terminale kolejowe.

u.t.d. art. 4 § pkt 6a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Definicja przewozu drogowego na potrzeby ustawy, odwołująca się do rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

u.t.d. art. 4 § pkt 22

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Definicja obowiązków lub warunków przewozu drogowego (lit. b uchylona).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 4 pkt 6a u.t.d. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 4 pkt a rozporządzenia nr 561/2006 i art. 2 ust. 1 i art. 3 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez przyjęcie, że naruszenie może dojść na drogach inne niż publiczne. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. w zw. z art. 13 lit. o rozporządzenia nr 561/2006 poprzez przyjęcie, że przepisy dotyczące ingerencji w pracę tachografu są wyłączone do stosowania jedynie na drogach wewnętrznych portów, terminali kolejowych itp. Naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny.

Godne uwagi sformułowania

Przewozem drogowym jest każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd... Zakładając racjonalność prawodawcy, nie można przyjąć zbędności poszczególnych elementów definicji. Wyjątki od stosowania przepisów są ściśle interpretowane i jako takie muszą być wyraźnie przepisem prawa określone, a nie domniemane. Przyjęcie - jak chce tego skarżący kasacyjnie - że o przewozie drogowym nie może być mowy w przypadku jego wykonywania częściowo na drodze niepublicznej, przejazd, czas i aktywność kierowcy wykonywane na terenie poza drogą publiczną pozostawałyby poza jakąkolwiek kontrolą...

Skład orzekający

Krystyna Anna Stec

sprawozdawca

Krzysztof Dziedzic

członek

Maria Jagielska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku rejestracji aktywności kierowcy na karcie tachografu, w szczególności w kontekście przejazdów na terenach zamkniętych i dróg niepublicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podjazdu pod rampę, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do wszelkich przejazdów odbywających się częściowo poza drogami publicznymi w ramach przewozu drogowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów dotyczących tachografów i czasu pracy kierowców, zwłaszcza w kontekście przejazdów na terenach firmowych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące definicji przewozu drogowego i zakresu stosowania przepisów.

Czy podjazd pod rampę na terenie firmy zwalnia z obowiązku rejestracji na tachografie? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II GSK 310/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic
Maria Jagielska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
III SA/Gd 649/18 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2018-11-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 4 pkt a , art 13 lit o
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 92a, l.p. 6.2.1 zał. nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 649/18 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. B. na Głównego Inspektora Transportu Drogowego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 649/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że [...] kwietnia 2018 r. w punkcie kontrolnym przy ul. S. w S. przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego MAN o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Zespół pojazdów kierowany był przez M. L., który wykonywał przejazd po rozładunku z Niemiec do B. Do kontroli kierowca okazał wszystkie wymagane dokumenty, w tym wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy udzielonej K. B. Analiza okazanych przez kierowcę dokumentów, jak również danych zawartych w karcie kierowcy oraz danych pobranych z urządzenia rejestrującego wykazała, że M. L. nie rejestrował na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi [...] marca 2018 r. W toku czynności kontrolnych przesłuchany w charakterze świadka kierowca potwierdził, że tego dnia jechał bez włożonej do tachografu karty kierowcy. Nie użył karty, ponieważ to był tylko podjazd pod rampę oraz odjazd z rampy. Ponadto nie mógł tego zrobić z kartą, ponieważ skończył się już czas jazdy dziennej. Stwierdził też, że pracuje w firmie od 4,5 roku i chociaż są prowadzone szkolenia, jak na razie na żadnym z nich nie był. Słyszał natomiast od innych kierowców, że podjazd pod rampę można zrobić bez włożonej karty i nikt nigdy mu nie powiedział, że to jest źle. Wcześniej również podjeżdżał i odjeżdżał od rampy bez karty.
Na tej podstawie organy uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że transport drogowy był wykonywany z naruszeniem przepisów prawa polegającym na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Decyzją z [...] maja 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. B. karę w wysokości 5 000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.; dalej: u.t.d.), lp. 6.2.1. zał. nr 3 do tej ustawy, art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE Nr L 60 z 2014 r., s. 1 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał na treść art. 13 lit. o rozporządzenia nr 561/2006 i stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie pojazd zatrzymany do kontroli w momencie stwierdzenia naruszenia nie był pojazdem używanym wyłącznie na drogach wewnętrznych obiektów takich jak porty. Jednocześnie z materiału dowodowego wynika, że przed załadunkiem kierowca prowadził pojazd po drogach publicznych w czasie od 17:18 do 19:12, pokonując odległość 120,4 km, po czym wyjął kartę z cyfrowego urządzenia rejestrującego.
K. B. zaskarżył opisaną wyżej decyzję GITD.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), przede wszystkim podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy i jako bezsporną wskazał okoliczność, że w toku kontroli na podstawie danych pobranych z urządzenia rejestrującego ustalono, że kierowca prowadzący pojazd [...] marca 2018 r. w okresie od godz. 20:25 do 21:08 nie rejestrował na karcie kierowcy swojej aktywności.
Dalej, Sąd podzielił stanowisko organów, że w sprawie zachodził obowiązek rejestracji aktywności kierowcy i za bezpodstawny uznał zarzut, że [...] marca 2018 r. w okresie od godz. 20:25 do 21:08 przewóz był wykonywany na terenie zamkniętym i podjazdu oraz odjazdu spod rampy nie można zakwalifikować jako przewozu drogowego. WSA przytoczył treść art. 13 lit. o rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym Państwa Członkowskie mają możliwość wprowadzenia wyjątków od przepisów art. 5-9 rozporządzenia do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi wyłącznie na drogach wewnątrz obiektów, takich jak porty, obszary międzyportowe oraz terminale kolejowe. Sąd stwierdził, że zwolnienie o którym mowa w tym przepisie, odnosi się do przewozów wykonywanych na terenie tych obiektów i pod warunkiem, że są one realizowane pojazdami używanymi tylko na ich drogach wewnętrznych. Z protokołu kontroli, dokumentów przedłożonych w jej trakcie i wyjaśnień złożonych przez kierowcę, zdaniem WSA, wynika natomiast, że [...] marca 2018 r. zespół pojazdów poruszał się po drogach publicznych. Kierowca miał zatem obowiązek rejestracji na karcie swych aktywności także podczas załadunku pojazdu na terenie firmy A. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Sąd stwierdził, że nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Zdaniem WSA doszło zatem do naruszenia art. 34 i 32 rozporządzenia, który nakłada na przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowców obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy.
Sąd I instancji ocenił, że w sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy potwierdzający zaistnienie stwierdzonych nieprawidłowości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. B. zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, tj.
- art. 4 pkt 6a u.t.d. w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 4 pkt a rozporządzenia nr 561/2006 i art. 2 ust. 1 i art. 3 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez przyjęcie, że "w art. 5-9 rozporządzenia" jest mowa o naruszeniu określonym w załączniku nr 3 do ustawy lp. 6.2 "wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf", może dojść na drogach inne niż publiczne",
- art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. w zw. z art. 13 lit. o rozporządzenia nr 561/2006 poprzez przyjęcie, że do naruszenia określonego w zał. nr 3 do ustawy lp. 6.2 wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf, a tym samym "przepisy dotyczące w ingerencję w pracę tachografu, są wyłączone do stosowania jedynie na drogach wewnętrznych portów, terminali kolejowych itp.".
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.
- art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny.
Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, o zasądzenie kosztów postępowania, a także o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w sprawie bezspornie do wyjęcia karty kierowcy i prowadzenia bez niej pojazdu doszło w czasie przejazdu po drogach wewnętrznych firmy, na terenie której dokonywany był załadunek, a zatem nie był wykonywany przewóz drogowy w rozumieniu ustawy transporcie drogowym i rozporządzenia nr 561/2006, gdyż przejazd nie odbywał się po drogach publicznych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GITD wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
W piśmie z 17 listopada 2020 r. organ wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z przyczyn przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi I instancji. W myśl bowiem art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, w sytuacjach określonych w § 2 powołanego artykułu. Art. 174 p.p.s.a. wskazuje zaś, na jakich podstawach skarga kasacyjna może być oparta. Zgodnie z tym przepisem podstawą skargi kasacyjnej może być: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwie zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Wyrokowi WSA zarzucono bowiem zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak i naruszenie przepisów postępowania.
W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu błędnej wykładni, czyli błędnego rozumienia przepisów prawa materialnego. Zarzuty dotyczące jego niewłaściwego zastosowania mogą być bowiem oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę wyroku został ustalony w sposób prawidłowy. Z kolei dokonywanie ustaleń faktycznych powinno być poprzedzone wyznaczeniem normy prawnej, znajdującej ewentualne zastosowanie w sprawie. Podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga bowiem przede wszystkim rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego. (B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 8. wydanie; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2006 str. 69, teza 2). Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając, czy organy administracyjne dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy, musi mieć na względzie, że konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę według przedstawionych zasad, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocena zarzutów naruszenia prawa materialnego wymaga uwagi, że strona wnosząca skargę kasacyjną - wskazując na wadliwą wykładnię przepisów - powinna wyjaśnić, na czym polega błąd Sądu przy interpretacji tych przepisów i jak prawidłowo - zdaniem strony - powinny być one odczytywane.
Z treści pierwszego z zarzutów naruszenia prawa materialnego, analizowanego wraz z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej, wynika, że Sądowi I instancji zarzucono błędne uznanie, że na drodze innej niż droga publiczna może dojść do naruszenia l.p. 6.2 załącznika nr 3 u.t.d., wobec definicji przewozu drogowego zawartej rozporządzeniu nr 561/2006, stosowanej na użytek ustawy o transporcie drogowym, stosownie do art. 4 ust. 6a tej ustawy.
Tak stawiany zarzut nie mógł być uznany za trafny.
Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 6a u.t.d., przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1).
Stosownie zaś do art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006, dla jego celów zastosowanie ma następująca definicja przewozu drogowego: jest to każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy (...). Przywołany w zarzucie skargi kasacyjnej art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia, określa zaś zakres zastosowania tego aktu prawnego do przewozu drogowego: a) rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony; lub b) osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą.
Definicja przewozu drogowego z art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 ma również znaczenie z punktu widzenia stosowania przepisów wskazanego w skardze kasacyjnej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE Nr L 60 z 2014 r., s.1), stosownie do jego art. 2 ust. 1. Przepisy tego rozporządzenia, dotyczące użytkowania tachografów (art. 32 - 34), stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wraz z art. 92a u.t.d., w którego treści również posłużono się pojęciem przewozu drogowego przewidując konsekwencje naruszenia jego obowiązków lub warunków, tj. kary, w tym m.in. l.p.6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.
Nie budzi zatem wątpliwości, że definicja przewozu drogowego - zawarta w art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 - dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, jest kluczowa.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem jej autora, definicję tę należy rozumieć w ten sposób, że przewozem drogowym może być jedynie podróż odbywana po drogach publicznych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka wykładnia jest nieuprawniona.
Zgodnie z cytowaną już wyżej definicją przewozu drogowego z rozporządzenia nr 561/2006, jest nim każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
Gdyby zatem jedynie podróż odbywana przez pojazd po drogach publicznych, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy stanowiła, jak chce tego skarżący, przejazd drogowy, to dodatkowe zastrzeżenie zawarte w omawianym przepisie - dotyczące odbywania podróży w całości lub części po drogach publicznych - byłoby zbędne. Zakładając racjonalność prawodawcy, nie można przyjąć zbędności poszczególnych elementów definicji. Takie działanie jest nieuprawnione i wprost sprzeczne z wykładnią językową. Skoro zatem prawodawca jednoznacznie zastrzega, że przejazdem drogowym jest każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych to znaczy, że za taki przejazd uznaje również każdą podróż odbywaną w części po drogach niepublicznych a w części po drogach publicznych, oczywiście przy zachowaniu pozostałych warunków.
Dalej, skarżący kasacyjnie podniósł też, że nieuprawnione jest przyjęcie przez Sąd i organy, że przepisy dotyczące zakazu ingerencji w pracę tachografu są wyłączone jedynie na drogach wewnętrznych, na warunkach określonych w art. 13 ust. 1 lit. o rozporządzenia nr 561/2006.
Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 (dotyczących m.in. czasu pracy, przerw i okresów odpoczynku) i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do poszczególnych przewozów wymienionych od litery a) do p) określonymi tam pojazdami. Kompatybilny z tym przepisem jest przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014, który przewiduje wyjątek od zasady instalowania i użytkowania tachografów, stanowiąc, że Państwa członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższych przepisów jest zatem zwolnienie, w ściśle określonych warunkach, z obowiązku instalacji i użytkowania tachografu (na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014) w przypadku dokonywania przejazdów pojazdami wymienionymi w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Są to jednak przypadki szczególne, i jako takie muszą być wyraźnie przepisem prawa określone, a nie domniemane. Nie budzi też wątpliwości, że TSUE przywiązuje szczególną wagę do literalnej, wąskiej interpretacji wszystkich wyjątków, o których stanowi art. 13 ust. 1 omawianego rozporządzenia (patrz: wyrok C-222/12 z 13 marca 2014 r., C-203/18 z 21 listopada 2019 r.). W tym sensie, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, trafne było powołanie się przez Sąd I instancji na argument z art. 13 ust. 1 lit. o rozporządzenia nr 561/2006.
Tymczasem skarżący nie wskazał okoliczności faktycznych i prawnych (konkretnej podstawy prawnej), z uwagi na które szczególnie traktowany miałby być kontrolowany w sprawie pojazd.
Trzeba mieć też na uwadze, że ogólna zasada instalowania i użytkowania tachografów na zasadach przewidzianych przepisami omawianych rozporządzeń zapewnia m.in. realizację celów regulacji rozporządzenia nr 561/2006, wskazanych w pkt 2 – 5, pkt 17, pkt 28 jego preambuły, a także zakresu jego zastosowania jasno określonego w jego art. 1 – rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób w celu ujednolicenia warunków konkurencji pomiędzy poszczególnymi rodzajami transportu lądowego, zwłaszcza w odniesieniu do sektora transportu drogowego oraz w celu poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego i ma na celu także przyczynienie się do polepszenia metod monitorowania i egzekwowania przepisów przez Państwa Członkowskie oraz poprawy warunków pracy w transporcie drogowym.
Stąd też, pomijając nawet fakt, że skarżący - jak już zauważono - nie wskazał podstaw (faktycznych i prawnych) zwolnienia pojazdu dokonującego przewozu na jego rzecz [...] marca 2018 r. z generalnego obowiązku rejestrowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, to jego wnioskowanie o takiej możliwości w okolicznościach sprawy pozostaje w sprzeczności z opisanym wyżej celem rozporządzenia nr 561/2006.
Przy przyjęciu - jak chce tego skarżący kasacyjnie - że o przewozie drogowym nie może być mowy w przypadku jego wykonywania częściowo na drodze niepublicznej, przejazd, czas i aktywność kierowcy wykonywane na terenie poza drogą publiczną pozostawałyby poza jakąkolwiek kontrolą, mimo że okoliczności te mogłyby mieć bezpośredni wpływ chociażby na kondycję psychofizyczną kierowcy, co konsekwentnie rzutowałoby na bezpieczeństwo jego oraz innych użytkowników dróg przy przewozie wykonywanym następnie na drogach publicznych.
Dalej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wszechstronny. Tymczasem - nawet przyjmując, że zarzut (mimo braku powiązania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) zmierza do podważania stwierdzenia przez Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenie przez organ przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynika sprawy - wskazana podstawa kasacyjna nie ma usprawiedliwienia. Zgodnie z pierwszym z wyżej wymienionych przepisów k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W skardze kasacyjnej w żadnej mierze nie wskazano jednak, by materiał dowodowy zgromadzono w sposób wadliwy. Przeciwnie, z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że jej autor w ogóle nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez organy i zaakceptowanych przez WSA.
Zarzutu wadliwego zastosowanie przepisów prawa materialnego wskazanych w podstawach kasacyjnych strona nie wiąże zatem z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego lecz z błędnym odczytaniem treści tych materialnoprawnych uregulowań.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że zastosowanie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego - odkodowanych jak opisano we wcześniejszych rozważaniach - w niepodważonym stanie faktycznym sprawy było prawidłowe.
WSA trafnie zaakceptował dokonane przez organy ustalenia faktyczne w sprawie i "podciągnął" je pod obowiązujące przepisy prawa w procesie subsumcji. W konsekwencji trafnie w sprawie przyjęto, że na rzecz skarżącego [...] marca 2018 r. wykonywany był przewóz drogowy z naruszeniem przepisów prawa, polegający na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Znajduje potwierdzenie w aktach okoliczność, że tego dnia kierowca wykonujący na rzecz skarżącego międzynarodowy przewóz rzeczy, wracał po rozładunku z Niemiec do B. O godzinie 19:12 wyjął kartę, a następnie od godz. 20:25 do 21:08 nie rejestrował na karcie kierowcy swojej aktywności, znajdując się na terenie magazynu spółki A., gdzie podjeżdżał pod rampę celem załadunku towaru dla odbiorcy – spółki C. Naruszył tym samym art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, zgodnie z którym kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, (...), oraz wypełniając znamiona naruszenia opisanego w l.p. 6.2.1 zał. Nr 3 do u.t.d. Nie ulega też wątpliwości, że przepisy te miały zastosowanie w sprawie, gdyż omawiany okres nierejestrowania aktywności kierowcy na terenie magazynu stanowił część przewozu drogowego dokonaną na terenie prywatnym, jednak – jak wyżej wykazano – okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na zasadność stosowania do niego przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz rozporządzenia nr 165/2014.
Niezrozumiały i tym samym chybiony jest zarzut naruszenia art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. Zarówno w dniu zdarzenia, tj. nierejestrowania aktywności kierowcy, jak i w dniu wydania decyzji brzmienie tego przepisu było następujące: "Użyte w ustawie określenia oznaczają: obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: (...), b) (uchylona)".
Zarzutu naruszenia tego przepisu - wbrew wymogom art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.- nie uzasadniono, nie wyjaśniono w jaki sposób – zdaniem skarżącego kasacyjnie – przepis ten został przez Sąd I instancji naruszony. Tak sformułowana podstawa kasacyjna nie poddaje się zatem kontroli. Rolą Sądu kasacyjnego nie domyślanie się jaki zarzut strona zamierzała postawić ani formułowanie za stronę konkretnych zarzutów, a jedynie ocena ich skuteczności.
W przyjętym stanie faktycznym sprawy nie postawiono zatem skutecznego zarzutu wadliwego zastosowania objętych podstawami kasacyjnymi przepisów prawa materialnego.
Wobec uznania zarzutów skargi kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. - po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę