III SA/Łd 520/22

III SA/Łd 520/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 304/23 - Wyrok NSA z 2023-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 72
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Dz.U. 2017 poz 2355
§ 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7b, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1 lub 2, art. 76a, art. 77 § 1 i 2, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2130
§ 9
Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z  dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.,  art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 26 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 roku sprawy ze skargi "T" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 maja 2022 r. nr SKO.4121.47.2022 w przedmiocie odmowy zarejestrowania ciągnika samochodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 marca 2022 r. o nr DOM-SOK-VIII.5410.190.2022.JW; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 23 maja 2022 r. nr SKO.4121.47.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi – dalej: kolegium, SKO lub organ odwoławczy, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: kpa, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 marca 2022 r. DOM-SOK-VIII.5410.190.2022.JW w sprawie odmowy zarejestrowania ciągnika samochodowego marki MAN [...] o nr [...] – dalej: pojazd lub przedmiotowy pojazd. W uzasadnieniu swojej decyzji kolegium wskazało, że zaskarżoną decyzją z dnia 31 marca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi, na wniosek T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: Spółka T. lub strona skarżąca), odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, z uwagi na brak przedłożenia w oryginale dowodu jego własności. Kwestionując tę decyzję pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r., Spółka T. złożyła odwołanie. Rozpatrując to odwołanie kolegium uznało jednak, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną doń decyzję organu I instancji. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, że nie jest sporne, iż w dniu 16 lutego 2022 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Komunikacji Urzędu Miasta Łodzi wpłynął wniosek Spółki T. o rejestrację przedmiotowego pojazdu – tj. samochodu ciężarowego marki MAN [...] o nr [...], nr rej. [...], wycofanego czasowo z ruchu na okres do 30 grudnia 2020 r. Dalej zaznaczono, iż do wniosku o rejestrację pełnomocnik strony załączył: kopię dowodu własności, tj. fakturę VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r.; kartę pojazdu serii [...]; kopię wniosku o czasowe wycofanie z ruchu wskazanego pojazdu z dnia 30 grudnia 2016 r.; kopię decyzji Prezydenta Miasta Koszalina o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu do dnia 30 grudnia 2018 r.; kopię postanowienia Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 2 lutego 2017 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r.; kopię wniosku o kontynuację czasowego wycofania pojazdu z ruchu z dnia 14 grudnia 2018 r.; oryginał decyzji Prezydenta Miasta Koszalina o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu do dnia 30 grudnia 2020 r.; kopię wniosku o czasową rejestrację pojazdu z dnia 3 grudnia 2020 r. o czasową rejestrację pojazdu, w celu umożliwienia przejazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego, z adnotacjami pracownika Wydziału Spraw Obywatelskich i Komunikacji UMŁ, który negatywnie zweryfikował wniosek z powodu braku oryginału faktury VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r.; pozwolenie czasowe serii [...]; kopię decyzji Prezydenta Miasta Łodzi o rejestracji czasowej pojazdu za nr rej. [...], w celu umożliwienia przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego przeglądu technicznego; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z wynikiem pozytywnym; pismo z dnia 16 lutego 2022 r., w treści którego pełnomocnik strony informuje organ rejestrujący o tym, że oryginał wskazanej faktury VAT potwierdzającej nabycie prawa własności pojazdu przez wnioskodawcę został przez organ rejestrujący odebrany w dniu 30 grudnia 2016 r. wraz z wnioskiem o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu. Kolegium zauważyło także, iż przed złożeniem wniosku o rejestrację pojazdu, wobec konieczności przedstawienia w organie rejestrującym zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z wynikiem pozytywnym, Spółka T. złożyła ponownie w dniu 7 lutego 2022 r. wniosek o rejestrację czasową pojazdu, w celu umożliwienia przejazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego. Organ odwoławczy wskazał również, iż w dniu 7 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję o rejestracji czasowej pojazdu za nr rej. [...] oraz pozwolenie czasowe nr [...] zaznaczając, że pracownik, który pozytywnie zweryfikował wniosek, pomimo braku oryginału dowodu własności, złożył w sprawie stosowne wyjaśnienie. Kolegium podniosło też, że przeanalizowało akta sprawy w celu potwierdzenia wskazanej przez pełnomocnika wnioskodawcy informacji o zatrzymaniu przez organ rejestrujący (w aktach sprawy dotyczącej wniosku strony o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu), złożonego w 2016 r. oryginału faktury VAT [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 30 grudnia 2016 r. do organu rejestrującego wpłynął wniosek Spółki T. o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, na okres do dnia 30 grudnia 2016 r. Do wniosku pełnomocnik strony załączył: oryginał dowodu rejestracyjnego pojazdu serii [...]; oryginał karty pojazdu serii [...]; oryginał pełnomocnictwa; kserokopię faktury VAT [...], potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez pracownika przyjmującego wniosek w sekretariacie urzędu. Zaznaczono przy tym, że Prezydent Miasta Łodzi, ze względu na swą niewłaściwość, przekazał ów wniosek do Urzędu Miejskiego w Koszalinie, jako organu ostatniej rejestracji pojazdu. Kolegium zwróciło uwagę na fakt, iż w aktach sprawy z 2016 r. znajdują się następujące, potwierdzone za zgodność z oryginałem dokumenty: wniosek, dowód rejestracyjny, karta pojazdu, pełnomocnictwo oraz kserokopia wskazanej wyżej faktury (potwierdzona za zgodność z posiadaną kserokopią). Wobec powyższego, jak dalej wywodzi Kolegium, w dniu 7 marca 2022 r. wezwano stronę do uzupełnienia wniosku o oryginał dowodu własności, tj. faktury VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. oraz o wniesienie stosownej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 kpa. Następnie, tj. w dniu 16 marca 2022 r. - jak dalej wywodzi kolegium - w urzędzie stawił się pełnomocnik Spółki T., który załączył do wniosku potwierdzenie wniesienia stosownej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wniósł o sporządzenie notatki służbowej potwierdzającej, iż po wniesieniu opłaty skarbowej organ rejestrujący wyda w sprawie decyzję merytoryczną. Ponadto w toku rozmowy z pełnomocnikiem strony ustalono, że przed wydaniem decyzji, organ rejestrujący wystąpi do Urzędu Miejskiego w Koszalinie z zapytaniem, czy strona uzupełniła wniosek z dnia 30 grudnia 2016 r. o czasowe wycofanie pojazdu z ruchu o oryginał dowodu własności pojazdu. Pełnomocnik strony został również poinformowany o możliwości przedstawienia do rejestracji pojazdu oryginału duplikatu żądanej faktury (wydanego przez Spółkę P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. Z.). Kolegium zwróciło również uwagę na to, że w dniu 25 marca 2022 r. organ rejestrujący w Koszalinie, poinformował organ I instancji, że decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu Prezydent Miasta Koszalina wydał w dniu 19 stycznia 2017 r. (m.in. na podstawie kopii dowodu własności, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez Prezydenta Miasta Łodzi w dniu 30 grudnia 2016 r.). Organ odwoławczy podniósł, że powyższym ustaleniom w swoim odwołaniu przeczy Spółka T., która przytaczając przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego (w sprawie rejestracji pojazdu) wskazuje, iż to Prezydent Miasta Łodzi dysponuje oryginałem faktury VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. W ocenie organu odwoławczego załączone przez wnioskodawcę dokumenty, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy i okoliczności, na które powołuje się strona - nie są wystarczające do przyjęcia, iż Spółka T. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu. Zdaniem organu dokumenty te nie odpowiadają koniecznym do zarejestrowania pojazdu wymogom prawa i nie mogą wywrzeć żądanego przez stronę skutku prawnego. Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu nie przedłożono oryginału dokumentu będącego dowodem własności lecz kopię kserokopii tego dokumentu, potwierdzonego za zgodność z oryginałem (tj. opatrzonego pieczątką o treści: "Stwierdzam zgodność z oryginałem", data, stanowisko i podpis – która jest także kserokopią). W tych warunkach organ stwierdził, że dowód własności powinien być przedstawiony przez wnioskodawcę w formie oryginału, natomiast obowiązek załączenia do wniosku o rejestrację wymaganych dokumentów, spoczywa na osobie, na rzecz której dokonuje się rejestracji pojazdu. Dlatego organ rejestrujący nie może wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji w sytuacji, gdy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę w treści odwołania, organ stwierdził, że są chybione i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik Spółki T. zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7 kpa, art. 77 kpa, 80 kpa oraz 136 kpa poprzez zaniechanie podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegającego w szczególności na braku weryfikacji złożenia oryginału faktury dokumentującej zakup pojazdu przez skarżącego, kolejno kopii faktury poświadczonej przez organ rejestrujący za zgodność z oryginałem, w związku z uprzednio prowadzonymi postępowaniami:
a) w przedmiocie czasowego wycofania pojazdu z ruchu i pozytywną decyzją w tym zakresie Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 19 stycznia 2017 r., o nr KM-I-5.5410.11.3.2017.DP;
b) w przedmiocie kontynuacji czasowego wycofania pojazdu z ruchu i pozytywną decyzją w tym zakresie Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 17 grudnia 2018 r., o nr KM-I-5.5410.11.3.2017.MŁ;
c) w przedmiocie czasowej rejestracji wskazanego pojazdu i pozytywną decyzją w tym zakresie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 lutego 2022 r., o nr PJR-.DC/.11200.2022.SG.
2) art. 8 kpa, 9 kpa, poprzez odmowę zarejestrowania pojazdu MAN, o nr VIN [...], z uwagi na rzekomą niedostateczną formę przedłożonych dokumentów, w szczególności braku przedłożenia oryginału faktury dokumentującej zakup pojazdu przez skarżącego, podczas gdy rzeczona okoliczność nie stanowiła przeszkody m.in. w wydaniu decyzji w przedmiocie czasowej rejestracji wskazanego pojazdu, zaś oryginał przedmiotowej faktury jest w posiadaniu organu rejestrującego.
3) art. 7b kpa poprzez zaniechanie nawiązania kontaktu przez organ z Prezydentem Miasta Koszalina w celu ustalenia położenia oryginału faktury dokumentującej zakup pojazdu przez skarżącego pomimo powzięcia przez organ informacji we wskazanym powyżej zakresie, co potwierdza notatka podinspektora A. Ś. umieszona na odwrocie wniosku o rejestrację pojazdu.
4) art. 10 kpa poprzez zaniechanie wysłuchania strony przed wydaniem decyzji, w tym niepoinformowania skarżącego o wyjaśnianiach pracownika organu dotyczących postępowania w przedmiocie czasowej rejestracji wskazanego pojazdu.
5) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu przez organ II instancji w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz przy właściwym zastosowaniu prawa materialnego organ II instancji powinien rozstrzygnąć co do istoty, ewentualnie uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po drugie, naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 75 § 1 kpa, 76a § 1 i § 2 i 2b kpa w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż odpis dokumentu w postaci faktury ŚR.TRW/6/12/2016 poświadczony za zgodność z oryginałem przez organ rejestrujący nie jest wystarczający do ustalenia prawa własności pojazdu i uprawnia organ do odmowy dokonania rejestracji pojazdu.
2) art. 72 ust 1 i art 73 ust 1 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust 1 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 5 wskazanego powyżej rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię skutkującą nałożeniem na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia dokumentów wyłącznie w oryginale, podczas gdy wskazane powyżej przepisy nie przewidują wymogu co do formy, zaś ratio legis regulacji jest wykazanie prawa własności pojazdu przysługującemu wnioskodawcy, co wykazane może zostać dokumentami wskazanymi w § 6 Rozporządzenia, niezależnie ich formy.
3) § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2130 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż skarżący dysponuje oryginałem faktury ŚR.TRW/6/12/2016, podczas gdy w związku z uprzednio prowadzonymi postępowaniami skarżącemu prawdopodobnie wydano wyłącznie poświadczony za zgodność z oryginałem przez organ rejestrujący odpis wskazanego powyżej dokumentu, zaś oryginał złożony został w "aktach pojazdu" i pozostaje do dyspozycji organów rejestracyjnych.
W konsekwencji powyższego, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu MAN o nr VIN [...]. Do skargi załączono oryginalnie poświadczoną za zgodność z oryginałem w dniu 30 grudnia 2016 r. przez pracownika Urzędu Miasta Łodzi – kopię faktury VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, powielając argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżoną do sądu decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: ppsa.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, wskazane zostały w art. 145 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 ppsa.
Przedmiot tak rozumianej kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 maja 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 marca 2022 r. o odmowie zarejestrowania pojazdu. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – dalej: uPrd, które określają m.in. dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu. Przepis art. 72 uPrd wśród tych dokumentów w pierwszej kolejności wskazuje na konieczność przedłożenia dowodu własności pojazdu. Przepis ten stanowi bowiem, iż rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu (art. 72 ust. 1 pkt 1 uPrd). Oprócz przedłożenia dowodu własności pojazdu, ustawodawca określa również inne niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania dotyczące podstaw rejestracji. W literaturze wskazuje się, iż dokumenty wymienione w art. 72 ust. 1 uPrd muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie (M. Burtowy, Komentarz do art. 72 [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2021 r., Lex/el). Co więcej zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie podkreśla się konieczność bezspornego ustalenia stanu własności pojazdu wskazując, iż dowód własności wymagany jest do rejestracji, gdyż organ nie może opierać się na oświadczeniach czy domniemaniach faktycznych oraz prawnych. A co za tym idzie organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. M. Burtowy, Komentarz do art. 72 [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2021 r., Lex/el, a także chociażby przywołane tam wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1084/16 Lex nr 2255160 oraz z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 960/18, Lex nr 2639807). Odnotować przy tym należy, że przykładowy katalog dowodów mogących stanowić potwierdzenie własności pojazdu wymienia § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (które obowiązywało w dacie orzekania przez organy administracji) wskazując, iż dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W świetle powyższego nie może być wątpliwości co do tego, że intencją ustawodawcy było to, aby organ administracji mógł dokonać rejestracji pojazdu w oparciu o ustalony, niesporny stan własnościowy. Przy czym, jak wynika z powyższego, ustalenie stanu własnościowego może być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych – ważnym jest jednak to, aby efekt tych ustaleń był bezsporny (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 799/16). W świetle powyższego stwierdzić również należy, iż to na wnioskodawcy – osobie pragnącej zarejestrować pojazd - spoczywa obowiązek dostarczenia dowodu własności, to on bowiem powinien się wykazać tytułem do pojazdu. Nie oznacza to jednak, że organ administracji jest całkowicie zwolniony z jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie. Zgodnie bowiem z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Równocześnie, zgodnie z zasadą ogólną pogłębiania zaufania, organy administracji mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 kpa). Co więcej organy administracji są zobligowane do wzajemnego współdziałania, w myśl bowiem zasady ogólnej współdziałania organów administracji publicznej – w toku postępowania mają one obowiązek współdziałać ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania (art. 7b kpa). Dodać przy tym należy, że zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przy czym w szczególności dowodem mogą być: dokumenty. Na organach administracji ciąży też ustawowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia - w sposób wystarczający dla załatwienia sprawy – całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Przy czym organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 2 kpa). Co więcej, organ administracji publicznej ma obowiązek ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W świetle okoliczności niniejszej sprawy uwadze nie może też ujść przepis art. 76a kpa. Przepis ten stanowi, iż w przypadku, gdy dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie (art. 76a § 1 kpa). Tym samym ustawodawca dopuścił sytuację, w której oryginał dokumentu pozostaje w aktach organu, a jego właściciel posługuje się urzędowo poświadczonym przez ten organ odpisem tegoż dokumentu.
W niniejszej sprawie spór dotyczy w istocie tego, czy wnioskodawca wykazał, iż jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację wnosił. Organy administracji obydwu instancji wskazywały bowiem, iż strona skarżąca nie przedstawiła oryginału dowodu własności pojazdu, a jedynie jego kopię, tj. kopię faktury Vat nr [...] z dnia 15 grudnia 2016 r., z której wynika, iż P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. [...] przy ul. [...] sprzedała stronie skarżącej (T. sp. z o.o.) przedmiotowy pojazd. A co za tym idzie, jak przyjęło kolegium, załączony przez stronę skarżącą dokument potwierdzający prawo własności pojazdu, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy i okoliczności, na które powołuje się strona nie są wystarczające do przyjęcia, iż jest ona jego właścicielem. Z kolei strona skarżąca wskazywała, że okoliczność, iż w dniu 30 grudnia 2016 r. organ rejestracyjny dokonał poświadczenia kopii faktury za jej zgodność z oryginałem pozwala na bezsprzeczne ustalenie, że dokument ten jest wiarygodny i obrazuje rzeczywisty stan prawny. A co za tym idzie następcze nieprzedłożenie oryginału wskazanej faktury, której strona skarżąca w takiej formie nie posiada, nie uprawnia organu administracji do podważania prawa własności wynikającego z czynności tą fakturą udokumentowanej. Odnotować przy tym należy, że wraz ze skargą strona skarżąca złożyła dokument w postaci faktury VAT [...] opatrzony oryginalną pieczęcią poświadczenia za zgodność z oryginałem przez organ rejestrujący oraz datą 30.12.2016 r. i podpisem.
W świetle powyższego sąd uznał, iż rację ma strona skarżąca, gdyż odmowa rejestracji we wskazanym stanie rzeczy stanowi naruszenie podstawowych zasad kpa, które nakazują uwzględnienie słusznego interesu obywatela (art. 7 kpa) oraz prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 kpa). Sąd stanął bowiem na stanowisku, iż przedłożenie przez stronę skarżącą poświadczonej za zgodność z oryginałem przez organ I instancji w dniu 30 grudnia 2016 r. kopii faktury VAT z dnia 15 grudnia 2016 r. o nr [...] wskazującej na to, iż strona skarżąca nabyła własność przedmiotowego pojazdu nie powinno spowodować odmowy jego zarejestrowania rejestracji. Rację ma bowiem strona skarżąca twierdząc, iż faktura VAT jest dokumentem wystarczającym do ustalenia tytułu prawnego, a w niniejszej sprawie zarówno treść wskazanej powyżej i znajdującej się w aktach sprawy faktury VAT o nr [...], fakt poświadczenia jej za zgodność z oryginałem przez organ pierwszej instancji w toku uprzednio prowadzonych postępowań, jak również wydane w tych postępowaniach decyzje w przedmiocie czasowego wycofania przedmiotowego pojazdu z ruchu oraz w przedmiocie jego czasowej rejestracji jednoznacznie wskazują na przysługujące stronie skarżącej prawo własności przedmiotowego pojazdu. Sąd uznał, że fakt, iż w dniu 30 grudnia 2016 r. organ rejestracyjny dokonał poświadczenia wskazanej powyżej faktury VAT za zgodność z oryginałem pozwala na bezsprzeczne ustalenie, iż dokument ten jest wiarygodny i obrazuje rzeczywisty stan prawny. Okoliczność ta wskazuje również i na to, że oryginał owej faktury powinien się znajdować w aktach organu. Odnotować bowiem należy, iż zgodnie z art. 76a kpa jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76 § 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie. Zatem w świetle art. 76a kpa przedłożenie urzędowo poświadczonego przez organ I instancji odpisu dokumentu jest równoważne z okazaniem jego oryginału. Co więcej zgodnie z wolą ustawodawcy to organ, w sytuacji gdy uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu powinien wystąpić o jego dostarczenie, co oczywiście nie powinno mieć miejsca, gdy sam nim dysponuje, skoro dokonał urzędowego poświadczenia za zgodność z oryginałem tego dokumentu. Okoliczność tę potwierdza zarówno znajdujący się w przesłanych do sądu aktach administracyjnych tzw.: "Spis zawartości akt pojazdu" nr rejestracyjny pojazdu aktualny: [...] sporządzony przez pracowników Urzędu Miasta Łodzi, Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów, Oddział Rejestracji i Oznaczania Pojazdów – gdzie pod pozycją: L.p.2 wpisano "faktura – VAT [...]" wskazując obok – w rubryce: "Data włączenia do akt" na dzień: "30.12.2016", jak również chronologia zdarzeń, które miały miejsce w niniejszej sprawie – na którą zresztą zwracają uwagę zarówno organy administracji, jak również strona skarżąca. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie może więc ujść uwadze, że przedmiotowy pojazd (o którego rejestrację ubiegała się strona skarżąca) pozostawał czasowo wycofany z ruchu na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 19 stycznia 2017 r. (o nr KM-I-5.5410.11.3.2017.DP) oraz decyzji w przedmiocie kontynuacji czasowego wycofania pojazdu z ruchu z dnia 17 grudnia 2018 r. (o nr KM-I-5.5410.11.3.2017.MŁ), a nadto, przed wystąpieniem z wnioskiem o jego rejestracje, strona skarżąca pismem z dnia 03 grudnia 2021 r. wniosła o wydanie decyzji w przedmiocie jego czasowej rejestracji, w celu umożliwienia przeprowadzenia badania technicznego, warunkującego jego rejestrację. Wniosek ów został pozytywnie rozpoznany i na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 lutego 2022 r. dokonano czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu. Następnie, wnioskiem z dnia 15 lutego 2022 r. strona skarżąca zgłosiła żądanie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Niemniej jednak organ rejestracyjny decyzją z dnia 31 marca 2022 r. odmówił rejestracji wskazując, iż wymogiem pozytywnego rozpoznania żądania jest złożenie przez wnioskodawcę oryginału faktury dokumentującej zakup pojazdu, tj. faktury VAT [...], a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi.
Rację ma więc strona skarżąca wskazując, iż przed przeprowadzeniem postępowania rejestracyjnego objętego skargą, przedmiotowy pojazd stanowił przedmiot rozstrzygnięć w postępowaniach o czasowe wycofanie z ruchu, jak i czasową rejestrację w celu przeprowadzenia badania technicznego, które to postępowania procedowane są w oparciu o tożsame rodzajowo wymogi formalne dotyczące konieczności wykazania prawa własności pojazdu. A fakt przekazania organowi wskazanej faktury VAT, która potwierdza prawo własności przedmiotowego pojazdu wynika z załączonego do akt administracyjnych spisu zawartości akt pojazdu nr rejestracyjny [...] (na który to dokument zwracano już uwagę). Słusznie też strona skarżąca podnosi, iż zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach dokumenty przedstawione do rejestracji lub wyrejestrowania, których zgodnie z rozporządzeniem nie zwraca się właścicielowi pojazdu, oraz odpowiednio kserokopie dokumentów organ rejestrujący zatrzymuje i tworzy indywidualne teczki, zwane dalej "aktami pojazdu", które przechowuje się według numerów rejestracyjnych. Równocześnie kserokopie dokumentów, których obowiązek wynika z rozporządzenia, wykonuje i uwierzytelnia organ rejestrujący. Przy czym uwierzytelnienie kserokopii polega na dokonaniu na niej adnotacji o treści: "stwierdzam zgodność z oryginałem", którą należy potwierdzić: datą, podpisem oraz pieczątką organu rejestrującego. W świetle powyższego uzasadnione jest zatem twierdzenie strony skarżącej, że w okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na toczące się uprzednio postępowania w tzw. aktach pojazdu znajduje się oryginał faktury VAT [...], co zresztą potwierdza wpisanie w pozycji L.p. 2 spisu zawartość akt pojazdu nr rejestracyjny [...] faktury Vat [...] wraz z oznaczeniem daty włączenia jej do akt, tj. 30.12.2016 r. Tym bardziej, że strona skarżąca dysponuje poświadczoną przez organ I instancji za zgodność z oryginałem kopią wskazanej powyżej faktury (który to dokument załączyła do skargi). Zatem słusznie wywodzi strona skarżąca, iż następcze nieprzedłożenie przez nią oryginału tejże faktury, której ona we wskazanej formie nie posiada – w świetle wskazanych powyżej okoliczności - nie uprawnia organu do podważania praw własności wynikających z czynności udokumentowanej tą fakturą.
Wobec powyższego nie może być wątpliwości co do tego, że organy administracji powinny wszechstronnie rozważyć wszelkie aspekty niniejszej sprawy. Nie może bowiem budzić wątpliwości fakt, że zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 kpa organy administracji powinny dołożyć należytej staranności w ustaleniu wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, uwzględniając przy tym słuszny i uzasadniony interes strony skarżącej. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, pomimo ujawnienia w opinii organu konieczności ustalenia, gdzie znajduje się oryginał faktury (o czym świadczy m.in. notatka pracownika organu I instancji umieszona na odwrocie wniosku o rejestrację pojazdu) czy też obszerne wyjaśnienia i informacje udzielane w toku postępowania przez stronę skarżącą, organ nie poczynił w tym zakresie wystarczających ustaleń.
Odnotować należy, iż w judykaturze wskazuje się, iż organ administracji właściwy w sprawach rejestracji ma obowiązek odmówić jej dokonania wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów (por. wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98, Lex nr 41322) na co nie wskazują okoliczności niniejszej sprawy. Przy czym zauważyć należy, że gdyby organ administracji miał wątpliwości co do kwestii własności pojazdu – co jednak w świetle dowodu przedłożonego przez stronę skarżącą, tj. poświadczonej w dniu 30 grudnia 2016 r. za zgodność z oryginałem przez organ I instancji kopii faktury VAT [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. nie powinno mieć miejsca – to powinien on rozważyć dopuszczenie innych dowodów wskazujących na jego własność. Organ powinien więc w takiej sytuacji, zgodnie z art. 75 , art. 77 i art. 80 kpa, dopuścić wszelkie możliwe dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, tj. pozwolą ustalić właściciela przedmiotowego pojazdu. Szczególnie w sytuacji, gdy - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - znane są zarówno dane jak i adres poprzedniego właściciela pojazdu (tj. P. sp. z o.o. z siedzibą w K [...] przy ul. Z.). A co za tym idzie nie ma większych problemów z ustaleniem, czy pojazd nie został np. skradziony - znane są bowiem także wszelkie dane pojazdu oraz organ, który dokonywał ostatniej rejestracji. Posiadanie tych informacji pozwala, zdaniem sądu, na ustalenie w postępowaniu dowodowym wszelkich danych potrzebnych do jego rejestracji. Zatem mając na względzie zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i 8 kpa w razie wątpliwości organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego wynik umożliwi ustalenie danych, które powinny znajdować się w rejestrach organu, jeśli okazałoby się, że na skutek wadliwego prowadzenia tych rejestrów nie znajdują się one tam. Przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśniając sprawy w sposób wymagany przepisami art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 kpa dopuścił się uchybień natury procesowej, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wszystkie powołane wyżej argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa orzekł jak w sentencji (pkt 1 wyroku). O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa (pkt 2 wyroku).
k.ż.