II GSK 302/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie kasacyjneumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćuchylenie decyzjikara pieniężnaKomisja Nadzoru Finansowegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne z powodu bezprzedmiotowości, gdyż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, której wygaśnięcia dotyczyła sprawa, została prawomocnie uchylona.

Spółka L. B.V. wniosła o umorzenie postępowania kasacyjnego, argumentując, że stało się ono bezprzedmiotowe. Powodem była prawomocna uchylenie przez WSA, a następnie utrzymanie tego przez NSA, decyzji nakładającej karę pieniężną. W konsekwencji, decyzja odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia tej kary również straciła byt prawny. NSA uznał wniosek za zasadny, umarzając postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na bezprzedmiotowość.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki L. B.V. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję KNF odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakładającej karę pieniężną. Spółka wniosła o umorzenie postępowania kasacyjnego, wskazując na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniła to faktem, że decyzja KNF z dnia 28 września 2022 r. nakładająca karę pieniężną została prawomocnie uchylona wyrokiem WSA z dnia 22 sierpnia 2023 r. (sygn. akt VI SA/Wa 8177/22), a skarga kasacyjna KNF od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 13 czerwca 2025 r. (sygn. akt II GSK 72/24). W związku z tym, decyzja KNF o nałożeniu kary pieniężnej została wyeliminowana z obrotu prawnego. Spółka argumentowała, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji stało się bezprzedmiotowe, ponieważ instytucja ta dotyczy decyzji pozostających w obrocie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za zasadny. Stwierdził, że zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn. Wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, która została prawomocnie uchylona, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślił, że przyczyna bezprzedmiotowości nastąpiła w toku postępowania sądowego. W związku z tym, NSA postanowił umorzyć postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy decyzja, której dotyczyło postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia, została prawomocnie uchylona.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ma charakter zależny i wtórny, dotyczy decyzji pozostającej w obrocie prawnym. Prawomocne uchylenie decyzji nakładającej karę pieniężną powoduje, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja uregulowana w tym przepisie ma na celu wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na prawomocne uchylenie decyzji nakładającej karę pieniężną, której wygaśnięcia dotyczyło postępowanie administracyjne. Przyczyna bezprzedmiotowości nastąpiła w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie stało się bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ma charakter zależny i wtórny prawomocne uchylenie tej decyzji powoduje, że ex nunc upadł przedmiot postępowania zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego z powodu bezprzedmiotowości wynikającej z prawomocnego uchylenia decyzji merytorycznej, która była przedmiotem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji staje się bezprzedmiotowe z powodu późniejszego uchylenia pierwotnej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji, ale jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 302/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2144/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-08-22
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 162 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku L. B.V. w A., H. o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej L. B.V. w A., H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2144/23 w sprawie ze skargi L. B.V. w A., H. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 grudnia 2022 r. nr DPS-DPSZPO.7105.2.2022.JP w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie kary pieniężnej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2144/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. B.V. w A., H. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 grudnia 2022 r. nr DPS-DPSZPO.7105.2.2022.JP w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie kary pieniężnej za niedopełnienie zobowiązania inwestorskiego.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła L. B.V. w A., H. (dalej: skarżąca kasacyjnie spółka, wnioskodawca).
Pismem z dnia 27 czerwca 2025 r. skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca kasacyjnie spółka wyjaśniła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 8177/22, po rozpoznaniu skargi L. B.V. w A., H. uchylił zaskarżoną decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z 28 września 2022 r. nr DPS-DPSZA2.7105.1.2022.EM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niedopełnienie zobowiązania inwestorskiego, umorzył postępowanie administracyjne i orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 72/24, oddalił skargę kasacyjną Komisji Nadzoru Finansowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8177/22. Z tych przyczyn, zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, skoro decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej została prawomocnie uchylona, wobec tego bezprzedmiotowe stało się postępowanie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakładającej karę pieniężną, ponieważ stwierdzenie wygaśnięcia jest możliwe wyłącznie względem decyzji pozostających w obrocie. Wnioskodawca podkreślił, że przyczyna bezprzedmiotowości nastąpiła w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o umorzenie postępowania kasacyjnego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 grudnia 2022 r., którą organ odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 28 września 2022 r., którą organ nałożył na L. B.V. w A. karę pieniężną za niedopełnienie zobowiązania inwestorskiego.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2025 r. sygn. akt II GSK 72/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komisji Nadzoru Finansowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2023 r., a tym samym prawomocny stał się wyrok, którym Sąd I instancji uchylił decyzję z dnia 28 września 2022 r. i umorzył postępowanie. W tym stanie rzeczy decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 28 września 2022 r. o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za niedopełnienie zobowiązania inwestorskiego została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W świetle powyższego postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 28 września 2022 r. o nałożeniu kary stało się bezprzedmiotowe. Jak wskazuje się w literaturze, postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ma charakter zależny i wtórny, czyli dotyczy wzruszenia pozostającej w obrocie decyzji administracyjnej, zatem prawomocne uchylenie tej decyzji powoduje, że ex nunc upadł przedmiot postępowania prowadzonego w trybie określonym w przepisie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), bowiem celem instytucji uregulowanej w art. 162 § 1 k.p.a. jest wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego (R. Stankiewicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 2023 r., art. 162). Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie nadzwyczajnym nie może dotyczyć wzruszenia decyzji niepozostającej w obrocie prawnym.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji skutkuje w rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego na skutek skargi spółki na decyzję z dnia 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nałożeniu kary. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się ono bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie ustawy chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 2346/15).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela prezentowany w literaturze i w orzecznictwie pogląd prawny, zgodnie z którym przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., aktualizuje się wówczas, gdy w toku danego postępowania a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2769/22; z 7 dnia marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1814/16, a także R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. BECK Warszawa 2015 r., s. 648 - 649).
W przedmiotowej sprawie kontrola merytoryczna Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2023 r. byłaby zbędna z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie jest decyzja z dnia 16 grudnia 2022 r., która nierozerwalnie dotyczyła stwierdzenia wygaśnięcia decyzji prawomocnie już uchylonej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 287/07 oraz postanowienie z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2702/12).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI