II GSK 302/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia zaległości składkowych, uznając, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Sąd wskazał, że to Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie jego Prezes, jest podmiotem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Prezes Zakładu, działając w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, naruszył art. 19 k.p.a. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących właściwości organów. Skarżący argumentował, że WSA błędnie uznał Ministra Polityki Społecznej za organ właściwy do rozpatrywania odwołań, podczas gdy ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje odrębnego trybu odwoławczego, a przepisy k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do określenia organu odwoławczego w sprawach ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że Prezes ZUS nie był właściwym organem do wydania decyzji. NSA podkreślił, że to Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie jego Prezes, jest uprawniony do wydawania decyzji w sprawach umorzenia należności składkowych, a Prezes działa jako reprezentant Zakładu, a nie we własnym imieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości organu w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, rozróżnienie między rolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a jego Prezesem.
Dotyczy specyficznej kwestii właściwości organu w kontekście przepisów o ubezpieczeniach społecznych i postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Właściwym do wydawania takich decyzji jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Uzasadnienie
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że to Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie jego Prezes, jest podmiotem uprawnionym do wydawania decyzji w sprawach umorzenia należności składkowych. Prezes ZUS reprezentuje Zakład, ale nie działa we własnym imieniu w tym zakresie.
Czy naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej przez organ administracji publicznej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji przez organ niewłaściwy rzeczowo stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Właściwość rzeczowa określa zdolność organu do rozpoznawania i rozstrzygania danej kategorii spraw. Wydanie decyzji przez organ, który nie posiada takich kompetencji, jest rażącym naruszeniem prawa i skutkuje nieważnością decyzji.
Przepisy (24)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 20
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 5 § 2 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 5 § 2 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 28
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 66 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 72 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 73 § 3 pkt 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.p.u.s.c.i.m. art. 60 § 3 i 4
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Konwencja MOP Nr 102 art. 70
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA słusznie stwierdził, że Prezes ZUS nie był właściwym organem do wydania decyzji w sprawie umorzenia należności składkowych, co stanowiło naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej. • Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie jego Prezes, jest organem właściwym do wydawania decyzji w sprawach umorzenia należności składkowych.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że WSA błędnie uznał Ministra Polityki Społecznej za organ właściwy do rozpatrywania odwołań. • ZUS twierdził, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje odrębnego trybu odwoławczego, a przepisy k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do określenia organu odwoławczego w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustawodawca wyznaczył natomiast, co do zasady (art. 72), rolę jedynie organu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – będącego państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 66 ust. 1). Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy takim ujęciu reprezentuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie działa jednak we własnym imieniu. • W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów z gruntu za niedopuszczalne należało uznać takie postępowanie i podjęte w jego efekcie akty, które kreują Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako podmiot upoważniony do rozstrzygania.
Skład orzekający
Rafał Batorowicz
przewodniczący
Tadeusz Cysek
sprawozdawca
Kazimierz Jarząbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, rozróżnienie między rolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a jego Prezesem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kwestii właściwości organu w kontekście przepisów o ubezpieczeniach społecznych i postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – właściwości organu, która ma bezpośrednie przełożenie na prawidłowość postępowań administracyjnych. Rozróżnienie między rolą ZUS a jego Prezesem jest kluczowe dla zrozumienia struktury i kompetencji tej instytucji.
“Kto naprawdę decyduje w ZUS? NSA wyjaśnia kluczową różnicę między Zakładem a jego Prezesem w sprawach umorzenia składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.