II GSK 30/05

II GSK 30/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący/
Jacek Chlebny /sprawozdawca/
Kazimierz Jarząbek
Symbol z opisem
6230 System oceny zgodności, certyfikacja
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA 2888/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-11-09
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędziowie NSA Jacek Chlebny (spr.), Kazimierz Jarząbek, Protokolant Magdalena Rosik, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. i A. T. "T." Spółki jawnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt 6 IV SA 2888/03 w sprawie ze skargi S. i A. T. "T." Spółki jawnej w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu adapterów elektrycznych OPG-27 oddala skargą kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt 6 IV SA 2888/03 oddalił skargę S. i A. T. T. Spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 czerwca 2003 r. w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu adapterów elektrycznych OPG-27.
W uzasadnieniu Sąd przyjął następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazał spółce T. - S. i A. T. sp. jawna z siedzibą w S. wycofanie z obrotu adapterów elektrycznych OPG-27 (rozgałęźników umożliwiających podłączenie w oprawkach żarówek E-27) oraz udokumentowanie wycofania z obrotu w ciągu 30 dni od otrzymania tej decyzji, gdyż norma zakładowa nie uwzględniała wszystkich wymogów normy krajowej.
W skardze na powyższą decyzję Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., polegający na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, i błędnego przyjęcia, iż adaptery elektryczne OPG-27 stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa użytkowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę uznał, że Prezes UOKiK nie naruszył przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 15, poz. 179), jak również norm postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., jak również art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zasadnie podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy produkt może być uznany za produkt bezpieczny w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i z uwagi na brak szczególnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów zasadnie znalazły zastosowanie Polskie Normy na podstawie art. 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Prezes UOKiK, opierając się na sporządzonych w toku postępowania opiniach dwóch akredytowanych i niezależnych laboratoriów badawczych, prawidłowo zdaniem Sądu uznał, iż biorąc pod uwagę budowę i przeznaczenie adaptera elektrycznego OPG-27 powinien on spełniać łącznie wymagania norm krajowych w zakresie bezpieczeństwa. Zgodność z Polską Normą może mieć tylko charakter całościowy. Z tej przyczyny kontrolowany produkt, który nie spełnia choćby jednego wymagania nie może być uznany za zgodny ze stosowną normą krajową. Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, że sporny produkt nie podlegał Polskim Normom. Skarżąca przeprowadzając wewnątrzzakładowe badania nad bezpieczeństwem spornego produktu posługiwała się wprawdzie niektórymi postanowieniami Norm Polskich, ale stosowała je wybiórczo. W ocenie Sądu Prezes UOKiK zasadnie nie uznał przedłożonych przez stronę wyników badań technicznych przedmiotowego produktu za dowód potwierdzający spełnianie przez adapter elektryczny OPG-27 wymagań zawartych w Polskich Normach, albowiem wynika z nich jedynie, iż adapter ten spełnia wymagania normy zakładowej, która nie uwzględnia wielu ważnych postanowień norm krajowych. Sąd stwierdził, że Prezes UOKiK nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki zaskarżył w całości powyższy wyrok i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 5 i 6 ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów polegającą na przyjęciu, że brak jest szczególnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów (w tym wypadku adaptera elektrycznego OPG - 27) i bezpieczeństwo produktu ocenia się uwzględniając stopień spełniania przez produkt wymagań określonych w stosowanych dobrowolnie Polskich Normach, podczas gdy od 1 maja 2004 r. obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 12 marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 49, poz. 414), szczegółowo określające kwestie związane z wymaganiami stawianymi sprzętowi elektrycznemu oraz warunkami i trybem dokonywania oceny tego sprzętu pod względem bezpieczeństwa, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd dokonał błędnej wykładni art. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, gdyż w chwili wyrokowania istniały przepisy określające szczegółowo wymagania bezpieczeństwa produktów. W konsekwencji błędnie zastosowano art. 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zamiast - na podstawie art. 5 ustawy - obowiązującego od dnia 1 maja 2004 r. rozporządzenia z dnia 12 marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego. W stosunku do wyrobów objętych dyrektywami tzw. Nowego Podejścia (w tym dyrektywą niskonapięciową) rozporządzenie nakłada na producenta obowiązek oznakowania wyrobu znakiem CE i wystawienia deklaracji zgodności z wymaganiami zasadniczymi dyrektywy. Niespełnienie Polskich Norm nie może być przesłanką do dyskwalifikacji produktu, gdyż dopuszczalne jest tworzenie własnych wzorów przez producenta pod warunkiem, iż jest on w stanie wykazać, że spełnił zasadnicze wymagania dyrektywy (wymagania bezpieczeństwa). Producent nadając wyrobowi oznakowanie CE, potwierdza zgodność tego sprzętu z obecnie obowiązującymi przepisami rozporządzenia w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego i niezależnie od wszystkiego odpowiada za to, że wyrób jest bezpieczny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące w chwili jej wydania przepisy prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie w sprawie wprowadzenia przez skarżącą do obrotu adapterów elektrycznych OPG-27 w wyniku którego została w dniu 24 czerwca 2003 r. wydana decyzja w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu przedmiotowego produktu.
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt powinien odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach szczególnych dotyczących bezpieczeństwa produktów, jeżeli takie przepisy zostały ustanowione. Artykuł 6 ustawy stanowi natomiast, że jeżeli do produktu nie mają zastosowania przepisy, o których mowa w art. 5, bezpieczeństwo produktu ocenia się uwzględniając stopień spełnienia przez produkt wymagań określonych w stosowanych dobrowolnie Polskich Normach, a w przypadku ich braku, uwzględnić należy inne właściwe specyfikacje techniczne oraz zasady dobrej praktyki zawodowej, odwołując się przy tym do stanu wiedzy i techniki lub do uzasadnionych oczekiwań konsumentów co do bezpieczeństwa danego produktu. Organ administracji, oceniając stopień bezpieczeństwa produktu, powinien zatem w pierwszej kolejności oprzeć się na szczególnych przepisach, jeżeli takie uregulowania zostały wprowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ustalił stan prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przyjmując, że w dniu 24 czerwca 2003 r. takie przepisy nie obowiązywały. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 marca 2003 r., na które powołuje się Spółka w skardze kasacyjnej, w omawianym okresie jeszcze nie obowiązywało. Przepis § 13 tego rozporządzenia wprost stanowi, że wchodzi ono w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a zatem w dniu 1 maja 2004 r. Sąd I instancji nie mógł dokonać oceny bezpieczeństwa przedmiotowego produktu ani też zakwestionować ocenę bezpieczeństwa produktu dokonaną przez Prezesa UOKiK na podstawie nieobowiązujących w chwili rozstrzygania przez organ przepisów.
Artykuł 184 Konstytucji określa właściwość sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej. Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) definiuje w art. 1 kompetencję sądów administracyjnych stwierdzając, że sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli jest sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili wydania decyzji ostatecznej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest stwierdzenie, że żadna z norm rozporządzenia nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, a więc producent nie miał obowiązku oznakowania swojego wyrobu znakiem CE i wystawienia deklaracji zgodności z wymaganiami zawartymi w odpowiednich tematycznie dyrektywach unijnych a także, że żadna z tych norm nie zwolniła z obowiązku spełniania polskich norm w zakresie bezpieczeństwa produktów.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.