Orzeczenie · 2019-10-31

II GSK 2949/17

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-10-31
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowytachografkarta kierowcykara pieniężnaczas pracy kierowcówdni zarejestrowanej działalnościrozporządzenie UEkontrola drogowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję GITD nakładającą karę pieniężną na M.N. za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. WSA uznał, że organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności sposobu liczenia 28-dniowego terminu na wczytanie danych z karty kierowcy, zgodnie z preambułą rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, która nakazuje uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. NSA uznał jednak, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania są zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy, uwzględniając przy ocenie obowiązku wczytywania danych jedynie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, a nie dni kalendarzowe. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego precyzyjnie wskazano okresy rejestrowanej działalności i dni, w których kierowca miał dzień wolny lub odpoczywał, co zgodnie z orzecznictwem NSA nie podlegało obowiązkowi rejestracji. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając karę pieniężną za zasadnie nałożoną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja obowiązku wczytywania danych z kart kierowców z uwzględnieniem dni zarejestrowanej działalności, a także ocena prawidłowości postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie interpretacji przepisów unijnych i krajowych w zakresie tachografów i czasu pracy kierowców w transporcie drogowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy termin 28 dni na wczytanie danych z karty kierowcy powinien być liczony w dniach kalendarzowych, czy wyłącznie w dniach zarejestrowanej działalności kierowcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin 28 dni na wczytanie danych z karty kierowcy powinien być liczony wyłącznie w dniach zarejestrowanej działalności kierowcy, zgodnie z preambułą rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i nie podlega obowiązkowi odpoczynku, nie są dniami zarejestrowanej działalności i nie można przypisywać przedsiębiorcy obowiązku rejestrowania danych w tych dniach. Kara pieniężna może być nałożona tylko za naruszenie wyraźnej normy prawnej.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w zakresie ustalenia dni zarejestrowanej działalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie, iż uwzględniał wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wskazywało, które dni były dniami zarejestrowanej działalności, a które nie, co pozwoliło na pewne ustalenie naruszenia obowiązku wczytywania danych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona. Kara pieniężna została uznana za zasadnie nałożoną.

Przepisy (15)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § lp. 6.3.11 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych § § 4

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców art. 1 § punkt 3 preambuły

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 10 § ust. 5

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo uwzględniły jedynie dni zarejestrowanej działalności kierowcy przy ocenie obowiązku wczytywania danych z karty. • Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było wystarczające i precyzyjnie wskazywało na dni zarejestrowanej działalności.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i dowodowych. • Sąd pierwszej instancji błędnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności • dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku, składają się na okresy, w których nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy • Stosowanie sankcji administracyjnej (...) może wchodzić w grę tyko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący

Dorota Dąbek

sprawozdawca

Izabella Janson

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku wczytywania danych z kart kierowców z uwzględnieniem dni zarejestrowanej działalności, a także ocena prawidłowości postępowania administracyjnego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów unijnych i krajowych w zakresie tachografów i czasu pracy kierowców w transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu drogowego – prawidłowego rozliczania czasu pracy kierowców i kar za błędy w tym zakresie. Wyjaśnienie dotyczące 'dni zarejestrowanej działalności' jest kluczowe dla przewoźników.

Kiedy liczy się czas pracy kierowcy? NSA wyjaśnia kluczową różnicę w interpretacji przepisów o tachografach.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2949/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Dorota Dąbek /sprawozdawca/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 91/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-05-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92a ust. 1, art. 92b, art. 92c u.t.d. oraz lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
§ 4
Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1, punkt 3 preambuły
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 188, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia WSA del. Izabella Janson Protokolant Joanna Legieć po rozpoznaniu w dniu 31 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 91/17 w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od M.N. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 9 maja 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 91/17, po rozpoznaniu skargi M.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] maja 2016 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Olsztynie (organ pierwszej instancji), powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej cyt. jako: u.t.d.), nałożył na M.N. (dalej: skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pn. [A.] karę pieniężną w wysokości 500 zł. Podstawą nałożenia kary były ustalenia przeprowadzonej w dniu 9 maja 2016 r. kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki Volvo o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schwarzmueller nr rej. [...], podczas której stwierdzono naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy M.B.. Analiza danych cyfrowych zawartych na karcie wykazała, że nie była ona wczytywana od 30 marca 2016 r. tj. przez 40 dni, co oznacza, że termin wczytywania danych z karty kierowcy został przekroczony o 12 dni, bowiem pobieranie danych powinno mieć miejsce co 28 dni, tj. w terminie określonym w § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. nr 159 poz. 1128 ze zm., dalej cyt. jako: rozporządzenie z 23 sierpnia 2007 r.). W ocenie organu w sprawie nie miał zastosowania art. 92c u.t.d., gdyż skarżący nie wykazał, by w sprawie zaistniała taka okoliczność, która pozwoliłaby uwolnić się stronie od odpowiedzialności za nieterminowe wczytanie danych z karty kierowcy.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ drugiej instancji) utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie, w podstawie prawnej wskazując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej cyt. jako: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d. oraz lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów wczytywania odpowiednich danych z jednostki pojazdowej oraz kart kierowców (Dz.U.UE.L.10168.16; dalej cyt. jako: rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010). W ocenie organu, skoro ostatnie wczytanie danych z karty kierowcy M.B. miało miejsce 30 marca 2016 r., to przedsiębiorca nie dochował ciążącego na nim obowiązku wczytania danych z karty kierowcy, bowiem kierowca w tym czasie rejestrował swoją działalność przez co najmniej 28 dni.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę, w której domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że dzień kontroli był 27 dniem zarejestrowanej działalności, a zatem termin 28 dni na wczytanie danych nie został przekroczony.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.
WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej cyt. jako: p.p.s.a.) uwzględnił skargę stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem postępowanie administracyjne prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie było kompletne, gdyż organy nie wyjaśniły wszystkich elementów stanu faktycznego, które miały w niniejszej sprawie znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie sądu w sprawie konieczne jest uzupełnienie postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia dni zarejestrowanej działalności w rozumieniu pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, bowiem za trafny uznał sąd zarzut naruszenia zasady prymatu prawa unijnego poprzez pominięcie treści tego przepisu, który przewiduje, że dniami zarejestrowanej działalności są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Zdaniem sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły jak liczyły 28 dniowy okres na wczytanie danych z karty kierowcy. Organ pierwszej instancji przyjął, że okres ten równa się 28 dniom kalendarzowym, co wynika wprost z uzasadnienia decyzji (str. 2), gdzie wskazano, że karta nie była wczytywana od 30 marca 2016 r. tj. przez 40 dni poprzedzających datę kontroli, zatem termin został przekroczony o 12 dni. Z kolei organ drugiej instancji wskazał, że od 11 kwietnia do 9 maja 2016 r. kierowca rejestrował swoją działalność, tj. przez 23 dni karta kierowcy była włożona do slotu tachografu, natomiast w dniach: 11-12 i 23-26 kwietnia oraz 10 maja 2016 r., zgodnie z przesłaną przez stronę ewidencją czasu pracy, karta kierowcy nie była włożona do tachografu, gdyż ww. kierowca miał dzień wolny lub odpoczywał lub odbierał niedzielę, czyli dzień wolny, który stanowił rekompensatę za pracę w okresie niedzielno-świątecznym. W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, że kierowca rejestrował swoją działalność przez 28 dni. Jak podkreślił sąd pierwszej instancji, organ formułując takie stanowisko nie wyjaśnił szczegółowo, które z dni, kiedy karta kierowcy nie była włożona do tachografu, należy uznać za dni podlegające rejestracji, co powoduje, że uzasadnienie organu w tym zakresie nie poddaje się ocenie sądu.
Z tych przyczyn sąd pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej argumentację sądu oraz uzupełni materiał dowodowy we wskazanym zakresie, m.in. co do ewidencji czasu pracy kierowcy i okresów pobierania danych z karty kierowcy, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 23 sierpnia 2007 r. oraz pkt 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając go w całości i wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na uchyleniu decyzji GITD w wyniku błędnego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że w zakresie naruszenia lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. organ nie wyjaśnił dlaczego przyjął, że kierowca rejestrował swoją działalność przez 28 dni, podczas gdy z uzasadnienia uchylonej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że organ wziął pod uwagę wyłącznie: "dni zarejestrowanej działalności", przebadał szczegółowo okres, w którym stwierdzono uchybienie w postaci naruszenia obowiązku terminowego wczytywania danych z karty kierowcy i uwzględnił przy obliczeniu tego uchybienia tj. terminowego wczytywania danych jedynie okres "dni zarejestrowanej działalności", wyłączając z niego "dni nierejestrowanej działalności" (gdzie nie można stronie przypisywać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadził pojazdu i nie podlegał obowiązkowi odpoczynku - vide: strona 3 akapit 5 i kolejne uzasadnienia uchylonej decyzji), opierając się na zapisie danych cyfrowych oraz ewidencji czasu pracy kierowców, dodatkowo wskazując, iż w dniach w których karta tachografu nie była włożona do urządzenia rejestrującego tj. 11-12 oraz 23-26 kwietnia 2016 r. i 10 maja 2016 r. (zgodnie z przesłaną przez stronę ewidencją czasu pracy) kierowca miał dzień wolny lub odpoczywał, jaki to okres odpoczynku także jest zaliczany do "dni zarejestrowanej działalności", orzekając na podstawie całokształtu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności dokumentacji czasu pracy kierowców przedłożonej do kontroli przez skarżącego (zapisów danych cyfrowych oraz ewidencji czasu pracy) – zatem w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, jakoby organ w zakresie lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. przy obliczeniu terminu na wczytywanie danych przyjął jedynie "dni kalendarzowe", gdyż organ opierając się wyłącznie na "dniach zarejestrowanej działalności" (co sam organ wskazał wprost w uzasadnieniu decyzji przy opisie ww. naruszenia str. 3 decyzji) stwierdził bezspornie, iż naruszenie z lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. niewątpliwie miało w przedmiotowej sprawie miejsce w 1 przypadku i tym samym za zasadne należy przyjąć rozstrzygnięcie w zakresie utrzymania decyzji organu pierwszej instancji nakładającej karę pieniężną w wysokości 500 złotych w całości w mocy;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 102 z 11.04.2006), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010, art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2015 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), § 3 i § 4 rozporządzenia z 23 sierpnia 2007 r. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na odmowie zastosowania ww. przepisów w niniejszej sprawie przez sąd pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowa i dokładna analiza stanu faktycznego sprawy musi doprowadzić do konstatacji, iż organ za podstawę naruszenia z lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. przyjął jedynie "dni zarejestrowanej działalności", do czego szczegółowo i precyzyjnie odniesiono się przy stwierdzeniu rzeczonych naruszeń w uzasadnieniu uchylonej decyzji, a analiza materiału dowodowego przy uwzględnieniu tylko: "dni zarejestrowanej działalności" musiała doprowadzić do konstatacji, iż naruszenie z 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. niewątpliwie miało w przedmiotowej sprawie miejsce 1 przypadku i tym samym za zasadne należy przyjąć rozstrzygnięcie w zakresie utrzymania decyzji organu pierwszej instancji nakładającej karę pieniężną w wysokości 500 złotych w całości w mocy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano argumenty na poparcie powyższych zarzutów, w szczególności skarżący kasacyjnie podkreślił, że z uzasadnienia uchylonej decyzji wynika jednoznacznie, że organ wziął pod uwagę wyłącznie "dni zarejestrowanej działalności", wyłączając "dni nierejestrowanej działalności". W ocenie organu, wbrew zarzutom sądu pierwszej instancji, organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym oceny tych dowodów w granicach wyznaczonych przez art. 80 k.p.a.
Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania.
Istota zarzutu procesowego sprowadza się do zakwestionowania wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie przeprowadzonej przez ten sąd oceny objętej skargą decyzji, której skutkiem było stwierdzenie, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności w sprawie, w szczególności że materiał dowodowy wymagał uzupełnienia w zakresie wskazania, które konkretnie dni organ uznał za dni działalności rejestrowanej, a więc że nałożono na skarżącego karę pieniężną pomimo istotnych braków w zebranym materiale dowodowym, co przejawiało się również w niedostatkach uzasadnienia zaskarżonej decyzji w postaci niewskazania i nieuzasadnienia faktycznych podstaw nałożenia kary tj. braku wyjaśnienia jak organ liczył 28-dniowy okres na wczytywanie danych z karty kierowcy i czy uwzględnił w tym treść punktu 3 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010.
W ocenie NSA zasadny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie ma bowiem racji sąd pierwszej instancji twierdząc, że organ odwoławczy przy ustalaniu częstotliwości pobierania danych z kart kierowców nie wyjaśnił należycie, że uwzględniał wyłącznie "dni zarejestrowanej działalności".
Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt a i pkt b rozporządzenia Komisji nr 581/2010, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie może przekraczać 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej (urządzenia rejestrującego) oraz 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Przy dokonywaniu wykładni tych przepisów, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, należy mieć na uwadze treść pkt 3 preambuły do rozporządzenia Komisji nr 581/2010, który przewiduje wyraźnie, że: "określając maksymalne okresy na wczytywanie danych, należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności". W świetle pkt 1 tej preambuły regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne do skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyjaśniał w swoim orzecznictwie, że dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku, składają się na okresy, w których nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, a więc nie są to dni zarejestrowanej działalności w rozumieniu pkt 3 preambuły. A zatem przy realizacji obowiązku wczytywania danych, podmiot obowiązany powinien uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności kierowcy, którego dane mają zostać wczytane, nie zaś każdy dzień kalendarzowy. Nie można bowiem wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg wczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Stosowanie sankcji administracyjnej (w tym przypadku kary pieniężnej) może wchodzić w grę tyko wówczas, gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy jedynie z czasem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego też organ powinien uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie, które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy (por. wyroki NSA z: 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14; z 9 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2214/15; z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1924/16; z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1260/16; z 9 września 2018 r., sygn. akt II GSK 2950/16; te orzeczenia i kolejne cytowane poniżej, są publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc tę zasadę do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy uznać, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy pogląd sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy niedostatecznie rozważył i wyjaśnił tę sprawę w zakresie nałożenia na stronę skarżącą kary sklasyfikowanej w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, z powodu niewskazania precyzyjnie poszczególnych okresów podlegających obowiązkowi rejestracji danych, tj. dni zarejestrowanej działalności w odniesieniu do kontrolowanego kierowcy, a w konsekwencji wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, niewyjaśniające podstaw faktycznych nałożenia kary.
Wbrew twierdzeniu sądu, z uzasadnienia zakwestionowanej przez sąd decyzji wynika jednoznacznie, które dni były dniami zarejestrowanej działalności, co pozwoliło w sposób pewny ustalić naruszenie obowiązku wczytywania danych z określoną częstotliwością. Wbrew zatem zarzutowi sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Zgodnie z przewidzianymi w k.p.a. wymogami, uzasadnienie zaskarżonej decyzji było odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych i zawierało – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (uzasadnienie faktyczne), nadto wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (uzasadnienie prawne). Organ zrealizował obowiązek precyzyjnego wskazania, że podstawą nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d.) było przekroczenie maksymalnych okresów wczytywania danych – co do kontrolowanego kierowcy – wyłącznie z uwzględnieniem dni działalności rejestrowanej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ precyzyjnie wskazał poszczególne okresy podlegające obowiązkowi rejestracji danych. W uzasadnieniu wyraźnie i co do konkretnych dat podano bowiem, kiedy kierowca rejestrował swoją działalność (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), co zresztą zauważył także sam sąd pierwszej instancji (str. 11 uzasadnienia wyroku). Organ sprecyzował w uzasadnieniu, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy wykazała, iż w dniach 11 kwietnia - 9 maja 2016 r. rejestrował on swoją działalność, co oznacza, że przez 23 dni karta kierowcy była włożona do slotu tachografu. Dalej organ odwoławczy wskazał, że dni, w których karta kierowcy nie była włożona do tachografu, tj. 11-12 oraz 23-26 kwietnia 2016r.i 10 maja 2016 r., zgodnie z przesłaną przez stronę skarżącą "Ewidencją czasu pracy" ww. kierowcy, były dniami, kiedy kierowca miał dzień wolny lub odpoczywał lub odbierał niedzielę, czyli dzień wolny, który stanowił rekompensatę za pracę w okresie niedzielno-świątecznym.
A zatem z uzasadnienia kwestionowanej przez sąd decyzji wyraźnie wynika, że przy ustalaniu, czy doszło do naruszenia terminów wczytywania danych z kart kierowców, tj. przy badaniu naruszeń z lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d., organ uwzględnił wyłącznie dni rejestrowanej aktywności, a nie dni kalendarzowe. Organ przebadał szczegółowo okres, w którym stwierdzono uchybienie w postaci naruszenia obowiązku terminowego wczytywania danych z karty kierowcy i uwzględnił przy obliczeniu tego uchybienia tj. terminowego wczytywania danych jedynie "dni zarejestrowanej działalności", wyłączając z niego "dni nierejestrowanej działalności".
Powyższe znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy przesłanej przez przedsiębiorcę "Ewidencji czasu pracy", a także w pobranym 26 lipca 2016 r. przez kontrolujących z systemu TachoScan "Wykresie tygodniowym kierowcy M.B." obrazującym aktywność (bądź jej brak) tego kierowcy w okresie 11-24 kwietnia 2016 r. (str. 1), 25 kwietnia – 8 maja 2016 r. (str. 2) oraz 9-15 maja 2016 r. (str. 3).
W ocenie Naczelnego sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym oceny tych dowodów w granicach wyznaczonych przez art. 80 k.p.a., bowiem organ wyjaśnił szczegółowo, które z dni – kiedy karta kierowcy nie była ona włożona do tachografu – należy uznać za dni podlegające rejestracji.
W związku z powyższym, prawidłowo organ odwoławczy uznał, że kierowca rejestrował swoją działalność przez 28 dni, a przedsiębiorca powinien spełnić ciążący na nim obowiązek wczytania danych cyfrowych z kart kierowców. Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy wskazuje, że przedsiębiorca nie dokonał wczytania danych z karty kierowcy M.B. w przewidzianym przepisami okresie 28 dni. Równocześnie, jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia dotyczące braku wczytania danych z karty kierowcy w okresie 28 dni poprzedzających datę kontroli. W związku z tym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy okazał się zasadny.
Nie jest natomiast zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd przepisów prawa materialnego tj. naruszenia przepisów wskazanych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odmowie zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję jedynie z powodów procesowych, stwierdzając braki w materiale dowodowym wymagające uzupełnienia i wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Nie doszło zatem w tej sprawie do zarzucanej skargą kasacyjną odmowy zastosowania przez sąd tych przepisów.
Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego zasługiwały na uwzględnienie, gdyż zakwestionowanie w zaskarżonym wyroku wadliwości procesowej decyzji organu odwoławczego okazało się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok. Wobec tego, że istota sprawy została należycie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę, orzekając o jej oddaleniu na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bowiem, że zasadnie nałożono na stronę karę pieniężną za naruszenie lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. Kara ta została obliczona i wymierzona w sposób prawidłowy.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo zwraca uwagę na niestaranność sądu w sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku i liczne omyłki pisarskie. W szczególności należy wskazać, że z sentencji wyroku wyraźnie wynika, że sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, natomiast w uzasadnieniu na str. 12 błędnie podano, że sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 340 zł stanowi zwrot wpisu uiszczonego od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz zwrot kosztów dla profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA.