II GSK 293/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uznając prawidłowość doręczeń na adres zagraniczny.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. w zakresie doręczeń, twierdząc, że mieszkał w Polsce i decyzja powinna być doręczona na polski adres. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniach na adres zagraniczny, ponieważ podczas kontroli skarżący podał adres na Ukrainie i nie wykazał innego miejsca zamieszkania w Polsce w dacie doręczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczących doręczeń, argumentując, że mieszkał w Polsce i decyzja powinna być doręczona na jego polski adres. Twierdził, że dowody takie jak PESEL i zameldowanie na pobyt czasowy potwierdzają jego polski adres zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 134 k.p.a., stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obligatoryjne, gdy termin został przekroczony, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniach na adres zagraniczny (art. 40 § 4 i § 5 k.p.a.), ponieważ podczas kontroli drogowej skarżący podał adres na Ukrainie i nie przedstawił innego, aktualnego adresu zamieszkania w Polsce. Zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy dotyczyło okresu, który już minął w momencie kontroli i nie dowodziło stałego zamieszkania w Polsce. Sąd stwierdził, że protokół kontroli drogowej, mimo odmowy podpisania przez stronę z powodu nieznajomości języka polskiego, zachował walor dowodowy. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy i nie podważyły prawidłowości zaskarżonego wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu, ponieważ strona podała adres zagraniczny podczas kontroli i nie wykazała innego, aktualnego adresu zamieszkania w Polsce w dacie doręczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ miał podstawy do doręczenia na adres zagraniczny podany przez stronę podczas kontroli, a późniejsze zameldowanie na pobyt czasowy nie dowodziło stałego zamieszkania w Polsce w kluczowym okresie. Strona nie wniosła o przywrócenie terminu, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o doręczeniach nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 40 § § 4 i § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczeń do strony zamieszkałej za granicą lub nieposiadającej w Polsce pełnomocnika do spraw doręczeń.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis obligujący organ odwoławczy do stwierdzenia postanowieniem niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do jego wniesienia, które jest ostateczne.
k.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące zarzutów skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o transporcie drogowym
Ustawa regulująca kary pieniężne za naruszenie przepisów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy waloru dowodowego dokumentów urzędowych.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 44 § par. 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy skutku doręczenia pozostawienia pisma w aktach sprawy.
k.p.a. art. 57 § § 5 pkt 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniach na adres zagraniczny, ponieważ strona podała taki adres podczas kontroli i nie wykazała innego, aktualnego adresu zamieszkania w Polsce. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu. Protokół kontroli drogowej, mimo odmowy podpisania przez stronę z powodu nieznajomości języka, zachował walor dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 par. 1 ppkt 1c) p.p.s.a. w zw. z art. 40 par. 4 i 5 k.p.a., art. 134 k.p.a., art. 7, 76, 77, 107 k.p.a., art. 42, 43, 44 par. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 57 par. 5 pkt 2 i 3 k.p.a. i art. 134 i 129 k.p.a.) Strona posiadała miejsce zamieszkania w Polsce, na adres którego powinna być doręczona decyzja. Decyzja z dnia 21 listopada 2019 r. została wysłana na polski adres zamieszkania skarżącego, co potwierdza wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec treści przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, których stosowanie stanowi zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, nie ma podstaw, aby twierdzić, że zostały one niewłaściwie zastosowane przez Sąd I instancji. Uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. odwołanie zostanie wniesione po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi okoliczność obiektywną, to jej stwierdzenie – przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii [...] – powoduje, że organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec lakoniczności tego rodzaju twierdzenia, pozostaje ono bez wpływu na prawną ocenę zaistniałej sytuacji, albowiem po pierwsze – co ponownie trzeba podkreślić – podczas kontroli strona nie podała innego adresu, niż adres [...], Ukraina, co siłą rzeczy aktualizowało przesłanki stosowania przepisów art. 40 § 4 i § 5 k.p.a., których treść oraz znaczenie są zupełnie pomijane przez stronę.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
sędzia
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń na adres zagraniczny w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście transportu drogowego i stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie strona podała adres zagraniczny podczas kontroli, a późniejsze dowody dotyczące zameldowania na pobyt czasowy nie były wystarczające do uznania polskiego adresu za właściwy do doręczeń w momencie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – doręczeń i uchybienia terminu, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i transportowego. Choć stan faktyczny nie jest wyjątkowy, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.
“Adres zagraniczny kluczem do terminu odwołania: NSA wyjaśnia zasady doręczeń w transporcie drogowym.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 293/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek Karolina Kisielewicz-Sierakowska Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VI SA/Wa 1838/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-18 VI SA/Wa 911/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-14 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 134, art. 40 § 4 i § 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 174 pkt 1 i pkt 2, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 911/21 w sprawie ze skargi B. L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2020 r. nr BP.501.517.2020.1284.WA7.204 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 911/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 grudnia 2020 r., nr BP.501.517.2020.1284.WA7.204 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w podstawie prawnej wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania przed WSA i postępowania kasacyjnego niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 145 par. 1 ppkt 1c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 40 par. 4 i 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie przy ul. [...], o czym świadczą załączone dokumenty, z których na podstawie art. 106 par. 3 p.p.s.a. skarżący wnosi o przeprowadzenie dowodu, a mianowicie: a) powiadomienie o nadaniu numeru PESEL z dnia 30.09.2019 r., b) zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy z dnia 30.09.2019 r., c) dowód potwierdzenia uiszczenia opłaty skarbowej z dnia 30.09.2019 r., a z których to dokumentów wynika, że B. L. był zameldowany pod adresem ul. [...], 2. naruszenie art. 145 par. 1 ppkt 1c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 76, 77, 107 k.p.a. poprzez niezasadne obdarzenie walorem wiarygodności protokołu kontroli drogowej, podczas gdy skarżący odmówił jego podpisania powołując się na brak znajomości języka polskiego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że skarżący zamieszkuje zagranicą, co dalej doprowadziło do nieprawidłowego prowadzenia doręczeń w trybie art. 40 par. 4 i 5 k.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowego zastosowania art. 134 k.p.a. i stwierdzenia, że odwołanie od decyzji zostało złożone z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a., 3. naruszenie art. 145 par. 1 ppkt 1c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 42, 43 i 44 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 57 par. 5 pkt 2 i 3 k.p.a. i art. 134 i 129 k.p.a. poprzez uznanie, że odwołanie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. nr WP.8140.1.38.2019 zostało złożone z uchybieniem terminu, podczas gdy zaskarżona decyzja miała zostać wysłana przez organ pierwszej instancji na adres zamieszkania skarżącego, tj. ul. [...] w dniu 16.01.2020 r., doręczona w trybie tzw. podwójnej awizacji (art. 44 par. 1 pkt 1 k.p.a.) w dniu 7 lutego 2020 r., zaś odwołanie od ww. decyzji złożono w dniu 13 lutego 2020 r., zatem z zachowaniem 14 dniowego terminu przewidzianego w art. 129 par. 2 k.p.a., o czym świadczy wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, z którego skarżący wnosi o przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 par. 3 p.p.s.a. na okoliczność doręczenia skarżącemu decyzji na adres jego zamieszkania w Polsce, a nie w trybie art. 40 par. 4 i 5 k.p.a., względnie wiedzy organu o tym, że skarżący mieszka w Polsce. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zaktualizowały się wszystkie przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa jest mowa w art. 134 k.p.a. Zwłaszcza, że – jak stwierdził – w relacji do ustaleń odzwierciedlonych w protokole kontroli odnośnie do miejsca zamieszkania i adresu strony skarżącej ([...] Ukraina) brak było również jakichkolwiek podstaw, aby podważać prawidłowość stanowiska organu administracji publicznej w zakresie odnoszącym się do zaktualizowania się przesłanek stosowania przepisów art. 40 § 4 i § 5 k.p.a., a w konsekwencji – wobec niewskazania przez stronę pełnomocnika do doręczeń i pozostawienia adresowanej do strony decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, co nastąpiło w dniu 21 listopada 2019 r. – aby podważać prawidłowość stwierdzenia, że odwołanie z dnia 12 lutego 2020 r. od tej decyzji, nadane listem poleconym w dniu 13 lutego 2020 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia i zarazem przypomnienia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności jest i to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Uwzględniając znaczenie konsekwencji wynikających z przedstawionych uwag wprowadzających oraz operując w granicach zarzutów stawianych w skardze kasacyjnej trzeba stwierdzić, że nie podważa ona zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z perspektywy wyznaczonej stawianymi w skardze kasacyjnej zarzutami, których komplementarny charakter uzasadnia, aby – oraz niezależnie już nawet od deficytów ich konstrukcji oraz uzasadnienia – rozpoznać je łącznie, w punkcie wyjścia wymaga podkreślenia, że postępowanie przed organem administracji publicznej charakteryzuje się ze swej istoty właściwymi sobie wymogami, co determinowane jest celami procedury identyfikowanymi poprzez jej funkcje ochronną, porządkującą i instrumentalną, z których pierwsza wyraża się w tworzeniu odpowiednich gwarancji ochrony interesu jednostkowego i społecznego, druga wyznacza modelowe ramy (schemat) działania, trzecia zaś, poprzez kształtowanie tychże działań, zmierza do realizacji celu procesu (rozstrzygnięcia sprawy), zapewniając w konsekwencji skuteczność prawa. Za uzasadnione uznać należy więc twierdzenie, że wymienione wymogi zmierzają do zagwarantowania prawidłowego biegu i toku postępowania, jako ciągu pragmatycznych, skoordynowanych i celowych czynności. Wobec treści przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, których stosowanie stanowi zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, nie ma podstaw, aby twierdzić, że zostały one niewłaściwie zastosowane przez Sąd I instancji, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W kontekście odnoszącym się do przywołanych funkcji procedury administracyjnej oraz logiki przyjętych w tej mierze rozwiązań wymaga wyjaśnienia, że organ odwoławczy (organ wyższego stopnia) jest zobowiązany – w tak zwanej fazie wstępnej – do dokonania oceny, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Z art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej spośród wymienionych w tym przepisie prawa przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania", należy wyjaśnić – albowiem strona skarżąca nie dostrzega tego jednak w dostatecznym stopniu, o czym mowa dalej – że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. odwołanie zostanie wniesione po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi okoliczność obiektywną, to jej stwierdzenie – przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii, których zaistnienie obliguje do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, co w rozpatrywanej sprawie było jednak zbędne, o czym mowa dalej, a także przy jednoznacznym ustaleniu braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, z którym w rozpatrywanej sprawie strona skarżącą, co nie mniej istotne, nota bene nie wystąpiła – powoduje, że organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże więc organ administracji, co jednoznacznie wynika z art. 134 k.p.a., który – wobec konwencji językowej, którą na jego gruncie operuje ustawodawca, a co za tym idzie wobec charakteru tego przepisu prawa (ius cogens) – nie pozostawia organowi odwoławczemu żadnej możliwości operowania w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody. Każde więc uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania – chyba, że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Podkreślając w tym też kontekście, że strona skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania trzeba – wbrew jej twierdzeniom, a co za tym idzie w odpowiedzi na zarzuty skargi kasacyjnej – podkreślić, że brak jest jakichkolwiek podstaw, aby podważać prawidłowość oceny Sądu I instancji odnośnie do zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia, a co za tym idzie odnośnie do zaktualizowania się przesłanek jego wydania. Wniosku przeciwnego w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważają bowiem stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania – przy tym bez jakiegokolwiek ich rozwinięcia (zob. s. 3 – 5 skargi kasacyjnej), co siłą rzeczy nie pozostaje bez wpływu na wniosek odnośnie do braku ich skuteczności, a to wobec braku wykazania istotnego wpływu ich naruszenia na wynik sprawy (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) – których wspólnym mianownikiem jest teza, że wbrew stanowisku Sądu I instancji oraz organu administracji strona posiadała miejsce zamieszkania w Polsce – co miałoby wynikać z powiadomienia o nadaniu nr PESEL z dnia 30 września 2019 r. oraz zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy z dnia 30 września 2019 r. – a co za tym idzie, że na ten właśnie adres – ul. [...] – powinna być jej doręczona decyzja z dnia 21 listopada 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Przywołane stanowisko strony nie jest uzasadnione podobnie, jak i nie są uzasadnione formułowane na jego podstawie oczekiwania, co siłą rzeczy powoduje również, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenia dowodów z przywołanych powyżej dokumentów nie może być – abstrahując już nawet od funkcji oraz celów uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym jest mowa w art. 106 § 1 p.p.s.a. (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05; 14 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2313/21) – przydatny dla wykazania wadliwości zaskarżonego wyroku, czy też wadliwości działania organu administracji. W rozpatrywanej sprawie nie jest bowiem sporne, że w toku przeprowadzonej w dniu 11 czerwca 2019 r. kontroli ustalono – między innymi na podstawie okazanego przez stronę paszportu – że adres podmiotu wykonującego przewóz to [...], Ukraina, co zostało odzwierciedlone w protokole kontroli. Jakkolwiek faktem jest, że strona odmówiła podpisania protokołu kontroli oświadczając, że nie zna języka polskiego, to jednak okoliczność ta – i abstrahując już nawet od tego, że zastanawiające jest w tej mierze, że brak znajomości języka polskiego nie stanowił żadnej przeszkody w świadczeniu usług przewozu osób i komunikowania się z pasażerami – nie podważa waloru dowodowego protokołu kontroli, a co za tym idzie wiarygodności wynikających z niego ustaleń (art. 76 k.p.a.). Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a jego walor, jako dowodu, wyraża się w tym, że skoro jest on sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania siłą rzeczy umożliwia odzwierciedlenie w jego treści nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (zob. np. wyroki NSA z dnia: 5 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1939/21; 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Co więcej, z zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt czasowy z dnia 30 września 2019 r. wynika, że strona rzeczywiście była zameldowana na pobyt czasowy pod adresem ul. [...], lecz w okresie od dnia 30 września 2019 r. do dnia 30 listopada 2019 r., co wobec przeprowadzenia kontroli drogowej w dniu 11 czerwca 2019 r. w żadnym stopniu, ani też zakresie nie dowodzi, że w dacie stwierdzonego naruszenia strona posiadała adres zamieszkania (pobytu lub siedziby) w Polsce, na który organ administracji byłby zobowiązany kierować pisma adresowane do strony w toku postępowania. Zwłaszcza, że podczas kontroli nie podała innego adresu, niż adres [...], Ukraina, co siłą rzeczy podważa zasadność argumentacji prezentowanej w skardze kasacyjnej (s. 4 – 5), a mianowicie, że "[...] w żaden sposób nie zostało wszak ustalone, iż p. B. L. miał nie mieć miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Nielogiczne jest przyjęcie, iż Skarżący miał mieć stałą pracę [...] w Polsce a jednocześnie na stałe zamieszkiwać na Ukrainie, setki kilometrów od miejsca wykonywania swej pracy. Fakt wykonywania [...] przewozu objętego kontrolą dobitnie świadczy o woli mieszkania i pracowania w Polsce a nie na Ukrainie". Wobec lakoniczności tego rodzaju twierdzenia, pozostaje ono bez wpływu na prawną ocenę zaistniałej sytuacji, albowiem po pierwsze – co ponownie trzeba podkreślić – podczas kontroli strona nie podała innego adresu, niż adres [...], Ukraina, co siłą rzeczy aktualizowało przesłanki stosowania przepisów art. 40 § 4 i § 5 k.p.a., których treść oraz znaczenie są zupełnie pomijane przez stronę, po drugie zaś dlatego, że istota rzeczy odnosiła się do (ustalenia) posiadania na terytorium Polski aktualnego miejsca zamieszkania lub pobytu lub siedziby, na które organ administracji byłby zobowiązany kierować pisma adresowane do strony w toku prowadzonego w sprawie postępowania, nie zaś do oceny odnośnie do istnienia "[...] woli mieszkania i pracowania w Polsce a nie na Ukrainie", której nota bene strona nie zamanifestowała w czasie kontroli poprzez wskazanie aktualnego adresu zamieszkania lub pobytu na terytorium RP w związku z wykonywaną pracą, lecz ograniczyła się w tej mierze do podania adresu [...] Ukraina. Nie jest również zrozumiałe stanowisko strony skarżącej w zakresie, w jaki miałoby z niego wynikać, że – jak twierdzi – "[...] zdaniem Skarżącego w dniu 16.01.2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ostatecznie wysłał swą decyzję na polski adres zamieszkania Skarżącego – w tj. – ul. [...], o czym pośrednio świadczy załączony do skargi wydruk z systemu śledzenia przesyłek [...]", albowiem nie znajduje ono żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Przywołane zaświadczenie, ani też omawiana argumentacja skargi kasacyjnej nie dowodzą również, że strona posiadała adres zamieszkania (pobytu lub siedziby) w Polsce w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 9 lipca 2019 r. – zawierające pouczenie o treści art. 40 § 4 k.p.a., a mianowicie o obowiązku wskazania w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń – zostało przesłane na jedyny znany organowi administracji, a co za tym idzie aktualny adres – [...] Ukraina – i następnie, wobec jego niepodjęcia, zwrócone do nadawcy w dniu 21 września 2019 r., co wobec uznania tego pisma za doręczone na podstawie art. 44 k.p.a., tym samym aktualizowało przesłanki stosowania art. 40 § 5 k.p.a., a mianowicie pozostawienie decyzji z dnia 21 listopada 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, przy jednoczesnym braku obowiązku dodatkowego informowania strony (lub jej pełnomocnika) o tym fakcie (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2235/16). W świetle powyższego nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że organ administracji był zobowiązany doręczyć stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 9 lipca 2019 r. oraz decyzję z dnia 21 listopada 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej na inny, niż ustalony podczas kontroli z dnia 11 czerwca 2019 r. – a więc innymi słowy, aktualny i pewny – adres, a mianowicie [...] Ukraina. Zwłaszcza, że nie dysponował wiedzą o żadnym innym adresie (w tym zwłaszcza o adresie zamieszkania lub pobytu lub siedziby na terytorium RP), a co więcej, wobec jednoznaczności, a co za tym idzie pewności ustaleń odnośnie do tej okoliczności, nie był również zobowiązany do poszukiwania innego adresu zamieszkania (pobytu lub siedziby) strony. Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że w dacie przeprowadzonej kontroli nie był jeszcze aktualny adres, pod którym strona, na podstawie czasowego zameldowania, zamieszkiwała (przebywała) – jak wynika z załączonego zaświadczenia – w okresie od dnia 30 września 2019 r. do dnia 30 listopada 2019 r. – ul. [...] – to tym bardziej nie ma podstaw, aby twierdzić, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji naruszył wskazywane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania (mianowicie, przepisy art. 40 § 4, § 5 i art. 134 k.p.a., czy też art. 42, art. 43, art. 44, art. 57 § 5 pkt 2 i pkt 3 i art. 129 k.p.a.). Zwłaszcza, że – jak podkreślono powyżej – strona skarżąca nie wyjaśniła, ani też nie wykazała w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów określonych w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.p,a., na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów prawa oraz na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy (zob. s. 3 – 5 skargi kasacyjnej). W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI