II GSK 292/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę przewoźnika na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Sprawa koncentrowała się na zarzutach dotyczących użycia magnesu do tachografu (naruszenie lp. 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d.) oraz naruszeń czasu pracy i odpoczynku kierowcy. Sąd I instancji, związany wcześniejszym wyrokiem WSA (sygn. akt III SA/Łd 759/21), uznał skargę za niezasadną. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (brak czynnego udziału strony) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów dotyczących kar i możliwości odstąpienia od ich nałożenia). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., będąc związanym oceną prawną z poprzedniego wyroku, w którym stan faktyczny był bezsporny. Sąd uznał również, że przepisy Działu IVa k.p.a. dotyczące odstąpienia od nałożenia kary nie mają zastosowania, gdyż kwestie te są uregulowane w przepisach odrębnych ustawy o transporcie drogowym (art. 92b i 92c u.t.d.). Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uznano za nieskuteczny, gdyż skarżący nie wykazał, jakie konkretne czynności procesowe uniemożliwiło mu uchybienie organu. Ostatecznie NSA utrzymał w mocy karę pieniężną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stosowania Działu IVa k.p.a. w sprawach kar pieniężnych z ustawy o transporcie drogowym, kwalifikacja naruszenia z użyciem magnesu do tachografu, zasada związania oceną prawną sądu niższej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o transporcie drogowym i k.p.a.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy Działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mają zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy przepisy odrębne (art. 92b i 92c u.t.d.) regulują kwestie odstąpienia od nałożenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania, ponieważ przepisy odrębne ustawy o transporcie drogowym (art. 92b i 92c u.t.d.) regulują te zagadnienia w sposób wystarczający.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., przepisy Działu IVa nie mają zastosowania, jeśli przepisy odrębne regulują dane zagadnienie. Ustawa o transporcie drogowym zawiera przepisy (art. 92b i 92c) dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co jest równoznaczne z celem regulacji Działu IVa.
Czy naruszenie polegające na podłączeniu magnesu do tachografu (lub jego impulsatora) kwalifikuje się jako naruszenie z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, czy też z innego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podłączenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów w celu zafałszowania danych rejestrowanych przez tachograf wypełnia dyspozycję naruszenia z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Uzasadnienie
Przepis lp. 6.1.3. sankcjonuje użycie niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu przeznaczonego do podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. Podłączenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów, które wpływa na zapisy tachografu, jest takim właśnie działaniem.
Czy sąd administracyjny i organy administracji są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym wyroku sądu w tej samej sprawie, nawet jeśli strona uważa, że doszło do rażących uchybień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy i organy administracji są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu na mocy art. 153 p.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana prawa lub istotnych okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie lub zaszła istotna zmiana okoliczności faktycznych. Strona nie wykazała zaistnienia takich zmian.
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (prawo do czynnego udziału w postępowaniu) przez niezawiadomienie strony o toczącym się postępowaniu odwoławczym może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli strona nie wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji; strona musi wykazać, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając jej dokonanie konkretnych czynności.
Uzasadnienie
Orzecznictwo NSA wymaga od strony wykazania, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie przedstawił takich dowodów.
Przepisy (11)
Główne
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
Określa przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
u.t.d. art. 92c
Ustawa o transporcie drogowym
Określa przesłanki umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów i sądów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy.
Pomocnicze
u.t.d.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Załącznik nr 3, lp. 5.2.1, 5.5.1, 5.5.2, 5.7.1, 5.7.2, 6.1.3 - określają konkretne naruszenia przepisów transportu drogowego i kary pieniężne.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. w sprawach, w których przepisy odrębne regulują kwestie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
k.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy mechanizmu miarkowania wysokości kary pieniężnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kompetencje reformatoryjne organu odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związanie sądu i organów oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA (art. 153 p.p.s.a.). • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Działu IVa k.p.a. do kar pieniężnych z ustawy o transporcie drogowym, ze względu na istnienie przepisów odrębnych. • Prawidłowa kwalifikacja naruszenia z lp. 6.1.3 zał. nr 3 u.t.d. jako użycie niedozwolonego przedmiotu do ingerencji w tachograf. • Nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. z uwagi na brak wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak czynnego udziału strony w postępowaniu odwoławczym. • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 92c ust. 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia kary. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (lp. 6.1.3 w zw. z lp. 6.1. oraz lp. 6.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) przez niewłaściwą wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji, związany oceną prawną wyrażoną we wspomnianym wyroku, na mocy art. 153 i art. 170 p.p.s.a. • Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego taką ocenę prawną. • Przepisy odrębne nie mogą zatem w tych przypadkach być uzupełniane ani modyfikowane odnośnymi regulacjami Działu IVa k.p.a. • Podłączenie do tachografu magnesu -niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Dorota Dąbek
sędzia
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania Działu IVa k.p.a. w sprawach kar pieniężnych z ustawy o transporcie drogowym, kwalifikacja naruszenia z użyciem magnesu do tachografu, zasada związania oceną prawną sądu niższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o transporcie drogowym i k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszeń przepisów transportowych i kar pieniężnych, a także ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do czynnego udziału strony i związaniem sądu poprzednimi orzeczeniami.
“Magnes na tachografie i kary pieniężne: NSA wyjaśnia, kiedy przepisy k.p.a. nie chronią przewoźnika.”
Dane finansowe
WPS: 10 900 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.