II GSK 291/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-26
NSAtransportoweWysokansa
rejestracja pojazduzmiany konstrukcyjnehomologacjaPrawo o ruchu drogowymKodeks postępowania administracyjnegorozporządzenieautobuspojazd ciężarowynieważność decyzji

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie rejestracji pojazdu, który został przerobiony z ciężarowego na autobus, stwierdzając rażące naruszenie prawa przy pierwotnej rejestracji z powodu braku wymaganej homologacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.G. od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. S.G. przerobił samochód ciężarowy Mercedes-Benz Sprinter na autobus, zmieniając jego parametry techniczne. WSA uznał, że pierwotna rejestracja była wadliwa z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących homologacji, ponieważ właściciel nie dołączył wymaganego oświadczenia producenta. NSA podzielił tę argumentację, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 2016 r. o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter na rzecz S.G. Powodem było rażące naruszenie § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji pojazdów. Właściciel dokonał znaczących zmian konstrukcyjnych pojazdu, przekształcając go z samochodu ciężarowego w autobus, co wiązało się ze zmianą dopuszczalnej masy całkowitej, masy własnej oraz liczby miejsc. Zgodnie z przepisami, do wniosku o rejestrację pojazdu ze zmienionymi danymi technicznymi należało dołączyć oświadczenie producenta lub jego przedstawiciela potwierdzające homologację pojazdu zgodnie z nowymi parametrami. S.G. nie przedstawił takiego dokumentu, załączając jedynie własne dokumenty, takie jak oświadczenie diagnosty czy opinię techniczną. NSA, podzielając stanowisko WSA i SKO, uznał, że brak wymaganego oświadczenia producenta stanowił rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji. Sąd podkreślił, że S.G. nie był producentem pojazdu ani jego przedstawicielem, a dokonane zmiany konstrukcyjne wymagały uzyskania nowej homologacji, a nie jedynie zaświadczenia o dodatkowym badaniu technicznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności jest uzasadnione, ponieważ brak wymaganego oświadczenia producenta o homologacji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Dokonanie zmian konstrukcyjnych prowadzących do zmiany rodzaju pojazdu (z ciężarowego na autobus) wymaga uzyskania nowej homologacji lub równoważnego oświadczenia producenta. Brak takiego dokumentu przy rejestracji jest rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

r.r.p. § § 14 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

W przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach, warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta wadą nieważności, jeżeli m.in. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 66 § ust. 4 pkt 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 75 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 65

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 81 § ust. 11 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 81 § ust. 3-5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

rozporządzenie nr 2018/858 art. 3 § pkt 40

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów

rozporządzenie nr 168/2013 art. 3 § pkt 47

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego przez § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela o homologacji pojazdu po dokonanych zmianach konstrukcyjnych stanowi rażące naruszenie prawa. Zaświadczenie o dodatkowym badaniu technicznym nie zastępuje wymogu uzyskania homologacji. Zmiana konstrukcyjna pojazdu z ciężarowego na autobus wymagała uzyskania nowej homologacji, a nie tylko badania technicznego.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niedokładne zbadanie sprawy i nierozstrzygnięcie zarzutów. Decyzja o rejestracji pojazdu nie mogła zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 72 ust. 1 p.r.d., § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p.).

Godne uwagi sformułowania

naruszenie § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. w stopniu rażącym brak bezwzględnie wymaganego oświadczenia producenta o homologacji nie jest dopuszczalne zastępowanie dokumentów stwierdzających homologację zaświadczeniami o wyniku badania technicznego pojazdu

Skład orzekający

Wojciech Maciejko

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Zalewski

członek

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji pojazdów po zmianach konstrukcyjnych, wymogu homologacji oraz pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia pojazdu ciężarowego w autobus i braku oświadczenia producenta. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów zmian lub pojazdów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi prawne, takie jak homologacja, nawet przy znaczących inwestycjach właściciela w pojazd. Podkreśla konsekwencje niedopełnienia procedur administracyjnych.

Przerobił ciężarówkę na autobus, ale stracił prawo do rejestracji przez brak jednego dokumentu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 291/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Zalewski
Marek Krawczak
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
III SA/Łd 420/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-09-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 133 poz 1123
§ 14 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 176 § 1 pkt 2, art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 450
art. 67 ust. 1, art. 72 ust. 1, art. 76 ust. 5, ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 75 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 65
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 420/22 w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr KO.480.21.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 420/22 oddalił złożoną przez S. G. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (zwane dalej SKO) z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr KO.480.21.2022 utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 25 lutego 2022 r., KO.480.165.2021 stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 18 lipca 2016 r., nr WK.5410.3.6677.2016.AN w sprawie rejestracji na rzecz S. G. samochodu marki Mercedes-Benz Sprinter, nr rej. [...], nr nadwozia [...] (zwanej dalej decyzją dotychczasową). W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano prawidłowo stosując art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.) w zw. z nieobowiązującym już § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1038, zwanego dalej r.r.p.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach, warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Podczas rejestracji tego pojazdu decyzją dotychczasową naruszono § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. w stopniu rażącym, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż uwzględniono wniosek S. G. o rejestrację pojazdu pomimo tego, że właściciel dokonał zmian konstrukcyjnych pojazdu określonych w § 14 ust. 4 zd. wstępne r.r.p. a nie załączył do podania wymaganego obligatoryjnie oświadczenia producenta pojazdu, względnie przedstawiciela producenta o homologacji pojazdu zgodnie z danymi technicznymi po dokonanych zmianach. Zmiany dokonane w pojeździe, względem poprzedniej rejestracji uwidocznionej w dowodzie rejestracyjnym obejmowały: a) dopuszczalną masę całkowitą (z 4 600 kg na 5 800 kg), b) masę własną pojazdu (która wzrosła do 3 440 kg), c) ilość miejsc (z 3 na 30 siedzących i 3 stojące), co spowodowało, że pojazd na bazie ww. samochodu ciężarowego do przewozu ładunku stał się autobusem (rodząc zmianę rodzaju pojazdu). W ocenie Sądu I instancji, trafnie przyjęło SKO, jako organ nadzoru, że decyzja dotychczasowa o rejestracji pojazdu była obarczona wadą nieważności wynikającą z rażącego naruszenia § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. W oczywisty sposób bowiem naruszono tę regulację orzekając o rejestracji pojazdu pomimo braku bezwzględnie wymaganego oświadczenia producenta o homologacji zgodnie z nowymi parametrami technicznymi pojazdu. Do podania o rejestrację pojazdu właściciel załączył następujące dokumenty: a) wystawiony przez siebie dokument identyfikacyjny pojazdu stwierdzający maksymalną masę całkowitą wynoszącą wg konstrukcji przewidzianej przez producenta 5 800 kg, b) wystawione przez siebie, jako diagnostę, zaświadczenie z dnia 24 czerwca 2016 r. o badaniu technicznym wraz z opisem dokonanych w pojeździe zmian oraz c) opinię techniczną nr [...] z oświadczeniem G. [...] zawierającą opis zmian konstrukcyjnych pojazdu z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Żaden z nich nie spełniał jednak wymogów stawianych oświadczeniu producenta lub przedstawiciela producenta wymaganemu przez § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. Z żadnego z dokumentów nie wynika aby S. G. był przedstawicielem producenta pojazdu, tj. Daimler AG Stuttgart. Natomiast z pisma z dnia 29 lipca 2020 r. wynika, że przedsiębiorstwo skarżącego G. [...] nie jest partnerem Mercedes-Benz i z tym podmiotem nie współpracuje, oraz że nie przewiduje (zgodnie z własnymi wytycznymi) możliwości zmiany dopuszczalnej masy całkowitej takich pojazdów. Mercedes-Benz w piśmie z dnia 21 października 2020 r. dodał, że nie produkuje autobusów na bazie pojazdów Sprinter. Właściciel nie przedstawił w dniu rejestracji pojazdu również zaświadczenia o homologacji, które mogły wydawać określone jednostki uprawnione w trybie art. 70za ust. 9 p.r.d. w zw. z poz. 1 obwieszczenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz.Urz. MIiB z 2016 r., poz. 12). Wbrew ocenie skarżącego, to że dokonał on istotnych zmian konstrukcyjnych pojazdu nie czyni z niego producenta pojazdu; producentem jest – co wynika z wydanego poprzednio dowodu rejestracyjnego – przedsiębiorstwo Daimler AG Stuttgart, właściciel marki Mercedes-Benz. Skarżący nie odpowiadał definicji producenta pojazdu określonej w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz.Urz. UE Seria L z 2018 r., Nr 151, poz. 1, zwanego dalej rozporządzeniem nr 2018/858) i art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz.Urz. UE Seria L z 2013 r., Nr 60, poz. 52, zwanego dalej rozporządzeniem nr 168/2013). Pojazd – jak wynikało z pisma Mercedes-Benz Polska z dnia 3 listopada 2020 r. – został przed wydaniem decyzji dotychczasowej zakwalifikowany jako pojazd kategorii N, a więc pojazd do przewozu ładunków, a po przerobieniu go odpowiada kategorii M3 (autobus), dla którego wymagania homologacyjne (dotyczące m.in. wymogów układu hamulcowego i norm bezpieczeństwa technicznego autobusów) są znacznie bardziej zaostrzone niż dla pojazdów przewożących ładunki, z uwagi na konieczność ochrony zdrowia i życia ludzi.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł S. G.. W skardze kasacyjnej, skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
a) przepisów postępowania w postaci art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku, który nie odpowiada całokształtowi akt sprawy, wskutek niedokładnego jej zbadania, niewystarczającego i niepełnego rozważenia materiału dowodowego, a także nierozstrzygnięcia "zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy" i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do wadliwego wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu, a także
b) przepisów prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja o rejestracji pojazdu mogła ulec stwierdzeniu nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący S. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku, który nie odpowiada całokształtowi akt sprawy, wskutek niedokładnego jej zbadania, niewystarczającego i niepełnego rozważenia materiału dowodowego, a także nierozstrzygnięcia "zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy" i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do wadliwego wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o rejestracji pojazdu. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (zd. pierwsze); wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (zd. drugie). Zarzut naruszenia tego przepisu zmierza do wykazania, że Sąd I instancji nie uwzględnił przy wyrokowaniu jakieś partii akt sprawy. Żadne jednak twierdzenia zawarte w ramach tego zarzutu, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wskazują, który z dowodów zgromadzonych przez organy nie został przez Sąd I instancji uwzględniony podczas wydawania orzeczenia, albo też który został przez Sąd I instancji w nieuprawniony sposób zakwestionowany co do mocy dowodowej lub wiarygodności. Kolejne wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnoszą się do: a) relacji
z przebiegu postępowania (s. 2 i 3), b) definicji rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (s. 3 i 4), c) definicji producenta pojazdu (s. 4-6) oraz d) rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony i zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy (s. 6). W świetle art. 176 § 1 pkt 2 i art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać uzasadnienia podstawy zarzutu skargi kasacyjnej, ani też uzupełniać treści tego zarzutu. Skoro więc naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżący nie powiązał z pominięciem przez Sąd I instancji konkretnego dowodu zgromadzonego wcześniej przez organ nadzoru jurysdykcyjnego, zarzut taki nie mógł być uwzględniony. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zd. pierwsze). Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania (zd. drugie). W badanej sprawie art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. nie znajdował zastosowania, bowiem wyrok I instancji oddalał skargę. Nie naruszono też jednak art. 141 § 4 zd. drugie p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku I instancji przedstawiono stan sprawy (s. 1-6 uzasadnienia), przytoczono zarzuty skargi (s. 6 i 7 uzasadnienia), zaprezentowano stanowisko strony przeciwnej (s. 7), przywołano podstawę prawną (s. 1 i 18 uzasadnienia) oraz ją obszernie wyjaśniono prezentując wyniki wykładni (s. 10-17 uzasadnienia).
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 p.r.d. i § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja o rejestracji pojazdu mogła ulec stwierdzeniu nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, przepisy stanowiące podstawę decyzji organu nadzoru wydanej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.) są regulacjami postępowania administracyjnego, nie zaś prawa materialnego. Po drugie, mimo błędnej kwalifikacji ich w skardze kasacyjnej i one nie uległy naruszeniu. Przepis art. 157 § 1 k.p.a. reguluje właściwość organu w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując że jest nim organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję dotychczasową. Niewątpliwie, organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Powiatu Piotrkowskiego było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim. W ramach zarzutu naruszenia art. 72 ust. 1 p.r.d. nie wskazano, która z wielu jednostek redakcyjnych systematyki wewnętrznej tego przepisu (pkt 1-6a) mogła ulec naruszeniu. Katalog art. 72 ust. 1 p.r.d. obejmuje zestaw dokumentów wymaganych do wydania decyzji o rejestracji pojazdu, ale ani zakres zarzutu, ani uzasadnienie skargi kasacyjnej nie odpowiadają na pytanie, którego z tych dokumentów w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym zabrakło lub też był przedłożony ale został w nieuprawniony sposób przez organ (a następnie Sąd I instancji) pominięty. Również kluczowa dla wyniku sprawy partia tego zarzutu, tzn. zarzut naruszenia § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. sprowadzająca się do nieuprawnionego przyjęcia przez Sąd I instancji za organem nadzoru, że naruszenie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego tego przepisu miało walor naruszenia rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu został wskazany jako organ umocowany do wydania rozporządzenia regulującego m.in. warunki i tryb rejestracji pojazdów. Nie ulega kwestii, że zakres delegacji obejmował, przy uwzględnieniu wytycznych z art. 76 ust. 5 p.r.d., materialnoprawne warunki zarejestrowania pojazdu. Na podstawie tego upoważnienia wydano § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. obowiązującego w dacie orzekania przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego w trybie zwykłym (18 lipca 2016 r.), zgodnie z którym, w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niespornym jest, że S. G. dokonał w samochodzie marki Mercedes-Benz Sprinter, nr rej. [...], nr nadwozia [...] określonych w § 14 ust. 4 zd. wstępne r.r.p. zmian warunków technicznych pojazdu, bowiem względem rejestracji poprzedzającej, zmianie uległy następujące cechy pojazdu: a) dopuszczalna masa całkowita (z 4 600 kg na 5 800 kg), b) masa własna pojazdu (która wzrosła do 3 440 kg), c) ilość miejsc (z 3 na 30 siedzących i 3 stojące), co spowodowało, że pojazd na bazie ww. samochodu ciężarowego do przewozu ładunku stał się autobusem (rodząc zmianę rodzaju pojazdu). Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy do podania o rejestrację pojazdu, w wyniku której wydano decyzję dotychczasową załączono oświadczenie producenta lub przedstawiciela producenta, o jakim mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. Do podania o rejestrację pojazdu po dokonanej zmianie warunków technicznych S. G. załączył: a) wystawiony przez siebie dokument identyfikacyjny pojazdu stwierdzający maksymalną masę całkowitą wynoszącą wg konstrukcji przewidzianej przez producenta 5 800 kg, b) wystawione przez siebie, jako diagnostę, zaświadczenie z dnia 24 czerwca 2016 r. o badaniu technicznym wraz z opisem dokonanych w pojeździe zmian oraz c) opinię techniczną nr [...] z oświadczeniem G. [...] zawierającą opis zmian konstrukcyjnych pojazdu z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Trafnie ocenił Sąd I instancji, podzielając pogląd organu nadzoru (SKO), że żaden z tych dokumentów nie był oświadczeniem producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzającym uzyskanie przez pojazd homologacji z uwzględnieniem jego ww. nowych parametrów technicznych. Podstawowe znaczenie dla sprawy miało to, że zarówno organ nadzoru, jak i sam skarżący zgodnie przyjęli, że przedmiotem wniosku o rejestrację skierowanego do Starosty Powiatu Piotrkowskiego był "samochód marki Mercedes-Benz Sprinter", a więc producentem i właścicielem wskazanej w podaniu skarżącego marki pojazdu było przedsiębiorstwo legitymujące się marką Mercedes Benz (Daimler AG Stuttgart). W dniu rejestracji Starosta Powiatu Piotrkowskiego nie dysponował ani oświadczeniem tego producenta, ani też oświadczeniem podmiotu, który reprezentowałby Mercedes Benz. W szczególności S. G. nie załączył do własnego podania tego rodzaju oświadczenia o homologacji producenta na pojazd ze zmodyfikowanymi parametrami technicznymi. Błędnie twierdził skarżący, że to on (w ramach własnego przedsiębiorstwa G. [...]) wyprodukował pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter o cechach autobusu. Przepisy art. 75 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 65 p.r.d. dopuszczają wprawdzie możliwość samodzielnego (pozafabrycznego) wyprodukowania pojazdu dopuszczonego do ruchu po drogach publicznych, ale wówczas od właściciela wymaga się uwidocznienia tego we wniosku o rejestrację w części przeznaczonej właśnie na markę pojazdu (z założenia nie należącą do żadnej wytwórni samochodów), którą przepisy te nazywają marką SAM. Dopuszczalna jest też alternatywna procedura uzyskania zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, o jakiem mowa w art. 67 ust. 1 p.r.d. Tej procedury jednak skarżący również nie uruchamiał, wywodząc konsekwentnie, że jest producentem autobusu marki Mercedes-Benz Sprinter, skoro z pojazdu ciężarowego tej marki udało mu się uzyskać (tworząc nadwozie o innej konstrukcji) własnym staraniem pojazd o parametrach autobusu. Błędnie wywodzi skarżący, że z wymogu uzyskania oświadczenia homologacyjnego producenta zwalniało go zaświadczenie o dodatkowym badaniu technicznym pojazdu, o jakim mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. Przepis ten, dla pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymianę elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, wymaga oprócz zaświadczenia o badaniach określonych w art. 81 ust. 3-5 p.r.d. (tj. zaświadczenia o badaniach okresowych), również zaświadczenia o badaniu dodatkowym. Regulacje o badaniach technicznych przed dopuszczeniem pojazdu do ruchu nie są regulacjami konkurencyjnymi względem unormowań odnoszących się do homologacji. Zasadą bowiem jest zakaz dokonywania zmian konstrukcyjnych powodujących zmianę rodzaju pojazdu, jak miało to miejsce w badanej sprawie (art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d.), zaś pierwsza faza postępowania w sprawie rejestracji pojazdu musi wykazać w takim wypadku, czy nastąpiły warunki uchylające ten ustawowy zakaz. Takim trybem jest właśnie uzyskanie nowego świadectwa homologacji lub innego równoważnego dokumentu, z którym prawodawca zrównał uregulowane w § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. oświadczenie producenta (względnie jego przedstawiciela) potwierdzające homologowanie pojazdu z uwzględnieniem dokonanych po opuszczeniu wytwórni zmian konstrukcyjnych. Dopiero pokonanie tej wstępnej fazy postępowania o rejestrację pojazdu (badania wymogów homologacji) umożliwia przystąpienie do badania bieżącej sprawności technicznej pojazdu w trybie badań okresowych (z art. 81 ust. 3-5 p.r.d.) oraz badań dodatkowych (art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dopuszczalne zastępowanie dokumentów stwierdzających homologację zaświadczeniami o wyniku badania technicznego pojazdu (zob. wyrok z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 368/06, Lex nr 311831). Dokonanie przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego decyzją z dnia 18 lipca 2016 r., nr WK.5410.3.6677.2016.AN rejestracji pojazdu na rzecz S. G. odbyło się więc z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Przepis § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. był przepisem bezwzględnie obowiązującym, w drodze którego dochodziło do zwolnienia z ustawowego zakazu dopuszczania do ruchu pojazdu o zmienionych parametrach technicznych prowadzących do zmiany jego rodzaju, określonego przez art. 66 ust. 4 pkt 6 ab initio p.r.d. Tego rodzaju jaskrawe naruszenie, polegające na zarejestrowaniu (a przez to dopuszczeniu do ruchu po drogach publicznych) pojazdu, którego zmiany konstrukcyjne nie zostały uzdrowione w przepisanej procedurze homologacyjnej, było naruszeniem kwalifikowanym, rażącym. Jest bowiem widoczne dzięki prostemu zestawieniu treści rozstrzygnięcia decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z dnia 18 lipca 2016 r., nr WK.5410.3.6677.2016.AN i treści przepisu § 14 ust. 4 pkt 2 r.r.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolicie pogląd, że dokonanie rejestracji pojazdu na podstawie zaświadczenia o wyniku badania technicznego, podczas gdy zmiana rodzaju lub typu pojazdu wymagała uzyskania nowej homologacji, jest rażącym naruszeniem prawa (uchwała z dnia 23 października 2000 r., sygn. akt OPJ 17/00, ONSA 2001, Nr 2, poz. 62 oraz wyrok z dnia 15 marca 2006 r., I OSK 636/05, Lex nr 198309). Trafnie zatem SKO, a następnie Sąd I instancji oceniły, że decyzja dotychczasowa zasługiwała na stwierdzenie jej nieważności w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez SKO na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI