II GSK 825/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-10-29
NSAAdministracyjneWysokansa
alkoholzezwoleniesprzedażcofnięcie zezwoleniaustawa o wychowaniu w trzeźwościfałszywe daneoświadczenieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając obligatoryjne cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku podania fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży, niezależnie od winy.

Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z powodu podania fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży za rok poprzedni. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2013 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że podanie nieprawdziwych danych, zarówno zaniżonych, jak i zawyżonych, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia, a organy nie mają obowiązku badania umyślności działania przedsiębiorcy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. K. od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sprawa wywodziła się z decyzji Prezydenta Miasta Ł., który cofnął zezwolenia z powodu podania przez skarżącą fałszywych danych dotyczących wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku 2009. Skarżąca podała wartości zbliżone lub tożsame z progami określonymi w ustawie, jednak późniejsza kontrola wykazała rozbieżności, w tym zaniżenie sprzedaży piwa i zawyżenie sprzedaży innych alkoholi. Pomimo tłumaczeń skarżącej o trudnej sytuacji osobistej i braku zamiaru bezpośredniego, organy administracji oraz WSA uznały, że podanie fałszywych danych jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy stanowi, iż zezwolenie cofa się w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu. NSA stwierdził, że organy nie miały obowiązku badania umyślności działania, a wystarczające było stwierdzenie, że oświadczenie zawierało dane nieprawdziwe. Podkreślono, że ustawa nie przewiduje okoliczności łagodzących, a sankcja jest obligatoryjna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podanie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż tych napojów, zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy stanowi, iż zezwolenie cofa się w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu. Organy nie miały obowiązku badania umyślności działania, a wystarczające było stwierdzenie, że oświadczenie zawierało dane nieprawdziwe. Sankcja jest obligatoryjna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 5

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych stanowi obligatoryjną podstawę do cofnięcia zezwolenia.

Pomocnicze

u.w.t.p.a. art. 11(1) § ust. 2, 4 i 5

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Określa obowiązek złożenia oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych oraz uzależnia opłatę za zezwolenie od tej wartości.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 111 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związane związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.k.o. art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podanie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych jest obligatoryjną podstawą do cofnięcia zezwolenia. Organy nie mają obowiązku badania umyślności działania przedsiębiorcy przy cofaniu zezwolenia z powodu fałszywych danych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez wezwanie do zapoznania się z aktami trzech spraw jednym pismem bez uprzedniego zarządzenia o połączeniu. Błędna wykładnia art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, która powinna uwzględniać umyślność działania i celowe wprowadzenie w błąd.

Godne uwagi sformułowania

"fałszywych danych" należy rozumieć jako podanie nie tylko zaniżonych, lecz także zawyżonych wartości sprzedaży napojów alkoholowych. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 ustawy. Organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie. Wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanego alkoholu zawierało fałszywe dane czyli dane nieprawdziwe.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący

Andrzej Kuba

sprawozdawca

Małgorzata Rysz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu dotyczącego obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku podania fałszywych danych, niezależnie od winy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podania fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystycznie prawo traktuje podanie nieprawdziwych danych, nawet jeśli wynikają z trudnej sytuacji życiowej, co może być pouczające dla przedsiębiorców.

Fałszywe dane w oświadczeniu o sprzedaży alkoholu? Nawet jeśli nieumyślnie, możesz stracić zezwolenie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 825/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /sprawozdawca/
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Małgorzata Rysz
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Sygn. powiązane
III SA/Łd 541/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2012-02-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 11(1) ust. 2, 4 i 5
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 8, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 111 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1994 nr 122 poz 593
art. 19 ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 541/11 w sprawie ze skargi G. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1 lutego 2012 roku oddalił skargi [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2011 roku Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 11¹ ust. 4 i art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r.., Nr 70, poz. 473 ze zm., dalej jako: ustawa) cofnął [...] zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie monopolowym przy ul. [...] wydane przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu [...] czerwca 2007 r. o nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2010 r. [...] złożyła oświadczenie o wartości sprzedaży brutto napojów alkoholowych w roku 2009 jaka miała miejsce w w/w sklepie. Wskazała wartość sprzedaży napojów alkoholowych w wysokościach zbliżonych lub tożsamych z tymi, o których mowa w art. 11¹ ust. 5 ustawy tj. kwotę [...] zł- jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, [...]zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz [...] zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu. W dniu [...] kwietnia 2010 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, w tym do przedłożenia comiesięcznych lub dobowych raportów fiskalnych za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. W dniu 28 kwietnia 2010 r. strona przedstawiła raport obrotu kodów towarowych za określony w wezwaniu okres, wraz z zobowiązaniem do przedstawienia korekty błędnie wprowadzonych sum do kasy fiskalnej. W dniu 5 maja 2010 r. w siedzibie organu zezwalającego strona złożyła "wykaz pomyłkowych paragonów kasy fiskalnej w miesiącu styczniu, marcu, kwietniu, maju, czerwcu, sierpniu i wrześniu 2009 r. w wysokościach "netto". Następnie w dniu 24 maja 2010 r. złożyła tożsame zestawienie, uwzględniając podział na poszczególne rodzaje napojów alkoholowych (piwo, wino, wódka). Z uwagi na konieczność ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, organ zezwalający zwrócił się o przekazanie kopii paragonów (rolek) za przedmiotowy okres działalności. Ostatecznie dane te zostały dostarczone organowi dnia [...] sierpnia 2010 r. Ustalono, że w przedmiotowym okresie działalności łączna kwota uzyskana ze sprzedaży poszczególnych napojów alkoholowych wynosiła odpowiednio: [...] zł - o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, [...] zł - o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz [...] zł - o zawartości powyżej 18% alkoholu. W wyniku poczynionych ustaleń, w dniu 9 września 2010 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowania administracyjne w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez stronę zezwoleń. Zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o ustalenie, czy organ podatkowy jest w posiadaniu dokumentacji świadczącej o pomyłkach przedsiębiorcy podczas rejestrowania sprzedaży w kasie fiskalnej na kwotę [...] zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu [...] października 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, wskazał, iż nie posiada materiałów mogących stanowić dowód na okoliczność pomyłek podatnika podczas rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej w 2009 r. W dniu [...] września 2010 r. [...] złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że źle rozliczyła wartość podanych stanów napojów alkoholowych, podając, że: "przedstawiłam za małą sprzedaż piwa a zbyt dużą wina i wódki", a w dniu 16 listopada 2010 r. złożyła wykaz pomyłkowych paragonów z kasy fiskalnej za poszczególne miesiące tożsamych z tymi, które złożyła wcześniej. Organ uznał więc, że ujawniony w toku postępowania stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zdaniem organu w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawodawca posłużył się pojęciem "fałszywych danych", co należy rozumieć jako podanie nie tylko zaniżonych, lecz także zawyżonych wartości sprzedaży napojów alkoholowych. W ustalonym stanie faktycznym nie ulega wątpliwości, że strona postępowania zawarła nieprawdziwe dane w oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., orzekając na skutek odwołania [...], utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca nie uzależnił skutku w postaci cofnięcia zezwolenia od udowodnienia winy przedsiębiorcy w przedstawieniu fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych, nie przewidział też jakichkolwiek okoliczności łagodzących. Przesłanką warunkującą konieczność cofnięcia zezwolenia jest sam fakt wpisania w oświadczeniu fałszywych, a więc niezgodnych z prawdą danych. Przepis art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy brzmi kategorycznie – co oznacza, że konsekwencją przedstawienia w oświadczeniu fałszywych, a więc niezgodnych z prawdą, danych o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych jest cofnięcie zezwolenia na ich sprzedaż. Odwołując się do treści art. 75 § 1 k.p.a. SKO w Ł. wskazało, że przeprowadzenie dowodów na okoliczność: "zaburzeń depresyjnych wnioskodawczyni, jej stanu emocjonalnego wskazującego na brak zamiaru bezpośredniego w działaniu, trudnej sytuacji życiowej wskazującej na nieumyślność w postępowaniu, znęcania się przez męża -w żaden sposób nie mogą się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, bowiem z punktu widzenia treści art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy nie mają one żadnego znaczenia. Tym samym więc z uwagi na fakt, że okoliczności te nie mają znaczenia dla sprawy, a przesłanki z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy zostały spełnione, cofnięcie zezwolenia było uzasadnione.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy organy orzekające w przedmiocie cofnięcia zezwoleń skarżącej [...] na sprzedaż napojów alkoholowych mogły w tym zakresie oprzeć się na bezspornej okoliczności, że skarżąca w pisemnym oświadczeniu o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim podała błędne dane, które nie odzwierciedlały faktycznej wartości sprzedaży napojów tego rodzaju ujętej w stosownej dokumentacji. Przy czym w przypadku piwa była to wartość znacznie zaniżona, a w przypadku alkoholu o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa), oraz w przypadku sprzedaży alkoholu powyżej 18 % skarżąca podała zawyżoną wartość sprzedaży.
Sąd I instancji wskazał, że bezspornym jest, iż [...][...] stycznia 2010 r. złożyła do Urzędu Miasta Ł. oświadczenie, określające wartość sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych na które posiadała zezwolenie. Jednocześnie oświadczyła, że jest świadoma że przedstawienie fałszywych danych wywołuje cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (pkt 5 pouczenia na odwrotnej stronie oświadczenia). Skarżąca tłumaczyła, że składając przedmiotowe oświadczenie była w bardzo trudnej sytuacji osobistej, w trakcie rozwodu i jej działanie polegające na złożeniu wadliwych oświadczeń nie było dotknięte zamiarem bezpośrednim czy też umyślnością. Działała więc nieświadomie, a błąd spowodowany był trudną sytuacją życiową w jakiej się znalazła.
Zdaniem WSA w Łodzi mimo wskazanych przez skarżącą okoliczności w jakich się znalazła w czasie, kiedy podała dane o wartości sprzedaży napojów alkoholowych niezgodnych z prawdziwym stanem faktycznym, należy stwierdzić, że wydane decyzje odpowiadają prawu, w szczególności art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 11¹ ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Sąd I instancji wskazał, że organ I instancji w prawidłowy sposób ustalił w niniejszej sprawie stan faktyczny, a następnie dokonał prawidłowo wykładni przepisów prawa, w szczególności stosując art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 ustawy, czego skarżąca miała świadomość podpisując oświadczenia z dnia 29 stycznia 2010 r., zawierające w treści pouczenia (pkt 5) powyższą sankcję.
Zdaniem Sądu I instancji nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa w zw. z art. 111 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez wezwanie skarżącej do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w terminie 7 dni, jednym pismem obejmującym wszystkie trzy postępowania bez uprzedniego wydania w tym zakresie stosownego zarządzenia o połączeniu tych spraw. Odnosząc się do tego zarzutu (pełnomocnik skarżącej wycofał na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r., zarzut naruszenia art. 111 § 2 p.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał, że działanie Kolegium polegające na wezwaniu skarżącej w trybie art. 10 Kpa., do zapoznania się z aktami prowadzonych spraw i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jednym pismem z dnia 16 lutego 2011 r., w którym wyraźnie wskazano sprawy, których wezwanie dotyczy (wszystkie trzy), bez uprzedniego ich połączenia, nie narusza reguł postępowania w istotny sposób, stąd zarzut ten nie mógł stanowić podstawy uchylenia zaskarżonych decyzji.
W skardze kasacyjnej [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 10 kpa w zw. z art. 111 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez wszczęcie postępowania i połączenie ich do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw w zakresie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wezwania skarżącej do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia w terminie 7 dni jednym pismem obejmującym wszystkie postępowania - pomimo braku wydania w tym zakresie stosownego zarządzenia, a tym samym pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w każdym z 3 postępowań.
2). naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię
art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 11¹ ust. 4 i 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z art. 7 i 8 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż skarżąca dopuściła się złożenia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 cytowanej ustawy podczas, gdy właściwa interpretacja przepisu art. 18 ust. 10 pkt 5 skłania do konstatacji, iż cofnięcie zezwolenia winno się wiązać jedynie z umyślnym nieprzestrzeganiem określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, których skutkiem jest zaniżenie faktycznej ilości sprzedaży alkoholu powodujące celowe uszczuplenie wysokości należnej opłaty na rzecz gminy, a nie jak nastąpiło w przedmiotowej sprawie niezawinione zawyżenie ilości sprzedanych napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% jednakże nie mające wpływu na wysokość opłaty na rzecz gminy o której mowa w art. 11¹ ust.2 pkt 2 i nie wywołujące żadnych innych negatywnych skutków prawnych w tym skutków fiskalnych zarówno na niekorzyść gminy jak i samej skarżącej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na uzasadnienie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. przy czym skarżąca upatruje naruszenie wskazanych w pkt 1 i 2 tych samych przepisów prawa jako naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię "lub" niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumpcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005 nr 6, poz. 120).
Przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Jednak aby NSA mógł sprostać temu obowiązkowi, autor skargi kasacyjnej musi poprawnie sformułować zarzuty skargi kasacyjnej. Uregulowanie w art. 174 p.p.s.a. odrębnych podstaw kasacyjnych oznacza, że nie można ich utożsamiać, czy stosować zamiennie, albowiem dotyczą one różnych instytucji prawa podlegających różnym kryteriom ich oceny.
Należy przy tym podkreślić, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a.), a która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Zakres kontroli kasacyjnej wyznacza strona poprzez sposób sformułowania podstaw kasacyjnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Na wstępie wskazać należy, że do połączenia spraw doszło na etapie postępowania sądowego. W związku z powyższym nie mogło dojść do naruszenia art. 111 § 2 p.p.s.a. na etapie postępowania administracyjnego albowiem przepis ten na ówczesnym etapie postępowania nie miał zastosowania. Zdaniem NSA zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wezwania strony do zapoznania się z aktami prowadzonych spraw i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, dokonane jednym pismem z dnia 16 lutego 2011 r., w którym wyraźnie wskazano sprawy, których wezwanie dotyczy (trzy) poprzez wskazanie ich numerów, bez uprzedniego ich połączenia i w związku z tym naruszenie art. 10 § 1 k.p.a w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych jest niezasadny. Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Strona nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tych ostatnich zresztą nie wskazała.
Uznając za nieusprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie stanowiska Sądu I instancji, co do stosowania prawa materialnego podzielił stanowisko Sądu I instancji.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego na wstępie wskazać należy, że art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy, stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4.
Z kolei w świetle art. 11¹ ust. 4 przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. W myśl art. 11¹ ust. 5 ustawy opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzależniona jest od rocznej wartości sprzedaży tych napojów i jest przeznaczana na finansowanie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu (art. 11 ust. 1 ustawy).
Przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 cyt. ustawy, stało się powodem cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Art. 18 ust. 10 cyt. ustawy w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone.
Bezspornym jest, iż skarżąca złożyła (w styczniu 2009 roku) oświadczenie o rocznym utargu sprzedaży napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5,% do 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży oraz napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie na ul. [...] . W oświadczeniu podała, następujące kwoty: kwotę [...] zł- jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, [...] zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz [...] zł – jako wartość sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu. Składając stosowne oświadczenie skarżąca jednocześnie oświadczyła, że po pierwsze jest świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań a po drugie, że przedstawienie fałszywych danych powoduje cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 cyt. ustawy.
Organy na podstawie kontroli dokumentacji księgowej skarżącej ustaliły, że wartość sprzedaży napojów alkoholowych kształtowała się następująco: [...] zł - o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa, [...] zł - o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz [...] zł - o zawartości powyżej 18% alkoholu. Skarżąca tłumaczyła, że składając przedmiotowe oświadczenie była w bardzo trudnej sytuacji osobistej, w trakcie rozwodu i jej działanie polegające na złożeniu wadliwych oświadczeń nie było dotknięte zamiarem bezpośrednim czy też umyślnością. Działała więc nieświadomie, a błąd spowodowany był trudną sytuacją życiową w jakiej się znalazła.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych znajduje uzasadnienie w treści art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy w związku z art. 11¹ ust. 4 cyt. ustawy gdyż [...] w złożonym oświadczeniu podała fałszywe dane. Za takie dane należy rozumieć jako dane nieodpowiadające rzeczywistości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 października 2004 r., II SA/Po 1125/02).
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kasacyjnej interpretacji pojęcia "fałszywy" na gruncie różnych gałęzi prawa należy zauważyć, że pojęcie to ma różne znaczenie i skutki. Art. 18 ust 10 pkt 5 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, iż organ cofa (obligatoryjnie) zezwolenie w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 cyt. ustawy. Ustawodawca nie pozostawił w tej materii swobody organom administracji stanowiąc, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art. 18 ust. 10 ustawy.
Niezasadnie również skarżąca wywodzi w skardze kasacyjnej, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 11¹ ust. 4 ustawy pojęcia "fałszywe dane" a nie dane "błędne" czy "nieprawdziwe" świadczy o założeniu celowego wprowadzenia w błąd organu wydającego zezwolenie. Zgodnie z jednoznaczną konotacją w języku polskim fałszować można wyłącznie świadomie. Słowo "fałszować" oznacza przedstawiać coś niezgodnie z prawdą, zniekształcać". Z kolei przymiotnik "fałszywy" oznacza niezgodny z prawdą, błędny (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, tom I, Warszawa 2006 r., str. 877-878).
Organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie. Wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanego alkoholu zawierało fałszywe dane czyli dane nieprawdziwe. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek zorganizowania jej w taki sposób, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W konsekwencji w razie wystąpienia złamania którejkolwiek zasady sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 1 cyt. ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1529/06, LEX nr 337045, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 października 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1125/02 nie publ., wyrok WSA we Wrocławiu z 13 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 536/08).
Zawarta w zaskarżonym wyroku wykładnia art. 18 ust 10 pkt 5 cyt. ustawy w związku z art. 11¹ ust 5 cyt. ustawy jest trafna, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czyni nieuzasadnionym zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07, w której stwierdzono, że "naruszenie warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 cyt. ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia".
Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalono skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI