II GSK 2905/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-05-06
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnarozkład jazdykontrola drogowapostępowanie administracyjneprawo procesoweNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że naruszenie przepisów o transporcie drogowym (przedwczesny odjazd autobusu) zostało prawidłowo ustalone i nie doszło do naruszenia praw strony w postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika za przedwczesny odjazd autobusu z przystanku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że naruszenie przepisów zostało prawidłowo ustalone na podstawie protokołu kontroli i zeznań świadka, a strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, mimo doręczenia zastępczego zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. - Transport Osobowy S. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na przedwczesnym odjeździe autobusu z przystanku o 9 minut przed planowaną godziną. Sąd pierwszej instancji uznał, że kierowca przyznał się do tego faktu, podpisując protokół kontroli bez zastrzeżeń. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. NSA podkreślił, że strona skarżąca nie wykazała, aby naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo doręczenia zastępczego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia zastrzeżeń, czego jednak nie uczyniła w sposób udokumentowany przed etapem sądowym. Sąd uznał, że protokół kontroli i zeznania świadków jednoznacznie potwierdzają ustalenia faktyczne, a próby podważenia tych ustaleń na późniejszym etapie, bez odpowiednich dowodów, nie mogły odnieść skutku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona miała możliwość zapoznania się z aktami i materiałem dowodowym, a mimo to nie zgłosiła konkretnych zastrzeżeń co do ustaleń faktycznych ani dowodów.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że strona skarżąca musi wykazać, iż naruszenie przepisów postępowania miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, mimo doręczenia zastępczego, strona miała dostęp do akt i protokołów, a próby podważenia ustaleń faktycznych na późniejszym etapie, bez dowodów, nie mogły odnieść skutku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 6 i 7

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 73 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 75

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § §2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 14 ust. 2 pkt 2 lit c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym na podstawie protokołu kontroli i zeznań świadka. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i materiałem dowodowym, mimo doręczenia zastępczego. Brak wykazania przez stronę skarżącą istotnego wpływu naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Naruszenie art. 44 k.p.a. poprzez błędne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Naruszenie art. 61 k.p.a. poprzez niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP i art. 7, 9, 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Nieprzeprowadzenie kompleksowego postępowania dowodowego. Kierowca został wprowadzony w błąd i zastraszony podczas kontroli, a jego zeznania nie powinny być podstawą decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Podpisanie tego protokołu bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że według rozkładu jazdy przewoźnik powinien odjechać z przystanku o godzinie 8:40. Odjechał zaś 9 minut wcześniej, co przyznał sam kierowca, który podpisał swoje zeznanie, jak i protokół kontroli bez uwag. Podważanie ustaleń faktycznych dopiero w skardze nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż Sąd - co do zasady - rozpoznaje skargę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 k.p.a.), czyli według stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania powinna zatem wykazać jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała i jak wpłynęło to na wynik sprawy.

Skład orzekający

Janusz Drachal

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury kontroli drogowej i postępowania administracyjnego w przypadku naruszenia przepisów o transporcie drogowym, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia praw strony i znaczenia protokołu kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów o transporcie drogowym (przedwczesny odjazd) i zarzutów proceduralnych związanych z doręczeniem zastępczym i prawem do czynnego udziału w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa transportowego ze względu na analizę naruszeń proceduralnych i znaczenie protokołu kontroli. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Czy protokół kontroli drogowej podpisany bez zastrzeżeń może być podważony? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2905/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Janusz Drachal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II SA/Ol 746/14 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2014-09-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 §1, art. 78 §1, art. 81 oraz art. 107 § 1 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 3 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 92a ust. 1, 6 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. - Transport Osobowy S. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 września 2014 r.; sygn. akt II SA/Ol 746/14 w sprawie ze skargi M. S. - Transport Osobowy S. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. S. - Transport Osobowy S. w D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 746/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Transport Osobowy S. w D. na M.S.ję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 stycznia 2014 r. o godzinie 08:35 w O. przy ul. D. została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego kontrola drogowa autobusu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował K.K., który wykonywał w imieniu przedsiębiorcy M.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Transport Osobowy S., przewóz osób z O. do S. w ramach krajowego regularnego przewozu osób na linii O. Dworzec Główny - S. ul. [...]. Kierowca okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej O. Dworzec Główny - S. ul. [...]. Zgodnie z okazanym rozkładem jazdy do ww. zezwolenia, ważnym do dnia 31 grudnia 2016 r. kierowca powinien wyjechać z O. (dworzec PKP) o godzinie 08:40. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż wyjazd z O. miał miejsce o godzinie 08:31. Kierowca przesłuchany w czasie czynności kontrolnych w charakterze świadka potwierdził, że odjechał z O. - dworzec PKS przy ul. D. o godzinie 8:31. Kierowca podpisał protokół kontroli, nie wnosząc zastrzeżeń.
W dniu 28 stycznia 2014 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu regularnego z naruszeniem warunków dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu, zgodnie z lp. 2.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w sprawie, organ wysłał do przedsiębiorcy, jednak przesyłka po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona w dniu 13 lutego 2014 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 500 zł. na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. (powoływana jako: u.t.d.), w zw. z lp. 2.2.2. załącznika nr 3 do tej ustawy. W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na ustalenia z protokołu kontroli z dnia 28 stycznia 2014 r.
Decyzja została doręczona M.S. w dniu 10 marca 2014 r. W dniu 14 marca 2014 r. pełnomocnicy przedsiębiorcy zapoznali się z aktami sprawy i nie wnieśli uwag.
W dniu 20 marca 2014 r. M.S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia w związku z naruszeniem art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 23 (powoływana jako: k.p.a.) poprzez błędne przyjęcie, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania zostało dokonane zgodnie z art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. Podniósł ponadto, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 61 k.p.a. poprzez niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, a także art. 2 Konstytucji RP i art. 7, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie zawiadomiono strony prawidłowo o jego wszczęciu, ani też o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia z kontroli przeprowadzonej w dniu 28 stycznia 2014 r. Stwierdził, że protokół został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń, co potwierdza, że kierowca zgodził się z ustaleniami poczynionymi w toku kontroli. Protokół kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Podpisanie tego protokołu bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie kierowca przyznał do protokołu, że odjechał o godzinie 8:31.
Z powołanych względów organ przyjął, że zostały naruszone warunki określone w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym dotyczące godziny odjazdu. Wyjazd z przystanku Dworzec Główny w O. miał miejsce 9 minut wcześniej przed planowanym, wskazanym w obowiązującym rozkładzie jazdy odjazdem.
Organ odwoławczy zauważył, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, składania wyjaśnień oraz zgłaszania żądań, jak również przeglądania akt sprawy w siedzibie organu. Zawiadomienie nie zostało podjęte przez stronę w wyznaczonym terminie pomimo powtórnej awizacji, a w związku z tym zwrócone było organowi, który załączył je do akt sprawy ze skutkiem doręczenia zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. Tym samym - w ocenie organu odwoławczego - nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 44 k.p.a., art. 2 Konstytucji, a także art. 7, art. 9, art. 10 i art. 61 k.p.a. Organ zaznaczył ponadto, iż popełnienie przez stronę naruszenia stwierdzono na podstawie dowodów zgromadzonych w toku kontroli. Po wszczęciu postępowania organ I instancji nie przeprowadził żadnych nowych dowodów. W tej sytuacji okoliczność, że strona nie została poinformowana o zakończeniu postępowania, nie powodowała konieczności wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
W skardze do WSA w Olsztynie M.S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie, ze względu na rażące naruszenie art. 10, art. 44 i art. 61 k.p.a. przez niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 9, art. 10, art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a. wobec niepowiadomienia strony o przesłuchaniach świadków, o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o zakończeniu postępowania w sprawie, co w konsekwencji skutkowało uniemożliwieniem czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, a także art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z nieprzeprowadzeniem kompleksowego postępowania dowodowego, czego konsekwencją było dokonanie przez organ nieprawidłowych ustaleń faktycznych i wadliwość decyzji wydanej na ich podstawie.
Skarżący podniósł, że świadek K.K. złożył w dniu kontroli oświadczenie, iż podpisał protokół kontroli, gdyż został wprowadzony w błąd i zastraszony przez inspektora, który twierdził, że kierowca musi podpisać protokół. Z relacji kierowcy wynika, że Inspektor poinformował go, iż grozi mu odpowiedzialność karna nie tylko za fałszywe zeznania, ale także za brak zeznań oraz za niepodpisanie protokołu kontroli. Pomimo wątpliwości co do przebiegu kontroli, organ nie przesłuchał ponownie kierowcy, a ponadto nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że przesłuchanie świadków zostało przeprowadzone w czasie kontroli drogowej, czyli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 4 u.t.d. inspektor może w toku czynności kontrolnych przesłuchiwać świadków. Powyższy zapis jest regulacją szczególną w stosunku do art. 79 k.p.a.
Na rozprawie w dniu 30 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze. Ponadto wskazał, iż z wyjaśnień kierowcy wynika, iż wyjechał z przystanku o godzinie zgodnej z rozkładem. Tego samego dnia, w którym przeprowadzona była kontrola, kierowca złożył w Inspektoracie skargę, z której wynikało, że podpisał protokół pod przymusem pracownika Inspektoratu. Z uwagi na to, że właściciel przedsiębiorstwa nie brał udziału w postępowaniu, nie mógł wcześniej powołać się na tę okoliczność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 u.t.d. w toku kontroli inspektor jest uprawniony m.in. do przesłuchiwania świadków. Stosownie do ust.1a tego artykułu w przypadku, gdy w trakcie kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, przesłuchanie świadka podczas wykonywania tej kontroli może odbywać się bez udziału strony lub osoby przez nią wyznaczonej. Poza tym z art. 74 ust. 2 u.t.d. wynika wprost, że kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli, wówczas kontrolujący odnotowuje odmowę w protokole kontroli i podaje jej przyczynę. Kierowca może też wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli (art. 74 ust. 4 u.t.d.). W myśl art. 75 u.t.d. wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania.
Według przedstawionej przez WSA argumentacji, podmiot wykonujący zawodowo transport drogowy powinien znać przepisy regulujące tę dziedzinę i powinien poinstruować osoby, które wykonują przewóz na jego rzecz o zasadach wykonywania transportu, w tym poddania się kontroli oraz konsekwencjach stwierdzonych naruszeń, określonych w u.t.d. Kierowca powinien być więc świadomy zasad i konsekwencji postępowania kontrolnego. W niniejszej sprawie poczynione podczas kontroli ustalenia faktycznie nie budzą wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że według rozkładu jazdy przewoźnik powinien odjechać z przystanku o godzinie 8:40. Odjechał zaś 9 minut wcześniej, co przyznał sam kierowca, który podpisał swoje zeznanie, jak i protokół kontroli bez uwag. Z protokołu kontroli wynika ponadto, że czynności kontrolne zostały rozpoczęte o godzinie 8:35, a więc kierowca został zatrzymany do kontroli drogowej w czasie, gdy powinien jeszcze oczekiwać na przystanku.
Sąd pierwszej instancji dostrzegł, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych. Dopiero w skardze podniósł, że kierowca został wprowadzony w błąd i jeszcze tego samego dnia zgłosił w siedzibie organu I instancji zastrzeżenia do kontroli. W aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego powyższe twierdzenia. Skarżący także nie udokumentował tej okoliczności w żaden sposób. Nie można więc przyjąć, że takie zdarzenie miało miejsce. Niezależnie od tego, podważanie ustaleń faktycznych dopiero w skardze nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż Sąd - co do zasady - rozpoznaje skargę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 k.p.a.), czyli według stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Do tego czasu skarżący nie zgłosił zaś żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości przyjętego stanu faktycznego. Zdaniem WSA, nie było więc potrzeby powtarzać czynności dowodowych z udziałem skarżącego.
Sąd wskazał, iż mimo, że skarżący nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, to bez wątpienia, co sam przyznał, doręczona została mu decyzja organu I instancji i przed wniesieniem odwołania pełnomocnicy strony zapoznali się z aktami administracyjnymi, w tym załączonymi protokołami sporządzonymi podczas kontroli drogowej. Skarżący nie był zatem pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu. Wiedział na podstawie jakich czynności poczyniono ustalenia faktyczne, a mimo to nie zgłosił do protokołu zapoznania się z aktami, ani też w odwołaniu, żadnych zastrzeżeń co do przebiegu kontroli i jej wyników.
Z omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przy późniejszej aktywności strony, może mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie WSA, organ odwoławczy nie naruszył również w sposób istotny art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie prowadził dodatkowego postępowania dowodowego i nie było z czym zapoznawać strony. Pełnomocnicy strony zapoznali się z całością akt administracyjnych w dniu 14 marca 2014 r. i nie wnieśli żadnych uwag.
W skardze kasacyjnej M.S. zaskarżył powyższy wyrok w całości na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 (powoływana jako: p.p.s.a.), zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu, że organy obu instancji naruszyły normy art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 §1, art. 78 §1, art. 81 oraz art. 107 § 1 k.p.a. m.in. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów, w wyniku czego błędnie ustalono, że odjazd z przystanku nastąpił niezgodnie z rozkładem, co miało istotny wpływ na wydanie i treść decyzji obu instancji, gdyż doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej za odjazd niezgodnie z rozkładem.
Wskazując na powyższe naruszenie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona argumentowała, iż w aktach sprawy nie ma innych, niż zeznania świadków i protokół kontroli dowodów świadczących o realizacji przewozu niezgodnie z rozkładem, w szczególności nie ma nagrań, które to potwierdzają.
Okoliczność, iż przejazd nastąpił niezgodnie z rozkładem, uznano za udowodnioną, mimo że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do dowodów z zeznań świadków. Zgodnie z natomiast ze stanowiskiem orzecznictwa, dowód co do którego strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, nie ma jakiejkolwiek mocy dowodowej (wyrok NSA OZ w Krakowie z 15 grudnia 1987 r., syg. akt SA/Kr 1079/87; wyrok NSA z 7 listopada 1988 r., sygn. akt IV SA 701/88; wyrok NSA z 16 września 1998 r., sygn. akt III SA 5646/98). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia powyższego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył także obowiązek przewidziany w art. 10 §1 k.p.a. Wskazane uchybienie należy rozpatrywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności faktu, iż strona została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu w trybie doręczenia zastępczego.
Strona podniosła, iż z powodu braku zawiadomienia o przesłuchaniu świadków, w materiale dowodowym były dokumenty, które nie były jej znane. Wobec braku możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozbawiona została prawa udziału w postępowaniu administracyjnym.
Strona podtrzymała zaprezentowane w skardze stanowisko, że świadek K.K. w dniu kontroli złożył w sekretariacie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Olsztynie pismo informujące, że podpisał protokół kontroli, gdyż został wprowadzony w błąd i zastraszony przez inspektora, który twierdził, że kierowca musi podpisać protokół. Oświadczenie to jest bardzo istotne dla sprawy i może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do przebiegu kontroli, jednak organ nie przesłuchał ponownie kierowcy, a ponadto w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do ww. kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, iż stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Olsztynie, co powodowałoby konieczność zakończenia kontroli instancyjnej już na tym etapie.
W skardze kasacyjnej strona zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, że objęte kontrolą decyzje powinny podlegać uchyleniu. Powołany przepis pozwala na uchylenie zaskarżonej decyzji wobec stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, innych niż prowadzące do wznowienia postępowania administracyjnego, wyłącznie wtedy, gdy mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji mógł więc okazać się skuteczny w przypadku stwierdzenia, że organy naruszyły objęte zarzutami skargi kasacyjnej art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 §1, art. 78 §1, art. 81, a także art. 107 § 1 k.p.a. oraz wykazania przez skarżącego, że wskazane naruszenia miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto, że wpływ ten był istotny. Jak wspomniano, powyższy obowiązek spoczywa na stronie skarżącej, bowiem wykazanie spełnienia wspomnianej ustawowej przesłanki pozostaje w jej własnym interesie.
Organ pierwszej instancji dopełnił obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także o prawie składania wyjaśnień i zgłaszania żądań, tyle, że na skutek niepodjęcia przesyłki przez stronę pomimo powtórnej awizacji, doręczenie zostało uznane za dokonane na podstawie art. 44 §4 k.p.a.
Zauważyć należy ponadto, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym naruszenie art. 10 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07, wyrok NSA 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 opubl. w ONSAiWSA 2005 4 poz. 66, podjęta na gruncie analogicznej, do zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., regulacji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Strona skarżąca powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania powinna zatem wykazać jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała i jak wpłynęło to na wynik sprawy.
Skoro skarżąca twierdzi, że brak informacji o możliwości składania wniosków dowodowych w toku postępowania i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zgromadzonej przez organ dokumentacji po zamknięciu postępowania dowodowego, a przed wydaniem decyzji przez organ I instancji spowodowało wadliwość decyzji, nie powinna mieć trudności z obraniem określonej strategii procesowej i podważeniem stanowiska organu opartego na niekompletnym materiale dowodowym w znacznie dłuższym okresie czasu, jaki upłynął od dnia doręczenia jej decyzji do dnia rozpatrzenia sprawy przez sąd pierwszej instancji. Jeżeli zatem w postępowaniu sądowym strona nie przedstawia istotnych argumentów dotyczących zebranych w sprawie dowodów, to znaczy, że zarzucane naruszenia nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie spółka kwestionuje stanowisko organów co do wystąpienia naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu regularnego niezgodnie z zatwierdzonym rozkładem, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym obejmującym podpisany przez kierowcę protokół kontroli i protokoły dokonanego w trybie art. 73 ust.1 pkt 4 u.t.d. przesłuchania świadków - kierowcy pojazdu i inspektora transportu drogowego. Treść tych materiałów jednoznacznie potwierdza prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, zaaprobowanych następnie przez Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji nie ma powodów, by wbrew zasadzie szybkości i efektywności postępowania administracyjnego organ kontynuował to postępowanie i przeprowadzał kolejne dowody na okoliczności, które zostały już wykazane.
Zauważyć należy, iż skarżący, pomimo, że doręczono mu decyzję organu pierwszej instancji, miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i podniesienia stosownych zarzutów w odwołaniu, to dopiero na etapie postępowania sądowego podjął próbę podważenia wiarygodności obciążających go zeznań kierowcy twierdząc, że kierowca został zastraszony, nie wiedział o możliwości składania zastrzeżeń do protokołu kontroli, wreszcie, że zmienił on swoje wyjaśnienia i utrzymuje, że odjazd z przystanku nastąpił zgodnie z rozkładem.
Twierdzenia te - jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji - pozostają bez wpływu na wynik sprawy, szczególnie, że nie są poparte żadnymi dowodami. Z protokołu kontroli drogowej w dniu 28 stycznia 2014 r. wynika, że kierowca wiedział o możliwości wniesienia zastrzeżeń do protokołu. Odpowiednia rubryka formularza zawiera oświadczenie, że kierowca nie wnosi zastrzeżeń, pod którym znajduje się przekreślony odręczny zapis parafowany przez kierowcę. Ponadto, wskazane w protokole kontroli dane co do miejsca i czasu przeprowadzenia kontroli nie były w toku postępowania administracyjnego kwestionowane. Wynika z nich, że samochód zatrzymano do kontroli na ul. Dworcowej w O., o godzinie 8:35 podczas, gdy zgodnie z rozkładem kierowca powinien wyruszyć z przystanku przy dworcu PKP o godzinie 8:40. Pozostałe materiały dowodowe tj. protokoły zeznań świadków potwierdzają okoliczność, że pojazd opuścił przystanek przed godziną określoną w rozkładzie.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 §2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI