II GSK 29/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uwzględnił skargę M.M. na postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Sąd I instancji uznał, że DIAS naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ decyzja organu I instancji nie została skutecznie doręczona. Decyzję próbowano doręczyć na adres prowadzenia działalności gospodarczej, a przesyłkę odebrał brat skarżącego, Ł. M., jako 'dorosły domownik'. Sąd I instancji stwierdził, że doręczenie w trybie art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej wymaga doręczenia adresatowi lub osobie upoważnionej, a art. 149 Ordynacji podatkowej (dotyczący dorosłego domownika) ma zastosowanie tylko do doręczeń w miejscu zamieszkania, a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji, skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a postanowienie o odmowie przywrócenia terminu było wadliwe. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 i art. 228 § 1 o.p., kwestionując uznanie doręczenia za wadliwe. Podnosił, że doręczenie innemu wspólnikowi spółki cywilnej, Ł. M., było skuteczne, a adnotacja 'dorosły domownik' nie musiała świadczyć o wadliwości doręczenia. Zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpującej analizy przepisów dotyczących spółki cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ocena skuteczności doręczenia mieści się w granicach sprawy sądowoadministracyjnej i sąd nie jest związany postanowieniem organu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Potwierdził, że art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej dopuszcza doręczenie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tylko adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę. Doręczenie innemu wspólnikowi spółki cywilnej, nawet jeśli wspólnie prowadzą działalność, nie spełnia tych warunków. Sąd uznał, że art. 149 o.p. nie miał zastosowania, a próba doręczenia była nieskuteczna. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również okazały się nieuzasadnione, gdyż analiza przepisów o spółce cywilnej nie była konieczna dla rozstrzygnięcia kwestii doręczenia w postępowaniu administracyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism procesowych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście doręczeń w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i zastosowania art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji administracyjnej wspólnikowi spółki cywilnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i brzmienia przepisów w danym czasie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie decyzji administracyjnej wspólnikowi spółki cywilnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, na podstawie adnotacji 'dorosły domownik', jest skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie decyzji administracyjnej wspólnikowi spółki cywilnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie adnotacji 'dorosły domownik' nie jest skuteczne, jeśli nie jest to adres zamieszkania adresata lub osoba upoważniona przez pracodawcę.
Uzasadnienie
Przepis art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej dopuszcza doręczenie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tylko adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę. Art. 149 Ordynacji podatkowej, dotyczący dorosłego domownika, ma zastosowanie wyłącznie do doręczeń w miejscu zamieszkania, a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Doręczenie innemu wspólnikowi spółki cywilnej, nawet jeśli wspólnie prowadzą działalność, nie spełnia tych warunków.
Czy sąd administracyjny jest związany postanowieniem organu administracji stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania przy ocenie skuteczności doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest związany postanowieniem organu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania przy ocenie skuteczności doręczenia decyzji, gdyż ocena ta mieści się w granicach sprawy sądowoadministracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, stosując art. 135 p.p.s.a., może badać wszystkie akty i czynności podjęte w postępowaniu, w tym kwestię skuteczności doręczenia, która przesądza o dopuszczalności badania uchybienia terminu.
Przepisy (14)
Główne
o.p. art. 162 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 148 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 149
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 144 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 865
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 866
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
u.g.h.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji administracyjnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej wspólnikowi spółki cywilnej na podstawie adnotacji 'dorosły domownik' jest wadliwe i nieskuteczne. • Art. 149 Ordynacji podatkowej (dorosły domownik) ma zastosowanie tylko do doręczeń w miejscu zamieszkania, a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. • Sąd administracyjny oceniając skuteczność doręczenia nie jest związany postanowieniem organu stwierdzającym uchybienie terminu.
Odrzucone argumenty
Doręczenie decyzji administracyjnej innemu wspólnikowi spółki cywilnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej było skuteczne. • Adnotacja 'dorosły domownik' nie przesądza o wadliwości doręczenia. • Uzasadnienie wyroku WSA było niekompletne i nie analizowało przepisów dotyczących spółki cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
Przed zastosowaniem tego przepisu powinno już być przesądzone, że do uchybienia terminu doszło, a więc że termin rozpoczął bieg i strona nie dochowała terminu. • Warunkiem skuteczności takiej formy doręczenia jest doręczenie pisma adresatowi lub osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. • Dorosłego domownika, jako odbierającego pismo przewidziano wyłącznie w art. 149 o.p. na wypadek gdyby adresata nie zastano ale pod adresem w miejscu zamieszkania. • Doręczenie takie zatem okazało się wadliwe, a tym samym nieskuteczne. • Skoro nie doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, tym samym nie rozpoczął bieg termin na wniesienie od niej odwołania, a zatem postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie mogło okazać się prawidłowe, gdyż w sprawie nie uchybiono terminowi. • Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej przez adresata – adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę. • Wyrażenie 'lub osobie upoważnionej przez pracodawcę' nie odnosi się już do przedsiębiorcy, ale do pracownika w imieniu którego czynności związane z doręczeniem może dokonywać zakład pracy w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. • Miejsce prowadzenia działalności w racjonalny sposób zostało przez ustawodawcę potraktowane jako miejsce, w którym nie przebywa żaden 'domownik', bowiem nie jest miejscem zamieszkania przedsiębiorcy z art. 148 § 1 o.p.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism procesowych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście doręczeń w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i zastosowania art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji administracyjnej wspólnikowi spółki cywilnej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i brzmienia przepisów w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwych doręczeń, które mogą prowadzić do utraty możliwości obrony swoich praw. Wyjaśnia kluczowe niuanse proceduralne, które mają bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą.
“Uważaj na doręczenia! Nawet brat może nie odebrać za Ciebie pisma w sposób skuteczny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.