II GSK 29/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wystąpienie pokontrolne Inspekcji Handlowej nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. od postanowienia WSA w Krakowie, które odrzuciło skargę na wystąpienie pokontrolne Inspekcji Handlowej dotyczące sposobu oznaczenia ceny naparów kawy i cappuccino. WSA uznał, że wystąpienie pokontrolne nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. NSA podzielił to stanowisko, stwierdzając, że wystąpienie to nie rodzi bezpośrednich obowiązków prawnych dla kontrolowanego i nie jest objęte kognicją sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. Sp. z o.o. na wystąpienie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, które dotyczyło braku w cenniku ilości głównego składnika (zużytego surowca) w przypadku oferowanych naparów kawy i cappuccino. Sąd I instancji uznał, że wystąpienie pokontrolne, w przeciwieństwie do zarządzenia pokontrolnego, nie jest decyzją administracyjną i nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie nakłada bezpośrednich obowiązków prawnych na kontrolowanego, a jedynie zawiera ustalenia i wnioski o usunięcie uchybień. M. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa procesowego administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wystąpienie pokontrolne, zgodnie z art. 33 ustawy o Inspekcji Handlowej, nie spełnia tego wymogu, gdyż nie tworzy nowej sytuacji prawnej dla kontrolowanego ani nie nakłada na niego konkretnych obowiązków prawnych, a jedynie formułuje wnioski.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wystąpienie pokontrolne nie jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Wystąpienie pokontrolne nie nakłada na kontrolowanego bezpośrednich obowiązków prawnych ani nie tworzy nowej sytuacji prawnej. Obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie nie jest obowiązkiem w rozumieniu przepisów o kontroli sądowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, sąd ten orzeka o kosztach postępowania.
u.Inspekcji Handlowej art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej
Wojewódzki inspektor kieruje do kontrolowanego lub jednostki nadrzędnej wystąpienie pokontrolne, informując o innych stwierdzonych uchybieniach, zawierając wnioski o ich usunięcie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.Inspekcji Handlowej art. 33 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej
Kontrolowany lub jednostka nadrzędna jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne w wyznaczonym terminie.
u.Inspekcji Handlowej art. 32
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej
Jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wydaje, w drodze decyzji, zarządzenie pokontrolne.
u.Inspekcji Handlowej art. 39 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej
Dotyczy odpowiedzialności za wykroczenie w przypadku nieusunięcia nieprawidłowości.
Dz.U. 2002 nr 99 poz. 894
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r.
Szczegółowe zasady uwidaczniania cen towarów i usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie pokontrolne Inspekcji Handlowej nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Wystąpienie pokontrolne jest aktem stanowiącym jedną z przewidzianych prawem form działania administracji publicznej, inny niż decyzja lub postanowienie, dotyczący obowiązku skarżącej wynikającego z przepisu prawa, a co za tym idzie jest objęte kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
wystąpienie pokontrolne nie jest tym samym czynnością ani aktem administracyjnym, które objęte byłoby zakresem kontroli sądów administracyjnych wystąpienie pokontrolne nie nakłada na kontrolowanego żadnych obowiązków, które mogłyby zmienić jego sytuację prawną, a jedynie formułuje wnioski, mające doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych uchybień
Skład orzekający
Jan Kacprzak
przewodniczący
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
członek
Joanna Kabat-Rembelska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wystąpienia pokontrolne Inspekcji Handlowej (i analogiczne pisma innych organów) nie są aktami podlegającymi kognicji sądów administracyjnych, co ma znaczenie dla zakresu kontroli sądowej nad działaniami administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpień pokontrolnych Inspekcji Handlowej, ale zasada może być stosowana analogicznie do innych podobnych pism organów administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - zakresu kontroli sądowej nad działaniami administracji. Jest interesująca dla prawników procesowych i praktyków prawa administracyjnego.
“Czy pismo organu administracji zawsze można zaskarżyć do sądu? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 29/07 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2007-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot-Mładanowicz Jan Kacprzak /przewodniczący/ Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 602 ceny Hasła tematyczne Inne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane III SA/Kr 942/04 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2006-08-22 Skarżony organ Inspektor Inspekcji Handlowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia WSA (del.) Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia NSA Joanna Kabat –Rembelska (spr.) Protokolant Anna Tomza po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Spółki z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 942/04 w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia 30 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie cen i opłat oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 942/04 odrzucił skargę M. Sp. z o.o. w W. na wystąpienie pokontrolne Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 30 czerwca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie sposobu oznaczenia ceny sprzedawanych naparów kawy i cappuccino. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w K. przeprowadził kontrolę w dwóch jednostkach gastronomicznych M. w K. przy ul. [...] (w dniach 5-7 maja 2004 r.) i przy ul. [...] (w dniach 1-2 czerwca 2004 r.). W toku czynności kontrolnych stwierdzono brak w cenniku ilości głównego składnika (zużytego surowca) w przypadku oferowanych naparów kawy i cappuccino. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 30 czerwca 2004 r., adresowanym do Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o., Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 33 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 ze zm.), wniósł o uzupełnienie w cennikach brakujących danych, zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów. Nadto zaznaczono, że pisemna odpowiedź zawierająca ustosunkowanie się do wystąpienia jest oczekiwana w terminie do 28 lipca 2004 r. Odpowiadając na powyższe wystąpienie skarżąca w piśmie z dnia 26 lipca 2004 r. podała, że w przypadku kawy w cenniku zostały podane objętości napojów, co zdaniem skarżącej spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.). Ponadto skarżąca powołała się na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, w której przedstawione jest stanowisko dotyczące uwidaczniania w cenniku ilości nominalnych głównego składnika w produktach sprzedawanych w restauracjach M. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w piśmie z dnia 9 sierpnia 2004 r. podtrzymał wniosek zawarty w wystąpieniu z dnia 30 czerwca 2004 r., wskazując, że odpowiedź o sposobie realizacji tego wniosku powinna być udzielona do dnia 31 sierpnia 2004 r. Odnosząc się do powołanej w piśmie z dnia 26 lipca 2004 r. decyzji Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wskazał, że dotyczyła ona kanapek, które zwyczajowo sprzedawane są na sztuki, natomiast w toku kontroli przeprowadzonej w K. ujawniono brak ilości składnika głównego (zużytego surowca) w przypadku oferowanych w cenniku rodzajów kaw. Skarżąca w piśmie z dnia 16 sierpnia 2004 r. poinformowała, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, co do braku obowiązku podawania w cenniku ilości zużytego surowca w przypadku oferowanego naparu kawy i cappuccino oraz wniosła o wydanie stosownej decyzji, aby umożliwić złożenie odwołania. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2004 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej ponownie podtrzymał wniosek zawarty w wystąpieniu z dnia 30 czerwca 2004 r. Podniósł, że na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej skierował wystąpienie pokontrolne zawierające stwierdzone uchybienie oraz wniosek o jego usunięcie. Nadto podał, że w przypadku ujawnienia, podczas następnych kontroli, takich samych nieprawidłowości, skieruje wniosek do Sądu Rejonowego o ukaranie osoby odpowiedzialnej. Pismo zawiera także pouczenie, że w przypadku wątpliwości co do interpretacji przepisów dotyczących oznaczania towarów cenami należy zwrócić się o wyjaśnienia do Głównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie. Zdaniem Sądu zasadniczą kwestią w sprawie jest określenie charakteru prawnego wystąpienia pokontrolnego, o którym mowa w art. 33 ustawy o Inspekcji Handlowej, celem ustalenia czy takie wystąpienie może być objęte kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne. Ustawa o Inspekcji Handlowej przewiduje dwa rodzaje środków prawnych, jakimi może posługiwać się wojewódzki inspektor w przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości w kontrolowanej jednostce - zarządzenie pokontrolne i wystąpienie pokontrolne. Zgodnie z art. 32 ustawy o Inspekcji Handlowej, jeżeli jest to niezbędne dla usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, wojewódzki inspektor wydaje, w drodze decyzji, zarządzenie pokontrolne. Na kontrolowanym spoczywa obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora, w wyznaczonym terminie, o sposobie wykonania zarządzenia. Z kolei stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej wojewódzki inspektor kieruje do kontrolowanego lub jednostki nadrzędnej wystąpienie pokontrolne, informując o innych stwierdzonych uchybieniach, zawierając wnioski o ich usunięcie. Natomiast art. 33 ust. 2 powołanej ustawy nakłada na kontrolowanego lub jednostkę obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne w wyznaczonym terminie. Z przytoczonych regulacji, zdaniem Sądu I instancji, jednoznacznie wynika, że zarządzenie pokontrolne ma formę decyzji administracyjnej, a tym samym możliwe jest wniesienie odwołania do organu II instancji i skargi do sądu administracyjnego. Z tego środka prawnego wojewódzki inspektor winien korzystać w tych przypadkach gdy w związku z stwierdzonymi nieprawidłowościami zamierza nałożyć na kontrolowanego określone obowiązki celem usunięcia tych nieprawidłowości, a kontrolowany zobowiązany będzie do ich usunięcia. Natomiast w przypadku stwierdzenia innych uchybień wojewódzki inspektor kieruje wystąpienie pokontrolne, zamieszczając w nim wnioski o ich usunięcie. Jednak adresat tego wystąpienia (kontrolowany, lub jednostka) zobowiązany jest jedynie do udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne w wyznaczonym terminie, a nie jak w przypadku zarządzenia pokontrolnego do poinformowania o sposobie wykonania zarządzenia. W wystąpieniu pokontrolnym można sformułować określone wnioski, ale nie można nałożyć na adresata wystąpienia obowiązków i to nawet w sytuacji gdy są one przedmiotem sporu. Wystąpienie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nie jest tym samym czynnością ani aktem administracyjnym, które objęte byłoby zakresem kontroli sądów administracyjnych, podobnie jak protokoły kontroli Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji handlowej (postanowienie NSA z 24 kwietnia 2002 r., IV SA 1719/00, LEX nr 81838). M. Sp. z o.o. w W. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wystąpienie pokontrolne, określone w art. 33 ustawy o Inspekcji Handlowej, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a co za tym idzie nie jest objęte kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Według skarżącej kwestionowane wystąpienie pokontrolne podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż jest to akt stanowiący jedną z przewidzianych prawem form działania administracji publicznej, inny niż decyzja lub postanowienie, dotyczący obowiązku skarżącej wynikającego z przepisu prawa. Rozważenie zasadności powyższego stanowiska wymaga przypomnienia, że zgodnie z powołanym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że akt lub czynność podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, ze musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego wystąpienia pokontrolnego stwierdzić należy, że nie posiada on wszystkich elementów niezbędnych do uznania go za akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wystąpienie pokontrolne, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej powinno wskazywać stwierdzone uchybienia i wnioski o ich usunięcie. Wymienionym wymaganiom odpowiada obowiązek kontrolowanego (lub jednostki nadrzędnej) udzielenia odpowiedzi na wystąpienie w określonym terminie (art. 33 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej). W związku z tym należy przyjąć, że wystąpienie pokontrolne, które nie wykraczając poza ramy określone w art. 33 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, wskazuje wyłącznie na stwierdzone uchybienia i zawiera wnioski o ich usunięcie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że takie wystąpienie zawiera jedynie ustalenia i związane z nimi wnioski, które z istoty swej nie tworzą nowej sytuacji prawnej kontrolowanego. Spoczywający na kontrolowanym lub jednostce nadrzędnej obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne nie mieści się w związku z tym w pojęciu obowiązków w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie występuje tu wymagany związek z kwestionowanym aktem. Należy zaznaczyć, że wystąpienie pokontrolne nie nakłada na kontrolowanego żadnych obowiązków, które mogłyby zmienić jego sytuację prawną, a jedynie formułuje wnioski, mające doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych uchybień. Wystąpienie pokontrolne wskazuje, że nie jest ono nakierowane na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec Spółki. W związku z tym należało uznać, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że wystąpienie pokontrolne nie dotyczyło obowiązku skarżącej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. , a co za tym idzie nie przysługiwała jej skarga do sądu administracyjnego. Rozważania skarżącej o skutkach ewentualnego uchylenia się od usunięcia uchybień wskazanych w wystąpieniu pokontrolnym nie mogą mieć wpływu na sformułowaną wyżej ocenę. Możliwość sformułowania w przyszłości wniosku zawartego w wystąpieniu pokontrolnym, w decyzji stanowiącej zarządzenie pokontrolne lub też wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie określone w art. 39 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej Kwestia nie zmienia stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącego braku związku między kwestionowanym aktem a sferą obowiązków skarżącej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI