II GSK 2895/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę J. U. na wezwanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) do uiszczenia opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalenie nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym (art. 10 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych), a samo wezwanie UFG nie jest decyzją administracyjną podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Rzecznika Praw Obywatelskich i J. U., uznał je za zasadne. NSA podkreślił, że wezwanie do zapłaty opłaty za brak OC ma charakter publicznoprawny, stanowi przejaw władczej ingerencji państwa i jest sankcją za niezgodne z prawem zachowanie. Zastosowanie do tej opłaty przepisów o egzekucji administracyjnej oraz możliwość umorzenia opłaty lub udzielenia ulgi przez UFG wskazują na administracyjnoprawny charakter relacji między UFG a zobowiązanym. NSA stwierdził, że UFG w zakresie wydawania wezwań do zapłaty opłaty działa w sposób zbliżony do organu administracji publicznej, a wezwanie to powinno być traktowane jako decyzja administracyjna lub akt z zakresu administracji publicznej, podlegający kontroli sądów administracyjnych. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach wezwań UFG do zapłaty opłat za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC.
Dotyczy specyficznej sytuacji wezwania do zapłaty opłaty za brak OC przez UFG.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wezwanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego do uiszczenia opłaty za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stanowi decyzję administracyjną lub akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wezwanie UFG do uiszczenia opłaty za brak OC ma charakter publicznoprawny i podlega kontroli sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wezwanie UFG do zapłaty opłaty za brak OC ma charakter publicznoprawny, jest wyrazem władczych uprawnień państwa i podlega egzekucji administracyjnej. W związku z tym, UFG w tym zakresie działa w sposób zbliżony do organu administracji publicznej, a wezwanie powinno być traktowane jako decyzja administracyjna lub akt z zakresu administracji publicznej.
Czy Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, wydając wezwania do uiszczenia opłaty za brak ubezpieczenia OC, działa jako organ administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w zakresie wydawania wezwań do uiszczania opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, UFG należy postrzegać jako administrację publiczną w znaczeniu funkcjonalnym.
Uzasadnienie
Publicznoprawny charakter opłaty, jej egzekucja administracyjna oraz możliwość umorzenia lub udzielenia ulgi przez UFG wskazują na jego władcze uprawnienia w tym zakresie, zbliżone do organów administracji publicznej.
Czy właściwym środkiem prawnym od wezwania UFG do zapłaty opłaty za brak OC jest powództwo o ustalenie spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściwym środkiem jest skarga do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie przed sądem powszechnym dotyczy jedynie samego obowiązku ubezpieczenia, a nie kontroli legalności nałożonej opłaty. Wezwanie UFG ma charakter decyzji administracyjnej, stąd właściwy jest sąd administracyjny.
Przepisy (16)
Główne
u.u.o. art. 88 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa obowiązek wniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego.
u.u.o. art. 90 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Reguluje procedurę wzywania przez UFG do uiszczenia opłaty za brak ubezpieczenia.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.u.o. art. 84 § 1 i 2 pkt 2 lit. a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Uprawnia UFG do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC.
u.u.o. art. 10 § 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Stanowi, że ustalenia spełnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym.
u.u.o. art. 96 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa UFG jako osobę prawną wykonującą zadania określone w ustawie.
u.u.o. art. 91 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa tryb egzekucji opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia.
u.u.o. art. 94 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przewiduje możliwość zastosowania przez UFG ulg w spłacie opłaty.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do orzekania w sprawach decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do orzekania w sprawach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy.
k.p.a. art. 189b
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 1 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja podmiotu administrującego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie UFG do zapłaty opłaty za brak OC ma charakter publicznoprawny i podlega kontroli sądów administracyjnych. • UFG w zakresie wydawania wezwań do zapłaty opłaty działa w sposób zbliżony do organu administracji publicznej. • Wezwanie UFG należy traktować jako decyzję administracyjną lub akt z zakresu administracji publicznej. • Właściwym środkiem prawnym od wezwania UFG jest skarga do sądu administracyjnego, a nie powództwo o ustalenie przed sądem powszechnym.
Godne uwagi sformułowania
wezwanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego do uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego ma charakter publicznoprawny i jest wyrazem władczych uprawnień państwa. • stosunek, jaki powstaje pomiędzy UFG a podmiotem zobowiązanym do wniesienia opłaty, jest kształtowany bezpośrednio wolą ustawodawcy, nie powstaje z woli stron. • publicznoprawny charakter omawianego stosunku powoduje istnienie podporządkowania podmiotu Funduszowi, mimo że nie jest on organem administracji publicznej. • obywatelowi powinny przysługiwać gwarancje proceduralne, jakie – w świetle standardów wynikających z Konstytucji – muszą przysługiwać w tych wszystkich sytuacjach, gdy obywatel jest poddany władztwu organu publicznego lub – jak w tym wypadku podmiotu, realizującego zadania tej władzy.
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach wezwań UFG do zapłaty opłat za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wezwania do zapłaty opłaty za brak OC przez UFG.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji sądowej w kontekście opłat nakładanych przez UFG, co ma znaczenie praktyczne dla wielu kierowców i prawników zajmujących się ubezpieczeniami.
“Czy wezwanie UFG za brak OC to decyzja administracyjna? NSA rozstrzyga jurysdykcję.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.