II GSK 288/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego reklamą, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję SKO o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego reklamą. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego ustalenia granic pasa drogowego i powierzchni zajęcia przez reklamę, a także pominięcie opinii biegłego geodety. NSA uznał zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że zebrany materiał dowodowy, w tym mapa zasadnicza, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowego ustalenia zajęcia pasa drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która nałożyła na spółkę karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie reklamy. Skarga kasacyjna spółki zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a., wskazując na brak ustalenia granic pasa drogowego, zajęcia go przez reklamę oraz pominięcie opinii biegłego geodety. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał podniesione zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zebrany materiał dowodowy, w tym protokół kontroli, fotografie, wydruk z mapy zasadniczej oraz wypis z rejestru gruntów, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Mapa zasadnicza, jako dokument urzędowy, prawidłowo odzwierciedlała dane dotyczące granic pasa drogowego. NSA wyjaśnił również, że pas drogowy jest obiektem trójwymiarowym, a jego granice obejmują przestrzeń nad i pod powierzchnią, a elementy architektoniczne budynków, takie jak gzymsy, nie kształtują granic pasa drogowego, lecz wkraczają w jego przestrzeń, jeśli budynek znajduje się przy granicy pasa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, mapa zasadnicza stanowi prawem przewidziany dokument urzędowy, który odzwierciedla dane dotyczące punktów osnowy geodezyjnej działek ewidencyjnych i może być wystarczająca do ustalenia przebiegu pasa drogowego, jeśli nie zachodzi potrzeba uzyskania opinii biegłego geodety w celu wyeliminowania wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mapa zasadnicza jest wystarczającym dowodem, ponieważ zawiera dane o granicach działek i może być wykorzystana do ustalenia przebiegu pasa drogowego, zwłaszcza gdy budynek znajduje się w granicy pasa drogowego. Nie było potrzeby angażowania biegłego geodety, gdyż zebrany materiał dowodowy był spójny i wystarczający.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
u.d.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego jako gruntu wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, wydzielonego liniami rozgraniczającymi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oficjalności, dopuszczanie wszelkich dowodów przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia niezbędnych dowodów.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w przypadku wymagania wiadomości specjalnych.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 173 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniesienie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 4 § 1e
Informacje zawarte w mapie zasadniczej.
Dz.U. 2022 poz 2000
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a.) poprzez: (i) brak ustalenia przebiegu linii granicznych i przestrzennych pasa drogowego; (ii) brak ustalenia czy reklama zajmowała jego przestrzeń; (iii) brak ustalenia jaka powierzchnia pasa została zajęta; (iv) pominięcie opinii biegłego geodety.
Godne uwagi sformułowania
Pas drogowy stanowi zatem "obiekt trójwymiarowy, korzystający z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej, ale zawsze w granicach niezbędnych dla właściwego funkcjonowania ruchu związanego z jego prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą". W sytuacji więc, gdy budynek przylega do chodnika, który jest częścią drogi dzielącą ten budynek od innych obiektów, urządzeń i jezdni, jest oczywiste, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie (inaczej obrysie lub froncie) tego budynku i wszystko co jest poza tą ścianą (obrysem lub frontem) budynku wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem, należy uznać za umieszczone w pasie drogowym. Pas drogowy nie może być w swoich granicach kształtowany przez elementy architektoniczne budynków np. gzymsy, attyki, balkony, schody itp. Wszystkie te elementy, jeżeli istnieją, a budynek jest położony w granicy (przy granicy) pasa drogowego, to wkraczają w przestrzeń pasa drogowego, a nie kształtują granic tej przestrzeni, a więc pasa drogowego.
Skład orzekający
Mirosław Trzecki
przewodniczący
Gabriela Jyż
członek
Marek Leszczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie granic pasa drogowego na podstawie mapy zasadniczej, interpretacja pojęcia pasa drogowego jako obiektu trójwymiarowego, kwestia wpływu elementów architektonicznych budynków na granice pasa drogowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego umieszczenia reklamy na elewacji budynku przylegającego do pasa drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o drogach publicznych i postępowaniu administracyjnym w kontekście umieszczania reklam. Choć nie jest przełomowa, zawiera istotne dla praktyków interpretacje dotyczące granic pasa drogowego i dowodów.
“Reklama na ścianie budynku – czy na pewno zajmujesz pas drogowy?”
Dane finansowe
WPS: 17 335,24 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 288/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Gabriela Jyż Marek Leszczyński /sprawozdawca/ Mirosław Trzecki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane) Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane VI SA/Wa 314/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-09-10 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 314/20 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. nr KOC/4561/Dr/19 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 314/20, oddalił skargę S. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO, organ) z dnia 28 listopada 2019 r., nr KOC/4561/Dr/19, w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi wojewódzkiej [...], w okresie od 17 kwietnia 2019 r. - 20 maja 2019 r., poprzez umieszczenie w nim reklamy o treści "[...]", w kwocie 17.335,24 zł, wynikającej z iloczynu zajętej powierzchni 13,78 m2, 34 dni zajęcia terenu i ustalonej opłaty w wysokości 3,70 zł/m2 dziennie, powiększonej 10-krotnie. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiodła spółka, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji, w sytuacji gdy organ naruszył art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. poprzez: (i) brak ustalenia przebiegu linii granicznych i przestrzennych pasa drogowego; (ii) brak ustalenia czy należąca do skarżącej reklama zajmowała jego przestrzeń; (iii) brak ustalenia jaka powierzchnia pasa została zajęta przez reklamę; (iv) pominięcie opinii biegłego geodety w zakresie ustalenia linii granicznych pasa drogowego, wykonania pomiaru powierzchni reklamy oraz wyznaczenia zajęcia pasa drogowego w odpowiedniej skali na mapie zasadniczej obejmującej odcinek pasa drogowego z reklamą z zaznaczeniem miejsca umieszczenia reklamy z załączonym do opinii wypisem i wyrysem z ewidencji gruntów dotyczącej działki zajętego pasa drogowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ wydał decyzję o nałożeniu sankcji administracyjnej na podstawie materiału dowodowego niewystarczającego do uznania, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego przez sporną reklamę. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r., nr KOC/4561/Dr/19, przez Naczelny Sąd Administracyjny, odpowiednio do art. 188 p.p.s.a., zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (por. m.in. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15). Należy też podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 16/13 i 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. W rozpoznawanej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną tylko na jednej podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania. W ramach tego zarzutu zarzuciła naruszenie przepisów art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. Sformułowanie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów pozwala na ich łączne rozpoznanie. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji SKO w Warszawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego stwierdził, że decyzja ta oraz decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 13 czerwca 2019 r. są zgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi. Natomiast zdaniem skarżącej, o braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku oraz obu wymienionych decyzji należało wnioskować przede wszystkim na tej podstawie, że nie ustalono przebiegu linii granicznych i przestrzennych pasa drogowego oraz, czy należąca do skarżącej reklama zajmowała jego przestrzeń. Ponadto zarzucono, że nie ustalono jaka powierzchnia pasa drogowego została zajęta przez reklamę, a do tego wymagana była opinia biegłego geodety. Stąd zdaniem skarżącej rozstrzygnięto sprawę na podstawie materiału dowodowego niewystarczającego do uznania, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego przez sporną reklamę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zarzuty kasacyjne są niezasadne. Wskazany w ramach omawianych zarzutów wzorzec kontroli – przepis art. 7 k.p.a. – określa zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Dopełniający tę regulację art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z kolei z art. 84 § 1 k.p.a. wynika, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Mając na uwadze powyższe zasady, stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy rozpatrzyły sprawę w sposób wszechstronny i wyczerpujący, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przez co nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji. Ustalenia te zostały przez organ odwoławczy należycie rozważone, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazać w tym względzie należy, że oparcie przeprowadzonych w sprawie ustaleń na dowodach w postaci protokołu kontroli pasa drogowego, fotografii, uwierzytelnionego wydruku z mapy zasadniczej ze wskazaną granicą pasa drogowego drogi i z zaznaczonym miejscem usytuowania reklamy, wypisu i wyrysu z rejestru gruntów oraz książki drogi, nie mogło być uznane za niewystarczające. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne jest stanowisko skarżącej, że niekompletność materiału dowodowego w sprawie ma wynikać z braku operatu geodezyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę, który wskazywałby na mapie zasadniczej dokładne położenie reklamy względem granicy działki oraz część zajętego pasa drogowego. Uznana przez organy w niniejszej sprawie za wiarygodną i wystarczającą dla celów ustalenia przebiegu granicy pasa drogowego kopia mapy zasadniczej (wydruk w skali 1:500), stanowi prawem przewidziany dokument urzędowy. Mapa zasadnicza jest bowiem standardowym opracowaniem kartograficznym, zawierającym informacje o przestrzennym usytuowaniu punktów osnowy geodezyjnej – m.in. działek ewidencyjnych i budynków, przy czym dane w niej ujęte odpowiadają stanowi ewidencyjnemu (art. 4 ust. 1e ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne; Dz.U. z 2021 r., poz. 1990). Jest więc oczywiste, że kopia takiej mapy odzwierciedla dane dotyczące punktów osnowy geodezyjnej działek ewidencyjnych, co miało znaczenie w rozpoznawanej sprawie w zakresie koniecznym dla ustalenia przebiegu pasa drogowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dopuszczały przy tym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Szeroka formuła postępowania dowodowego wyklucza możliwość stosowania formalnej teorii dowodowej, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą określonego środka dowodowego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 2664/21). Przedstawiony pogląd nie stoi przy tym w sprzeczności z możliwością dopuszczenia dowodu w postaci opinii biegłego geodety (czy też odrębnego opracowania geodezyjnego), jednakże taka decyzja organu prowadzącego postępowanie uzależnione jest od wystąpienia rzeczywistej potrzeby wyeliminowania wątpliwości co do stanu faktycznego – istniejącej w świetle innych dowodów (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1165/21). W rozpatrywanej sprawie wątpliwości takie nie wystąpiły, albowiem – jak ustaliły to organy – omawiany nośnik reklamowy usytuowany były na zewnętrznej ścianie budynku (elewacji), której płaszczyzna pionowa stanowiła linię graniczną nieruchomości – a w konsekwencji granicę pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068; dalej: u.d.p.). Ustalenia organów co do usytuowania nośnika reklamowego w granicy pasa drogowego są jednoznaczne i spójne, znajdując potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, w tym protokołach z kontroli pasa drogowego, wypisie wraz z wyrysem z rejestru gruntów, wydruku z mapy zasadniczej z naniesionymi liniami oznaczającymi granice pasa drogowego i miejsca usytuowania reklamy, jak też dokumentacją fotograficzną. Na mapie zasadniczej oznaczono przebieg pasa drogowego oraz posadowienie nośnika reklamowego. Przy czym podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku skarżącej zawartemu w skardze kasacyjnej, pas ten obejmuje działkę przylegającą do nieruchomości zabudowanej budynkiem posadowionym w granicy nieruchomości. W takiej sytuacji granicę pasa drogowego wytycza przebieg linii rozgraniczających grunt (art. 4 pkt 1 u.d.p.) – wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią. W sytuacji więc, gdy budynek przylega do chodnika, który jest częścią drogi dzielącą ten budynek od innych obiektów, urządzeń i jezdni, jest oczywiste, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie (inaczej obrysie lub froncie) tego budynku i wszystko co jest poza tą ścianą (obrysem lub frontem) budynku wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem, należy uznać za umieszczone w pasie drogowym. Niezasadny jest też zarzut odnośnie tego, że w sprawie nie zbadano zasięgu nad powierzchnią pasa drogowego w celu ustalenia, gdzie pas drogowy się kończy, a tym samym czy umieszczone na budynku oznaczenie restauracji skarżącej wchodzi faktycznie w przestrzeń pasa drogowego. Jak już bowiem wskazano, zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy – to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Pas drogowy stanowi zatem "obiekt trójwymiarowy, korzystający z niezbędnego uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej, ale zawsze w granicach niezbędnych dla właściwego funkcjonowania ruchu związanego z jego prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą" (por. W. Podhorecki, Ustawa o drogach publicznych. Orzecznictwo. Akty wykonawcze. Wzory dokumentów, wyd. 2, Warszawa 2013, s. 36; oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 86/19). Granice pasa drogowego w zakresie przestrzeni "nad" i powierzchni "pod" należy wyznaczać z uwzględnieniem obiektów i urządzeń służących "realizacji celów związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także zarządzania drogą" (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2009 r., II GSK 614/08 oraz wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1803/12). W stanie faktycznym sprawy, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności materiału zdjęciowego, przedmiotowa reklama znajduje się na wysokości znaków drogowych, a zatem w przestrzeni przeznaczonej dla obiektów i urządzeń służących realizacji celów związanych z zarządzaniem drogą. Przy czym nieuzasadnione jest stanowisko skarżącej, że niedozwolona jest tylko taka reklama, która koliduje z obiektami i urządzeniami służącymi zarządzaniu drogą i ogranicza korzystanie z pasa drogowego, w tym taka, która zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego albo pieszego. Dla uznania bowiem, że obiekt zajmuje pas drogowy nie jest konieczne ustalenie, że koliduje on z obiektami budowlanymi i urządzeniami technicznymi związanymi z zabezpieczeniem i obsługą ruchu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt II GSK 828/20). Jako niezasadny należy także uznać zarzut, że w sprawie nie ustalono, czy ze względu na zróżnicowaną (pofałdowaną) zabudowę [...], za restauracją skarżącej znajduje się wystająca w kierunku ulicy część budynku, a ponad głębokość przedmiotowej reklamy może wystawać znajdujący się ponad dachem budynku gzyms. W tej mierze wyjaśnić należy, że pas drogowy nie może być w swoich granicach kształtowany przez elementy architektoniczne budynków np. gzymsy, attyki, balkony, schody itp. Wszystkie te elementy, jeżeli istnieją, a budynek jest położony w granicy (przy granicy) pasa drogowego, to wkraczają w przestrzeń pasa drogowego, a nie kształtują granic tej przestrzeni, a więc pasa drogowego. Zatem dla ustalenia granic przestrzennych pasa drogowego nie mogą mieć znaczenia zasady przyjęte w prawie dotyczącym ewidencji gruntów i budynków związane z wykazywaniem sposobu zagospodarowania działek na użytek ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1830/21. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI