Orzeczenie · 2025-07-15

II GSK 2853/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-07-15

NSAtransportoweWysokansa

transport drogowysystem SENTkara pieniężnakontrola celno-skarbowamiejsce kontroliustawa SENTodpadyprzewóz towarówzasada proporcjonalności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nakładającą karę pieniężną. Kara została nałożona za niewykonanie obowiązków w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT), polegające na nieprzedstawieniu pojazdu do kontroli w wyznaczonym przez organ miejscu. Spółka zarzucała WSA błędną wykładnię przepisów dotyczących wyznaczenia miejsca kontroli oraz naruszenie zasady proporcjonalności przy wymiarze kary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'oddziału urzędu celno-skarbowego' należy rozumieć szerzej niż tylko fizyczną siedzibę, uwzględniając jego zasięg terytorialny i funkcjonalność. Wskazane przez organ miejsce kontroli (parking przy przejściu granicznym) zostało uznane za racjonalne i zgodne z art. 12a ust. 3 ustawy SENT. NSA podkreślił, że kary w systemie SENT mają charakter prewencyjny i służą walce z szarą strefą oraz uszczupleniami podatkowymi, a nie mają charakteru fiskalnego. Sąd uznał, że niewywiązanie się z obowiązku przedstawienia pojazdu do kontroli stanowiło poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy, a wymierzona kara nie była nadmierna w stosunku do celu. W związku z tym, odmowa odstąpienia od nałożenia kary ze względu na interes publiczny była uzasadniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "oddział urzędu celno-skarbowego" w kontekście ustawy SENT, zasada proporcjonalności przy wymiarze kar administracyjnych, cele i charakter kar w systemie SENT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem SENT i transportem towarów wrażliwych. Interpretacja pojęcia "oddział" może być różnie stosowana w innych kontekstach prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy miejsce wyznaczone do kontroli przez organ celno-skarbowy, znajdujące się poza fizyczną siedzibą oddziału, może być uznane za "oddział urzędu celno-skarbowego zlokalizowany najbliżej miejsca zakończenia przewozu" w rozumieniu art. 12a ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pojęcie "oddziału urzędu celno-skarbowego" należy rozpatrywać w kategoriach jego siedziby oraz zasięgu terytorialnego, a nie wyłącznie fizycznej struktury. Miejsce kontroli na parkingu przy przejściu granicznym, mieszczące się w zasięgu terytorialnym działania urzędu, jest racjonalnym wyborem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja "oddziału" jako wyłącznie fizycznej siedziby jest zbyt wąska. Należy uwzględnić funkcjonalne istnienie oddziału w strukturze organu i jego zasięg terytorialny. Wyznaczone miejsce kontroli było racjonalne, zapewniało bezpieczeństwo i było zgodne z celem ustawy.

Czy nałożenie kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie pojazdu do kontroli, w sytuacji gdy miejsce kontroli mogło być wadliwie wyznaczone, narusza zasadę proporcjonalności i interes publiczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie kary było zasadne, a odmowa odstąpienia od jej nałożenia ze względu na interes publiczny była prawidłowa. Kara ma charakter prewencyjny, a nie fiskalny, a niewykonanie obowiązku kontroli stanowi poważne naruszenie celów ustawy SENT.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kary w systemie SENT mają charakter prewencyjny i służą walce z szarą strefą. Niewywiązanie się z obowiązku przedstawienia pojazdu do kontroli uniemożliwia realizację celów ustawy. Kara nie była nadmierna w stosunku do celu, a spółka miała już wcześniejsze naruszenia, co wykluczało zastosowanie ulgi ze względu na interes publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną M. Sp. z o.o. w O.

Przepisy (14)

Główne

ustawa SENT art. 12a § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przepis określa obowiązek przedstawienia środka transportu do kontroli w wyznaczonym miejscu i czasie, jeśli przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Miejsce kontroli może być miejscem dostarczenia towaru lub oddziałem celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu.

ustawa SENT art. 22 § ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 3

Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przepis określa wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w systemie SENT oraz możliwość odstąpienia od jej nałożenia ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 67a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 67b

Ustawa Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności.

Prawo przedsiębiorców art. 11 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Prawo przedsiębiorców art. 12

Ustawa Prawo przedsiębiorców

p.p.s.a. art. 151