II GSK 285/06

II GSK 285/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący/
Jan Grabowski
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 730/05 - Wyrok WSA w Lublinie z 2006-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie Jan Grabowski NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Lu 730/05 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia 10 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z budżetu Unii Europejskiej 1. Oddala skargę kasacyjną, 2. Przyznaje radcy prawnemu M. B. wynagrodzenie w wysokości 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmujące również należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, płatne ze środków Skarbu Państwa (Naczelny Sąd Administracyjny).
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 730/05 oddalił skargę W. S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia 10 czerwca 2005 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia 4 kwietnia 2005 r. odmawiającą W. S. przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W motywach orzeczenie organ odwoławczy wskazał, że W. S. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na 2004 rok, w którym zadeklarował 6 działek ewidencyjnych położonych w powiecie p., gmina D., obręb L. o numerach: [...]. W toku postępowania ustalono, iż z wnioskami o przyznanie płatności obszarowych dla gruntów objętych wnioskiem skarżącego wystąpili: J. R. /gruntu o numerze działek [...] /, W. S. /działki o nr [...]/ i S. D. /działki o numerze [...] /. Dla uzasadnienia swego żądania W. S. przedstawił umowę dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 12 października 1992 r. w L. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa na okres 12 lat wraz z protokołem przekazania nieruchomości będących przedmiotem umowy, wypis z rejestru gruntów z dnia 27 lipca 1992 r., jak również pisemne oświadczenia świadków stwierdzające, iż użytkował grunty rolne położone w powiecie P., gmina D., obręb L.-P., jednocześnie nieprecyzujące, na jakich działkach ewidencyjnych prowadzona była działalność rolnicza.
Z kolei W. S. jako potwierdzenie faktu użytkowania działek o nr [...] przedstawił kopie aktów notarialnych - Rep. A nr [...]r. oraz Rep. A nr [...]r., z których wynika, iż w 2002 r. nieruchomości te nabył od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Do akt sprawy złożył również pisemne oświadczenie świadków potwierdzające, iż jest właścicielem i jednocześnie użytkownikiem spornych gruntów.
Natomiast S. D. fakt użytkowania działek o numerach [...] wykazał umową dzierżawy zawartą dnia 1 stycznia 2003 r. z ich właścicielem oraz pisemnymi oświadczeniami świadków potwierdzającymi użytkowanie przez dzierżawcę wskazanych gruntów rolnych. J. R. dane zawarte we wniosku potwierdził przedkładając kopię aktu notarialnego Rep. A nr [...], z którego wynika, iż od dnia 21 stycznia 2002 r. jest właścicielem i posiadaczem działek o numerach [...], a także pisemnymi oświadczenia świadków dotyczącymi użytkowania przez niego przedmiotowych działek.
W czasie postępowania toczącego się przed organem I instancji dopuszczono dowód w postaci zeznań świadków zawnioskowanych przez W. S., - J. D., M. G. oraz A. R.. Świadek A. R. stwierdził, iż nie posiada wiedzy na okoliczność użytkowania przez stronę gruntów rolnych. Świadek J. D. w swych zeznaniach również nie potwierdził faktu użytkowania przedmiotowych działek przez skarżącego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż widział go przejeżdżającego z siewnikiem przez działkę nr 26 wiosną 2004 r. Jedynie świadek M. G. stanowczo potwierdził fakt użytkowania działek ewidencyjnych o nr [...] przez skarżącego. Jednakże nie potrafił określić upraw prowadzonych na przedmiotowych działkach, ani określić osób wykonujących tam prace. Przesłuchano również osoby wskazane przez J. R., W. S. i S. D. i świadkowie ci w sposób stanowczy i niebudzący wątpliwości potwierdzili, iż użytkownikiem faktycznym działek o nr [...] jest J. R., działek o nr [...], S. D., a działek o nr [...], S. S. Wobec takich ustaleń organ przyjął, iż wszystkie działki zadeklarowane do płatności przez W. S. w rzeczywistości użytkowane są przez innych producentów rolnych. Wnioskodawca przestawił umowę dzierżawy obejmującą przedmiotowe działki ewidencyjne wraz z protokołem ich przekazania z 1992 r., mającą potwierdzić posiadanie i jednocześnie prawo do ubiegania się o przyznanie dopłat bezpośrednich. Jednakże jak wynika z pisma [...] Agencji Nieruchomości Rolnych - Oddział Terenowy w L., przedmiotowa umowa dzierżawy gruntów rolnych została rozwiązana z dniem 2 stycznia 1996 r.
Tym, samym w wyniku kontroli administracyjnej wniosku oraz przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż podane przez skarżącego działki nie mogą być uznane jako uprawnione do płatności, gdyż faktycznymi ich użytkownikami są inni producenci rolni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zgodził się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji i przyjął, że podane przez W. S. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 działki gruntów o nr [...] nie były w tym czasie w jego posiadaniu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe działki zostały oddane w posiadanie W. S. na mocy umowy dzierżawy zawartej w dniu 12 października 1992 r. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z informacji Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 29 września 2004 r. wynika natomiast, że umowa dzierżawy w dniu 2 stycznia 1996 r. została zmieniona w ten sposób, że część działek o łącznej powierzchni 154,25 ha została przekazana J. D., a część - o powierzchni 328,51 ha skarżącemu, (przy czym w skład tych działek nie wchodzą sporne grunty). Umowa z J. D. została rozwiązana 20 marca 2000 r., a z W. S. w dniu 28 lutego 2002 r. Wynika z tego, że skarżący już od dnia 2 stycznia 1996 r. nie miał żadnego tytułu prawnego do przedmiotowych gruntów, a od 20 marca 2000 r. Agencja miała prawo nimi rozporządzać. Aktami notarialnymi z dnia 27 lutego 2002 r. działki nr [...] zostały sprzedane małżeństwu W. i E. S.; aktem notarialnym z dnia 25 stycznia 2002 r. działki nr [...] zostały sprzedane M. G. i J. R.; aktem notarialnym z dnia 25 stycznia 2002 r. działki nr [...] zostały sprzedane M. K., który następnie wydzierżawił te działki umową dnia 1 stycznia 2003 r. S. D. Wskazane akty notarialne zawierają przy tym stwierdzenia, że w dniach ich zawarcia nastąpi wydanie nieruchomości nabywcom. Tym samym, w braku jakichkolwiek okoliczności świadczących o utrzymywaniu się w posiadaniu spornych działek przez skarżącego, Sąd uznał, że już w tym okresie nie posiadał on ich, a w konsekwencji nie mogą one stanowić podstawy przyznania płatności obszarowych.
Zdaniem Sądu, organy administracji orzekające w tej sprawie w sposób prawidłowy, logiczny i zgodny z regułami postępowania dowodowego określonymi w k.p.a. ustaliły stan faktyczny, który był podstawą faktyczną decyzji i wyciągnęły z tego stanu faktycznego wnioski prawne, stosując prawidłowo powołane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa i dlatego oddalił skargę jako bezzasadną .
W skardze kasacyjnej W. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości i domagał się jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu.
Wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., oraz art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi i pomięcie przez Sąd, że decyzja wydana przez organ administracji spełniała przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3) k.p.a.;
2/ art. 145 § 1 pkt 1) lit. b, oraz z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a., w związku z art.145 § 2 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi i pomięciu przez Sąd, że postępowanie administracyjne przeprowadzono z pominięciem wszystkich stron postępowania, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie;
3/ art. 145 § 1 pkt 1) lit. c, oraz art. 7 i art. 71 § 1 k.p.a., w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi i pomięciu przez Sąd, że decyzję wydano bez podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. czy i kiedy doszło do przeniesienia posiadania gruntów dzierżawionych od 1992 r., przez skarżącego, czy nastąpiło to już 2004 r., albo czy w 2004 r. miało miejsce
współposiadanie spornych działek rolnych.
W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych podniesiono, że w przedmiotowej sprawie powinny zostać wydane 3 decyzje z udziałem wszystkich osób mających interes prawny w sprawie, tj. odpowiednio, odnośnie płatności dotyczących działek o numerach [...] stroną postępowania powinni być J. R. i W. S. Odnośnie płatności dotyczących działek nr [...] W. S. i W. S., oraz płatności dotyczących działek nr [...] S. D. i skarżący.
Stanowisko skarżącego uzasadnił tym, że płatności bezpośrednie są związane z działkami tj. dotyczą jednego i tego samego przedmiotu postępowania, a przyznanie płatności jednej osobie wykluczyło przyznanie płatności do gruntu innej osobie. Dlatego, decyzja skierowana do skarżącego powinna zostać uznana przez Sąd za nieważną, gdyż sprawa została rozstrzygnięta wcześniej ostatecznie decyzjami o przyznaniu płatności obszarowych na 2004 r., co do tych działek, a skierowanych do: W. S., J. R. i S. D. O tym czy występuje zjawisko wielości stron w jednej sprawie decyduje przede wszystkim kryterium wpływu ukształtowania sytuacji prawnej jednego podmiotu na sytuację innego. Postępowanie w jednej sprawie administracyjnej zawsze kończy się wydaniem jednej decyzji i ma to znaczenie szczególnie przy wniesieniu przez jedną ze stron środka zaskarżenia.
Uzasadniając kolejny zarzut strona skarżąca podniosła, że postępowania administracyjne należało prowadzić z udziałem wszystkich osób mających interes prawny tj. oprócz skarżącego z udziałem: J. R., W. S. i S. D. Prowadzenie przez organ administracji postępowania i wydanie decyzji z pominięciem wszystkich stron postępowania, powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, wobec przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania w sprawie.
Ponadto, z treści akt sprawy wynika, że protokołem z dnia 7 października 1992 r. (k. 186), doszło do przeniesienia posiadania spornych nieruchomości rolnych skarżącemu. Jednak z akt sprawy nie wynika, aby podobnie udokumentowano przeniesie posiadania tych działek "po rozwiązaniu umowy dzierżawy". Analiza akt prowadzi do wniosku, że zebrana w sprawie dokumentacja niewyklucza współposiadania przez skarżącego i inne osoby gruntów rolnych (działki nr [...]) położonych w gminie D. Dlatego w ocenie pełnomocnika skarżącego, w trakcie postępowania dowodowego przyjęto błędną tezę, że w przedmiotowej sprawie możliwe jest jedynie faktyczne posiadanie działki przez jedną osobę a to uchybienia stanowiło naruszenie przepisów powołanych w trzecim zarzucie skargo kasacyjnej
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami rozdziału 1 Działu IV p.p.s.a. obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej . Zasada ta, wynikająca z treści art. 183 § 1 p.p.s.a., oznacza iż to podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia determinują zakres jego kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny, poza wypadkami nieważności postępowania, która w tej sprawie nie występuje, nie może z urzędu kontrolować orzeczenia w celu ustalenie innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego I instancji.
Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenie przepisów postępowania, a zatem na ustawowej podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Przed odniesieniem się jednak do poszczególnych zarzutów niezbędnym jest wyjaśnienie, iż przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd I instancji była decyzja administracyjna wydana w oparciu o przepisy art. 5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, poz. 2273 ze zm./, zwanej dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich /Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm./, zwanym dalej rozporządzeniem. Odmawiając skarżącemu przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 r., organ I instancji w decyzji z dnia 4 kwietnia 2005 r., prawidłowo powołał przepisy zarówno ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich jak i § 6 ust.1 w związku z § 2 rozporządzenia. Stosownie do art. 5 ust.2 przywołanej ustawy, pomoc w zakresie m.in. wspierania działalności rolniczej na obszarach wiejskich o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Z kolei § 2 ust.1 rozporządzenia stanowi, ze płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art.14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia /Dz.Urz. WE L 160 z 26.06. 1999 r. z późn. zm./ oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosi co najmniej hektar.
Omawiane rozporządzenia zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie, z którą przyznano kompetencje Radzie Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia m.in. szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymania, zawieszania, zwracania pomocy finansowej na działanie objęte planem przyjętym przez Komisję Europejską.
Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż przyznanie płatności ONW odbywa się w postępowaniu administracyjnym, w którym właściwy organ decyzją administracyjną rozstrzyga, czy ubiegający się o nie podmiot jest producentem rolnym spełniającym określone w § 2 ust.1 rozporządzenia przesłanki, uprawniające do otrzymania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Istotnym dla dalszych rozważań jest także to, że płatność ONW jest przyznawana na wniosek producenta rolnego / § 6 ust.2 rozporządzenia/.
Tymczasem w skardze kasacyjnej zaprezentowano zupełnie odmienny pogląd odnoszący się do istoty postępowania w przedmiocie przyznania płatności ONW. Według autora skargi kasacyjnej ponieważ płatności związane są z "działkami" to przedmiotem tego postępowania są te działki. Wychodząc z takiego założenia strona skarżąca uważa, że skoro w sprawie już zapadły ostateczne decyzje przyznające płatności ONW innym producentom rolnym, co do gruntów objętych wnioskiem skarżącego, to późniejsza decyzja skierowana do niego obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W świetle przytoczonych przez Naczelny Sąd Administracyjny argumentów, zarzut ten należy uznać za nieusprawiedliwiony. Jak już bowiem wcześniej wskazano przedmiotem sprawy administracyjnej wszczętej na wniosek strony jest ustalenie, czy ubiegający się o płatności ONW jest producentem rolnym spełniającym warunki do ich przyznania .
Z tych samych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, opierający się również na koncepcji wielości stron postępowania w przedmiocie przyznania płatności ONW. W tym zarzucie podniesiono, iż wadliwość orzeczenia polega na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd, że postępowanie administracyjne nie przeprowadzono z udziałem wszystkich stron postępowania. Odnosząc się do tego zarzutu dodatkowo stwierdzić należy, iż Sąd I instancji oceniał legalność decyzji wydanej na wniosek skarżącego, a zatem w postępowaniu administracyjnym skarżący był stroną tegoż postępowania. Wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145, § 1 pkt 4 k.p.a. może żądać tylko strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu /art. 147 k.p.a./. Niezależnie zatem od wywodów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących przedmiotu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW omawiany zarzut byłby nieusprawiedliwiony także z przyczyn określonych w art.147 k.p.a.
Ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej obejmuje naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. /wskazanego w petitum skargi jako art. 71, ale w jej uzasadnieniu jako art.77/ poprzez aprobowanie zaniechania ustalenia czy i kiedy doszło do przeniesienia posiadania gruntów dzierżawionych od 1992 r. przez skarżącego, czy nastąpiło to już w 2004 r., albo czy w 2004 r. miało miejsce współposiadanie spornych działek rolnych. Zważyć, więc trzeba, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przyjął, iż okoliczności te zostały ustalone i wskazał datę wydania nieruchomości nowym nabywcom. I tak w stosunku do działek o numerach 26 i 109 nastąpiło to w dniu 27 lutego 2002 r., o numerach 23 i 24/1 w dniu 25 stycznia 2002 r., a działki o numerach 113 i 116 zostały wydane nabywcy w dniu 1 stycznia 2003 r. Przywołane przez Sąd daty to daty zawarcia aktów notarialnych sprzedaży nieruchomości, a w każdym z tych aktów jest zawarte stwierdzenia , że w dniu ich zawarcia nastąpi wydanie nieruchomości nabywcom. Z tych zapisów Sąd I instancji wyprowadził wniosek, iż już w dacie zawierania poszczególnych aktów notarialnych skarżący nie posiadał spornych gruntów, gdyż dysponowała nimi Agencja Własności Rolnej Skarby Państwa. W tym stanie rzeczy nie można podzielić zarzutu strony skarżącej, iż w sprawie nie wyjaśniono istotnej dla sprawy okoliczności dotyczącej roku 2004 r., a o płatności za ten rok ubiegał się skarżący. Natomiast nieustalenie daty, w której przed zawarciem kolejnych umów notarialnych pomiędzy Agencja a ich nabywcami, skarżący utracił posiadanie gruntów, nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy wszystkie wymienione umowy zostały zawarte przed 2004 r.. Zaniechanie określenie daty, w której nastąpiła utrata posiadania gruntów przez skarżącego nie stanowiło naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., gdyż przepis ten odnosi się do takiego naruszenia przepisów postępowania , które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też i ten zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zasądzenie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej nastąpiło na podstawie art. 250 p.p.s.a oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./.
-----------------------
4