Orzeczenie · 2023-12-05

II GSK 281/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-05
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotnesamorząd lekarskiinterpretacja indywidualnaprawo przedsiębiorcówstrona postępowaniaodmowa wszczęcia postępowaniaNaczelny Sąd AdministracyjnyWojewódzki Sąd AdministracyjnyNFZ

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Prezesa NFZ o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej. Okręgowa Izba Lekarska w Krakowie zwróciła się o interpretację, czy świadczenie finansowe wypłacane w formie zryczałtowanej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Prezes NFZ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Izba nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. WSA uznał tę odmowę za przedwczesną, wskazując, że status Izby jako strony wymagał analizy w toku postępowania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalna, ale tylko gdy brak statusu strony jest oczywisty. W tej sprawie, kwestia, czy samorząd zawodowy prowadzi działalność gospodarczą i tym samym posiada status przedsiębiorcy, wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, analizy stanu faktycznego i prawnego, a nie rozstrzygnięcia na wstępnym etapie. Dlatego NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej z powodu nieoczywistego statusu strony jest niedopuszczalna i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej na gruncie Prawa przedsiębiorców i K.p.a. Może mieć szersze zastosowanie do innych sytuacji, gdzie organ odmawia wszczęcia postępowania bez należytej analizy statusu strony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, jeśli status wnioskodawcy jako przedsiębiorcy nie jest oczywisty i wymaga analizy prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli status strony (przedsiębiorcy) nie jest oczywisty i wymaga dodatkowej analizy prawnej oraz ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Kwestia, czy samorząd zawodowy prowadzi działalność gospodarczą i posiada status przedsiębiorcy, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie rozstrzygnięcia na wstępnym etapie. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a K.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak statusu strony jest bezsporny.

Czy Okręgowa Izba Lekarska, zarządzająca majątkiem i działalnością gospodarczą izb lekarskich, może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu Prawa przedsiębiorców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Status przedsiębiorcy dla samorządu zawodowego wymaga ustalenia, czy wykonuje on działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców, co z kolei wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

Definicja działalności gospodarczej zawarta w Prawie przedsiębiorców (zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły) musi być analizowana w kontekście konkretnego podmiotu. Zarządzanie majątkiem przez samorząd zawodowy nie jest automatycznie równoznaczne z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (29)

Główne

u.ś.o.z. art. 34 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

P.p. art. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

K.p.a. art. 61a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 66 § pkt 35a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 109a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 17 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 34 § ust. 16

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

P.p. art. 7

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 17

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 61

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 61a

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 75

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 105

Ustawa Prawo przedsiębiorców

K.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.i.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 5

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 3 § ust. 2

Ustawa o izbach lekarskich

Konst. RP art. 17 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Status strony (przedsiębiorcy) w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej nie był oczywisty i wymagał analizy prawnej oraz ustaleń faktycznych, co uniemożliwiało odmowę wszczęcia postępowania na wstępnym etapie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Prezesa NFZ dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 P.p.) oraz przepisów postępowania (art. 61a K.p.a.) w związku z uchyleniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa braku statusu strony nie była bowiem w tym postępowaniu oczywista, wymagała dodatkowej analizy prawnej, możliwości wypowiedzenia się skarżącej odnośnie swojego statusu, której to możliwości jej organ odmówił. • Organ nie ma bowiem uprawnienia na etapie wstępnym do weryfikowania legitymacji procesowej wnioskodawcy w oparciu o analizę stanu prawnego w sytuacji, gdy jednocześnie wnioskodawca nie ma procesowej możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności istotnych dla ustalenia jego interesu prawnego. • W myśl regulacji art. 34 ust. 1 i ust. 5 P.p. wydanie interpretacji indywidualnej następuje na wniosek przedsiębiorcy... • W konsekwencji organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać, czy wnoszący podanie (wnioskodawca) jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. • Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w przypadku, gdy wnoszący podanie powołuje się na swój interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu jednostce wnoszącej podanie prawa do czynnego udziału.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej z powodu nieoczywistego statusu strony jest niedopuszczalna i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej na gruncie Prawa przedsiębiorców i K.p.a. Może mieć szersze zastosowanie do innych sytuacji, gdzie organ odmawia wszczęcia postępowania bez należytej analizy statusu strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej i granic działania organów administracji. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Czy organ może z góry odrzucić Twój wniosek o interpretację? NSA wyjaśnia granice odmowy wszczęcia postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst