II GSK 28/23

II GSK 28/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący/
Marek Krawczak
Patrycja Joanna Suwaj /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 416/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 191 , art. 233 § 1 pkt 1 , art. 91
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2018 poz 165
art. 3, art. 23a, art. 89 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Jolanta Dominiak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 416/22 w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr 1001-IOA.4246.5.2022.5.AD w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. T.na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 października 2022 r., (sygn. akt III SA/Łd 416/22) oddalił skargę D. T. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona"), na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2022 r. numer 1001-IOA.4246.5.2022.5.AD
w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:
1. W dniu 16 marca 2018 r. funkcjonariusze Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi przeprowadzili czynności procesowe z zakresu urządzania gier hazardowych w monitorowanym lokalu przy ul. (...) w (...) (róg ul. (...)).
W lokalu stwierdzono 6 automatów o nazwach: (...)bez numeru, (...)numer (...), (...)bez numeru, (...)numer (...), (...)bez numeru, (...)bez numeru. Na wszystkich automatach przeprowadzono eksperymenty procesowe (gry kontrolne), które wykazały ich hazardowy charakter. Lokal obsługiwał K.M. (dalej przywoływany jako: "obsługujący").
W trakcie przeprowadzonych eksperymentów procesowych na żadnym z urządzeń nie padła wygrana, jednak gry miały charakter losowy i toczyły się o wygrane pieniężne, bowiem obsługujący lokal zeznał, że wygrane wypłacał z pieniędzy znajdujących się na ten cel w lokalu. Pracę w salonie z automatami przy ul. (...)w (...) rozpoczął 15 marca 2018 r. i jego zadanie polegało na otwieraniu drzwi klientom, wypłacaniu im wygranych z kasetki, która jest w biurze punktu, wyjmowaniu pieniędzy z automatów i wkładaniu ich do kasetki. Dodatkowo wskazał, że nie wie, kto jest właścicielem automatów i nic mu nie mówi nazwa D (...), ale nie wyklucza, że mogą być właścicielami punktu.
Organ ustalił także, że tytuł prawny do wymienionej nieruchomości posiadała Skarżąca na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego z 15 marca 2015 r. zawartej z A. N.. 1 kwietnia 2017 r. Strona wynajęła cały lokal przy ul. (...) (oznaczony numerem mieszkania 1) w (...)zagranicznej firmie S (...)S.L. Ten sam cały lokal był 31 marca 2017 r. wynajęty przez Stronę firmie G (...)Sp. z o.o. (w tym przypadku wypowiedzenie tej umowy nosi datę 30 czerwca 2017 r.). Na ww. lokal Skarżąca posiadała więc w tym samym czasie umowy najmu lokalu użytkowego wzajemnie się wykluczające, albowiem jedną zawartą z G(...)Sp. z o.o., drugą zawartą ze S(...)S.L.
Kontrolujący stwierdzili, że poczynione w dniu kontroli ustalenia pozwalają zakwalifikować urządzenia do automatów do gier hazardowych, które podlegają wymogom ustawy o grach hazardowych.
2. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi decyzją z 29 grudnia 2021 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną w łącznej wysokości 600.000 zł za urządzanie bez koncesji gier na automatach.
3. Decyzją z 14 kwietnia 2022 r. nr 1001-IOA.4246.5.2022.5.AD Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm., dalej przywoływana jako: "O.p.", "Ordynacja podatkowa"), utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
DIAS stwierdził, że gry na przedmiotowych urządzeniach wypełniają definicję automatów do gier w rozumieniu przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.g.h.", "ustawa o grach hazardowych"). Ponadto, automaty eksploatowane były w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenia nie posiadały wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz nałożonych urzędowych zamknięć. Rozstrzygnięcie w sprawie zależało przede wszystkim od ustalenia, czy istnieją przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów u.g.h., tj. w pierwszej kolejności należało ustalić, czy kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Następnie należało wykazać przesłankę podmiotową, tj. określić sprawcę deliktu administracyjnego.
Organ odwoławczy ustalił, że przeprowadzone eksperymenty wykazały, iż gry na badanych automatach posiadają element losowości, ponieważ wygrana zależy od losu, przypadku, nie zaś od zręczności, umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu gry przez grającego nie ma on wpływu na ustawienie się bębnów
w odpowiedniej konfiguracji, bowiem te zatrzymują się samoczynnie i wynik jest dla niego nieprzewidywalny.
W ocenie Organu odwoławczego, działalność prowadzona przez Stronę postępowania narusza zatem art. 3, art. 23a, art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
4. Skargę na powyższą decyzję wniosła Skarżąca zaskarżając ją w całości.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w przywoływanym na wstępie wyrokiem z dnia 12 października 2022 r. orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").
Zdaniem Sądu I instancji w sprawie trafnie ustalono, że Skarżąca była podmiotem współurządzającym gry na automatach poza kasynem gry, tj. w lokalu użytkowym mieszczącym się w Ł. przy ul. (...). Takie ustalenia prawidłowo uznane zatem zostały przez Organy za wypełniające znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. W ocenie Sądu I instancji, materiał dowodowy zgromadzony
w sprawie potwierdza ustalenia Organów. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą polegającą na pozyskiwaniu lokali i ich dalszemu podnajmowaniu, co w rezultacie miało ukryć własną działalność na automatach pod umowami wystawionymi na G(...)Sp. z o.o., W(...) Sp.
z o.o., S(...)S.L. Ujawnione w postępowaniu administracyjnym umowy wraz
z egzemplarzami przeznaczonymi dla najemcy, blankiet in blanco umowy, a także pieczęcie firmy G(...)Sp. z o.o. świadczą zdaniem WSA o tym, że ujawnione umowy najmu nie prezentowały stanu faktycznego, zostały jedynie wystawione na G(...)Sp. z o.o. w celu stworzenia pozorów, że to ta Spółka była dysponentem lokali i zajmowała się urządzaniem gier na automatach. Za wystawieniem tych umów stała Skarżąca, ponieważ to ona była w ich posiadaniu, jak i pieczęci firmowej G(...)Sp. z o.o. i imiennej prezesa tej Spółki K. P., który nie przebywa na terenie kraju, jak i z którym Skarżąca nigdy się nie spotkała. Ponadto, w dniu kontroli w okolicy lokalu funkcjonariusze Organu stwierdzili obecność męża Skarżącej oraz jej ojca, zaangażowanych w prowadzoną przez Skarżącą działalność. Ojciec Skarżącej oddalił się z miejsca kontroli na widok funkcjonariuszy.
Sąd I instancji podkreślił również, że materiał ten dał podstawę do uznania, że Skarżąca urządzała nielegalne gry hazardowe w lokalu przy ul. (...)
w Ł.. Organ trafnie wskazał, że okoliczności, na które powołuje się Skarżąca zostały udowodnione innymi dowodami i nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych, a okoliczności dotyczące spraw innego podmiotu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie i zmierzały do przedłużenia postępowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., Sąd I instancji podkreślił, że postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Wynika to z treści art. 91 u.g.h., zgodnie z którym do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Zarzuty zatem dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są niezasadne.
Zdaniem Sądu I instancji, w kontrolowanej sprawie Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a Skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. (...)
w (...) była podmiotem urządzającym gry na automatach. WSA podkreślił, że
w myśl zasady określonej w art. 191 O.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku. Organy nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (v. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 17/11). W rozpoznawanej sprawie wyciągnięte przez Organy celno-skarbowe wnioski są logiczne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie w powiązaniu z innymi dowodami. Organy dokonały również oceny dowodów przedstawionych przez Stronę. Postępowanie zostało przeprowadzone
w sposób budzący zaufanie do organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawach mających związek z prowadzonym postępowaniem i zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.
6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
A) naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
1) art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia decyzji DIAS z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr lOOl-IOA.4246.5.2022.5.AD naruszającej przepisy prawa,
2) art. 137 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej narady przez Sąd orzekający oraz brak przedstawienia wywodu własnego i logicznego rozumowania przez Sąd orzekający w zakresie rozstrzygnięcia sprawy, gdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku sprowadza się do przypisania Skarżącej urządzania gier hazardowych jedynie z faktu prowadzenia innych postępowań i na braku wykazania dowodów świadczących o faktycznym urządzeniu gier hazardowych,
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd materii do zarzutów odwołania tj. w zakresie naruszenia przez Organ II instancji:
a) art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 98 k.p.a. analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p. poprzez niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności faktycznych sprawy, a także poprzez niezapewnienie Skarżącej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz złożenia wniosków dowodowych,
b) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego, polegający na błędnym przyjęciu, że Skarżąca jest posiadaczem zależnym lokalu znajdującego się w (...) przy ul. (...), a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach, w sytuacji gdy urządzenia te nie należały do Skarżącej, Skarżąca nie była użytkownikiem, ani konserwatorem tych urządzeń, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 k.c., a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, że Skarżąca wypełniła dyspozycje art. 89 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 u.g.h., w sytuacji gdy Skarżąca była głównym najemcą lokalu, podnajmowała go zaś innemu podmiotowi, a na urządzeniach wskazani byli ich właściciele,
c) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G(...), polegający na błędnym przyjęciu, że Skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w (...)przy ul. (...)w chwili kontroli, a tym samym iż ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach,
d) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z firma G(...), prowadzące do bezzasadnego przyjęcia, iż to Skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu w chwili kontroli, podczas gdy lokal był przedmiotem dalszej umowy podnajmu, a faktycznym posiadaczem lokalu była spółka G(...).
B) naruszenie prawa materialnego;
1) art. 89 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi Skarżąca.
2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 pkt. 3 u.g.h., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi Skarżąca jako posiadacz zależny podczas gdy lokal był oddany
w dalsze posiadanie firmie G(...),
3) naruszenie prawa materialnego tj. art 6 ust. 4 u.g.h., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialności na podstawie art. 89 ustawy mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 ustawy.
Ponadto Skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Organu I instancji do wskazania czy podczas jakiejkolwiek kontroli ujawniono obecność Skarżącej w jakimkolwiek lokalu, które były przedmiotem postępowań prowadzonych przez Organ I instancji na okoliczności braku posiadania
lokali i oddania ich w posiadanie zależne osobą trzecim,
2) zobowiązanie Organu I i II instancji czy wobec spółki G(...)sp. z o.o., ul. Czarny (...)(...), prowadzone są postępowania w zakresie organizowanych gier hazardowych, ile jest taki postępowań, czy Spółka ta wynajmowała lokale jedynie od Skarżącej czy również od innych podmiotów,
o wskazanie czy wobec innych osób które wynajmowały lokale wskazanej Spółce prowadzone są postępowania i jakie,
3) zobowiązanie Organu I i II instancji o wskazanie czy dokonano przesłuchania przedstawiciela członka zarządu spółki G(...)sp. z o.o. w związku z wiedzą, że lokal był tej spółce oddane w dalszy najem, na okoliczności ustalenia czy umowa ta jest nadal obowiązująca, ustalenia kto faktycznie zajmuje lokal przy ul. (...)w chwili kontroli,
4) zwrócenie się do:
Izba Skarbowa w Białymstoku,
Izba Skarbowa w Bydgoszczy,
Izba Skarbowa w Gdańsku,
Izba Skarbowa w Katowicach,
Izba Skarbowa w Kielcach,
Izba Skarbowa w Krakowie,
Izba Skarbowa w Lublinie,
Izba Skarbowa w Olsztynie,
Izba Skarbowa w Opolu,
Izba Skarbowa w Poznaniu,
Izba Skarbowa w Rzeszowie,
Izba Skarbowa w Szczecinie,
Izba Skarbowa w Warszawie,
Izba Skarbowa we Wrocławiu,
Izba Skarbowa w Zielonej Górze,
o wskazanie, czy wobec Spółki G(...)we właściwości Izby prowadzone są postępowania o urządzenie gier hazardowych, o wskazanie czy najemcami lokali na rzecz tej spółki była Skarżąca.
- na okoliczności bezzasadności twierdzeń, iż to Skarżąca organizowała gry hazardowe i aby jej własność stanowiły automaty do gry, na okoliczności, iż Skarżąca była jedynie głównym najemcą lokali i oddawała je w posiadanie zależne innym podmiotom, faktu działania tej Spółki na terenie całego kraju, wynajmowania lokali przez wskazaną Spółkę również od innych osób, braku kierowania przez Skarżącą grupą zajmującą się urządzeniem gier hazardowych, braku związku Skarżącej ze wskazaną Spółką i osobami je reprezentującymi, braku fizycznego
i faktycznego uczestniczenia Skarżącej w działalności wskazanej spółki
i w urządzeniu gier hazardowych.
5) dopuszczenie dowodu z, zeznań świadków:
- (...)i (...), na okoliczności ustalenia kto faktycznie zajmuje lokal przy ul. (...) w chwili kontroli.
6) zobowiązanie Organu I instancji - Urzędu Celno- Skarbowego do wskazania:
- skąd Organ miał wiedzę, iż pod wskazanym adresem prowadzone są gry na rzekomych automatach,
- według ich wiedzy kto urządzał gry na rzekomych automatach,
- w jaki sposób pracownicy Organu weszli do środka pomieszczenia,
- czy pomieszczenie to było zamknięte czy otwarte,
- o której godzinie nastąpiło wejście do lokalu przez pracowników Organu,
- czy po wejściu do lokalu pracownicy wykonani dokumentację z wnętrza lokalu, jeśli nie to dlaczego niniejszego nie wykonali,
- czy do czynności wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to
dlaczego tego zaniechano,
- czy do przeprowadzenia eksperymentu wezwano właściciela, najemcę lub użytkownika lokalu, jeśli nie to dlaczego tego zaniechano,
- czy urządzenia były sprawne, czy miały zabezpieczenia, jeśli tak to jakie, jak je ominięto,
- czy wystąpiono do Prokuratury o zatwierdzenie dokonanych czynności,
- w jaki sposób zabezpieczono urządzenia, na okoliczności braku udziału Skarżącej w toku sprawy z winy organy poprzez brak informowania jej o czynnościach, na okoliczności bezprawnego działania pracowników organu.
7) dopuszczenie dowodu z pisma skarżącej z dnia 28 maja 2021 r. na fakt nieprawidłowości w prowadzonych p-ko niej postępowaniach.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
7. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
8. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
9. Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt A.2-3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 137 § 1 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).
Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i – wbrew twierdzeniom autora skargi – nie świadczy o braku samodzielności Sądu pierwszej instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).
10. Wbrew twierdzeniom Skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji odniósł się
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez Organ drugiej instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że
w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. W konsekwencji Sąd I instancji trafnie stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne.
Natomiast w stosunku do zarzutu naruszenia art. 11, art. 78, art. 80 i art. 98 k.p.a. przez nieodniesienie się do tych przepisów należało stwierdzić, że przepisy te nie zostały powołane w zarzutach skargi, więc Sąd nie miał obowiązku odnoszenia się z urzędu do tych przepisów.
11. Nie został naruszony również art. 137 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów. Przebieg narady
i głosowanie nad orzeczeniem jest tajne, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy, z zastrzeżeniem § 3, nie jest dopuszczalne. Narada obejmuje dyskusję, głosowanie nad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego argumentu, który wskazywałby na naruszenie przez Sąd I instancji tego przepisu. Nie wskazano, że narada się nie odbyła bądź też że narada nie była tajna, że nie było dyskusji lub głosowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1338/18). Tym samym zarzut naruszenia art. 137 § 1 p.p.s.a. uznać należy za bezpodstawny.
12. Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowany w pkt A.1 petitum skargi kasacyjnej.
Po pierwsze, podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisu Skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała jednostki redakcyjnej, która jej zdaniem została naruszona. Podkreślenia wymaga, że zarzucany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został podzielony na litery od a) do c). Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony
i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Nie jest też uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11).
Po drugie art. 145 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Artykuł 145 p.p.s.a. określa sposób rozstrzygnięcia sprawy i jest to tzw. przepis wynikowy, dlatego – podnosząc jego naruszenie – autor skargi kasacyjnej powinien powiązać go z konkretnymi przepisami, którym uchybił organ administracji, a których to naruszeń nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań
w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10; z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2886/12; z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1298/14; z 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 129/16).
W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez Organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd i instancji za podstawę wyrokowania, nie zostały skutecznie zakwestionowane skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawę ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była współurządzającą gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h.
13. Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie
i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. np. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17, z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16, z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazał, na podstawie jakich okoliczności uznał Skarżącą za podmiot współurządzający gry
w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Z ustaleń faktycznych wynika, że Skarżąca wynajęła lokal przy ul. (...) w (...) od A. N.. Następnie umową najmu lokal został wynajęty firmie S(...)S.L. Skarżąca następnie "podnajęła" ten lokal G(...)Sp. z o.o.
Skarżąca w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie uznały Organy i WSA za wyczerpujące znamiona definicji urządzania gier. Autor skargi w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania – nie podważył skutecznie tych ustaleń.
14. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (pkt B.1 i B.2 petitum skargi kasacyjnej). Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3 u.g.h. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów, a zatem nie mógł ich naruszyć.
15. Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt B.3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie
i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem
z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie – działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 jest prowadzona na zasadach
i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Przepis ten nie doprecyzowuje ani rodzaju podmiotów urządzających gry na automatach, ani też rodzaju i formy działalności, w ramach której gry takie są urządzane poza kasynem. Jak stwierdził NSA w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16), podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry. Zatem przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.
16. Odnosząc się zaś do wniosku Skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie szeregu dowodów należy wyjaśnić, że w świetle przepisów p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2326/13). W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zasadniczo zastosowanie przed sądem pierwszej instancji (por. wyrok NSA
z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16). Należy przy tym mieć na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy.
17. Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
18. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz Organu kwotę 10.800 zł stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który reprezentował go jedynie w postępowaniu kasacyjnym, za sporządzenie w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 38).
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą
z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl