II GSK 2789/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "L." Sp. z o.o. za wprowadzenie do obrotu partii 16875 kg malin mrożonych importowanych z Ukrainy, które nie spełniały wymagań jakości handlowej. Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył spółce karę pieniężną. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, rozpoznając odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy doszło do wprowadzenia towaru do obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw spółki od tej decyzji, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną spółki za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 138 § 2 k.p.a. może być stosowany, gdy naruszenie przepisów postępowania ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. NSA stwierdził, że w tej sprawie istota sporu sprowadzała się do subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego (art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych), a nie do potrzeby dalszych ustaleń faktycznych. Sąd zwrócił uwagę, że niesporne było, iż towar nie spełniał wymagań jakości handlowej oraz że został importowany przez spółkę w celu sprzedaży, a ostateczna decyzja zakazująca wprowadzenia go do obrotu została wydana. W związku z tym NSA uznał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił zgodność z prawem tej decyzji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy administracyjne, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między ustaleniami faktycznymi a subsumpcją prawną.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ale jego zasady dotyczące granic postępowania odwoławczego są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia) w sytuacji, gdy istota sprawy sprowadza się do subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego, a nie do potrzeby dalszych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił zgodność z prawem tej decyzji.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie było potrzeby dalszych ustaleń faktycznych, a jedynie oceny prawnej (subsumpcji) ustalonego stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie powinien zastępować organu pierwszej instancji w ustalaniu faktów, jeśli nie zachodzą ku temu szczególne przesłanki, a sama potrzeba oceny prawnej nie uzasadnia uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Czy samo stwierdzenie zakupu artykułu rolno-spożywczego w celu sprzedaży jest wystarczające do uznania go za wprowadzony do obrotu w rozumieniu przepisów o jakości handlowej i nałożenia kary pieniężnej?
Odpowiedź sądu
Nie, samo stwierdzenie zakupu nie jest wystarczające; kluczowe jest ustalenie faktycznego wprowadzenia do obrotu, co jednak w tej sprawie było niesporne w kontekście dalszych działań organów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja 'wprowadzenia na rynek' obejmuje posiadanie żywności w celu sprzedaży, oferowanie jej lub sprzedaż. W tej sprawie, mimo że organ odwoławczy kwestionował ustalenie tego faktu, dalsze działania (zakaz wprowadzenia do obrotu przez organ I instancji) oraz import w celu sprzedaży sugerowały, że kwestia ta była w istocie sporna jedynie w kontekście formalnym zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie może jednak zastępować organu I instancji w ustalaniu stanu faktycznego, jeśli sprawa sprowadza się do subsumpcji.
u.j.h.a.r.s. art. 40a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena przez sąd administracyjny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprzeciwu od decyzji przez NSA w przypadku uchylenia wyroku WSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 2a
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, organ odwoławczy określa wytyczne w zakresie wykładni.
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów lub zlecić je organowi niższej instancji.
k.p.a. art. 136 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
u.j.h.a.r.s. art. 40a § ust. 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Podwyższenie kary za ponowne wprowadzenie do obrotu produktu z tą samą wadą.
u.j.h.a.r.s. art. 3 § pkt 4
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Definicja 'obrotu' w rozumieniu ustawy.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów od organu.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdyż sprawa wymagała jedynie subsumpcji, a nie dalszych ustaleń faktycznych. • Sąd I instancji błędnie ocenił zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
istota rzeczy sprowadza się wyłącznie do zagadnienia subsumpcji • nie można abstrahować od przepisów prawa materialnego • organ odwoławczy nie powinien zastępować organu I instancji w zakresie ustalania stanu faktycznego
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy administracyjne, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między ustaleniami faktycznymi a subsumpcją prawną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ale jego zasady dotyczące granic postępowania odwoławczego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza art. 138 § 2 k.p.a., i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji i wyroków. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ odwoławczy nie może "naprawiać" decyzji pierwszej instancji? Kluczowa lekcja z NSA.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.