II GSK 2789/25
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i decyzję GIHARS w sprawie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu malin mrożonych niespełniających wymagań jakości handlowej, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "L." za wprowadzenie do obrotu malin mrożonych niespełniających wymagań jakości handlowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną spółki za zasadną, uchylając wyrok WSA i decyzję GIHARS. Sąd wskazał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdyż istota sprawy sprowadzała się do subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego, a nie do potrzeby dalszych ustaleń faktycznych.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "L." Sp. z o.o. za wprowadzenie do obrotu partii 16875 kg malin mrożonych importowanych z Ukrainy, które nie spełniały wymagań jakości handlowej. Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył spółce karę pieniężną. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, rozpoznając odwołanie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy doszło do wprowadzenia towaru do obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw spółki od tej decyzji, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną spółki za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 138 § 2 k.p.a. może być stosowany, gdy naruszenie przepisów postępowania ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. NSA stwierdził, że w tej sprawie istota sporu sprowadzała się do subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawa materialnego (art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych), a nie do potrzeby dalszych ustaleń faktycznych. Sąd zwrócił uwagę, że niesporne było, iż towar nie spełniał wymagań jakości handlowej oraz że został importowany przez spółkę w celu sprzedaży, a ostateczna decyzja zakazująca wprowadzenia go do obrotu została wydana. W związku z tym NSA uznał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił zgodność z prawem tej decyzji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych i zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił zgodność z prawem tej decyzji.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie było potrzeby dalszych ustaleń faktycznych, a jedynie oceny prawnej (subsumpcji) ustalonego stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie powinien zastępować organu pierwszej instancji w ustalaniu faktów, jeśli nie zachodzą ku temu szczególne przesłanki, a sama potrzeba oceny prawnej nie uzasadnia uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie może jednak zastępować organu I instancji w ustalaniu stanu faktycznego, jeśli sprawa sprowadza się do subsumpcji.
u.j.h.a.r.s. art. 40a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena przez sąd administracyjny istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprzeciwu od decyzji przez NSA w przypadku uchylenia wyroku WSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 2a
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, organ odwoławczy określa wytyczne w zakresie wykładni.
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów lub zlecić je organowi niższej instancji.
k.p.a. art. 136 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
u.j.h.a.r.s. art. 40a § ust. 3
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Podwyższenie kary za ponowne wprowadzenie do obrotu produktu z tą samą wadą.
u.j.h.a.r.s. art. 3 § pkt 4
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
Definicja 'obrotu' w rozumieniu ustawy.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów od organu.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdyż sprawa wymagała jedynie subsumpcji, a nie dalszych ustaleń faktycznych. Sąd I instancji błędnie ocenił zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
istota rzeczy sprowadza się wyłącznie do zagadnienia subsumpcji nie można abstrahować od przepisów prawa materialnego organ odwoławczy nie powinien zastępować organu I instancji w zakresie ustalania stanu faktycznego
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji i sądy administracyjne, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między ustaleniami faktycznymi a subsumpcją prawną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście przepisów o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ale jego zasady dotyczące granic postępowania odwoławczego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza art. 138 § 2 k.p.a., i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji i wyroków. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ odwoławczy nie może "naprawiać" decyzji pierwszej instancji? Kluczowa lekcja z NSA.”
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2789/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-01-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-12-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6239 Inne o symbolu podstawowym 623 Hasła tematyczne Kara administracyjna Skarżony organ Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 1691 art. 138 § 2, art. 138 § 2a, art. 136 § 2, art. 136 § 3, art. 136 § 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2024 poz 935 art. 64e Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "L." Sp. z o.o. w N. od wyroku 4 czerwca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1577/25 w sprawie ze sprzeciwu "L." Sp. z o.o. w N. od decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak BOL.610.261.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak BOL.610.261.2024, 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz "L." Sp. z o.o. w N. 3000 (trzy tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1577/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw "L." Sp. z o.o. w N. od decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr BOL.610.261.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 30 września 2024 r. inspektorzy Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, przeprowadzili na przejściu granicznym w D. kontrolę partii 16875 kg malin mrożonych - importowanych z Ukrainy na samochodzie ciężarowym, zgłoszonej do kontroli przez przedstawiciela strony, tj. Agencję Celną J. S.A. w K., filia w D. W toku czynności kontrolnych z ww. partii maliny mrożonej pobrano próbki do badań laboratoryjnych. Zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr 766/Kgr/2024/LL z dnia 1 października 2024 r. wystawionym przez Laboratorium w Lublinie Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, w zakwestionowanej partii towaru stwierdzono obecność owoców zepsutych z widoczną pleśnią oraz o nietypowej dla owoców maliny barwie od jasnoszarej do ciemnobrązowej. Decyzją z dnia 2 października 2024 r. Nr 11/DR/zw/5.22/2024, znak: HE.8231.31.70.2024, Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazał wprowadzenia do obrotu kontrolowanego artykułu rolno-spożywczego. Od decyzji tej nie wniesiono odwołana i stała się ona ostateczna. Decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r., nr 69/Kgr/kp/2024 Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył "L." sp. z o.o. w N. na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023, poz. 1980) karę pieniężną w wysokości 6710,00 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu 16 675 kg malin mrożonych niespełniających wymagań w zakresie jakości handlowej. W wyniku rozpoznania odwołania spółki od powyższej decyzji, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr BOL.610.261.2024 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem organu zgromadzona w sprawie dokumentacja nie pozwalała na jasne i precyzyjne określenie, czy doszło do wprowadzenia do obrotu zakwestionowanej żywności – zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności – gdyż ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dopiero stwierdzenie, że doszło do wprowadzenia jej do obrotu może skutkować wymierzeniem kary pieniężnej. Organ II instancji wyjaśnił, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych winien zgromadzić dowody potwierdzające, iż kontrolowana spółka realnie dysponowała przedmiotową partią towaru w toku prowadzonych czynności kontrolnych, gdyż samo stwierdzenie, iż partia została zakupiona w celu sprzedaży, nie jest wystarczające. W świetle tego organ II instancji uznał, że decyzję organu I instancji należy uchylić w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia, ponieważ postępowanie odwoławcze nie powinno w całości zastępować postępowania w I instancji, gdyż taka sytuacja doprowadziłaby do naruszenia prawa strony do dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprzeciw od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podlega on oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podzielił stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić znaczenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wymaga, aby organ II instancji nie zastępował organu I instancji w zakresie ustalania stanu faktycznego, zbierania i oceny dowodów w sprawie. Organ II instancji powinien tylko w niezbędnym zakresie uzupełniać materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Sąd I instancji uznał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, tj. ustalenie, czy spółka wprowadziła do obrotu zakwestionowaną żywność ma istotny wpływ na ocenę zasadności jej ukarania za wprowadzenie do obrotu artykułów niezgodnych z jakością handlową. Z tego powodu – zdaniem Sądu I instancji – organ II instancji nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) w zw. z art. 64e i 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późń. zm.), gdyż organ I instancji ma dokonać oceny czy wprowadzono towar do obrotu – co nie jest oceną faktyczną, a jedynie subsumpcją stanu faktycznego pod normę prawną, a nadto nawet gdyby była to ocena faktyczna, to konieczny do wyjaśnienia przez organ skarżony okoliczności faktycznych, może zostać uzupełniony zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. Odpowiadając na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii 16875 kg malin mrożonych będącej artykułem spożywczym niespełniającym wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, albowiem – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – decyzja ta została wydana z uwzględnieniem określonych przepisem art. 138 § 2 k.p.a. przesłanek jej podjęcia. W ocenie Sądu I instancji, wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy zasadnie eksponował znaczenie potrzeby ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie odnośnie do potrzeby wyjaśnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu wymienionej partii artykułu spożywczego niespełniającej wymagań jakości handlowej, której ustalenie stanowi warunek konieczny przypisania naruszenia oraz nałożenia kary pieniężnej. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca spółka nie bez uzasadnionych podstaw podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, a co za tym idzie prawidłowość działania organu administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie kwestionując – jak wynika z argumentacji skargi kasacyjnej – zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji, o której jest mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wymieniony przepis prawa – z którego wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy – odnosi się do kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego w toku instancji w administracji, określając formę realizacji tej kompetencji oraz jej treść poprzez operowanie zwrotem "uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia", a także – co istotne – przesłanki jej podjęcia, których stwierdzenie stanowi podstawę wydania rozstrzygnięcia, o którym jest w nim mowa. Jednocześnie – co nie jest bez znaczenia dla pełnej rekonstrukcji omawianych kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego – wymaga przypomnienia, że w rezultacie zmian wprowadzonych nowelą kwietniową z 2017 r., do art. 138 k.p.a. nie dość, że został dodany § 2a – który stanowi, że jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów – to również doszło do nowelizacji przepisu art. 136 k.p.a. – poprzez zmianę jego konstrukcji i dodanie nowych jednostek redakcyjnych (§ 2 – § 4) – co wobec jego treści oraz funkcji nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że intencją ustawodawcy było dążenie do zapewnienia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w stopniu jeszcze wyższym, niż w stanie prawnym sprzed tychże zmian. Jakkolwiek w rozpatrywanej sprawie nie aktualizowały się przesłanki stosowania § 2 – § 3 art. 136 k.p.a. – co siłą rzeczy oznacza brak potrzeby odnoszenia się do wzorca kontroli wynikającego z § 4 art. 136 k.p.a. – wymaga przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku – że zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wobec treści przywołanych przepisów prawa za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że pozostają one ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku komplementarnie kształtując kompetencje orzecznicze organu odwoławczego, które – jak nie mniej zasadnie należałoby stwierdzić – aktualizują się w sytuacji, gdy – co trzeba podkreślić – wobec wykazania przez ten organ braku podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lub wyjaśniającego postępowania w niezbędnym zakresie (odpowiednio, § 1 oraz § 2 art. 136 k.p.a.), decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wymaga stosownego wykazania oraz konkretnego wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaś w sytuacji objętej hipotezą § 2a art. 138 k.p.a. również sformułowania stosownych wytycznych odnośnie do wykładni przepisów prawa. Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że jakkolwiek z art. 64e w związku z art. 151a § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla tę decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., to jednak wobec tego, że treść kompetencji organu odwoławczego, o której jest mowa we wskazanym przepisie prawa, wyraża się "uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji", za oczywiste trzeba uznać, że rezultatem tego działania jest wyeliminowanie rozstrzygnięcia kształtującego prawa lub obowiązki jego adresata. To zaś nie pozostaje bez wpływu na ten oczywisty wręcz wniosek, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) wyznaczają i determinują normy prawa materialnego, w relacji do których normy procesowe pełnią jedynie funkcję instrumentalną. Jest bowiem oczywiste, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają normy prawa materialnego. To one stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, nałożenia obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że oceniając, czy zostały należycie wyjaśnione okoliczności sprawy konieczne do jej rozstrzygnięcia, nie można abstrahować od przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji i do tego wniosku, że przepis art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której jest mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie może abstrahować od przepisów prawa materialnego wyznaczających przedmiot postępowania w sprawie (zob. również np. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 655/25). W korespondencji do powyższego wymaga więc podkreślenia, że przedmiot rozpatrywanej sprawy wyznaczał przepis art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który między innymi stanowi, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł (ust. 1 pkt 3) oraz, że kto wprowadza ponownie do obrotu produkt tego samego rodzaju, który nie odpowiada jakości handlowej ze względu na tę samą wadę, podlega karze pieniężnej ustalonej – w zależności od stwierdzonej wady – zgodnie z ust. 1 pkt 3 lub 4, podwyższonej o wysokość kar nałożonych w okresie 24 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3). Z punktu widzenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy – a co za tym idzie z punktu widzenie rekonstrukcji znamion deliktu, o którym jest mowa w przywołanym przepisie prawa – zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz zbiór koniecznych do ustalenia w nim faktów o prawnie istotnym znaczeniu wyznaczały również przepisy art. 3 pkt 4 wymienionej ustawy w związku z art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, z których wynika, że "obrót" to czynność w rozumieniu wskazanej regulacji unijnej, a mianowicie, "wprowadzenie na rynek" oznaczające posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Uwzględniając treść przywołanych przepisów prawa determinujących zakres postępowania wyjaśniającego w rozpatrywanej sprawie oraz znaczenie konsekwencji wynikających z przedstawionego powyżej rozumienia art. 138 § 2 k.p.a. (w związku z art. 136 § 1 k.p.a) trzeba stwierdzić, że nie jest zrozumiałe stanowisko organu odwoławczego, z którego wynika, że "[...] zgromadzona w sprawie dokumentacja nie pozwala na jasne i precyzyjne określenie, czy doszło do wprowadzenia doi obrotu, gdyż ma to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy", co – i abstrahując już nawet od tego, że do dokumentacji tej organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł i nie dokonał jej oceny – miałoby prowadzić do wniosku, że organ I instancji "[...] winien zgromadzić dowody potwierdzające, iż kontrolowana spółka realnie dysponowała przedmiotową partią towaru w toku prowadzenia czynności kontrolnych, gdyż samo stwierdzenie, że partia została zakupiona w celu sprzedaży, nie jest wystarczające" (s. 4 i s. 5 kontrolowanej decyzji), a co za tym idzie, że nie jest również zrozumiałe stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że "organ odwoławczy [...] jasno wskazał, że organ I instancji nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sprecyzował jakie kwestie winny być dodatkowo wyjaśnione a także jakie okoliczności należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy" (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Enigmatyczności tych stanowisk – która jest aż nadto oczywista w świetle przedstawionego powyżej rozumienia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 64e p.p.s.a. – nakazuje podważyć ocenę Sądu I instancji – a co za tym idzie ocenę organu administracji – odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji kasacyjnej. Zwłaszcza, gdy wobec argumentacyjnych deficytów przywołanych stanowisk Sądu I instancji oraz organu odwoławczego, w relacji do treści art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku art. 3 pkt 4 tej ustawy i art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 podkreślić, że – jak wynika z akt sprawy – niespornym w sprawie faktem jest zarówno to, że wskazana na wstępie partia artykułu spożywczego nie spełniała wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, jak również to, że stanowiła ona przedmiot importu dokonywanego przez skarżącą spółkę (zob.: zgłoszenie do kontroli, upoważnienie, protokół kontroli) w celu wskazywanym przez tę spółkę w odwołaniu od decyzji organu I instancji (s. 4). Co więcej, w rozpatrywanej sprawie nie jest również sporne, że w związku ze zgłoszeniem w dniu 29 września 2024 r. do kontroli jakości handlowej wymienionego artykułu rolno-spożywczego na przejściu granicznym w Dorohusku, a w konsekwencji w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniu 2 października 2024 r., której wynik został odzwierciedlony w protokole kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy, decyzją z dnia 2 października 2024 r. – która ma walor decyzji ostatecznej – Lubelski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zakazał jej adresatowi – to jest skarżącej spółce – wprowadzania do obrotu wymienionej na wstępie partii malin mrożonych. W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek – o którego zasadności przekonują, o czym była mowa powyżej, deficyty uzasadnienia kontrolowanej decyzji, z którego w relacji do przepisów prawa materialnego wyznaczających zbiór faktów koniecznych do załatwienia sprawy nie wynika, jakie jeszcze fakty o prawnie doniosłym znaczeniu miałby podlegać ustaleniu, a w tym kontekście, co miałoby przekonywać o tym, że konieczny zakres tych ustaleń sprzeciwia się stosowaniu art. 136 § 1 k.p.a. – że w rozpatrywanej sprawie – co trafnie eksponuje skarga kasacyjna – istota rzeczy sprowadza się wyłącznie do zagadnienia subsumpcji, a mianowicie ustalenia konsekwencji prawnych ustalonych faktów na podstawie adekwatnych przepisów prawa, a co za tym idzie, że nie dotyczy ona potrzeby prowadzenia ustaleń faktycznych w zakresie mającym wynikać z art. 138 § 2 k.p.a. W związku z tym więc, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a co za tym idzie, że skutecznie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku, który podlegał uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, a tym samym wobec zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw L. sp. z o.o. z siedzibą w N. od decyzji Głównego Inspektora jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – którą organ ten, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej – stwierdzając, że w świetle wszystkich przedstawionych argumentów jest on usprawiedliwiony, co uzasadniało uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151a § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę