II GSK 2781/24

II GSK 2781/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Lu 283/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-08-08
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 338
art. 27 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)
Dz.U. 2011 nr 75 poz 405
par. 3 ust. 3 pkt 2, par. 3 ust. 9, par. 4 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.L., J.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 283/24 w sprawie ze skargi M.L., J.L. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2024 r. nr DNS-HK.906.2.2024 w przedmiocie zakazu świadczenia usług w zakresie przygotowywania i przechowywania zwłok w budynku usługowo-mieszkalnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 283/24 oddalił skargę M. L. i J. L. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie nr DNS-HK.906.2.2024 z dnia 26 lutego 2024 r. w przedmiocie zakazu świadczenia przez skarżących usług w zakresie przygotowywania i przechowywania zwłok w budynku usługowo - mieszkalnym mieszczącym się na ul. [...] w B.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 grudnia 2023 r. pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w B. przeprowadzili kontrolę w ww. budynku usługowo - mieszkalnym (zarządzanym przez J. L. i M. L. domu przedpogrzebowym). W jej trakcie stwierdzono m.in. przechowywanie zwłok w wyłączonym urządzeniu chłodniczym, jak również brak w obiekcie pomieszczenia ze stołem ze stali nierdzewnej przeznaczonym do przygotowywania zwłok do pochówku.
Decyzją z dnia 13 grudnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. zakazał prowadzącym ww. dom przedpogrzebowy świadczenia usług w zakresie przygotowywania i przechowywania zwłok w kontrolowanym budynku. W rezultacie rozpoznania wniesionego przez zarządzających obiektem odwołania, decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Lublinie decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalając powołanym na wstępie wyrokiem skargę na decyzję organu odwoławczego, w pierwszej kolejności odniósł się do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, tj. art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 338 ze zm., dalej ustawa), zgodnie z którym, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (ust. 1). Jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań (ust. 2).
Odnosząc się do kwestionowanej przez skarżących prawidłowości przyjęcia przez orzekające w sprawie organy, że stwierdzone naruszenia spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, uprawniające do zastosowania sankcji określonej w art. 27 ust. 2 ustawy, Sąd wskazał, iż dla stwierdzenia wystąpienia skutku w postaci omawianego zagrożenia wystarczające było ustalenie, że urządzenia chłodnicze do przechowywania zwłok były wyłączone, mimo iż w jednym z nich znajdowały się zwłoki. Wskazując, że tzw. trupi jad stanowi bezpośrednie zagrożenie dla pracowników domu pogrzebowego i interesantów, Sąd podkreślił, że z art. 27 ust. 2 ustawy nie wynika, aby bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego było uzależnione od wykazania zatrucia trupim jadem lub oczekiwania na zachorowania. Uwzględniając niesporną w sprawie okoliczność, że skarżący w dniu kontroli przechowywali zwłoki w wyłączonym urządzeniu chłodniczym, nie zapewniając tym samym stałej temperatury przechowywania zwłok wynoszącej 4°C i nie posiadali w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej stołu do przygotowywania zwłok do pochówku, Sąd uznał, że zakaz prowadzenia działalności w orzeczonym zakresie był w pełni uzasadniony i nie może być uznany za zbyt restrykcyjny.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżących o naruszeniu przez organy przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków (Dz.U. Nr 75, poz. 405 ze zm., dalej rozporządzenie Ministra Zdrowia) określającego m.in. wymagania sanitarne, jakim powinny odpowiadać dom przedpogrzebowy lub kostnica na terenie cmentarza oraz warunki i sposób przechowywania zwłok i szczątków (§ 1 pkt 2 i 3). Stosownie do jego zapisów dom przedpogrzebowy powinien posiadać pomieszczenia:
1) przeznaczone do przechowywania zwłok i szczątków;
2) ze stołem ze stali nierdzewnej przeznaczone do przygotowywania zwłok do pochówku;
3) przeznaczone do mycia i dezynfekcji mat wykorzystywanych przy ekshumacji oraz do przechowywania skrzyń, w których transportowane są zwłoki i szczątki, jak również do przechowywania sprzętu porządkowego oraz sprzętu do mycia i dezynfekcji pomieszczeń;
4) socjalne dla pracowników zatrudnionych przy przygotowywaniu zwłok i ich pochówku (§ 3 ust. 3).
Pomieszczenie przeznaczone do przygotowywania zwłok powinno m.in. posiadać chłodnię lub urządzenie chłodnicze, zapewniające stałą temperaturę przechowywania zwłok i szczątków, nie wyższą niż 4°C (§ 3 ust. 9). Zwłoki lub szczątki złożone w domu przedpogrzebowym powinny być przechowywane w pomieszczeniu przeznaczonym do przechowywania zwłok i szczątków, w temperaturze nie wyższej niż 10°C (§ 4 ust. 1).
Sąd podkreślił, że skarżący w toku postępowania nie wykazali, by zwłoki były przygotowywane w pomieszczeniu spełniającym warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia. Sąd stwierdził także, iż urządzenia chłodnicze do przechowywania zwłok w dniu kontroli były wyłączone (mimo iż w jednym z nich znajdowały się zwłoki), co naruszało z kolei warunki przechowywania zwłok. Zaznaczył również, że po włączeniu urządzenia na zainstalowanym wyświetlaczu pojawiła się temperatura 10°C. Powyższe stanowiło naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w § 3 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia.
Odnosząc się do stwierdzonego w toku postępowania administracyjnego braku pomieszczenia ze stołem ze stali nierdzewnej poznaczonego do przygotowywania zwłok do pochówku, a także podnoszonej w postępowaniu przez skarżących argumentacji dotyczącej dostępu do takiego stołu w prosektorium szpitalnym, Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali, np. poprzez przedłożenie umowy, że stół jest do ich dyspozycji w innym obiekcie. Brak jest w istocie jakichkolwiek dowodów, że skarżący prowadzili działalność w innym miejscu, aniżeli obiekt przy ul.[...].
W konkluzji Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym wyłączone urządzenia chłodnicze oraz brak w budynku pomieszczenia ze stołem ze stali nierdzewnej stanowiły naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu w Lublinie pismem z dnia 21 października 2024 r. złożyli M. L. i J. L., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu rażące naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 27 ust 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że stwierdzone w protokole z kontroli z dnia 6 grudnia 2023 r. uchybienia powodowały bezpośrednie zagrożenie dla życia, bądź zdrowia ludzi w rozumieniu tego przepisu,
2) § 3 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomieszczenie w rozumieniu tego przepisu to pomieszczenie, w którym urządzenie chłodnicze, zapewniające stałą temperaturę przechowywania zwłok i szczątków, zawsze pokazuje temperaturę nie wyższą niż 4°C, jak również poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że wskazanie na urządzeniu chłodniczym temperatury 10°C po jego włączeniu stanowi o braku pomieszczenia, o którym mowa w tym przepisie,
3) § 3 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego i poszanowania zwłok funkcje opisane w § 3 ust. 3 rozporządzenia muszą być wykonywane w czterech odrębnych pomieszczeniach w jednym budynku, jak również błędne zastosowanie, mimo iż skarżący posiadali w trakcie kontroli pomieszczenie z umieszczonym w nim stołem ze stali nierdzewnej przeznaczone do przygotowywania zwłok do pochówku w prosektorium szpitalnym w B.
Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) - poprzez takie sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie pozwala na ustalenie, jak Sąd wyłożył przesłankę bezpośredniości z art. 27 ust. 2 ustawy oraz dlaczego za bezpośrednie uznał zagrożenie tylko potencjalne, co uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. wskutek:
a) niedostrzeżenia przez Sąd, że organy obu instancji naruszyły normy art. 7 w zw. z art. 77, art. 8 § 1, art. 9, art. 75 § 2 zdanie 1 oraz art. 81a § 1 k.p.a. - poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i zaniechanie zbadania, czy skarżący posiadają pomieszczenie z umieszczonym w nim stołem ze stali nierdzewnej przeznaczone do przygotowywania zwłok do pochówku w pomieszczeniu w prosektorium szpitalnym w B., w wyniku czego Sąd przyjął, że nie udowodnili oni tego faktu, co miało istotny wpływ na stwierdzenie naruszenia § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia,
b) błędnego ustalenia, że wyniki kontroli pozwalały na uznanie, że niewłaściwe warunki przechowywania zwłok oraz przygotowywania ich do pochówku stanowiły ryzyko zdrowotne w postaci narażenia personelu oraz interesantów domu przedpogrzebowego na kontakt z substancjami powstającymi podczas rozkładu zwłok przechowywanych w niewłaściwych warunkach, co miało istotny wpływ na nałożenie na skarżących sankcji nieproporcjonalnych do stwierdzonych naruszeń prawa.
Podnosząc powyższe M. L. i J. L. , zaskarżając wyrok w całości, wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Lublinie wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało zaakceptowanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku stanowiska Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, zgodnie z którym stwierdzone - w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 6 grudnia 2023 r. w domu przedpogrzebowym na ul. [...] w B. - nieprawidłowości w świadczeniu w tymże obiekcie usług w zakresie przygotowywania i przechowywania zwłok, skutkowały bezpośrednim zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zobowiązującym państwowego inspektora sanitarnego do wydania nakazu zaprzestania działań zagrożenie to powodujących.
W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu ograniczono do jego błędnego zastosowania wskutek przyjęcia, że stwierdzone uchybienia powodowały bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Dla uzasadnienia swego stanowiska skarżący kasacyjnie powołali się na nieodzowność ziszczenia się przesłanki "bezpośredniości" zagrożenia, odnoszącej się w ich ocenie do naruszenia istotnego lub takiego którego skutków nie można odwrócić w trybie art. 27 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżących kasacyjnie takim naruszeniem nie było chwilowe wyłączenie urządzenia chłodniczego służącego do przechowywania zwłok. W rezultacie tak sprecyzowanego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 27 ust. 2 ustawy, skarżący kasacyjnie zawęzili zakres dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie kontroli do prawidłowości wydania zakazu świadczenia usług w zakresie przechowywania zwłok, którego podstawę stanowiło właśnie stwierdzenie ich przechowywania w wyłączonym urządzeniu chłodniczym.
Odnosząc się do kwestionowanego w skardze kasacyjnej spełnienia przesłanki bezpośredniości zagrożenia, za błędne uznać należy wiązanie tejże bezpośredniości - jak czynią to skarżący kasacyjnie - z istotnością stwierdzonych naruszeń, czy też niemożnością ich eliminacji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezpośredniość w rozumieniu omawianego przepisu wiąże ustawodawca wyłącznie z bezpośredniością negatywnego oddziaływania (na zdrowie lub życie ludzkie), jaki wywołać może kontakt z czynnikiem to zagrożenie wywołującym. W rozpoznawanej sprawie czynnik ten stanowiły niewłaściwie przechowywane zwłoki, które potencjalnie mogły być źródłem uwalniania toksycznej dla człowieka substancji. Istotne jest i wymaga podkreślenia, że ustawodawca posłużył się w przepisie art. 27 ust. 2 pojęciem zagrożenia, wskazującym, iż asumptem dla reakcji organu w oparciu o tenże przepis w formie np. nakazu zaprzestania działań (de facto – jak w niniejszej sprawie - zakazu ich podejmowania) jest sama potencjalność, hipotetyczność stanu zagrożenia. Stan ten nie oznacza wcale, że nastąpił lub nastąpi negatywny wpływ na życie lub zdrowie ludzi, wystarczające jest, że może on te negatywne skutki wywoływać. Ciążący na organie nadzoru sanitarnego obowiązek przedsięwzięcia środków, o których mowa w art. 27 ust. 2 ma takiemu zagrożeniu przeciwdziałać. W kontekście powyższego, za słuszną uznać należy dokonaną przez organy inspekcji sanitarnej, zaakceptowaną następnie przez Sąd ocenę, iż stwierdzone naruszenie wyczerpuje właśnie pojęcie bezpośredniego zagrożenia, uzasadnionego niewątpliwie potencjalnymi skutkami przechowywania zwłok w temperaturze otoczenia, panującej w wyłączonym urządzeniu chłodniczym, do których to skutków zaliczyć należy wskazywaną przez Sąd możliwość zakażenia (tzw. trupim jadem) osób mających kontakt z wydzielającymi toksyczną substancję zwłokami, bądź z miejscami lub przedmiotami, w których ta substancja mogłaby się znajdować. Żadnego wpływu na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogła wywrzeć podnoszona dla uzasadnienia tej części zarzutów kasacji argumentacja opierająca się na chwilowości wyłączenia urządzenia, czy nieprzytrzymywaniu zwłok "dłużej niż 24 godziny od momentu zgonu". Stan przechowywania zwłok w stwierdzonych podczas kontroli warunkach wypełnia hipotezę przepisu art. 27 ust. 2 w części odnoszącej się do naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, w tym określonych w art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 576 ze zm.), z którego wynika powinność przechowywania zwłok w sposób nie powodujący szkodliwego wpływu na otoczenie, jak również w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia określających wymogi, jakie muszą spełnić prowadzący domy przedpogrzebowe w zakresie przechowywania zwłok, a dokładnie jego § 4 ust. 1, nakazującego przechowywanie zwłok złożonych w takim domu w temperaturze nie wyższej niż 10°C.
Podsumowując tę część rozważań uznać należy, iż wobec ziszczenia się w sprawie przesłanki bezpośredniości zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi powodowanego niedopełnieniem ww. wymogów, brak jest podstaw do uznania naruszenia przez Sąd I instancji art. 27 ust. 2 ustawy, wskutek zaakceptowania w zaskarżonym wyroku prawidłowości nałożonego w trybie tego przepisu zakazu dalszego przechowywania zwłok w skontrolowanym budynku (punkt 1.1. skargi kasacyjnej).
Rozpoznając kolejny zarzut kasacji odnoszący się do naruszenia prawa materialnego - § 3 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia (punkt 1.2. skargi kasacyjnej), który określa część wymagań stawianych pomieszczeniu przeznaczonemu do przygotowywania zwłok do pochówku (nie obejmując jednakże wymogu posiadania stołu ze stali nierdzewnej, o którym stanowi § 3 ust. 3 pkt 2), za niezrozumiałe uznać należy jego wiązanie z argumentacją o rzekomo stwierdzonej przez Sąd nieprawidłowości w funkcjonowaniu samych urządzeń chłodniczych, z których wyprowadzony miałby zostać wniosek o nieposiadaniu przez prowadzących dom pogrzebowy pomieszczenia, o którym mowa w ww. przepisie. Podkreślenia wymaga, że w żadnym fragmencie uzasadnienia skarżonego wyroku Sąd nie wskazuje na niewłaściwe parametry pracy urządzeń chłodniczych (o ile są one właściwie eksploatowane), z których wynikać miałby wniosek o nieposiadaniu pomieszczenia, o którym mowa w tym przepisie. W decyzjach, jak i w skarżonym wyroku wniosek ten wypływa z niespełnienia wymagania, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 2. Sąd nie czyni zarzutu nieposiadania urządzeń, lecz faktycznego ich nieużytkowania. Powyższe winno prowadzić do uznania naruszenia przez prowadzących dom przedpogrzebowy przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia, z którego wynika nakaz przechowywania zwłok złożonych w tymże domu w temperaturze nie wyższej niż 10°C. Mimo błędnego przywołania w uzasadnieniu wyroku jako naruszonego przez skarżących kasacyjnie - wskutek przechowywania zwłok w wyłączonej chłodni - przepisu § 3 ust. 9 rozporządzenia, w którym określone zostały wymogi stawiane wyposażeniu pomieszczenia przeznaczonego do przygotowywania zwłok do pochówku, za prawidłową i odpowiadającą prawu uznać należy końcową konkluzję o naruszeniu wymogów dotyczących właściwego przechowywania zwłok i wynikającym z tego faktu opisanym szeroko wcześniej zagrożeniem.
W uzasadnieniu skarżonego wyroku Sąd I instancji nie sformułował również wniosku, na którym w skardze kasacyjnej oparto zarzut naruszenia § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym funkcje opisane w § 3 ust. 3 muszą być wykonywane w czterech odrębnych pomieszczeniach domu przedpogrzebowego (punkt 1.3.a. skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela nadto stanowiska skarżących kasacyjnie, iż do uwolnienia się od zarzutu niespełnienia przez kontrolowany dom przedpogrzebowy przewidzianego w § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wymogu posiadania pomieszczenia ze stołem ze stali nierdzewnej przeznaczonym do przygotowywania zwłok do pochówku, wystarczające byłoby uwzględnienie w postępowaniu administracyjnym, jak i przez Sąd faktu korzystania przez skarżących z pomieszczenia z takim stołem w prosektorium szpitalnym w B. (punkt 1.3.b. skargi kasacyjnej). Podkreślenia wymaga, iż przeprowadzona w dniu 6 grudnia 2023 r. kontrola ograniczona była do konkretnego obiektu, tj. domu przedpogrzebowego przy ul. [...], w którym stół ten winien się znajdować, analogicznie także wydany zakaz odnosi się wyłącznie do ww. obiektu, jako niespełniającego warunku sine qua non dla przygotowywania w nim zwłok do pochówku, jakim jest wykonywanie tych czynności na takim właśnie stole.
Zaprezentowana powyżej argumentacja przemawiająca za nieuwzględnieniem zarzutów kasacji kwestionujących prawidłowość zastosowania przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego nie pozwala jednocześnie na przyznanie skarżącym kasacyjnie racji w kwestii naruszeń przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które wiążą oni z nieodniesieniem się przez Sąd do przesłanki bezpośredniości z art. 27 ust. 2. Jak zostało wywiedzione w części dotyczącej pierwszego z zarzutów, skarżący kasacyjnie błędnie interpretują omawianą "bezpośredniość", a dodatkowo odmawiają przesłance "zagrożenia" cechy potencjalności, która wraz z bezpośredniością niewątpliwie została przez Sąd prawidłowo wykazana. Nie można podzielić także tej części argumentacji, wedle której błędne było ustalenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż wyniki kontroli pozwalały na stwierdzenie wystąpienia ryzyka zdrowotnego w postaci narażenia personelu oraz interesantów domu pogrzebowego na kontakt z substancjami powstającymi podczas rozkładu zwłok przechowywanych w niewłaściwych warunkach i nałożenia w konsekwencji sankcji nieproporcjonalnych do stwierdzonych naruszeń (punkt 2.2.a. skargi kasacyjnej). Skarżący kasacyjnie zdają się nie dostrzegać, iż stwierdzone podczas kontroli zaniedbania już prima facie wskazują na karygodność sytuacji, w której zwłoki złożone w domu przedpogrzebowym poddawane są procesowi naturalnego, niczym niespowalnianego rozkładu. Dokonane przez organy inspekcji sanitarnej i zaakceptowane przez Sąd ustalenia potwierdziły tylko, iż stan ten wyczerpuje hipotezę przepisu art. 24 ust. 2 ustawy. Tym samym nałożona sankcja (zakaz) znajduje oparcie w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa, przewidujących odpowiednie, adekwatne środki prawne mające stwierdzone zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego eliminować, powstrzymywać.
Opisany powyżej, w kontekście zarzutu naruszenia § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, fakt objęcia kontrolą spełnienia wymagań nałożonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia domu przedpogrzebowego mieszczącego się w budynku usługowo - mieszkalnym na ul. [...] w B. i nałożenia zakazu przechowywania zwłok w tym właśnie obiekcie, nie pozwala także na uwzględnienie zarzutu dotyczącego niedostrzeżenia przez Sąd naruszeń przez organy inspekcji sanitarnej obu instancji wymogów właściwego prowadzenia postępowania dowodowego na skutek zaniechania zbadania posiadania przez skarżących kasacyjnie dostępu do pomieszczenia wyposażonego w wymagany stół w prosektorium szpitalnym (punkt 2.2.b. skargi kasacyjnej), które to prosektorium - co podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny - nie wchodzi w skład kontrolowanego domu przedpogrzebowego.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (punkt 2.1. skargi kasacyjnej). Przepis ten określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera te wszystkie określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, pozwalając na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji i kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Podkreślić należy, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.