II GSK 2758/24

II GSK 2758/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabella Janson
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5907/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-10
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 25 ust. 1-3, art. 31 ust. 1 pkt 2 i 3,  art. 33 ust. 1,  art. 94 ust. 1 i 2 , art. 96 , art. 97 ust. 3 i 4 , art. 100 ust. 1, art. 256 ust. 1, art. 315 ust. 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151 , art. 153 , art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8 § 1, art. 11 ,, art. 77 §1, art. 80,   art. 107 § 3 ,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2001 nr 102 poz 1119
§ 16,  § 8 ust. 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów  użytkowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P., N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5907/23 w sprawie ze skargi P., N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 2022 r. nr Sp.84.2022 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 maja 2024r., sygn. akt VI SA/Wa 5907/23 oddalił skargę P. z siedzibą w A., N. (dalej: Uprawniony, Skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z 25 października 2022 r. nr Sp.84.2022 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu 8 lipca 2019 r. do Urzędu wpłynął sprzeciw T. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Wnoszący sprzeciw, Uczestnik) wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "U." nr [...] na rzecz Uprawnionego, z pierwszeństwem od 22 grudnia 2015 r. Informację o udzieleniu prawa ochronnego ogłoszono 28 lutego 2019 r. w Wiadomościach UP (nr 02/19).
Jako podstawę sprzeciwu Wnoszący go powołał art. 94 i art. 25 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 100 i w zw. z art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.; dalej: p.w.p.). Uważał, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania oraz podnosił brak nowości spornego wzoru. Na dowód braku nowości przedłożył dokumenty: niemiecki opis patentowy [...], niemiecki opis patentowy [...], niemiecki opis zgłoszenia patentowego [...], europejski opis zgłoszenia patentowego [...], koreańskie zgłoszenie patentowe [...], japoński opis patentowy [...]. W piśmie z 24 września 2019 r., uzupełniającym sprzeciw, przedłożył dodatkowe dokumenty.
Uprawniony, w piśmie procesowym z 18 lutego 2020 r., ustosunkowując się do sprzeciwu i przedłożonych materiałów, podniósł, że nie podważają one zdolności ochronnej spornego wzoru, gdyż nie został przedstawiony ani jeden dokument ujawniający całościowo sporne rozwiązanie. Odnośnie do przedłożonych tłumaczeń, uważał, że dotyczą innych dokumentów niż dołączone do sprzeciwu bądź obejmują ich części. Twierdził również, że cechy w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego nie zmieniają istoty rozwiązania i tym samym zastrzeżenie to spełnia ustawowe wymogi, a rysunek ujawnia wystarczająco istotę spornego wzoru.
Decyzją z 7 kwietnia 2021 r., nr Sp.78.2020 Urząd oddalił sprzeciw uznając, że żaden z materiałów przedłożonych przy sprzeciwie nie świadczył o braku nowości spornego wzoru. Żaden z tych materiałów nie ujawniał bowiem cech spornego wzoru zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym. Za bezzasadny uznał także zarzut, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21, uwzględnił skargę Wnoszącego sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że trudno jest prześledzić tok wnioskowania Urzędu co do powodów, z jakich uznał określone cechy spornego rozwiązania za niestanowiące zespołu jego cech istotnych, determinujących ocenę zdolności ochronnej tego wzoru, zwłaszcza gdy nie można a priori wykluczyć, że istnienie przegród wewnętrznych czy spodnich rozporek poprzecznych, z racji ich walorów funkcjonalnych (użytkowych), może składać się na zespół istotnych cech technicznych zastrzeganego rozwiązania, różnicując postać przedmiotu w zależności od tego czy posiada, czy też nie posiada tych cech. Na kwestię tę, z powołaniem się na art. 94 ust. 3 i 4 p.w.p., wskazywał Wnoszący sprzeciw już w jego treści i Urząd powinien był zająć umotywowane stanowisko. Sąd też podał, że analiza nowości spornego wzoru polegająca na porównaniu z rozwiązaniami ujawnionymi w przeciwstawionych zgłoszeniach patentowych powinna być dokładna, precyzyjna i wnikliwa, z uwzględnieniem poszczególnych cech technicznych przeciwstawianych sobie rozwiązań, by wykazać, że przeciwstawione spornemu wzorowi rozwiązania nie posiadają cech wynikających z zastrzeżeń ochronnych tego wzoru, skoro taki wniosek UP ostatecznie sformułował. Sąd zaznaczył, że w myśl art. 97 ust. 3 p.w.p. zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie, choć ust. 4 tego artykułu dopuszcza ujęcie w zgłoszeniu różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania, jak również przedmiotu składającego się z części organicznie lub funkcjonalnie związanych ze sobą.
Co do spełnienia przez zgłoszony wzór użytkowy przesłanki nowości, zdaniem Sądu, Urząd odwołując się do określonych cech przedstawionych w opisach przeciwstawionych zgłoszeń, ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że nie stanowią one odpowiednika wskazanych cech spornego wzoru, chociaż Wnoszący sprzeciw złożył do akt tabelaryczne porównania cech spornego wzoru z cechami ujawnionymi w ww. zgłoszeniach patentowych.
Ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając wskazania zawarte w ww. wyroku, Urząd zaskarżoną decyzją unieważnił prawo ochronne na sporny wzór użytkowy, na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94, art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Odnosząc się do pierwszej podstawy sprzeciwu, że zgłoszony wzór użytkowy uniemożliwia znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania, co w szczególności dotyczy cech określonych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego, Urząd, kierując się wytycznymi z "Poradnika wynalazcy" UP, wskazał, że sporny wzór może posiadać przegrody wewnętrzne (4) oraz może posiadać spodnie rozporki wewnętrzne i są to cechy opcjonalne ale nie niezbędne. Uniwersalny element budowalny funkcjonowałby bez tych cech, miałby obniżone parametry wytrzymałościowe, ale dalej pełniłby swoją funkcję i byłby rozwiązaniem użytecznym.
Odnosząc się do drugiej podstawy wniesionego sprzeciwu, tj. braku nowości spornego rozwiązania, UP, kierując się definicją wzoru użytkowego zawartą w art. 94 ust. 1 p.w.p. i kryterium nowości określonym w art. 25 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p., zastrzegł, że na dowód braku nowości wzoru użytkowego wymagane jest przedstawienie wcześniej ujawnionego rozwiązania o wszystkich zastrzeganych cechach, które wyznaczają zakres żądanej ochrony spornego rozwiązania. Uznał, że rozwiązanie główne przedmiotu zgłoszenia przedstawione w zastrzeżeniu ochronnym niezależnym, które wyznacza podstawowy zakres żądanej ochrony, nie spełniało wymogu nowości przy porównaniu z niemieckim dokumentem D1- [...] z 28 maja 2009r., który ujawnia rozwiązanie o wszystkich cechach spornego rozwiązania. Rozwiązanie D1 przedstawia element budowalny z tworzywa sztucznego, który służy do wzmocnienia nośności podłoża, pod którym zostanie on umieszczony, m.in. do budowy podłoża pod wybieg i ujeżdżalnie dla koni, co też Uprawniony podkreślał w odniesieniu do spornego rozwiązania w opisie. Urząd wskazał, że zarówno uniwersalny element budowlany znany z [...] oraz kratka znana z D1 mają takie same przeznaczenie i oba te rozwiązania można określić mianem elementu budowlanego.
Co do elementów, jakimi wypełnia się "U." z rozwiązania [...] oraz "Kratkę" znaną z rozwiązania D1, Urząd przyjął, że chodzi o takie same elementy. Uprawniony w treści opisu podał bardzo szeroką listę tego co może być określane mianem korpusów wypełnieniowych i na liście tej znajdują się również elementy stosowane w rozwiązaniu D1.
W odniesieniu do kolejnej analizowanej cechy Organ zauważył, że rozwiązanie ujawnione w dokumencie D1 należy traktować jako zespół powierzchniowy składający się z wielu elementów, łączonych z sąsiadującymi elementami za pomocą elementów sprzęgających, a jego wierzchnia warstwa znajduje się na równo z gruntem i dlatego można po niej chodzić, a tym samym porównywane rozwiązania są zespołami powierzchniowymi składającymi się z wielu elementów łączonych z sąsiadującymi elementami za pomocą elementów sprzęgających. Natomiast Uprawniony nie doprecyzował w treści zastrzeżenia niezależnego co może być elementem sprzęgającym, zatem każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
Co do cechy zastrzeżenia niezależnego, że sporny wzór ma dwuścienną ramkę zewnętrzną złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi, ściankami wewnętrznymi i łączącymi je powierzchniami do chodzenia, Urząd zauważył, że w rozwiązaniu D1 wyraźnie widać, że obejmuje ramkę z dwiema ściankami, a powierzchnia do chodzenia wyznaczona jest pomiędzy ściankami zewnętrznymi a ściankami komór znajdującymi się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych i kratki mogą być umieszczane na równo z gruntem i tym samym można po nich chodzić.
W odniesieniu do cechy: "Ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową i środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego" UP podał, że na rysunku fig. 3 spornego rozwiązania ramka podporowa oznaczona jest jako spód komór na elementy wypełnieniowe i tak samo należy potraktować pierścienie spodnie komór w dokumencie D1, które też służą do stabilizacji i podparcia korpusu wypełnieniowego.
W odniesieniu do cechy, że co najmniej jeden element sprzęgający do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek, organ stwierdził, że elementy te tak samo jak w spornym rozwiązaniu umieszczone są na dwuściennej ramce zewnętrznej ujawnionej w dokumencie D1. Uprawniony natomiast nie doprecyzowywał, co może być elementem sprzęgającym, czyli że każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę Uprawnionego na ww. decyzję, podniósł, że stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) obowiązany był uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 2046/21 i doszedł do wniosku, że skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a., gdyż decyzja nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sąd podkreślił, że zasadniczo spór dotyczy kwestii nowości spornego wzoru w rozumieniu art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p. W tej sytuacji dowód braku nowości konkretnego wzoru użytkowego wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych, czyli wykazania, że kwestionowane rozwiązanie jest częścią stanu techniki, zdefiniowanego w art. 25 ust. 2 i 3 p.w.p.
Sąd I instancji podkreślił, że postępowanie przed UP miało sporny charakter, do którego w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w p.w.p. stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada działania Urzędu w tym postępowaniu w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji. Rola Urzędu w omawianym postępowaniu sprowadza się do zajęcia stanowiska względem argumentacji prezentowanej przez spierające się strony.
Odnosząc powyższe rozważania do sprawy, WSA podzielił stanowisko Urzędu, że rozwiązanie opisane w niemieckim dokumencie D1 zawiera rozwiązanie techniczne (co do kształtu, budowy, przeznaczenia) tożsame z rozwiązaniem zgłoszonym w zastrzeżeniu ochronnym spornego wzoru użytkowego (przed datą pierwszeństwa spornego wzoru), tj. przed 22 grudnia 2015 r. Organ dokonał prawidłowej oceny istotnych cech zastrzeżenia ochronnego niezależnego spornego wzoru użytkowego w zestawieniu z cechami opisanymi w dokumencie D1.
Sąd podał, że przedmiotem prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy jest zgodnie z zastrzeżeniem ochronnym niezależnym nr 1: "Uniwersalny element budowlany z tworzywa sztucznego, do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł złożonego z wielu elementów budowlanych zespołu powierzchniowego, mający na bocznych powierzchniach zewnętrznych co najmniej po jednym elemencie sprzęgającym do łączenia dwóch sąsiednich elementów budowlanych, znamienny tym, że ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia, ewentualnie ma przegrody wewnętrzne (4), dzielące wnętrze ramki zewnętrznej we wzór komorowych przepustów (6), oraz ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11) i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20), przy czym co najmniej jeden element sprzęgający do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych (1, 1’) znajduje się na zewnętrznych powierzchniach bocznych poszczególnych zewnętrznych ścianek (5) części dwuściennej ramki zewnętrznej (2)".
Sąd zgodził się z Urzędem, że oba sporne rozwiązania przedstawiają element z tworzywa sztucznego, którego przeznaczeniem jest wzmacnianie nośności podłoża, np. pod wybieg i ujeżdżalnie dla koni, ale i w innych obiektach, w przypadku konieczności utwardzenia podłoża. Sporny wzór użytkowy z natury może mieć takie same zastosowanie, jak element opisany w dokumencie D1.
Mając na uwadze opis punktu 1 zastrzeżenia spornego wzoru WSA zauważył, że uniwersalny element budowlany z tworzywa sztucznego przeznaczony jest do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł, co także w rozwiązaniu D1 obrazował akapit [0009]. Zatem cecha mówiąca o tym, jakimi elementami wypełnia się porównywane elementy ze spornego rozwiązania i z rozwiązania D1, jest taka sama.
Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił że przy ocenie przyznania danemu wzorowi ochrony należy kierować się definicją wzoru użytkowego z art. 94 ust. 1 p.w.p., która wskazuje, że należy brać istotne części opisu wzoru użytkowego, jak: kształt, budowa, które stanowią istotę wzoru użytkowego. Natomiast element wypełnieniowy (tu: korpus wypełnieniowy) stanowi informacje pomocne na etapie wykorzystywania takiego elementu. Skarżący opisując wzór użytkowy Ru.70588 niezasadnie więc przyjmuje, że korpusy wypełnieniowe stanowią istotną część (właściwość) wzoru użytkowego.
W ocenie Sądu przeprowadzona przez Organ analiza cech wspólnych spornego wzoru i przeciwstawionego rozwiązania z dokumentu D1 dowodziła, że są to tożsame rozwiązania, służące osiągnięciu określonego, zamierzonego celu. Tak samo należy postrzegać: w spornym wzorze ramkę podporową oznaczoną jako spód komór na elementy wypełnieniowe i pierścienie spodnie (D1: 14) komór (D1: 10) przeciwstawionego rozwiązania, gdyż służą do stabilizacji i podparcia korpusu wypełnieniowego.
W ocenie WSA Urząd przeprowadził także prawidłowo analizę zastrzeżenia ochronnego: "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi, ściankami wewnętrznymi i łączącymi je powierzchniami do chodzenia" w powiązaniu z cechą "i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20). Urząd wyjaśnił, że w spornym rozwiązaniu ścianki wewnętrzne są jednocześnie ściankami komór, w których umieszcza się korpusy wypełnieniowe. Zatem dwuścienna ramka, w spornym rozwiązaniu, tworzona jest przez ścianki zewnętrze oraz ścianki komór znajdujące się w sąsiedztwie ścianek zewnętrznych, by zgodnie z niemieckim dokumentem D1 "kratki" mogą być tak układane, aby można było po nich chodzić. Organ zasadnie przyjął, że są to też zespoły powierzchniowe, składające się z wielu elementów łączonych z sąsiadującymi elementami za pomocą elementów sprzęgających.
W ocenie WSA także prawidłowo porównał Urząd przeciwstawione dokumenty w zakresie elementów sprzęgających do łączenia sąsiadujących elementów budowlanych. Elementy sprzęgające, służące do łączenia dwóch sąsiednich uniwersalnych elementów budowlanych w dokumencie D1, jak i w rozwiązaniu [...] umieszczone są na dwuściennej ramce zewnętrznej. Brak doprecyzowania przez Uprawnionego w treści zastrzeżenia niezależnego, co może być elementem sprzęgającym, uprawnia do twierdzenia, że każdy element do łączenia\sprzęgania ze sobą dwóch sąsiadujących elementów budowalnych spełnia to kryterium.
W ocenie Sądu za udzieleniem ochrony nie mogło przemawiać dokonanie pewnych modyfikacji w znanym już urządzeniu technicznym. Wskazywane przez Skarżącego odmienności nie są na tyle znaczące, aby uznać wzór użytkowy Ru.70588 za posiadający cechę nowości i na moment zgłoszenia, tj. 22 grudnia 2015r. nie stanowił części stanu techniki, skoro sporne rozwiązanie mieści się w opisie patentu w niemieckim dokumencie D1.
Sąd podkreślił, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego (art. 96 p.w.p.). Oznacza to ograniczenie zakresu przedmiotowego ochrony wzoru do dosłownego brzmienia zastrzeżeń. Jedynie pomocniczo i w uzasadnionych przypadkach można odwołać się do opisu i rysunków (ponieważ o istocie wzoru decyduje jego kształt), ważną rolę odgrywać może interpretacja rysunków.
Uznał, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Urząd porównując oba rozwiązania kierował się zastrzeżeniem ochronnym (posiłkowo również rysunkami) spornego wzoru i odnosił swoje ustalenia do rozwiązania dokumentu D1. Całość ustaleń ocenił następnie przez pryzmat przesłanek z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 25 p.w.p.
Zdaniem Sądu, Urząd podjął decyzję po prawidłowej ocenie materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu. Uzasadnienie decyzji przekonująco wyjaśniło przesłanki oraz poszczególne dowody, jakimi kierował się Urząd przy jej wydaniu. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego: art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. WSA uznał za chybione.
Co do zarzutu braku wyjaśnienia przez Urząd powodów odmiennej oceny przesłanki nowości w oparciu o dokument ze stanu techniki, oceniany również we wcześniejszej decyzji, WSA przyjął, że taki zarzut mógłby być skutecznie podnoszony w sytuacji, gdyby faktycznie UP w poprzedniej decyzji analizował przesłankę nowości spornego wzoru użytkowego w odniesieniu do przedłożonych przez Uczestnika opisów patentowych i stanu techniki w nich ujawnionej, a czego nie uczynił, mimo że wyciągnął wniosek o braku podważenia przez przedłożone przez Uczestnika dowody cechy nowości wzoru użytkowego [...].
Sąd nie dostrzegł także uchybień Organu, które powinien był uwzględnić z urzędu przy rozpoznaniu skargi.
Z powyższym wyrokiem nie zgodził się Uprawniony i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenie zaskarżył w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: art. 94 ust. 1 w zw. art. 96 i w zw. z art. 25 ust. 1-3 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że cechy techniczne stanowiące część zastrzeżenia ochronnego wzoru użytkowego Skarżącego, które mają charakter funkcjonalny (tj. są sformułowane z odwołaniem się do określenia oczekiwanego efektu technicznego, jaki dana cecha ma realizować), nie określają przedmiotu prawa ochronnego na wzór użytkowy i istotnych cech technicznych zastrzeganego rozwiązania, gdyż sposób ich sformułowania miałby nie definiować kształtu lub budowy przedmiotu o trwałej postaci albo przedmiotu składającego się ze związanych ze sobą funkcjonalnie części o trwałej postaci zastrzeganego rozwiązania o charakterze technicznym. W konsekwencji, cechy te miałyby być nieistotne z perspektywy oceny przesłanki nowości wzoru użytkowego i mogłyby zostać pominięte; co umożliwiłoby skuteczne podważenie nowości wzoru w oparciu o przeciwstawione rozwiązanie ze stanu techniki, które nie posiada takich cech funkcjonalnych i nie jest odpowiednie aby realizować efekt techniczny określony w tych cechach z zastrzeżenia.
Tymczasem, przedmiot prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne, których treść wyznaczają wszystkie cechy techniczne wskazane w tych zastrzeżeniach, w tym również cechy funkcjonalne, na które została udzielona ochrona i które w toku postępowania zgłoszeniowego zostały uznane za istotne cechy o charakterze technicznym określające przedmiot zastrzeganego rozwiązania i wyznaczające granice prawa wyłącznego. W konsekwencji, cechy te mają istotne znaczenie przy ocenie przesłanki nowości wzoru użytkowego i skuteczne podważenie nowości wymaga przeciwstawienia konkretnego wcześniejszego rozwiązania tego samego problemu, które realizuje cały zespół cech technicznych z zastrzeżenia wzoru i w którym cechy te występują w tym samym powiązaniu lub w tej samej funkcji.
Przyjęta przez WSA w Warszawie, w ślad za odpowiedzią Organu na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wykładnia prawa materialnego skutkowała akceptacją niekompletnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego dokonanej przez Organ w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na przyjętą interpretację przedmiotu prawa ochronnego na wzór użytkowy. Sąd I instancji uznał, że okoliczności dotyczące braku realizacji cech funkcjonalnych z zastrzeżenia wzoru przez przeciwstawione rozwiązanie ze stanu techniki nie są w stanie wpłynąć na końcowy wynik sprawy.;
2. naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170) poprzez oddalenie skargi Skarżącego, w sytuacji gdy Organ:
• nie dokonał wnikliwej, wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonych dowodów i okoliczności sprawy, a w szczególności pominął wszelkie okoliczności dotyczące braku realizacji przez przeciwstawiony dokument ze stanu techniki [...] cech wzoru użytkowego Skarżącego, które mają charakter funkcjonalny (tj. są sformułowane z odwołaniem się do określenia oczekiwanego efektu technicznego jaki dana cecha ma realizować), uznając, że cechy funkcjonalne miałyby nie wpływać na ocenę analizowanej przesłanki nowości wzoru użytkowego i ich realizacja przez przeciwstawione rozwiązanie miałaby nie być konieczna do odtworzenia rozwiązania objętego wzorem użytkowym;
• ocenił przesłankę nowości wzoru użytkowego Skarżącego na podstawie niekompletnej analizy istotnych dla sprawy okoliczności, ponieważ nie uwzględnił całego zespołu cech technicznych z zastrzeżenia wzoru użytkowego, pomijając przy takiej ocenie te spośród cech wzoru, które mają charakter funkcjonalny, uznając przy tym, że ich odtworzenie przez przeciwstawione rozwiązanie ze stanu techniki nie jest konieczne do realizacji wzoru;
• w sposób dowolny i nieuzasadniony, w świetle całokształtu materiału dowodowego oraz zasad interpretacji przedmiotu prawa ochronnego na wzór użytkowy, przyjął wykładnię wzoru użytkowego Skarżącego, która nie wynika z zastrzeżeń ochronnych - jest nadmiernie szeroka, odbiegająca od dokładnego brzmienia i językowego znaczenia zastosowanych w zastrzeżeniach określeń oraz dokonana w oparciu o selektywnie dobrane fragmenty opisu i rysunków wzoru użytkowego; Organ nie wziął pod uwagę przy swojej ocenie typowego i zrozumiałego dla znawcy znaczenia określeń użytych w cechach z zastrzeżenia, całokształtu informacji wynikających z opisu ochronnego i rysunków wzoru, a także funkcjonalnych związków pomiędzy poszczególnymi cechami z zastrzeżenia i konieczności ich interpretacji z uwzględnieniem celu jaki ma pełnić dana cecha, zwłaszcza jeżeli ma ona charakter funkcjonalny;
• w sposób nieuzasadniony i bez należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu prawnym i faktycznym decyzji nie odniósł się do oraz nie rozpatrzył treści informacji wynikających z przeciwstawionego dokumentu ze stanu techniki, które wskazują na odmienne cechy funkcjonalne przeciwstawionego rozwiązania i wskazują na brak możliwości jego zastosowania w sposób, który realizowałby zespół cech z zastrzeżeń wzoru użytkowego.
Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd I instancji należycie rozważył znaczenie cech funkcjonalnych z zastrzeżenia ochronnego wzoru użytkowego dla przedmiotu ochrony prawa, to dostrzegłby, że dokonana przez Organ ocena nowości wzoru użytkowego Skarżącego została przeprowadzona w sposób selektywny, z pominięciem istotnych okoliczności sprawy oraz dowodów i argumentów wskazujących na brak realizacji przez przeciwstawione rozwiązanie ze stanu techniki wszystkich cech wzoru użytkowego. W efekcie, prawidłowa kontrola legalności zaskarżonej decyli powinna doprowadzić do jej uchylenia przez WSA w Warszawie.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi Skarżącego, w sytuacji gdy Organ przedstawił nowe motywy rozstrzygnięcia wynikającego z zaskarżonej decyzji (które dotyczyły przyjętej przez Organ wykładni przedmiotu prawa ochronnego na wzór użytkowy i braku konieczności uwzględnienia przy ocenie nowości wzoru tych spośród cech technicznych jego zastrzeżenia ochronnego, które mają charakter funkcjonalny) dopiero w odpowiedzi Organu na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a więc motywy te - będące rzeczywistą podstawą stanowiska Organu i jego oceny okoliczności niniejszej sprawy - nie zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji jako jej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nowe i spóźnione uzasadnienie Organu stało się jednocześnie bezpośrednią podstawą rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Nowe i wcześniej nieprzedstawione przez Organ rozważania i oceny zawarte w odpowiedzi na skargę zostały przez WSA w Warszawie przeniesione do uzasadnienia zaskarżonego wyroku i Sąd I instancji oparł się na nich w swoim orzeczeniu. Miało to miejsce pomimo tego, że Skarżący nie miał możliwości sformułowania w skardze na decyzję administracyjną zarzutów dotyczących takiego zmienionego uzasadnienia stanowiska Organu (które nie zostało ujawnione w treści samej decyzji) ani poddania go pełnej kontroli sądowoadministracyjnej.
W związku z powyższymi zarzutami Autor skargi kasacyjnej wnosił: na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie na podstawie art. 188 § 1 p.p.s.a., w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu i przekazanie sprawy Organowi do ponownego rozpoznania; na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Uprawniony przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Uczestnik wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Obecni na rozprawie przed NSA: pełnomocnicy Uprawnionego i Wnoszącego sprzeciw podtrzymali dotychczasowe stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Spółki nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, a które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Skargę kasacyjną, w granicach której działa Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Jednakże w niniejszej sprawie, nie tylko wspomniane zarzuty skargi kasacyjnej zakreślały granice rozpoznania sprawy przez Sąd odwoławczy, mając na uwadze granice, w jakich rozpoznawał skargę Sąd I instancji.
Dla wyznaczenia granic rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie miała okoliczność, że kontrolowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok WSA w sprawie VI SA/Wa 5907/23, podobnie jak i zaskarżona decyzja, został poprzedzony prawomocnym wyrokiem WSA z 18 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2046/21, uchylającym decyzję Urzędu z 7 kwietnia 2021 r., nr Sp.78.2020, którą oddalono sprzeciw Uczestnika wobec prawomocnej decyzji UP z 25 października 2018 r. o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, z pierwszeństwem od 22 grudnia 2015 r. Urząd ponownie rozstrzygając sprawę i wydając decyzję w dniu 25 października 2022 r., nr Sp.84.2022 oraz Sąd I instancji w sprawie VI SA/Wa 5907/23, rozpoznając sprawę wskutek skargi Uprawnionego na ww. decyzję UP, na mocy art. 153 p.p.s.a. byli związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez WSA w sprawie VI SA/Wa 2046/21.
Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 5 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 2107/19; 18 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 2602/21; 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 947/19; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl; Jagielska M., Jagielski J., Stankiewicz R.: [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 544 i nast.). Ocena prawna, o której mowa we wspomnianym przepisie, odnosić się może zarówno do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, jak i przyjętego przez organy stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 9 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2813/18). Wspomniana ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego tę ocenę (por. wyrok NSA z 14 września 2022 r., sygn. akt II FSK 893/21). Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie.
Należy podkreślić, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego uchylającym zaskarżoną decyzję jest wiążąca nie tylko dla sądu oraz organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.), ale także dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 170 p.p.s.a. (Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby), rozpoznającego skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w tej samej sprawie (tamże, s. 577).
W kontrolowanej sprawie nie było podnoszone, aby przepisy prawa uległy zmianie bądź nastąpiła zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych czy wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, co skutkowałoby wyłączeniem zastosowania art. 153 p.p.s.a. Dlatego ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku VI SA/Wa 2046/21 były wiążące w dalszym postępowaniu dla Urzędu, WSA i Sądu odwoławczego.
Natomiast we wniesionej skardze kasacyjnej, tj. ani w jej zarzutach, ani w jej uzasadnieniu jej Autor nie zgłaszał naruszenia art. 153 p.p.s.a. (nie można uznać za zgłoszenie takiego zarzutu ogólnej, krytycznej oceny wyrażonej przez Skarżącego, że nie zbadano wszystkich cech spornego wzoru określonych w zastrzeżeniu ochronnym, mimo zaleceń - zawartych we wcześniejszym wyroku - przedstawienia wyczerpującej, precyzyjnej i wnikliwej analizy cechy nowości tego wzoru, do tego podniesionych bez podania podstawy prawnej, s. 10 skargi kasacyjnej), co w rezultacie należy interpretować jako przychylenie się Kasatora, że WSA , jak i organ, skoro skarga została oddalona, zastosowali się do ocen i wskazań w sprawie
VI SA/Wa 2046/21, którymi byli związani. Tym bardziej, że WSA w skarżonym obecnie wyroku podkreślił, że na mocy art. 153 p.p.s.a. uwzględnił ocenę wyrażoną w sprawie VI SA/Wa 2046/21 (s. 15 uzasadnienia skarżonego wyroku). Również organ odwoływał się do związania zaleceniami wyroku WSA w sprawie VI SA/Wa 2046/21 (s. 7-8 decyzji).
Opisany brak w zarzutach skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym zawężeniu rozpoznania sprawy miałby wpływ na ocenę zarzutów zgłoszonych w pkt 1. I w pkt 2 lit.a) petitum skargi kasacyjnej.
Jednakże z uwagi na zarzut zgłoszony w pkt 2 lit. b) petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., że nowe i istotne motywy swego stanowiska organ przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę Uprawnionego, a nie w decyzji i miały te argumenty decydujący wpływ na oddalenie przez WSA skargi, należało odnieść się do argumentacji Skarżącego, zwłaszcza że ocena tego zarzutu co do motywów zaprezentowanych dopiero przez Urząd w odpowiedzi na skargę wiązała się z oceną pozostałych zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, a szczególnie zarzutu z pkt 1. petitum skargi kasacyjnej –naruszenia art. 94 ust. 1 w zw. z art. 96 w zw. z art. 25 ust. 1-3 w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p., któremu także Skarżący przypisywał zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy. Od oceny tego zarzutu zależała także ocena zarzutu z pkt 2 lit.a)petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., co podnosił zresztą Kasator.
Skarżący podnosił, że główną sporną okolicznością była kwestia obecności (braku) w przeciwstawionym dokumencie D1 cech określonych w zastrzeżeniu niezależnym spornego wzoru: "do zastosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł"; "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia"; "ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11) i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20)", które decydowały o nowości zgłoszonego wzoru użytkowego. Błędna ocena charakteru tych cech wynikała także z błędnej wykładni definicji wzoru użytkowego, przyjętej przez WSA i Urząd, pomijającej przy ocenie przedmiotu ochrony cechy techniczne zastrzeżenia ochronnego o charakterze funkcjonalnym (sformułowane z odwołaniem się do określonego efektu technicznego, jaki dana cecha ma realizować).
Zarzuty te okazały się także niezasadne.
Jak już zaznaczono w obecnie kontrolowanej sprawie VI SA/Wa 5907/23 został wydany wyrok oddalający, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę Uprawnionego.
Sąd I instancji, kierując się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania przedstawionymi w sprawie VI SA/Wa 2046/21, przede wszystkim odwołał się definicji wzoru użytkowego, przyjętej przez WSA w sprawie VI SA/Wa 2046/21, zawartej w treści art. 94 ust. 1 p.w.p., że jest nim nowe i nadające się do przemysłowego zastosowania rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu lub budowy przedmiotu o trwałej postaci albo przedmiotu składającego się ze związanych ze sobą funkcjonalnie części o trwałej postaci. Podniósł też, że uznając skargę Uczestnika w sprawie VI SA/Wa 2046/21, WSA skrytykował jako nie pozwalającą na prześledzenie toku wnioskowania Urzędu, nie zawierającą wyczerpującego uzasadnienia decyzję tego organu w kwestii podnoszonej w sprzeciwie, że sporny wzór nie został przedstawiony w sposób umożliwiający znawcy urzeczywistnienie na jego podstawie jednego rozwiązania (z jakich powodów uznał określone cechy spornego rozwiązania za niestanowiące zespołu jego cech istotnych, determinujących ocenę zdolności ochronnej tego wzoru) oraz że sporny wzór nie spełnia przesłanki nowości (s. 16 uzasadnienia). Równocześnie zaznaczył, że zasadniczo spór dotyczył kwestii nowości spornego wzoru użytkowego, co można było ocenić dopiero po przyjęciu, że sporny wzór zawiera jedno konkretne rozwiązanie opisane w zastrzeżeniu niezależnym cechami istotnymi.
W ten sposób WSA zaakceptował analizę Urzędu, że sporny wzór spełnia wymóg jedności rozwiązania wynikający z art. 97 ust. 3 p.w.p., że zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie (w brzmieniu według stanu prawnego z 22 grudnia 2015 r., opubl. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm., z uwagi na treść art. 315 ust. 3 p.w.p., że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym). Należy podać, że wymóg z art. 97 ust. 3 p.w.p. nie ogranicza ujęcia w zgłoszeniu różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania, jak również przedmiotu składającego się z części organicznie lub funkcjonalnie związanych ze sobą (art. 97 ust. 4 p.w.p.).
Konsekwencją akceptacji tego stanowiska Urzędu przez WSA w kontrolowanym wyroku -zresztą niezaskarżonego w tym zakresie przez Uprawnionego - było, że cechy z zastrzeżenia niezależnego spornego wzoru, występujące po słowach "ewentualnie", "korzystnie": "ewentualnie ma przegrody wewnętrzne", "korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne", nie zostały uznane za cechy równorzędne z istotnymi cechami zastrzeganego rozwiązania i nie współtworzyły rozwiązania podstawowego, a tylko świadczyły o opcjonalnych wersjach spornego wzoru. Tym samym nie były uwzględniane przy ocenie nowości spornego wzoru.
Następnie Skarżący przedstawiając swoją interpretację definicji wzoru użytkowego, jakie elementy zastrzeżenia ochronnego (także cechy funkcjonalne, nawet te niezwiązane z budową czy kształtem, a związane z zastosowaniem, przeznaczeniem) należy uwzględniać przy ocenie czy rozwiązanie to jest wzorem użytkowym, próbował zakwestionować, przeprowadzone przez Urząd i podzielone przez WSA, porównanie jego wzoru z przeciwstawionym rozwiązaniem D1, skutkujące uznaniem, że sporny wzór użytkowy nie charakteryzuje się przymiotem nowości.
Aczkolwiek Urząd, jak i WSA nie powtórzyli całości stanowiska WSA w sprawie VI SA/Wa 2046/21 co do interpretacji pojęcia wzoru użytkowego, to jednak przy ocenie zakresu przedmiotowego spornego prawa oraz przy badaniu nowości spornego wzoru, zastosowali się do oceny prawnej WSA wyrażonej we wcześniejszym wyroku. A w wyroku tym Sąd stwierdził, że we wzorze użytkowym ochroną objęta jest trwała postać przedmiotu, czyli rozwiązanie techniczne dotyczące postaci konkretnego przedmiotu materialnego, a więc posiadającej pewne cechy rzeczy o określonej postaci materialnej, stanowiącej samoistną całość i wyodrębnionej w świecie rzeczywistym. Trwałość przedmiotu zaś oznacza, że chodzi o specjalny sposób ukształtowania przedmiotu materialnego, który w sensie cywilnoprawnym stanowi rzecz ruchomą. Wzór użytkowy musi być rozwiązaniem technicznym a w świetle definicji zawartej w art. 94 ust. 2 p.w.p. użyteczność oznacza możliwość osiągnięcia celu mającego praktyczne zastosowanie.
Przywołane przez Uprawnionego orzeczenia nie potwierdzały jego twierdzeń, gdyż w sprawie II GSK 80/11 NSA nie rozważał cech definicji wzoru użytkowego; a do wyroku w sprawie II GSK 887/19, jak słusznie przyjął Skarżący, WSA zasadnie się odwołał. W tym orzeczeniu bowiem NSA podał: "dla wykazania braku nowości wzoru użytkowego należy przeciwstawić zgłoszonemu wzorowi konkretne rozwiązanie o identycznych cechach. Należy więc przeciwstawić rozwiązanie, w którym cechy techniczne występują w tym samym powiązaniu lub w tej samej funkcji co w rozwiązaniu chronionym."
Również w doktrynie wyrażana jest opinia, że "sama definicja wzoru użytkowego, który uzewnętrznia się poprzez przedmiot o trwałej postaci, wyłączy w wielu przypadkach rozważania dotyczące techniczności rozwiązania. Przedmiot, w którym rozwiązanie techniczne uzewnętrznia się poprzez kształt, budowę lub zestawienie, implikuje w pewnym sensie obecność cech technicznych w danym rozwiązaniu. Nie ma również w tym przypadku obawy, że chodzi o rozwiązanie o charakterze intelektualnym, zawsze bowiem wzór musi być uzewnętrzniony w wyodrębnionym w rzeczywistości przedmiocie materialnym, realizowanym przez kształt, budowę lub zestawienie (por. K. Szczepanowska-Kozłowska, Rozdział IV.1. Wzór użytkowy [w:] K. Szczepanowska-Kozłowska, E. Nowińska, U. Promińska, Własność przemysłowa i jej ochrona, E. Nowińska, U. Promińska, Warszawa 2014). Niewystarczające do stwierdzenia związku przestrzennego między poszczególnymi częściami jest samo wskazanie ich rodzaju oraz ich funkcjonalnego powiązania – pomijające informacje o ich usytuowaniu i powiązaniach fizycznych. Zestawieniem przedmiotu o trwałej postaci jest zbiór przedmiotów zdefiniowanych przestrzennie, połączonych przestrzennie, spełniających określoną funkcję. Tym samym brak określenia w rozwiązaniu konstrukcyjnego połączenia części składowych przedmiotu zgłoszenia, zdefiniowanych jedynie przez określenie ich rodzaju (funkcji) oraz ich funkcjonalnego powiązania, nie odpowiada cesze, że przedmiot ma trwałą postać. Tego rodzaju cechy są właściwe dla scharakteryzowania urządzeń zwanych układami (por. M. Balicki, Ochrona wzorów użytkowych, WKP 2020, rozdział 6.3.).
Choćby i z ww. powodu stanowisko Uprawnionego należało uznać za niezasadne co do zakresu definicji wzoru użytkowego.
Co do nowych, rzeczywistych motywów decyzji Urzędu, zdaniem kasatora, wyrażonych dopiero w odpowiedzi na skargę i następnie podzielonych przez WSA jako wynikających z zaskarżonej decyzji, jak już zaznaczono, zdaniem Sądu odwoławczego nie ma podstaw do jego uwzględnienia opinii autora skargi kasacyjnej.
Organ, badając nowość spornego rozwiązania, zgodnie z zaleceniami wyroku w sprawie VI SA/Wa 2046/21 miał dokonać analizy porównawczej zastrzeżeń ochronnych spornego wzoru z przeciwstawionymi rozwiązaniami.
Podnosząc, że przy ocenie nowości należy zestawić wzór badany i jedno rozwiązanie mu przeciwstawione, aby ustalić, czy przeciwstawione rozwiązanie posiada takie same cechy techniczne w zakresie cech objętych zastrzeżeniami ochronnymi kwestionowanego wzoru, Urząd przyjął, co zaakceptował WSA, że niemiecki opis patentowy [...] z pierwszeństwem od 28 maja 2009 r. ujawniał rozwiązanie o wszystkich cechach spornego rozwiązania. Sąd w wyroku VI SA/Wa 2046/21 także zalecił, aby organ przedstawił i porównał poszczególne cechy techniczne przeciwstawianych rozwiązań, i aby analiza porównawcza była dokładna, precyzyjna i wnikliwa, co też organ uczynił w odniesieniu do obu rozwiązań: spornego [...] i przeciwstawionego D1.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego kasacyjnie, jak wynika już z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ocena porównawcza spornego wzoru z przeciwstawionym patentem została przeprowadzona przez pryzmat porównania zastrzeżeń. Nie doszło więc do naruszenia art. 96 p.w.p. wskazującego, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego. Zastrzeżenia te, zawarte w opisie ochronnym stanowią o istocie wzoru objętego prawem ochronnym i są one przedstawiane przez uprawnionego we wniosku zgłoszeniowym (por. wyrok NSA z: 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 525/08). Do tego zakres przedmiotowy określony jest przez całość zastrzeżenia ochronnego tj. zarówno przez część przedznamienną jak i część znamienną zastrzeżenia (por. art. 97 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 33 ust. 1, 3 p.w.p.; § 16 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, opubl Dz. U. z 2001 r., Nr 102, poz. 1119 z późn. zm.), przy czym część przedznamienna definiuje przedmiot znany ze stanu techniki, a cześć znamienna określa cechy nowe przedmiotu zdefiniowanego w części przedznamiennej zastrzeżenia. Zatem obie części zastrzeżenia ochronnego określają przedmiot jako całość i obie części muszą być brane pod uwagę przy ocenie zakresu rozwiązania (por. wyrok NSA z 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 272/06; wyrok SN z 16 stycznia 2014 r., sygn. akt IV CSK 219/13, Lex nr 1460980).
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w przypadku wzorów użytkowych rysunki stanowią obowiązkowy i nieodłączny element każdego zgłoszenia, jak reguluje art. 97 ust. 2 p.w.p., wobec czego powinny one, na równi z opisem wzoru użytkowego, ujawniać jego istotę (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2015r., sygn. akt II GSK 1291/14), co też określa § 16 ust. 4 ww. rozporządzenia.
W świetle powyższych wytycznych nie można podzielić stanowiska Uprawnionego, że trzy sporne cechy zastrzeżeń ochronnych zostały odmiennie, a co najmniej z pominięciem istotnych argumentów, zinterpretowane przez Urząd w decyzji, a potem w odpowiedzi na skargę i to uchybienie nie zostało dostrzeżone przez WSA w zaskarżonym wyroku.
Organ analizując w decyzji cechę "do stosowania jako wypełniony korpusami wypełnieniowymi moduł" nie rozważał kwestii kształtu korpusu, a jedynie odnosił się do materiału, który może być wykorzystany jako korpus, którym jest wypełniany sporny wzór (co można było ustalić dopiero na podstawie opisów spornych rozwiązań). Zatem sposób analizy tej cechy przez UP wskazywał, że organ nie traktował korpusu wypełnieniowego jako elementu spornego wzoru. W odpowiedzi na skargę Urząd jedynie doprecyzował, dlaczego nie uznał ww. korpusu jako części spornego rozwiązania, chociażby dlatego że w zastrzeżeniach (w części przedznamiennej) sformułowano, że wskazują one na zastosowanie uniwersalnego wzoru budowlanego, a z kolei w części znamiennej żadna z zastrzeganych cech technicznych nie odnosi się do kształtu, budowy korpusu.
Z kolei co do cech spornego rozwiązania: "ma dwuścienną ramkę zewnętrzną (2) złożoną z części ze ściankami zewnętrznymi (5), ściankami wewnętrznymi (14) i łączącymi je powierzchniami (15) do chodzenia" oraz sformułowania "ma wewnętrzną spodnią ramkę podporową (11) i korzystnie spodnie rozpórki poprzeczne, środki do stabilizacji i podparcia co najmniej jednego, umieszczonego w uniwersalnym elemencie budowlanym korpusu wypełnieniowego (20)" Uprawniony braki w ich ocenie w decyzji, mające być następnie uzupełnione w odpowiedzi na skargę, powiązał z funkcjonalnym charakterem ww. zastrzeżeń, a nie ich technicznym charakterem, które to podejście zostało już ocenione.
Wobec powyższego niezasadny okazał się zarzut podniesiony w pkt 2.lit.b) petitum skargi kasacyjnej, gdyż odpowiedź na skargę nie zastępowała zaskarżonej decyzji, której uzasadnienie było wyczerpujące, wyjaśniało, jakimi przesłankami kierował się Urząd załatwiając sprawę i spełniało wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego słuszne było stanowisko WSA, że nie wystąpiły przesłanki procesowe do uchylenia tejże decyzji.
Niezasadne okazały się zarzuty podniesione w pkt 1. i pkt 2 lit. a) petitum skargi kasacyjnej, które rozpatrzono łącznie z zarzutem z pkt 2.lit.b).
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za skuteczny bądź usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Natomiast nie mógł być uwzględniony wniosek Uczestnika postępowania o zasądzenie na jego rzecz od Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania. Przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej nie przewidują możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, który nie był skarżącym przed Sądem I instancji.