II GSK 2746/21

II GSK 2746/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1339/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-08
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 28, art. 156 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1398
art. 85 ust. 4, art. 86 ust. 1 pkt 13a, art. 109 ust. 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Dz.U. 2021 poz 423
art. 4 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dz.U. 2024 poz 1564
art. 38, art. 39, art. 40, art. 44 ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Izby Adwokackiej w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1339/21 w sprawie ze skargi C. Izby Adwokackiej w C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 lutego 2021 r. nr 37/12/2021/Ub w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. Izby Adwokackiej w C. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 8 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1339/21, oddalił skargę C. Izby Adwokackiej w C. (dalej: Skarżąca, Strona) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 23 lutego 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenie zdrowotnego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) decyzją z 23 lutego 2021 r., na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 109 w związku art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm., dalej "k.p.a.") i art. 102 ust. 7 ustawy o świadczeniach, stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym I. N. (dalej: Zainteresowana, Uczestnik), z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na rzecz płatnika składek Okręgowej Rady Adwokackiej w C. (dalej: Rada), w dniu 11 marca 2014 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, C. Izba Adwokacka reprezentowana przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzuciła między innymi naruszenie art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 28 k.p.a., przez błędne ustalenie, że stroną postępowania jest Okręgowa Rada Adwokacka w C., w sytuacji gdy zgodnie z art. 39 pkt 2 Prawa o adwokaturze, okręgowa rada adwokacka jest organem izby adwokackiej. Płatnikiem składek nie jest więc Okręgowa Rada Adwokacka w C. lecz C. Izba Adwokacka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonym wyrokiem z 8 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1339/21 oddalił skargę.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 28 K.p.a., przez błędne ustalenie, że stroną postępowania jest Okręgowa Rada Adwokacka w C., w sytuacji gdy zgodnie z art. 39 pkt 2 Prawa o adwokaturze, okręgowa rada adwokacka jest organem izby adwokackiej – WSA zauważył, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się umowa nazwana "umową o dzieło nr 27/S/2014" z 11 marca 2014 r., zawarta pomiędzy Okręgową Radą Adwokacką w C. reprezentowaną przez Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w C., a Zainteresowaną, której przedmiotem jest przeprowadzenie seminaryjnych zajęć teoretycznych zgodnie z porozumieniem z 10 stycznia 2014 r. W tej sytuacji, Sąd nie zgodził się ze stwierdzeniem Skarżącej zawartym w skardze, że Zainteresowana nie była w rzeczywistości stroną żadnej umowy. Zainteresowana zawarła sporną umowę z Okręgową Radą Adwokacką w C. reprezentowaną przez Dziekana tej Rady, zgodnie natomiast z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 1 pkt 13a. W świetle spornej umowy – zasadnie uznanej przez organ za umowę o świadczenie usług, zamawiającym była Okręgowa Rada Adwokacka w C., która zgodnie z przytoczonym art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, była płatnikiem składki obliczanej, pobieranej i odprowadzanej za Zainteresowaną w związku z wykonaniem przez Zainteresowaną pracy na podstawie spornej umowy. Zatem to Okręgowa Rada Adwokacka w C. była stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Prezes NFZ dysponując sporną umową w światle treści art. 85 ust. 4 ustawy oświadczeniach, prawidłowo uznał Okręgową Radę Adwokacką w C. za płatnika ww. składki ubezpieczeniowej i nie miał podstaw, ani obowiązku kwestionowania uprawnienia Okręgowej Rady Adwokackiej w C. reprezentowanej przez Dziekan tej Rady do zawarcia spornej umowy. Skoro Okręgowa Rada Adwokacka w C. zawarła sporną umowę z Zainteresowaną, organ w świetle treści art. 85 ust. 4 ustawy oświadczeniach, prawidłowo uznał ją za płatnika składki ubezpieczeniowej oraz stronę postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżona decyzją.
Skarżąca zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie i niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że decyzja organu została skierowana do osoby niebędącej stroną, tj. Okręgowej Rady Adwokackiej, w sytuacji gdy stroną postępowania mogła być jedynie C. izba Adwokacka.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przeprowadzenie rozprawy, a także o zasądzenie na rzesz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. to jest na naruszeniu prawa materialnego – art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie i niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie iż decyzja Organu została skierowana do osoby niebędącej stroną, tj. Okręgowej Rady Adwokackiej, w sytuacji gdy stroną postępowania mogła być jedynie C. izba Adwokacka.
Powyższa formuła zarzut zawartego w petitum skargi kasacyjnej jest wadliwa, gdyż ewentualne naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jest naruszeniem przepisów postępowania. Stąd zarzut należało oprzeć na art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. Należy przy tym wskazać, że konsekwencją przyjęcia podniesionego zarzutu, jako zarzutu naruszenia prawa materialnego byłaby jego formalna nieskuteczność, gdyż skarżąca nie wskazała żadnego zarzutu związanego z błędnie ustalonym stanem faktycznym. Zgodnie natomiast z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA z: 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12; 2 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 1833/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por.: wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który Skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu, w tym bycia stroną postepowania administracyjnego.
Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednak uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej prawidłowo sformułowany zarzut zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosi się do naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawą zarzutu skargi kasacyjnej jest art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 156 §1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z kolei art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach stanowi, że w sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tej podstawie należy więc przyjąć, że do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zaliczono sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz ustalenia prawa do świadczeń stosuje się przepisy proceduralne określone w Kodeksie postepowania administracyjnego, z tym zastrzeżeniem, że w sytuacji uregulowania elementów tegoż postępowania w samej ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, mają zastosowanie przepisy zawarte w powołanej ustawie z wyłączeniem przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Innymi słowy – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 64/94; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05; z 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06).
Podkreślenia wymaga, że trafny jest pogląd, zgodnie z którym "prawu administracyjnemu obce jest pojęcie prawa podmiotowego pojmowane na wzór cywilistycznego prawa podmiotowego. Treścią cywilistycznego prawa podmiotowego jest władztwo podmiotowe upoważniające do rozporządzania uprawnieniami lub zaciągania zobowiązań. Natomiast w prawie administracyjnym uprawnienia i obowiązki jednostek unormowane są każdorazowo w prawie przedmiotowym. Są to zawsze uprawnienia lub obowiązki w stosunkach prawnych z administracją państwową, przy czym właśnie organ administracyjny reprezentujący w danym stosunku prawnym administrację państwową upoważniony jest do tego, aby autorytatywnie je konkretyzować" (J. Filipek, Rola prawa w działalności administracyjnej państwa, Warszawa 1974, s. 113) Podkreśla się, że "uwzględniając niezwykłą różnorodność sytuacji prawnej jednostki, ukształtowanej przepisami prawa administracyjnego, od chronionych Konstytucją RP praw politycznych i socjalnych do chronionych prawem budowlanym interesów osób trzecich, należy zadowolić się stwierdzeniem, że interes prawny w rozumieniu art. 28 to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Wydaje się ponadto, że zaletą tego pojęcia jest właśnie jego niedookreślony charakter, który zezwala sądowi administracyjnemu na rozciągnięcie ochrony prawnej jednostki na takie sytuacje prawne, które nie są objęte zakresem pojęcia prawa podmiotowego rozumianego (w doktrynie prawa cywilnego) jako "przyznana przez normę prawną na rzecz podmiotu stosunku prawnego sfera prawnej możności postępowania w sposób ustalony w tej normie" (S. Grzybowski, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1978, s. 111)" (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 28.). Stąd należy przyjąć, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym odbiega od pojęcia strony w rozumieniu cywilistycznym, gdyż dla bytu strony w postępowaniu administracyjnym wystarczające jest istnienie po jej stronie interesu prawnego wynikającego z prawa przedmiotowego, a więc z konkretnej normy administracyjnej.
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ppkt a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.) płatnikiem składek jest między innymi jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. Zgodnie z kolei z art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 1 pkt 13a.
Stąd w orzecznictwie przyjmuje się, że płatnik ma własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu prowadzonym przed organem Narodowego Funduszu Zdrowia. W postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej źródłem obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Ustalenie, że chodzi o umowę, z którą wiąże się obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, pociąga za sobą konsekwencję w postaci wydania decyzji o objęciu strony tej umowy (zleceniobiorcy) ubezpieczeniem zdrowotnym, co z kolei rodzi po stronie płatnika (zleceniodawcy) obowiązek opłacenia składek na to ubezpieczenie. Zatem obie strony umowy – ubezpieczony i płatnik składek – są stronami postępowania o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym i w konsekwencji płatnik składek jest legitymowany do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Charakter umowy będącej potencjalnym źródłem obowiązku ubezpieczeniowego jest badany właśnie w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym.
W niniejszej sprawie zarzut oparty jest na twierdzeniu, że decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 23 lutego 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenie zdrowotnego została skierowana do Okręgowej Rady Adwokackiej, w sytuacji gdy stroną postępowania mogła być jedynie C. izba Adwokacka. Skarżąca wskazała, że Okręgowa Rada Adwokacka nie może być stroną w sprawie, gdyż jest jedynie organem C. Izby Adwokackiej.
Zgodnie z art. 38 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1564, dalej "u.p.a.") izbę adwokacką stanowią adwokaci i aplikanci adwokaccy, mający siedzibę zawodową na terenie izby, której zasięg terytorialny określa Naczelna Rada Adwokacka, biorąc pod uwagę w szczególności podział terytorialny administracji sądowej. Z kolei art. 39 u.p.a. stanowi, że organami izby adwokackiej są:
1) zgromadzenie izby składające się z adwokatów wykonujących zawód oraz delegatów pozostałych adwokatów;
2) okręgowa rada adwokacka;
3) sąd dyscyplinarny;
3a) rzecznik dyscyplinarny;
4) komisja rewizyjna.
Art. 44 ust. 1 u.p.a. przewiduje, iż do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym. Z kolei kompetencje Izy adwokackiej zostały uregulowane w sposób wąski. W art. 40 u.p.a. ustawodawca wskazał, że do zakresu działania zgromadzenia izby adwokackie należy:
1) wybór delegatów na Krajowy Zjazd Adwokatury;
2) wybór dziekana, prezesa sądu dyscyplinarnego, rzecznika dyscyplinarnego, przewodniczącego komisji rewizyjnej oraz członków i zastępców członków okręgowej rady adwokackiej, sądu dyscyplinarnego i komisji rewizyjnej;
3) uchwalanie budżetu izby i ustalanie wysokości składek rocznych na potrzeby izby;
4) (utracił moc);
5) rozpatrywanie i zatwierdzanie corocznych sprawozdań z działalności okręgowej rady adwokackiej;
6) zatwierdzanie – po wysłuchaniu wniosków komisji rewizyjnej – zamknięć rachunkowych i udzielanie okręgowej radzie adwokackiej absolutorium;
7) podejmowanie innych uchwał.
Izba adwokacka nie posiada innych kompetencji poza tymi, które zostały wyraźnie wymienione w ustawie Prawo o adwokaturze. Stąd należy wnosić, że organem, który podejmuje działania w imieniu izby adwokackiej jest właśnie okręgowa rada adwokacka, gdyż jest ona powołana do załatwiania wszystkich spraw adwokatury. Do tego typu spraw należą również sprawy związane z zawieraniem umów cywilnoprawnych zakresie szkolenia aplikantów. W tym zakresie to właśnie Okręgowa Rada Adwokacka jest płatnikiem składek. Z kolei Izba Adwokacka nie posiada uprawnień w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych dotyczących szkolenia aplikantów, ani nie jest płatnikiem składem w powyższym zakresie. Pomimo więc, że okręgowa rada adwokacka nie jest osobą prawną ani organizacją społeczną i żaden przepis ustawy – Prawo o adwokaturze nie przyznał jej również samodzielnej zdolności sądowej (zob. postanowienie SA w Warszawie z 2.12.2003 r., I ACa 761/03, Wokanda 2005, nr 3, poz. 43), to na gruncie postępowania administracyjnego Okręgowa Rada Adwokacka jest stroną postepowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne (zamawiającym usługę), a jej zdolność do bycia stroną postępowania administracyjnego wynika z prawa przedmiotowego – art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.
W konsekwencji, z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.