II GSK 274/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-12
NSAAdministracyjneWysokansa
kwarantannaCOVID-19sanepiddecyzja administracyjnaczynność materialno-technicznakontrola sądowarozporządzenieustawaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej.

Sprawa dotyczyła skargi G.D. na czynność Inspektora Sanitarnego nakładającą obowiązek kwarantanny. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność tej czynności, uznając, że wymagała ona formy decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji i potwierdzając, że § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. w zakresie zwalniającym z obowiązku wydania decyzji był sprzeczny z ustawą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę G.D. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu dotyczącą nałożenia obowiązku kwarantanny, stwierdził bezskuteczność tej czynności. Sąd uznał, że nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP. Sąd I instancji uznał również, że § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w zakresie zwalniającym z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę, wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego i naruszył Konstytucję RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Inspektora Sanitarnego, oddalił ją. NSA podkreślił, że sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji, a przepis rozporządzenia, który zwalniał z obowiązku wydania decyzji, był sprzeczny z ustawą i nie mógł być stosowany. Sąd wskazał również, że zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. były niezasadne, ponieważ ani sąd I instancji, ani organ nie stosowały tych przepisów w sprawie, która dotyczyła czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nałożenie obowiązku poddania się kwarantannie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określa generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków, w tym kwarantanny. Rozporządzenie Rady Ministrów nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego i zwalniać z obowiązku wydania decyzji, jeśli ustawa tego nie przewiduje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa o zapobieganiu... art. 33 § 1

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Rozporządzenie RM art. 5 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 25

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 92 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o zapobieganiu... art. 46a

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

ustawa o zapobieganiu... art. 46b

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Przepis rozporządzenia RM zwalniający z obowiązku wydania decyzji o kwarantannie był sprzeczny z ustawą i Konstytucją RP. Sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji.

Odrzucone argumenty

Organ przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe i prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Pracownik organu poinformował telefonicznie skarżącą o nałożonej kwarantannie, co stanowi merytoryczne załatwienie sprawy. Organ rozważył interes społeczny i słuszny interes strony. Objęcie obowiązkową kwarantanną nie wymagało wydawania decyzji administracyjnej na podstawie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. Postępowanie epidemiologiczne odbywało się za pośrednictwem platformy SEPIS. Przeprowadzone postępowanie administracyjne było zgodne z zasadą prawdy materialnej, praworządności oraz zasadą budzenia zaufania i przekonywania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd władny jest ocenić w rozpoznawanej sprawie zgodność z ustawą przepisów aktów wykonawczych... W typie administracyjnym stosowania prawa kompetencja organu administracyjnego... jest wyznaczana innym rodzajem zadań i funkcji... Rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia...

Skład orzekający

Joanna Sieńczyło-Chlabicz

przewodniczący

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Mirosław Trzecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności wydawania decyzji administracyjnych w sprawach nakładania obowiązków przez organy sanitarne, nawet w sytuacjach kryzysowych, oraz zakres kontroli sądowej nad aktami wykonawczymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii COVID-19 i konkretnych przepisów prawnych obowiązujących wówczas.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z ograniczeniami wolności obywatelskich w czasie pandemii i podkreśla rolę sądu w kontroli nad działaniami administracji.

Kwarantanna bez decyzji? NSA wyjaśnia, kiedy sanepid musi wydać formalne postanowienie.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 274/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 56/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-10-20
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1657
art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, 8 § 1 i art. 11 , art. 14 § 2 , art. 7 i art. 77 ,  art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 25
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 178 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2021 poz 861
z § 5 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z  wystąpieniem stanu epidemii
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 56/22 w sprawie ze skargi G. D. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu w przedmiocie nakazu poddania się obowiązkowej kwarantannie oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 56/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na skutek skargi G.D., zwanej dalej "skarżącą", na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., zwanego dalej także "organem", w przedmiocie nałożenia obowiązku poddania się kwarantannie, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca (pismem datowanym na dzień 20 stycznia 2022 r.) wniosła do Sądu I instancji skargę na czynność organu polegającą na nałożeniu na nią obowiązku poddania się kwarantannie w okresie od dnia 16 stycznia 2022 r. do dnia 23 stycznia 2022 r. Formułując zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zarzuty naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", a także zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o uznanie jej uprawnienia do swobodnego poruszania się po terytorium RP w okresie od dnia 16 stycznia do dnia 23 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jest nauczycielem w zespole szkół podstawowych, a kwarantanna została nałożona w związku z tym, że jeden z uczniów uzyskał pozytywny wynik testu na SARS-CoV-2. O fakcie nałożenia kwarantanny skarżąca dowiedziała się w dniu 16 stycznia 2022 r., otrzymując wówczas automatyczne powiadomienie z Sanepidu. Kwestionując ten obowiązek skarżąca podniosła, że wszystkie regulacje wprowadzające ograniczenia, nakazy i zakazy, w tym obowiązek poddania się kwarantannie w sytuacjach opisanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. należy uznać za wydane bez spełnienia przesłanek delegacji ustawowej, a przez to w całości bezprawne. Ponadto zarzuciła, że zapis rozporządzenia stanowiący o niewydawaniu decyzji jest sprzeczny z art. 33 ust. 1 ustawy oraz z art. 104 § 1 K.p.a. Wskazała również, że brak jest postaw do różnicowania sytuacji osób zaszczepionych i niezaszczepionych poprzez nakładanie kwarantanny wyłącznie na tych, którzy nie przyjęli szczepionki na COVID-19 (która to choroba nie znajduje się w wykazie szczepień obowiązkowych).
Uwzględniając skargę, Sąd I instancji stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu podkreślił, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy nałożenie obowiązku odbycia przez skarżącą kwarantanny nastąpiło w sposób zgodny z prawem, w szczególności czy organ zastosował poprawną formę rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Zdaniem Sądu I instancji, art. 33 ust. 1 ustawy określa generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy, w tym kierowania na kwarantannę. Zasady tej nie zmienia ust. 3a, dodany do art. 33 ustawy z dniem 1 kwietnia 2020 r., który jedynie w określonych granicach upraszcza treść takiej decyzji (przez możliwość odstąpienia od jej uzasadnienia) oraz sposób jej zakomunikowania adresatowi. Również swoiste uproszczenie wprowadzone w art. 25 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 2112) nie wyłączyło trybu decyzyjnego w sytuacji objęcia kwarantanną. Przepis ten stanowi, że do decyzji wydawanych w przypadku podejrzenia zakażenia wirusem SARS-CoV-2 lub zachorowania na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) przepisu art. 33 ust. 3a pkt 3 ustawy zmienianej w art. 15 (to jest ustawy z 2008 r.) nie stosuje się. Oznaczało to, że decyzje o objęciu kwarantanną nie musiały być w ogóle doręczane na piśmie. Nie zwalniało to jednak organu administracji publicznej z utrwalenia w aktach sprawy faktu: wydania decyzji, powiadomienia o tym strony i pouczenia o prawie do wniesienia odwołania. Stosownie bowiem do art. 14 § 2 K.p.a. sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub za pomocą innych środków łączności gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach. W ocenie Sądu, przepis ten powinien mieć w sprawie odpowiednie zastosowanie. Umożliwiła to bowiem weryfikację, czy decyzja pochodzi od uprawnionego podmiotu i czy zagwarantowano stronie skorzystanie z uprawnień procesowych.
W konsekwencji Sąd I instancji wskazał, że § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w zakresie, w jakim zwolnił organy inspekcji sanitarnej z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę, wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 46a i art. 46b ustawy, naruszając tym samym zarówno przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów Sąd I instancji - podlegając tylko Konstytucji oraz ustawom (zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) - był zobligowany odmówić zastosowania w kontrolowanej sprawie, niezgodnego z ustawą przepisu rozporządzenia. Mając na uwadze realia rozpatrywanej sprawy, uznając decyzję administracyjną za formę obligatoryjną dla objęcia strony kwarantanną, należało stwierdzić, że dokonana w tym przedmiocie zaskarżona czynność materialno-techniczna naruszała prawo, a zatem była bezskuteczna.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art.145 § 1 pkt 1 litc) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy organ inspekcji sanitarnej przeprowadził prawidłowe postępowania dowodoweepidemiologiczne w sprawie i prawidłowo ocenił materiał zgromadzony w sprawie, co skutkuje prawidłowym nałożeniem kwarantanny na skarżącą;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 14 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd, że pracownik organu w dniu 16 stycznia 2022 r. poinformował telefonicznie skarżącą o nałożonej kwarantannie oraz długości jej trwania wraz z przytoczeniem podstaw prawnych, co świadczy o merytorycznym załatwieniu sprawy;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie w sposób wszechstronny organ administracji publicznej rozważył interes społeczny oraz słuszny interes strony;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd stanowiska, iż w przypadku objęcia obowiązkową kwarantanną nie było podstaw do wydawania decyzji administracyjnej w tym zakresie, co wynikało z ówcześnie obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd, że postępowanie epidemiologiczne odbywało się za pośrednictwem platformy SEPIS i to Dyrektor jednostki wskazał skarżącą jako osobę mającą bezpośredni kontakt z zakażoną wirusem SARS-Co\/-2;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy przeprowadzone postępowanie administracyjne jest zgodne z zasadą prawdy materialnej, praworządności oraz zasadą budzenia zaufania i przekonywania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego "mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy", tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ powinien wydać decyzję administracyjną w przedmiocie nałożenia kwarantanny, podczas gdy wskazany przepis jasno stanowił, że decyzji się nie wydaje;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji w lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż organ inspekcji sanitarnej w sposób prawidłowy nałożył na skarżącą obowiązkową kwarantannę.
W oparciu o powołane zarzuty skarżący kasacyjnie sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie organ wiąże naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. z naruszeniem przepisów K.p.a. Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie stosował jednak żadnego z powołanych przepisów. Przedmiotem skargi wniesionej przez G.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu była czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w przedmiocie nałożenia obowiązku poddania się kwarantannie. Jakkolwiek Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznał, że nałożenie obowiązku poddania się kwarantannie przez organy inspekcji sanitarnej wymaga wydania decyzji administracyjnej i było to jednym z powodów uwzględnienia skargi, to jednak organ podjął rozstrzygnięcie w formie niedecyzyjnej czynności, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na tego rodzaju czynność dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa wydaje wyrok na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., w którym stwierdza bezskuteczność tej czynności. W rozpoznawanej sprawie tak też się stało, Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. (co wyraźnie zaakcentował w uzasadnieniu) a nie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., który to przepis dotyczy wyroku uwzględniającego skargę na decyzję administracyjną i jako niestosowany w sprawie nie mógł zostać naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaskarżona do Sadu I instancji czynność organu była podjęta w postępowaniu, które nie toczyło się w oparciu o przepisy K.p.a. Skoro zatem ani Sąd I instancji, ani organ nie stosowały przepisów K.p.a., to przepisy te nie mogły zostać naruszone.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Po pierwsze, zarzut ten jest niezasadny, gdyż art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego, a nie przepisem prawa materialnego. Po drugie, zarzut ten jest niezasadny z tego względu, że – jak wyżej wskazano – Sąd I instancji ani nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., ani nie wyrokował w oparciu o ten przepis.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia samego § 5 ust. 1 rozporządzenia należy zwrócić szczególną uwagę na specyfikę sądowego stosowania prawa. Niezawisłość sędziowska, będąca fundamentalną przesłanką sprawowania wymiaru sprawiedliwości, w zasadniczym stopniu oddziela od siebie typ sądowego stosowania prawa od typu administracyjnego stosowania prawa (stosowania prawa przez organy administracji publicznej) ze względu na rodzaj podległości normom prawnym. W unormowaniu kompetencji sądu prymat mają normy Konstytucji, ustaw i równorzędnych im umów międzynarodowych oraz prawa europejskiego. "Sąd władny jest ocenić w rozpoznawanej sprawie zgodność z ustawą przepisów aktów wykonawczych, jest umocowany do wnoszenia pytań prawnych do TK dotyczących konstytucyjności przepisów ustawowych i aktów wykonawczych, jak również uprawniony do występowania z pytaniami w kwestiach prejudycjalnych do TSUE. Tworzy to rozległą i doniosła z punktu widzenia praworządności płaszczyznę badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W typie administracyjnym stosowania prawa kompetencja organu administracyjnego działającego jako organ władzy publicznej o charakterze wykonawczym jest wyznaczana innym rodzajem zadań i funkcji, które mają być realizowane wyłącznie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Organy administracyjne w sprawach indywidualnych lub generalnych obowiązuje stosowanie norm wywodzonych z całej hierarchicznej struktury źródeł prawa powszechnie obowiązującego, bez umocowania ich do oceny zgodności przepisów aktów niższej rangi z wyższymi ani też w granicach całego systemu" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2009, s. 83). Sąd administracyjny przy rozpoznaniu sprawy dokonuje kontroli działalności administracji publicznej jednocześnie w dwóch wymiarach: wewnętrznym i zewnętrznym. W wymiarze określonym jako zewnętrzny, sąd, w ramach swojej kompetencji do stosowania prawa znacznie szerzej niż kompetencja organów administracji publicznej, ustala swoje własne stanowisko dotyczące stanu prawnego sprawy w odniesieniu do stanu faktycznego takiego, jaki ustaliły organy. Sąd przy ustalaniu stanu prawnego sprawy korzysta ze szczególnych podstaw do badania mocy obowiązującej przepisów w hierarchii źródeł prawa oraz do tworzenia podstaw prawnych ochrony publicznych praw podmiotowych i przedmiotowego porządku prawnego w znacznie szerszym zakresie niż w administracji publicznej, bo poczynając od przepisów konstytucyjnych aż do aktów wykonawczych do ustaw. Dzięki temu sąd administracyjny uwzględnia znacznie szerszą i pogłębioną skalę wartości chronionych, w porównaniu z tą, która jest lub może być uwzględniana w działalności administracji publicznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., na podstawie których podjęto zaskarżoną czynność wydane zostały w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nadal zwanej "ustawą". Przepis art. 46a ustawy upoważniał Radę Ministrów - w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - do określenia w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów:
1) zagrożonego obszaru wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego,
2) rodzaju stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Z kolei art. 46b ustawy przewidywał, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić m.in. obowiązek poddania się kwarantannie (pkt 5) i miejsce kwarantanny (pkt 6).
Wymaga tutaj podkreślenia, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Do obowiązków tych należy także kwarantanna (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy). Przepis art. 33 ust. 1 ustawy pozwala wyprowadzić generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy, w tym kierowania na kwarantannę. Oznacza to, że rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. Natomiast musi mieścić się ściśle w ramach podmiotowych i przedmiotowych brzmienia delegacji ustawowej. W przeciwnym razie rozporządzenie, chociaż formalnie wchodzi do systemu prawa, to jednak w istocie rzeczy jest pozbawione mocy obowiązującej w tym znaczeniu, że organ nie może na jego podstawie władczo kształtować sytuacji prawnej obywateli poprzez między innymi nakładanie obowiązków. W takiej sytuacji regulacje zawarte w rozporządzeniu wydanym przy wykorzystaniu delegacji ustawowej, które nie mają jednoznacznego, ścisłego odniesienia do treści tej delegacji, nie mogą być stosowane. Z tego względu Sąd I instancji słusznie uznał, że przepis § 5 ust. 1 zdanie 2 rozporządzenia był sprzeczny z ustawą i nie mógł zwalniać z wydania decyzji w przedmiocie objęcia kwarantanną.
W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI