II GSK 274/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej.
Sprawa dotyczyła skargi G.D. na czynność Inspektora Sanitarnego nakładającą obowiązek kwarantanny. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność tej czynności, uznając, że wymagała ona formy decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji i potwierdzając, że § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. w zakresie zwalniającym z obowiązku wydania decyzji był sprzeczny z ustawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę G.D. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu dotyczącą nałożenia obowiązku kwarantanny, stwierdził bezskuteczność tej czynności. Sąd uznał, że nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP. Sąd I instancji uznał również, że § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w zakresie zwalniającym z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę, wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego i naruszył Konstytucję RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Inspektora Sanitarnego, oddalił ją. NSA podkreślił, że sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji, a przepis rozporządzenia, który zwalniał z obowiązku wydania decyzji, był sprzeczny z ustawą i nie mógł być stosowany. Sąd wskazał również, że zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. były niezasadne, ponieważ ani sąd I instancji, ani organ nie stosowały tych przepisów w sprawie, która dotyczyła czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nałożenie obowiązku poddania się kwarantannie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określa generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków, w tym kwarantanny. Rozporządzenie Rady Ministrów nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego i zwalniać z obowiązku wydania decyzji, jeśli ustawa tego nie przewiduje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa o zapobieganiu... art. 33 § 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Rozporządzenie RM art. 5 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 25
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 92 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o zapobieganiu... art. 46a
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa o zapobieganiu... art. 46b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nałożenie obowiązku kwarantanny wymaga wydania decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej. Przepis rozporządzenia RM zwalniający z obowiązku wydania decyzji o kwarantannie był sprzeczny z ustawą i Konstytucją RP. Sąd administracyjny ma szersze kompetencje w ocenie zgodności przepisów z prawem niż organ administracji.
Odrzucone argumenty
Organ przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe i prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Pracownik organu poinformował telefonicznie skarżącą o nałożonej kwarantannie, co stanowi merytoryczne załatwienie sprawy. Organ rozważył interes społeczny i słuszny interes strony. Objęcie obowiązkową kwarantanną nie wymagało wydawania decyzji administracyjnej na podstawie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. Postępowanie epidemiologiczne odbywało się za pośrednictwem platformy SEPIS. Przeprowadzone postępowanie administracyjne było zgodne z zasadą prawdy materialnej, praworządności oraz zasadą budzenia zaufania i przekonywania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd władny jest ocenić w rozpoznawanej sprawie zgodność z ustawą przepisów aktów wykonawczych... W typie administracyjnym stosowania prawa kompetencja organu administracyjnego... jest wyznaczana innym rodzajem zadań i funkcji... Rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia...
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło-Chlabicz
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Mirosław Trzecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności wydawania decyzji administracyjnych w sprawach nakładania obowiązków przez organy sanitarne, nawet w sytuacjach kryzysowych, oraz zakres kontroli sądowej nad aktami wykonawczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii COVID-19 i konkretnych przepisów prawnych obowiązujących wówczas.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z ograniczeniami wolności obywatelskich w czasie pandemii i podkreśla rolę sądu w kontroli nad działaniami administracji.
“Kwarantanna bez decyzji? NSA wyjaśnia, kiedy sanepid musi wydać formalne postanowienie.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 274/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący/ Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/ Mirosław Trzecki Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane IV SA/Wr 56/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-10-20 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1657 art. 33 ust. 1 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, 8 § 1 i art. 11 , art. 14 § 2 , art. 7 i art. 77 , art. 104 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 1842 art. 25 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 178 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2021 poz 861 z § 5 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 56/22 w sprawie ze skargi G. D. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu w przedmiocie nakazu poddania się obowiązkowej kwarantannie oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 56/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na skutek skargi G.D., zwanej dalej "skarżącą", na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., zwanego dalej także "organem", w przedmiocie nałożenia obowiązku poddania się kwarantannie, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca (pismem datowanym na dzień 20 stycznia 2022 r.) wniosła do Sądu I instancji skargę na czynność organu polegającą na nałożeniu na nią obowiązku poddania się kwarantannie w okresie od dnia 16 stycznia 2022 r. do dnia 23 stycznia 2022 r. Formułując zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zarzuty naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", a także zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o uznanie jej uprawnienia do swobodnego poruszania się po terytorium RP w okresie od dnia 16 stycznia do dnia 23 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jest nauczycielem w zespole szkół podstawowych, a kwarantanna została nałożona w związku z tym, że jeden z uczniów uzyskał pozytywny wynik testu na SARS-CoV-2. O fakcie nałożenia kwarantanny skarżąca dowiedziała się w dniu 16 stycznia 2022 r., otrzymując wówczas automatyczne powiadomienie z Sanepidu. Kwestionując ten obowiązek skarżąca podniosła, że wszystkie regulacje wprowadzające ograniczenia, nakazy i zakazy, w tym obowiązek poddania się kwarantannie w sytuacjach opisanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. należy uznać za wydane bez spełnienia przesłanek delegacji ustawowej, a przez to w całości bezprawne. Ponadto zarzuciła, że zapis rozporządzenia stanowiący o niewydawaniu decyzji jest sprzeczny z art. 33 ust. 1 ustawy oraz z art. 104 § 1 K.p.a. Wskazała również, że brak jest postaw do różnicowania sytuacji osób zaszczepionych i niezaszczepionych poprzez nakładanie kwarantanny wyłącznie na tych, którzy nie przyjęli szczepionki na COVID-19 (która to choroba nie znajduje się w wykazie szczepień obowiązkowych). Uwzględniając skargę, Sąd I instancji stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu podkreślił, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy nałożenie obowiązku odbycia przez skarżącą kwarantanny nastąpiło w sposób zgodny z prawem, w szczególności czy organ zastosował poprawną formę rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji, art. 33 ust. 1 ustawy określa generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy, w tym kierowania na kwarantannę. Zasady tej nie zmienia ust. 3a, dodany do art. 33 ustawy z dniem 1 kwietnia 2020 r., który jedynie w określonych granicach upraszcza treść takiej decyzji (przez możliwość odstąpienia od jej uzasadnienia) oraz sposób jej zakomunikowania adresatowi. Również swoiste uproszczenie wprowadzone w art. 25 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 2112) nie wyłączyło trybu decyzyjnego w sytuacji objęcia kwarantanną. Przepis ten stanowi, że do decyzji wydawanych w przypadku podejrzenia zakażenia wirusem SARS-CoV-2 lub zachorowania na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) przepisu art. 33 ust. 3a pkt 3 ustawy zmienianej w art. 15 (to jest ustawy z 2008 r.) nie stosuje się. Oznaczało to, że decyzje o objęciu kwarantanną nie musiały być w ogóle doręczane na piśmie. Nie zwalniało to jednak organu administracji publicznej z utrwalenia w aktach sprawy faktu: wydania decyzji, powiadomienia o tym strony i pouczenia o prawie do wniesienia odwołania. Stosownie bowiem do art. 14 § 2 K.p.a. sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub za pomocą innych środków łączności gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach. W ocenie Sądu, przepis ten powinien mieć w sprawie odpowiednie zastosowanie. Umożliwiła to bowiem weryfikację, czy decyzja pochodzi od uprawnionego podmiotu i czy zagwarantowano stronie skorzystanie z uprawnień procesowych. W konsekwencji Sąd I instancji wskazał, że § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w zakresie, w jakim zwolnił organy inspekcji sanitarnej z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę, wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 46a i art. 46b ustawy, naruszając tym samym zarówno przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów Sąd I instancji - podlegając tylko Konstytucji oraz ustawom (zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP) - był zobligowany odmówić zastosowania w kontrolowanej sprawie, niezgodnego z ustawą przepisu rozporządzenia. Mając na uwadze realia rozpatrywanej sprawy, uznając decyzję administracyjną za formę obligatoryjną dla objęcia strony kwarantanną, należało stwierdzić, że dokonana w tym przedmiocie zaskarżona czynność materialno-techniczna naruszała prawo, a zatem była bezskuteczna. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art.145 § 1 pkt 1 litc) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy organ inspekcji sanitarnej przeprowadził prawidłowe postępowania dowodoweepidemiologiczne w sprawie i prawidłowo ocenił materiał zgromadzony w sprawie, co skutkuje prawidłowym nałożeniem kwarantanny na skarżącą; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 14 § 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd, że pracownik organu w dniu 16 stycznia 2022 r. poinformował telefonicznie skarżącą o nałożonej kwarantannie oraz długości jej trwania wraz z przytoczeniem podstaw prawnych, co świadczy o merytorycznym załatwieniu sprawy; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie w sposób wszechstronny organ administracji publicznej rozważył interes społeczny oraz słuszny interes strony; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd stanowiska, iż w przypadku objęcia obowiązkową kwarantanną nie było podstaw do wydawania decyzji administracyjnej w tym zakresie, co wynikało z ówcześnie obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przez Sąd, że postępowanie epidemiologiczne odbywało się za pośrednictwem platformy SEPIS i to Dyrektor jednostki wskazał skarżącą jako osobę mającą bezpośredni kontakt z zakażoną wirusem SARS-Co\/-2; 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy przeprowadzone postępowanie administracyjne jest zgodne z zasadą prawdy materialnej, praworządności oraz zasadą budzenia zaufania i przekonywania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego "mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy", tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ powinien wydać decyzję administracyjną w przedmiocie nałożenia kwarantanny, podczas gdy wskazany przepis jasno stanowił, że decyzji się nie wydaje; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji w lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż organ inspekcji sanitarnej w sposób prawidłowy nałożył na skarżącą obowiązkową kwarantannę. W oparciu o powołane zarzuty skarżący kasacyjnie sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skarżący kasacyjnie organ wiąże naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. z naruszeniem przepisów K.p.a. Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie stosował jednak żadnego z powołanych przepisów. Przedmiotem skargi wniesionej przez G.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu była czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w przedmiocie nałożenia obowiązku poddania się kwarantannie. Jakkolwiek Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznał, że nałożenie obowiązku poddania się kwarantannie przez organy inspekcji sanitarnej wymaga wydania decyzji administracyjnej i było to jednym z powodów uwzględnienia skargi, to jednak organ podjął rozstrzygnięcie w formie niedecyzyjnej czynności, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na tego rodzaju czynność dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa wydaje wyrok na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., w którym stwierdza bezskuteczność tej czynności. W rozpoznawanej sprawie tak też się stało, Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. (co wyraźnie zaakcentował w uzasadnieniu) a nie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., który to przepis dotyczy wyroku uwzględniającego skargę na decyzję administracyjną i jako niestosowany w sprawie nie mógł zostać naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaskarżona do Sadu I instancji czynność organu była podjęta w postępowaniu, które nie toczyło się w oparciu o przepisy K.p.a. Skoro zatem ani Sąd I instancji, ani organ nie stosowały przepisów K.p.a., to przepisy te nie mogły zostać naruszone. Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Po pierwsze, zarzut ten jest niezasadny, gdyż art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego, a nie przepisem prawa materialnego. Po drugie, zarzut ten jest niezasadny z tego względu, że – jak wyżej wskazano – Sąd I instancji ani nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., ani nie wyrokował w oparciu o ten przepis. Odnosząc się do zarzutu naruszenia samego § 5 ust. 1 rozporządzenia należy zwrócić szczególną uwagę na specyfikę sądowego stosowania prawa. Niezawisłość sędziowska, będąca fundamentalną przesłanką sprawowania wymiaru sprawiedliwości, w zasadniczym stopniu oddziela od siebie typ sądowego stosowania prawa od typu administracyjnego stosowania prawa (stosowania prawa przez organy administracji publicznej) ze względu na rodzaj podległości normom prawnym. W unormowaniu kompetencji sądu prymat mają normy Konstytucji, ustaw i równorzędnych im umów międzynarodowych oraz prawa europejskiego. "Sąd władny jest ocenić w rozpoznawanej sprawie zgodność z ustawą przepisów aktów wykonawczych, jest umocowany do wnoszenia pytań prawnych do TK dotyczących konstytucyjności przepisów ustawowych i aktów wykonawczych, jak również uprawniony do występowania z pytaniami w kwestiach prejudycjalnych do TSUE. Tworzy to rozległą i doniosła z punktu widzenia praworządności płaszczyznę badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W typie administracyjnym stosowania prawa kompetencja organu administracyjnego działającego jako organ władzy publicznej o charakterze wykonawczym jest wyznaczana innym rodzajem zadań i funkcji, które mają być realizowane wyłącznie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Organy administracyjne w sprawach indywidualnych lub generalnych obowiązuje stosowanie norm wywodzonych z całej hierarchicznej struktury źródeł prawa powszechnie obowiązującego, bez umocowania ich do oceny zgodności przepisów aktów niższej rangi z wyższymi ani też w granicach całego systemu" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2009, s. 83). Sąd administracyjny przy rozpoznaniu sprawy dokonuje kontroli działalności administracji publicznej jednocześnie w dwóch wymiarach: wewnętrznym i zewnętrznym. W wymiarze określonym jako zewnętrzny, sąd, w ramach swojej kompetencji do stosowania prawa znacznie szerzej niż kompetencja organów administracji publicznej, ustala swoje własne stanowisko dotyczące stanu prawnego sprawy w odniesieniu do stanu faktycznego takiego, jaki ustaliły organy. Sąd przy ustalaniu stanu prawnego sprawy korzysta ze szczególnych podstaw do badania mocy obowiązującej przepisów w hierarchii źródeł prawa oraz do tworzenia podstaw prawnych ochrony publicznych praw podmiotowych i przedmiotowego porządku prawnego w znacznie szerszym zakresie niż w administracji publicznej, bo poczynając od przepisów konstytucyjnych aż do aktów wykonawczych do ustaw. Dzięki temu sąd administracyjny uwzględnia znacznie szerszą i pogłębioną skalę wartości chronionych, w porównaniu z tą, która jest lub może być uwzględniana w działalności administracji publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r., na podstawie których podjęto zaskarżoną czynność wydane zostały w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nadal zwanej "ustawą". Przepis art. 46a ustawy upoważniał Radę Ministrów - w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - do określenia w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów: 1) zagrożonego obszaru wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego, 2) rodzaju stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei art. 46b ustawy przewidywał, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić m.in. obowiązek poddania się kwarantannie (pkt 5) i miejsce kwarantanny (pkt 6). Wymaga tutaj podkreślenia, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Do obowiązków tych należy także kwarantanna (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy). Przepis art. 33 ust. 1 ustawy pozwala wyprowadzić generalną zasadę decyzyjnego orzekania w przedmiocie nakładania obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 ustawy, w tym kierowania na kwarantannę. Oznacza to, że rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. Natomiast musi mieścić się ściśle w ramach podmiotowych i przedmiotowych brzmienia delegacji ustawowej. W przeciwnym razie rozporządzenie, chociaż formalnie wchodzi do systemu prawa, to jednak w istocie rzeczy jest pozbawione mocy obowiązującej w tym znaczeniu, że organ nie może na jego podstawie władczo kształtować sytuacji prawnej obywateli poprzez między innymi nakładanie obowiązków. W takiej sytuacji regulacje zawarte w rozporządzeniu wydanym przy wykorzystaniu delegacji ustawowej, które nie mają jednoznacznego, ścisłego odniesienia do treści tej delegacji, nie mogą być stosowane. Z tego względu Sąd I instancji słusznie uznał, że przepis § 5 ust. 1 zdanie 2 rozporządzenia był sprzeczny z ustawą i nie mógł zwalniać z wydania decyzji w przedmiocie objęcia kwarantanną. W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI