II GSK 2737/16

II GSK 2737/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Zielińska
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Wr 922/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2016-03-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 187, art. 122, art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 922/15 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od K. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu 1000 zł (tysiąc złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. (sygn. akt III SA/Wr 922/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zw. dalej "p.p.s.a."), uwzględnił skargę [...] , uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 13 sierpnia 2015 r., która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 15 maja 2015 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Ponadto Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te ustaliły, że w dniu 23 kwietnia 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 471) w lokalu, w którym działalność gospodarczą prowadziła skarżąca. W lokalu znajdował się m.in. automat o nazwie [...]). W czasie kontroli okazano pisemną umowę najmu zawartą między skarżącą a [...], na mocy której skarżąca wynajmuje powierzchnię 3 m² w celu prowadzenia przez tę spółkę gier na automatach losowych w zamian za czynsz w wysokości 50% od przychodów (kwota brutto, zawierająca podatek VAT). Funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment, w efekcie którego stwierdzono, że wspomniane urządzenie spełnia definicyjne przesłanki gier na automatach, określone w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. W toku postępowania wyjaśniającego w poczet materiału dowodowego włączono również opinię biegłego sądowego uzyskaną w prowadzonym równolegle postępowaniu karnym skarbowym. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji stwierdziły, że gry na wspomnianym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, jednakże prowadzono je poza kasynem gry (czego wymaga art. 6 ust. 1 ustawy), a przy tym bez ważnego zezwolenia w tym zakresie. Jednocześnie organy uznały – powołując się w tym zakresie na postanowienia umowy najmu łączącej skarżącą ze spółki P. – że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na zbadanym automacie. W konsekwencji na skarżącą nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł – na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ustawy o grach hazardowych.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie doszło do naruszeń procesowych w zakresie ustalenia osoby "urządzającego gry" hazardowe, a w konsekwencji także do naruszenia art. 89 – 90 ustawy o grach hazardowych.
Sąd za prawidłową uznał ocenę organów administracji, że kontrolowane urządzenie umożliwiało grę na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Świadczyły o tym wyniki eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz opinii biegłego. Zdaniem WSA, organy zasadnie wywiodły, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym i że urządzane na nim gry zawierają element losowości i umożliwiają osiąganie wygranych pieniężnych. Z ustaleń wynika ponadto, że gry były organizowane w celach komercyjnych, bowiem ich uruchomienie było warunkowane koniecznością wniesienia opłaty.
Przytaczając treść art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sankcją w postaci kary pieniężnej objęty jest taki podmiot, któremu można przypisać status "urządzającego gry hazardowe", przy czym pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o grach hazardowych. Sąd wskazał, że organy – powołując się na umowę najmu części powierzchni lokalu, łączącą skarżącą z właścicielem automatu - uznały, że w niniejszej sprawie to skarżąca może być uznana za urządzającego gry, bowiem udostępniła odpłatnie miejsce w lokalu, stwarzając tym samym warunki do zorganizowania niezgodnej z prawem działalności i czerpiąc z tego zysk.
Zdaniem WSA, taka argumentacja organu nie dowodzi dostatecznie podstaw do uznania, że skarżąca faktycznie była podmiotem "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ustawy o grach hazardowych. Sąd uznał, że treść przedmiotowej umowy najmu nie daje żadnych podstaw do twierdzenia, iż strony porozumiały się co do wspólnej eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych. Sąd wskazał, że z umowy tej wynika jedynie, iż skarżąca zobowiązała się wydzierżawić właścicielowi automatu część powierzchni swojego lokalu, pod instalację przedmiotowego automatu do gier, który będzie wykorzystywany i eksploatowany przez spółkę, do której ów automat należy, zaś skarżącej będzie z tego tytułu przysługiwać czynsz w stałej wysokości połowy przychodu z gier (rozumianego jako różnicę pomiędzy wpłatami i wypłatami z automatu) miesięcznie. W ocenie WSA, sam fakt wynajęcia (wydzierżawienia, użyczającemu czy też udostępnienia) lokalu innemu podmiotowi, w celu prowadzenia przez ten drugi podmiot działalności gospodarczej z wykorzystaniem automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 bądź ust. 5 ustawy o grach hazardowych, nie przesądza jeszcze o możliwości przypisania wynajmującemu (wydzierżawiającemu, użyczającemu czy też udostępniającemu) statusu podmiotu "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) wskazanej ustawy. Sąd pierwszej instancji uznał, że termin "urządzanie" wskazuje na to, iż w kontekście art. 89 ustawy o grach hazardowych konieczna jest przynajmniej jakaś forma aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych. Niewystarczające jest w tym zakresie wykazanie samej tylko okoliczności udostępnienia innemu podmiotowi lokalu/części lokalu, celem umożliwienia mu prowadzenia takiej działalności. W związku z tym Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu, że już samą czynność cywilnoprawną (oddania w formie umowy najmu części lokalu do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów za stały czynsz) należy traktować jako "urządzenie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
W ocenie Sądu pierwszej instancji również sama okoliczność ustalenia czynszu najmu poprzez wskazanie stawki procentowej od przychodu/dochodu z automatu posadowionego w lokalu skarżącej nie przesądza o wspólnym z właścicielem tego automatu urządzaniu gier hazardowych. Wprawdzie w takiej sytuacji wynajmujący czerpie pośrednio zysk z działalności najemcy, jednak w obu przypadkach bezpośrednim źródłem tego przychodu jest najem, a nie działalność w zakresie urządzania gier hazardowych. Zdaniem WSA, trudno tylko na takiej podstawie przypisać wynajmującemu przymiot "urządzającego gry", jeśli jednocześnie nie stwierdzono po jego stronie aktywnych działań związanych z oferowaniem i organizowaniem gier hazardowych.
Sąd uznał przy tym, że organ nie wskazał na inne okoliczności i dowody, które świadczyłyby, iż strony umowy najmu działały w ramach porozumienia biznesowego co do wspólnej eksploatacji i urządzania gier na przedmiotowym automacie lub że skarżąca podejmowała takie działania, które pozwalałyby przypisać jej status "urządzającego gry". Sąd zauważył przy tym, że wprawdzie w umowie i załączniku do niej zostały przewidziane dodatkowe zobowiązania skarżącej (np. obowiązek zapewnienia dostępu do urządzeń, współpraca z podmiotem serwisującym), które mogą uzasadniać podejrzenie, że współpraca pomiędzy skarżącą a właścicielem urządzeń w rzeczywistości wykraczała poza to, co wiąże się z najmem powierzchni i zapewnieniem najemcy warunków korzystania z lokalu dla celów jego działalności, niemniej jednak przypuszczenie to wymaga przedstawienia na tę tezę dowodów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył wymogi związane z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (określone w art. 122, art. 180, art. 189 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowe – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W konsekwencji WSA za przedwczesne uznał stanowisko organu uznające skarżącą za podmiot urządzający gry, który podlega karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem Sądu, stwierdzone naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględnił uwagi poczynione w wyroku co do obowiązków w zakresie postępowania dowodowego oraz wymogów stawianych swobodnej ocenie dowodów.
Natomiast za bezzasadne uznał Sąd pierwszej instancji zarzuty naruszenia przez organy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie ustawy, która nie została notyfikowana Komisji Europejskiej, a więc nie powinna być stosowana według wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11. WSA uznał, przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości nie były unormowania dotyczące kar pieniężnych za niezgodne z prawem działania osób urządzających gry na automatach, a zatem chybione jest powoływanie się strony skarżącej na nieobowiązywanie norm dających się wyprowadzić z art. 89-90 ustawy o grach hazardowych. Sąd za nieuprawnione uznał również rozciąganie skutków braku notyfikacji na całą ustawę o grach hazardowych.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor Izby Celnej we W., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Oświadczył również, że zrzeka się rozprawy.
Organ administracji zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 187, art. 122, art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku uznania, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na niezebraniu materiału dowodowego w sposób wystarczający, który pozwoliłby stwierdzić, że skarżąca urządzała gry na automacie, podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi, z uwagi na okoliczność, że wydając zaskarżoną decyzję organy dysponowały dostatecznymi dowodami dla uznania, że skarżąca urządzała gry na automacie,
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i uznaniu za przedwczesne stanowiska organu kwalifikującego skarżącą jako podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jedynie na podstawie oddania lokalu do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, podczas gdy z treści umowy najmu wynika, że skarżąca czerpała określony zysk z urządzanych na spornym automacie gier w wysokości 50% przychodów rozumianych jako różnica pomiędzy wpłatami a wypłatami z automatu, a jej obowiązki, w związku z zawartą umową, nie ograniczały się jedynie do udostępnienia części lokalu, w której umieszczono automat, co istotnie wpływa na kwalifikację skarżącej jako urządzającej gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego niezastosowanie wynikające z przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszeń procesowych, które to naruszenia uniemożliwiały zastosowanie przepisów materialnych, podczas gdy w postępowaniu do naruszeń przepisów postępowania nie doszło i tym samym przedmiotowe przepisy prawa materialnego winny być przez sąd zastosowane.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że obowiązki wynikające z umowy najmu zawartej z właścicielem automatu wynikały obowiązki skarżącej, polegające na faktycznym władztwie. Bez czynności dokonywanych przez skarżącą nie byłoby możliwości urządzania gier na przedmiotowym automacie, bowiem wówczas stałby on jedynie na wydzierżawionej części sklepu. Zdaniem organu, świadczy to o tym, że skarżąca spełniała rolę urządzającego gry, bowiem miała władztwo nad automatem i sama nim dysponowała, gdyż od strony właściciela nikt nie zajmował się urządzeniem w lokalu. Autor skargi kasacyjnej dodał przy tym, że uzasadnione jest twierdzenie, iż skarżąca była zainteresowana jak największą liczbą korzystających z urządzenia, gdyż jej zyski rosły proporcjonalnie do przychodów z automatu, w związku z otrzymywaniem miesięcznego czynszu w wysokości 50% od przychodów z automatu. Tym samym skarżąca czerpała zysk z nielegalnego urządzania gier.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja opisana w dyspozycji tego przepisu wystąpiła w przypadku przedmiotowej skargi kasacyjnej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten środek odwoławczy na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Autor skargi kasacyjnej oparł złożony środek odwoławczy na obu postawach kasacyjnych, tj. naruszeniu przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 187, art. 122, art. 180 Ordynacji podatkowej) oraz naruszeniu prawa materialnego (poprzez niezastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane podstawy skargi kasacyjnej są usprawiedliwione, choć nie wszystkie zarzuty w ich ramach sformułowane są zasadne.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Przepis ten określa zatem, co powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Nie mógł on zostać naruszony - jak to wskazał autor skargi kasacyjnej - poprzez "wadliwą ocenę stanu faktycznego i uznanie za przedwczesne stanowiska organu (...)". Wskazany sposób naruszenia prawa jednoznacznie odwołuje się bowiem do oceny przyjętej przez Sąd pierwszej instancji, a nie elementów, jakie powinny znaleźć się w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej autor tego środka odwoławczego nie wskazał jakiegoś innego sposobu, w jaki Sąd pierwszej instancji miałby uchybić temu przepisowi.
Trafne są natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczącej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny działań organów administracji w zakresie postępowania dowodowego oraz zastosowania prawa materialnego.
Zauważyć należy, że podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej na skarżącą był art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Natomiast drugi z przywołanych przepisów określa, że w przypadku opisanym w pierwszym przepisie wysokość kary wynosi [...] zł od każdego automatu.
Dokonując wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, Sąd pierwszej instancji uznał, że "urządzającym gry" jest podmiot, który podejmuje jakąś formę aktywnego udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych, natomiast nie jest wystarczające stwierdzenie jedynie wynajęcia części powierzchni lokalu innemu podmiotowi w celu eksploatacji urządzeń do gier hazardowych. Podkreślić należy, że żadna ze stron nie zakwestionowała takiej wykładni wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego. Analizowany przepis wskazuje również – co wynika z jego wykładni językowej – że wymierzana kara ma związek z "grami na automatach" (które zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 3 i 5 ustawy o grach hazardowych) oraz ich urządzaniem "poza kasynem gry" (przy czym kasyno gry zdefiniowano w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, a w art. 6 ust. 1 określono, że na jego prowadzenie konieczne jest uzyskanie koncesji).
Takie rozumienie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych determinuje zakres ustaleń faktycznych, jakie organ musi poczynić, aby mieć podstawy do zastosowania tego przepisu. Wymierzenie kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w niniejszej sprawie wymagało zatem ustalenia, że: 1) były urządzane gry na automacie (w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy o grach hazardowych), 2) gry te były urządzane poza kasynem gry, 3) podmiot urządzający gry na automacie podejmował konkretne, aktywne formy udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu i oferowaniu gier hazardowych.
Żadna ze stron postępowania nie zakwestionowała oceny Sądu pierwszej instancji, że organy administracji ustaliły w tej sprawie, iż: 1) na przedmiotowym urządzeniu o nazwie [...] były urządzane gry na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych oraz że 2) lokal skarżącej nie jest kasynem gry. Wobec tego ustalenia w tym zakresie należy uznać za bezsporne w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny – rozpoznając zarzut postawiony w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej - nie podziela natomiast oceny Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie organy administracji nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) odnośnie do okoliczności, czy skarżąca podejmowała aktywne formy udziału w przedsięwzięciu polegającym na organizowaniu gier hazardowych. Jak trafnie wskazał autor skargi kasacyjnej, w toku postępowania organy administracji ustaliły, że skarżąca - poza uzyskiwaniem (z tytułu umowy najmu) 50% przychodów z eksploatacji automatu - realizowała określone w umowie z właścicielem automatu czynności, które należy uznać za aktywne formy udziału w organizowaniu na tym automacie gier. Z umowy tej wynika w szczególności, że skarżąca miała prawo do używania opcji serwisowych i miała kontakt z serwisem. O tym, że obowiązki te były przez skarżącą realizowane świadczy m.in. treść zeznań [...] (pracownika skarżącej), przesłuchanej w charakterze świadka w czasie kontroli przeprowadzonej w lokalu skarżącej w dniu 23 kwietnia 2014 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Legnicy. Z protokołu przesłuchania tego świadka wynika, że "jak się coś z maszyną działo to były kluczyki, za pomocą których maszynę się odblokowywało. Te kluczyki tak sobie leżały (...)". Organy administracji miały zatem w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że rola skarżącej nie sprowadzała się wyłącznie do oddania części powierzchni lokalu w najem, ale również do konkretnych, aktywnych działań zmierzających chociażby do sprawnego działania przedmiotowego automatu do gier. Mając na uwadze względy doświadczenia życiowego, za trafną należy uznać ocenę organów administracji, że wspomniane działania skarżącej miały na celu zapewnienie ciągłości uzyskiwania przychodów z przedmiotowego automatu, skoro połowa z nich (stosownie do postanowień umowy najmu) przypadała skarżącej.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bowiem błędnie uznał, że organy administracji uchybiły wymogom wynikającym z art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.
Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W ocenie składu orzekającego, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego i jego ocena dokonana przez organy i Sąd pierwszej instancji pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co uzasadnia rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w miejsce przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu.
Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji dokonały prawidłowej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, zgodnej z wykładnią tego przepisu zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji, która nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Ponadto ustalenia faktyczne poczynione na podstawie zgromadzonego przez organy administracji materiału dowodowego wypełniają dyspozycję wspomnianego przepisu prawa materialnego, bowiem stwierdzono, że na przedmiotowym urządzeniu prowadzone były gry na automacie w lokalu, który nie był kasynem gry (stanowisko takie - zaakceptowane w zaskarżonym wyroku - nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron w skardze kasacyjnej), a ponadto - o czym była mowa wyżej - skarżąca dokonywała czynności, które wskazywały, że jest "urządzającym gry", o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Powyższa ocena wskazuje, że organy administracji prawidłowo uznały, iż skarżąca - jako urządzający gry na automacie poza kasynem gry - podlega karze pieniężnej, o jakiej mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Wysokość tej kary została określona w art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych na kwotę [...] zł - i w takiej wysokości wymierzona skarżącej w tej sprawie.
Wymierzając karę na podstawie wspomnianych przepisów prawa materialnego, organy administracji uznały, że kwestia braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisów ustawy o grach hazardowych (na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego - Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.) nie wpływa na dopuszczalność stosowania sankcji przewidzianych w art. 89 ustawy o grach hazardowych. Pogląd ten został zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji, zaś żadna ze stron nie zakwestionowała tego stanowiska w skardze kasacyjnej. Zauważyć również trzeba, że w dniu 16 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 1/16), stanowiącą w punkcie 1., że: "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy". Obowiązek respektowania przez sąd administracyjny przytoczonego stanowiska wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie znajduje powodów do zainicjowania postępowania przed składem poszerzonym NSA w celu podjęcia uchwały o odmiennej treści.
Z tego względu skargę [...] należało uznać za niezasadną, wobec czego podlegała ona oddaleniu.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach (punkt 3. sentencji wyroku) NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a., zasądzając od skarżącej na rzecz organu częściowy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W ramach tych kosztów NSA uwzględnił równowartość uiszczonego przez organ wpisu od skargi kasacyjnej (200 zł) oraz częściowe koszty zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. NSA - uwzględniając nakład pracy pełnomocnika organu przy sporządzeniu skargi kasacyjnej oraz okoliczność, że nie było konieczności udziału pełnomocnika w rozprawie wobec zrzeczenia się jej przez stronę - uznał, że zasadne będzie zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 800 zł, a więc poniżej stawki minimalnej wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).