II GSK 2732/24

II GSK 2732/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący/
Marcin Kamiński
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 6130/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 84 ust. 1, ust. 2, ust. 2b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6130/23 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 20 września 2023 r. nr SKO/I/IV/1572/2023 w przedmiocie wydania uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6130/23, w sprawie ze skargi A. W. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie (dalej: SKO, organ) z dnia 20 września 2023 r., nr SKO/I/IV/1572/2023 w przedmiocie uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, oddalił skargę. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżącego. W skardze zarzucił:
1. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 84 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r poz. 1047 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że A. W. legitymujący się świadectwem trzyletniej pracy u przedsiębiorcy M. nie spełnia warunku udokumentowania roku praktyki w Zakładzie Naprawy Pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez uznanie, że:
- organy administracji nie naruszyły przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego mający wpływ na wydanie decyzji odmawiającej wydania uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, a w szczególności zasad ogólnych zawartych w art. 7, art. 7a, art. 7b i art. 8 oraz:
- art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przyjmując, że materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany, gdy w rzeczywistości przy wątpliwościach co do udokumentowania roku praktyki w Zakładzie Naprawy Pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów ciężarem dowodowym obciążył stronę nie wskazując jej jakie dowody powinna przedstawić. Należy zaznaczyć, że organ pierwszej instancji dla rozstrzygnięcia wątpliwości nie skorzystał z informacji podległych sobie szkół zawodowych i Powiatowego Urzędu Pracy, które miały pełną wiedzę o sposobach praktycznego kształcenia w szkołach zawodowych,
- art. 80 przyjmując, że organy obu instancji nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów,
- art. 81a przyjmując, że nie było wątpliwości interpretacyjnych i w związku z tym przepis tego artykułu nie miał zastosowania,
- art. 136 kpa poprzez zaniechanie przez organ drugiej instancji uzupełnienia dowodów, w sytuacji gdy organowi pierwszej instancji podlegało szkolnictwo zawodowe i bez trudu mógł uzyskać szczegółowe informacje na temat praktycznej nauki zawodu,
- art. 138 § 2 kpa, nie uchylając decyzji organu pierwszej instancji i nie przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia przy wątpliwościach czy trzyletni okres pracy (praktyki) obejmował co najmniej jeden rok pracy na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów.
Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Ponadto pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zrzekł się rozprawy.
Odpowiedzi na skargę nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono, także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem I instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju, rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 91/17, z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1869/17; wszystkie te i następne orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
W tym miejscu należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. Należy przy tym raz jeszcze podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych – doradców podatkowych, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09, 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08, 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08).
Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (vide postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04, 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej kolejności zarzuty materialne. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
W pierwszej kolejności oddaleniu podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego, albowiem dopiero przesądzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie doszło do bezpośredniego naruszenia przepisów prawa procesowego sądowoadministracyjnego lub pośredniego naruszenia przepisów prawa procesowego administracyjnego w toku weryfikacji ich wykładni lub stosowania, w stopniu, który co najmniej mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, otwiera drogę do weryfikacji prawidłowości zaskarżonego wyroku w zakresie wykładni lub weryfikacyjnego zastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy administracyjnej, który został prawidłowo ustalony lub nie został skutecznie podważony za pośrednictwem zarzutów kasacyjnych.
Kasator zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania, głównie odnosząc się do prawidłowego zebrania i ewentualnego uzupełnienia zgromadzonego już materiału dowodowego, a także naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 7, 7a, 7b oraz 8 kpa. Pełnomocnik jednak w uzasadnieniu zarzutów nie wyjaśnił w ogóle na czym te naruszenia miały polegać i czego zaniechał organ. Samo stwierdzenie, że organ nie zebrał w całości materiału dowodowego nie wystarcza do tego aby zarzut był poprawnie sformułowany. Jeżeli pełnomocnik wywodzi takie twierdzenia, to powinien wskazać jakich dowodów ewentualnie organ nie zebrał lub nie uzupełnił. Sąd, o czym mowa była powyżej, nie może domyślać się na czym dany zarzut ma polegać. W tym zakresie konstrukcja skargi kasacyjnej jest błędna, a co za tym idzie na uwagę nie zasługują zarzutu dotyczące postępowania, przedstawione w pkt 2 petitum skargi.
Przechodząc do zarzutu merytorycznego stwierdzić należy, że także zarzut ten jest nieuzasadniony.
Jak wynika z art. 84 ust. 1 i ust. 2 P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta (ust. 1). Starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała egzamin kwalifikacyjny (ust. 2). Zgodnie z art. 84 ust. 2b P.r.d,, przez wymagane wykształcenie techniczne praktykę, o których mowa w ust. 2, rozumie się: 1) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności samochodowej i udokumentowane 6 miesięcy praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów albo 2) średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe, o specjalności samochodowej i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, albo 3) wyższe wykształcenie w obszarze nauk technicznych o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowany rok praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, albo 4) średnie wykształcenie techniczne lub wykształcenie średnie branżowe, o specjalności innej niż samochodowa i udokumentowane 2 lata praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. Organy obu instancji zasadnie, co potwierdził także Sąd I instancji uznały, że materiał dowodowy potwierdza, że skarżący spełnia wymóg średniego wykształcenia technicznego o specjalności samochodowej, co potwierdzają: dyplom uzyskania tytułu zawodowego nr 340 z 7 czerwca 2004 r., świadectwo czeladnicze nr 366777 z 11 lipca 2021 r., świadectwo dojrzałości technikum dla dorosłych nr. BK0081673 z 26 maja 2004 r.). Zasadnie również uznano, że Skarżący spełnia także wymogi: w zakresie odbytego szkolenia dla osób ubiegających się o uprawnienia diagnosty, co potwierdza zaświadczenie Nr 7/04/2015/DS wydane 3 kwietnia 2015 r. przez G. oraz w zakresie zdanego egzaminu kwalifikacyjnego, co potwierdza zaświadczenie Nr TDTED/12930/22 wydane 7 września 2022 r. przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. W świetle jednak brzmienia cyt. art. 84 ust. 2b pkt 2 P.r.d., skarżący spełniając wymóg średniego wykształcenia technicznego o specjalności samochodowej, musi spełnić również wymóg posiadania wskazanej w przywołanym przepisie praktyki, a więc musi udokumentować roku praktyki w stacji kontroli pojazdów lub w zakładzie (warsztacie) naprawy pojazdów na stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów. W omawianym przepisie ustawodawca precyzyjnie określił okres wymaganej praktyki (rok), miejsce odbycia praktyki (stacja kontroli pojazdów lub zakład (warsztat) naprawy pojazdów) oraz stanowisko na którym musi zostać odbyta praktyka (stanowisko kontroli pojazdów lub stanowisko naprawy pojazdów), co wiąże się z zakresem prac jakie muszą być realizowane w ramach praktyki a więc kontrola pojazdów lub naprawa pojazdów. Skarżący na potwierdzenie spełnienia wymogu posiadanej praktyki przedłożył świadectwo pracy z 7 lipca 2001 r. wystawione przez M. [...] w C., z którego wynika, że w okresie od 1 września 1998 r. do 30 czerwca 2001 r. Skarżący odbywał naukę zawodu i był zatrudniony, jako pracownik wykonujący pracę nauka zawodu mechanik - kierowca pojazdów samochodowych. Należy zgodzić się z organami obu instancji i Sądem I instancji, że powyższy dokument jednak nie potwierdza, że Skarżący będąc zatrudnionym przez okres trzech lat w ww. warsztacie samochodowym, co najmniej przez rok wykonywał w nim prace związane z kontrolą pojazdów lub naprawą pojazdów. Skarżący nie przedstawił, żadnego dokumentu uzupełniającego powyższe świadectwo pracy z 7 lipca 2001 r., w którym pracodawca wskazałby prace, jakie wykonywał Skarżący w trakcie zatrudnienia w warsztacie samochodowym M., a które potwierdzałyby roczne doświadczenie w zakresie kontroli pojazdów lub naprawy pojazdów. Wymogów takiego dokumentu, z oczywistych względów nie spełnia także samo oświadczenie skarżącego, iż w czasie odbywania praktyki zawodowej w dniach od 1 września 1998 r. do 30 czerwca 2001 r. wykonywał konserwacje, obsługę techniczną i naprawę silników oraz zespołów i układów mechanicznych w pojazdach silnikowych, z użyciem urządzeń diagnostycznych oraz narzędzi ślusarskich i monterskich. Oświadczenia tego bowiem nie potwierdził pracodawca zatrudniający skarżącego, a to wyklucza jakąkolwiek analizę przez organy, czy wymienione przez skarżącego prace, wypełniają wymóg rocznej praktyki w zakresie kontroli pojazdów lub naprawy pojazdów. Wątpliwości w zakresie spełnienia przez skarżącego omawianej rocznej praktyki, nie eliminuje również odpis umowy o pracę, na który powołuje się skarżący, ponieważ nie wskazuje ona aby skarżący został zatrudniony na wymaganym stanowisku kontroli lub naprawy pojazdów, a tym bardziej świadectwo ukończenia szkoły zawodowej, które potwierdza określone wykształcenie, a nie praktykę zawodową.
Z powodów przedstawionych powyżej, nie może być uznany zarzut naruszenia prawa materialnego określony w pkt 1 petitum skargi.
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.