VI SA/WA 1305/24

VI SA/Wa 1305/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Grzegorz Nowecki
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. O. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni palnej i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. nr [...] Komendant Stołeczny Policji w Warszawie (dalej także jako organ) zawiadomił J.O. (dalej także jako skarżący), że otrzymał informację z Komisariatu Policji w H., z treści której wynika, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne, o czyn z art. 160 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r., poz. 17, dalej jako: k.k.). W dalszej części pisma organ wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2516 ze zm., dalej jako: ustawa o broni) ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata.
Wobec tego organ wezwał skarżącego do zdania posiadanych egzemplarzy broni, tj.: pistolet, kal. 5,6 mm, nr [...], sztucer, kal. 30-06, nr [...], pistolet, kal. 26 mm, nr [...], pistolet, kal. 7,62 mm, nr [...], pistolet, kal. 7,62 mm, nr [...], bock, kal. 12/70, nr [...], pistolet, kal. 9 mm Makarów, nr [...], pistolet, kol. 9 mm Makarów, nr [...], dubeltówka, kal. 12/70, nr [...] pistolet, kal. 9x19 mm, nr [...], rewolwer, kal. 38 Specjał, nr [...] wraz z amunicję do ww. broni, legitymacji posiadacza broni o nr [...] oraz [...] do depozytu Komendy Stołecznej Policji za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji w H..
Jednocześnie organ zaznaczył, że czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na toczące się postępowanie karne nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni.
Od tej czynności Komendanta Stołecznego Policji J.O. złożył skargę wnosząc o uchylenie podjętych przez organ czynności, wzywających go do oddania posiadanej broni palnej w celu czasowego zabezpieczenia.
Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 , dalej jako: k.p.a.), poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym i bezzasadnym uznaniem przez organ, że pozostając w dalszym, legalnym posiadaniu broni palnej skarżący zagraża bezpieczeństwu publicznemu i samemu sobie;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, na które powołał się organ uzasadniając swoje stanowisko tj. art. 19 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni w stopniu rażącym, poprzez błędne i niczym nieuzasadnione domniemanie, że utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy tj. pozostawanie broni palnej pod dalszym zarządem skarżącego zagraża bezpieczeństwu publicznemu i nie tylko.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że od ponad dwudziestu lat, cieszy się nienaganną opinią w środowisku lokalnym, a za pomoc niektórym mieszkańcom w sprawach urzędowych spotyka się z dużym szacunkiem i uznaniem, na dowód czego złożył oświadczenie Sołtysa S. O.. Odebranie broni znacznie zagraża bezpieczeństwu skarżącego, gdyż jego dom, w którym zamieszkuje, położony jest na skraju lasu i przylega do posesji "agresywnego przestępcy", wobec którego zmuszony był już wcześniej bronić się używając broni palnej. Skarżący zaznaczył, że w sytuacji, w której nie można liczyć na skuteczną ochronę ze strony Policji, czego dowodzą liczne nieskuteczne interwencje, posiadanie przez niego broni palnej jest niezbędne i dotychczas okazywało się skuteczne bez narażenia bezpieczeństwa publicznego.
Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej czynności pod kątem wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta Stołecznego Policji polegająca na odebraniu skarżącemu broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Czynność ta należy przy tym do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę czynności stanowił art. 19 ust. 1a ustawy o broni, który stanowi, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy to przestępstwa umyślne i umyślne przestępstwa skarbowe, a także przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu zarzucono popełnienie czynu określonego w art. 160 § 1 k.k. zgodnie z którym kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przestępstwo stypizowane w tym przepisie jest przestępstwem umyślnym przeciwko życiu i zdrowiu. Okoliczność toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, o przestępstwo o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni jest niesporna. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem kopia postanowienia Komendanta Policji w H. z dnia 20 stycznia 2024 r. o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa (k. 133 akt administracyjnych). Skarżącemu zarzucono, że w dniu 6 października 2023 r. w miejscowości Ż. naraził Z. G. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w ten sposób, że oddał strzał z broni palnej w jego kierunku podczas przebywania Z.G. w ciągniku rolniczym, w wyniku czego uszkodzeniu uległa szyba czołowa ciągnika nad jego głową, a następnie oddał strzał z broni palnej w kierunku odbiegającego z miejsca Z. G..
Skarżący okoliczności przedstawienia mu zarzutu popełnienia przestępstwa nie kwestionował. Wskazał jednak, że zarzucany mu czyn stanowił obronę konieczną, a odebranie mu broni nie ma żadnego wpływu na bezpieczeństwo publiczne.
Artykuł 19 ust. 1a ustawy o broni reguluje kwestię przymusowego odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni (np. decyzji o pozwoleniu jej posiadania) ze względu na wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy. Zatrzymanie broni, amunicji oraz dokumentów ma charakter prewencyjny i czasowy. Przytoczona regulacja była przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z 18 grudnia 2013 r., P 43/12, OTK-A 2013/9, poz. 139, Trybunał orzekł, że: "Art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r. poz. 576) w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że powołany przepis powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23). Oznacza to, że organ w tego typu sprawach nie może poprzestać wyłącznie na prostej informacji o przedstawieniu zarzutów, ale musi ustalić o jakie przestępstwo chodzi, a także czy zachodzi obawa, że podejrzany lub oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Innymi słowy art. 19 ust. 1a musi być wykładany przez pryzmat dyrektyw wynikających z ust. 1 tego przepisu.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ sprostał temu zadaniu. Przede wszystkim, wbrew zarzutowi skarżącego organ w wystarczający sposób zebrał materiał dowodowy oraz poczynił trafne ustalenia w sprawie do podjęcia czynności w przedmiocie odebrania skarżącemu broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie odebrania broni w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni nie ocenia czy doszło do popełnienia przestępstwa, nie musi także wykazać (udowodnić), że dany posiadacz broni jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Jego zadaniem jest uprawdopodobnienie, czy na podstawie zebranych i dostępnych informacji zachodzi obawa w związku z zachowaniem skarżącego, że może on takie zagrożenie stanowić.
Czynności odebrania broni podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Akt lub czynność wydane w warunkach uznania administracyjnego daje organowi pewien stopień swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwala na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia jednego, który organ uważa za najwłaściwszy (zob. M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983, s. 63 i n.). Wybór ten powinien jednak wynikać z wszechstronnego i obiektywnego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy.
W niniejszej sprawie organ zebrał i rozważył obszerny materiał dowodowy związany ze zdarzeniem, które stało się przedmiotem zarzutu postawionego skarżącemu. Przede wszystkim organ oparł swoje rozstrzygnięcie nie tylko na informacji z Komendy Policji w H. o podejrzeniu popełnienia przez skarżącego przestępstwa, ale również na treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz innych dokumentach z postępowania karnego tj. m.in. protokoły przesłuchania świadków czy protokoły oględzin.
Zdaniem Sądu dokonane przez organ prewencyjne zabezpieczenie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni ze względu na ciężar gatunkowy, społeczną szkodliwość i okoliczności popełniania zarzucanego skarżącemu czynu miało zatem na celu wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Skoro bowiem przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu i co istotne z użyciem broni palnej, to organ miał podstawy przyjąć, że jego zachowanie, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, daje podstawę do założenia, że może stwarzać on zagrożenie porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia z użyciem broni, osobie posiadającej broń palną uzasadnia obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami (nawet wobec osoby, której dotyczy zarzucany skarżącemu czyn), zatem zastosowanie wobec skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni znajduje oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Ponadto, uznać należy, że wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Tym samym, zdaniem Sądu, organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w ramach, którego mógł zdecydować o zatrzymaniu skarżącemu broni.
Stąd też w ocenie Sądu organ nie naruszył również art. 19 ust. 1a ustawy o broni, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej czynności, ani art. 19 ust. 1 tej ustawy.
Odnosząc się do argumentów skarżącego, że odebranie broni zmniejszy jego poczucie bezpieczeństwa, Sąd zwraca uwagę, że korzystanie z broni palnej w ramach zapewniania bezpieczeństwa publicznego należy do wyspecjalizowanych służ państwowych, a nie do obywateli, również tych posiadających broń.
Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie, wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o broni i amunicji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.