II GSK 273/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-29
NSAinneWysokansa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaurządzanie gierkasyno gryustawa o grach hazardowychodpowiedzialność administracyjnanajem lokaludzierżawa

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, potwierdzając, że wynajęcie lokalu pod automaty do gier hazardowych stanowi 'urządzanie gier' i podlega karze pieniężnej.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na M. D. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący twierdził, że jedynie wynajął lokal, nie organizując gier. WSA w Poznaniu oddalił jego skargę. NSA w wyroku II GSK 273/20 uznał skargę kasacyjną za niezasadną, potwierdzając, że udostępnienie lokalu pod automaty i czerpanie z tego tytułu zysku (czynszu) jest równoznaczne z 'urządzaniem gier' w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r. (sygn. akt II GSK 273/20) rozpoznał skargę kasacyjną M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący argumentował, że jego rola ograniczała się jedynie do wynajęcia lokalu podmiotom eksploatującym automaty, a sam nie brał aktywnego udziału w organizacji gier ani nie czerpał z nich bezpośredniego zysku, poza czynszem dzierżawnym. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko WSA, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o grach hazardowych (art. 89 ust. 1 pkt 2) penalizuje samo 'urządzanie gier' na automatach poza kasynem gry, a pojęcie to należy interpretować szeroko. Obejmuje ono nie tylko bezpośrednią organizację gier, ale także czynności stanowiące zaplecze logistyczne, takie jak udostępnienie lokalu, przystosowanie go, zapewnienie dostępu graczom, utrzymanie automatów w sprawności czy nawet zatrudnienie personelu. Sąd wskazał, że skarżący, poprzez wydzierżawienie lokalu specjalnie pod instalację automatów i zawieranie umów z firmami eksploatującymi te urządzenia, aktywnie uczestniczył w tworzeniu warunków do prowadzenia nielegalnej działalności hazardowej. Tym samym, jego działania wypełniły znamiona czynu z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a kara pieniężna została nałożona zasadnie. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot udostępniający lokal pod automaty do gier hazardowych i czerpiący z tego tytułu zyski (czynsz) jest uznawany za 'urządzającego gry' w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'urządzania gier' należy interpretować szeroko, obejmując nie tylko bezpośrednią organizację, ale także czynności logistyczne, takie jak udostępnienie lokalu, co tworzy warunki do prowadzenia działalności hazardowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Penalizuje zachowania polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Nie wymaga czerpania zysków z gier, a jedynie udostępnienia lokalu i stworzenia warunków do ich prowadzenia.

u.g.h. art. 89 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Określa wysokość kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na 12.000 zł od każdego automatu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3-4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Definiuje gry hazardowe.

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Dotyczy wniosku o koncesję na kasyno gry i wymaganych dokumentów.

u.g.h. art. 35 § pkt 6

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Wymienia elementy wniosku o koncesję na kasyno gry.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady prowadzenia postępowania.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku organów w zakresie ustalania stanu faktycznego.

O.p. art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy dowodów w postępowaniu.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy oceny dowodów.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'urządzający gry' jako obejmującego podmiot wynajmujący lokal. Naruszenie art. 35 pkt 6 u.g.h. poprzez uznanie umowy dzierżawy za 'urządzanie gier'. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i przepisami O.p. poprzez uznanie, że materiał dowodowy pozwala na przypisanie skarżącemu cech urządzającego gry, mimo braku ustalenia kręgu stron i przesłuchania świadków. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 u.g.h. poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i kwalifikowanie skarżącego jako urządzającego gry na podstawie udostępnienia lokalu.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'urządzającego gry' należy interpretować szeroko urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępnianie samych gier na automatach poza kasynem gry działalność skarżącego nakierowana była wyłącznie na udostępnienie grającym automatów i czerpanie z tego zysku

Skład orzekający

Izabella Janson

sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiej interpretacji pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście odpowiedzialności za nielegalny hazard, nawet w przypadku jedynie udostępnienia lokalu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o grach hazardowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nielegalnego hazardu i szerokiej interpretacji odpowiedzialności prawnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym, a także dla przedsiębiorców działających w branży rozrywkowej.

Wynajmujesz lokal pod automaty? Możesz odpowiadać za nielegalny hazard!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 273/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson /sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
III SA/Po 665/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 121, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 2 ust. 3-4, art. 14 ust. 1, art. 35 pkt 6, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Po 665/19 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 27 listopada 2019r., sygn. akt III SA/Po 665/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, obecnie: Dz.U. z 2023r., poz. 259 dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. D. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej też: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ") z [...] lipca 2019r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
1.1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym normy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz niezasadne nałożenie na niego kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry";
1.2. art. 35 pkt 6 u.g.h. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie przez organ, iż już sama czynność zawarcia umowy cywilnoprawnej dzierżawy lokalu powoduje, iż należy ją traktować jako "urządzanie gier" podczas gdy z brzmienia tego przepisu wynika, iż wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać "odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku lub lokalu, w którym będą urządzane gry", co wskazuje na brak tożsamości pomiędzy urządzaniem gier, a zawarciem umowy zobowiązaniowej, oddającej prawo do korzystania z lokalu.
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
2.1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 187 oraz z art. 191 i art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe uznanie, iż decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, polegające na tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz podjęte na jego podstawie ustalenia pozwalają na przyjęcie, że skarżący był podmiotem urządzającym gry, podlegającym karze z art. 89 u.g.h., co oznacza, iż Sąd I instancji uznał za wystarczający ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy, podczas gdy organy procesowe nie ustaliły właściwego kręgu stron postępowania oraz nie przesłuchały w charakterze świadków osób reprezentujących lub zarządzających spółkami, które wynajęły lokal od M. D. oraz wybiórczo i instrukcyjne potraktowały materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy w zakresie umów najmu lokalu, gdzie ich treść nie wskazuje w żadnym miejscu na jakąkolwiek współpracę pomiędzy M. D,, a P. Sp. z o.o. z/s we W. czy H. F. W. Sp. z o.o. z/s w P. w zakresie eksploatacji automatów do gier;
2.2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art, 89 ust. 1 u.g.h. polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i kwalifikującego skarżącego jako urządzającego gry na podstawie oddania lokalu (jego części) do władania innym podmiotom dla eksploatacji automatów za ustalony czynsz, podczas gdy z treści umów najmu wynika, że skarżący nie czerpał żadnego zysku z urządzanych na spornym automacie gier, a jedynie otrzymywał wynagrodzenie za dzierżawę, jego obowiązki, w związku z zawartą umową, ograniczały się jedynie do udostępnienia części lokalu, w której umieszczono automaty do gier, nie zatrudnił on w żaden sposób pracownika do obsługi automatów tj. R. P., który nie potwierdził w swoich zeznaniach, iż jego szefem jest skarżący; M. D. nie brał również żadnego czynnego i aktywnego udziału w organizowaniu gier na automatach, nie zajmował się ich naprawą, serwisem czy też wypłacaniem wygranych, co istotnie wpływa na bezzasadność i niemożliwość zakwalifikowania skarżącego jako urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ugh, co prowadzi do błędnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występuje jednak żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, która powodowałaby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska WSA, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora IAS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z uwagi na komplementarny charakter zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego zostaną w rozpoznawanej sprawie rozpoznane łącznie.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej w zbliżonych stanach faktycznych spraw (np. wyroku NSA z 22 lipca 2022r., sygn. akt II GSK 523/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocenę przedstawioną w uzasadnieniu wskazanego wyroku NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów wskazanego powyżej rozstrzygnięcia.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku najogólniej rzecz ujmując wynika, że przeprowadzone przez organ ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że stanowiące przedmioty kontroli automaty do gier służyły do urządzaniu na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3-4 u.g.h., a w konsekwencji oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion przypisanego skarżącemu deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry i po trzecie, nałożenie na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry, który to przepis prawa w związku z tym, że nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, mógł stanowić materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku WSA, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają trafności stanowiska WSA, że kontrolowana przez ten sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.
Odpowiadając w punkcie wyjścia na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2. ppkt 2.1 petitum skargi kasacyjnej) trzeba stwierdzić, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia wymienionego przepisu prawa zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia.
Zupełnie inną kwestią jest natomiast co w kontekście odnoszącym się do zarzucanego sposobu, czy też formy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. trzeba podkreślić siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi z kolei do tego wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem WSA nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu odnośnie do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np.: wyroki NSA z: 26 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015r., sygn. akt I GSK 1779/13; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe przywołane wyroki tamże).
Nie są również usprawiedliwione zarzuty, na gruncie których podnosząc naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 89 u.g.h., w zw. z art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 21 § 4 O.p. skarżący kasacyjnie podważa zgodność z prawem zaskarżonego wyroku z pozycji argumentacji zmierzającej do wykazania braku prawidłowości przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, które jego zdaniem nie były wystarczające dla przypisania cech podmiotu urządzającego gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Zwłaszcza, że ma się temu również sprzeciwiać przywołany przepis prawa, który nie uzasadnia, aby o zaistnieniu deliktu, o którym w nim mowa można było wnioskować tylko i wyłącznie na tej podstawie, że strona udostępniła innemu podmiotowi część należącego do niej lokalu sama nie angażując się aktywnie w urządzanie gier hazardowych na automacie do gier zainstalowanym w należącym do niej lokalu.
Odpowiadając na te zarzuty których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie trzeba przede wszystkim podnieść, że z art. 89 ust. 1 u.g.h. jasno wynika, że na jego gruncie ustawodawca penalizuje zasadniczo (dwa) różne rodzaje nagannych i niepożądanych zachowań, stanowiących dwa odrębne delikty prawa administracyjnego. Stąd też nie bez powodu, gdy odwołać się do argumentu z racjonalności działań prawodawcy oraz zasady określoności przepisów prawa represyjnego ich znamiona podmiotowe oraz przedmiotowe, w celu zindywidualizowania tych deliktów w zakresie odnoszącym się do penalizowania naruszeń odrębnych od siebie sankcjonowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, ustawodawca opisał w wyraźnie różny i odbiegający od siebie sposób. Jednoznaczne odróżnienie od siebie tych deliktów, znajdujące potwierdzenie w konstrukcji art. 89 ust. 1 u.g.h., skutkowało zróżnicowaniem sposobu określenia, a tym samym i wysokości kar pieniężnych nakładanych na podmiot dopuszczający się ich popełnienia. Wyraźnie wynika to z art. 89 ust. 2 u.g.h. Zgodnie z tym przepisem, wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 wynosi 100% przychodu, w rozumieniu odpowiednio przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych albo przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, uzyskanego z urządzanej gry, zaś w przypadkach, o których stanowi ust. 1 pkt 2, kara ta wynosi 12.000 zł od każdego automatu.
Z powyższego wynika, że celem działania prawodawcy materializującym się w treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. było penalizowanie zachowań polegających na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry (w tym w szczególności restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach) oraz przeciwdziałanie tym zachowaniom, jako niepożądanym.
Jeżeli tak, to za nie mniej uzasadniony trzeba uznać ten wniosek, że wobec jednoznacznej treści przywołanego przepisu prawa, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą, należy uznać po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., a po drugie, ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Przy tym, co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska skarżącgoj, że nie jest to bez znaczenia dla oceny odnośnie do braku jego zasadności, w tym zwłaszcza w zakresie w jaki skarżący podnosi brak wystarczających postaw do przypisania mu deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Z treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie wynika, aby do znamion deliktu, o którym w nim mowa, a co za tym idzie do zbioru faktów podlegających ustaleniu w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej należało czerpanie zysków z urządzania gier hazardowych, w sposób o którym mowa w przywołanym przepisie prawa. Na jego gruncie jak powyżej już wyjaśniono penalizowane jest zachowanie polegające na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, a z punktu widzenia oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion tego deliktu administracyjnego nie jest istotne, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry czerpał z nich zysk. Nie ma również żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot ten gry legitymował się koncesją lub zezwoleniem, czy też nie.
W korespondencji do powyższego trzeba podnieść, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016r., sygn. akt II GPS 1/16 wyjaśniono, że "Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.", a podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z 19 listopada 2009r. nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Jeżeli na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, a przepis ten jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach, to w odpowiedzi na stanowisko podważające zasadność przypisania stronie deliktu, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa oraz zasadność uznania jej za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry trzeba podnieść, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Znajduje to uzasadnienie w potrzebie uwzględniania szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", która jest motywowana zarówno przedmiotem i istotą regulowanych ustawą o grach hazardowych postępowań w sprawach nałożenia kary pieniężnej, jak i koniecznością zapewnienia realnego systemu kontroli oraz skuteczności przewidzianych przez ustawodawcę sankcji.
Jakkolwiek więc ustawa o grach hazardowych w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", o czym mowa była powyżej, w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.
Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić - urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.) "Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również, a trzeba to podkreślić - "stwarzanie komuś odpowiednich warunków".
W świetle powyższego za uzasadnione należy więc uznać stwierdzenie, że dokonana przez organy i zaakceptowana przez WSA ocena zachowania skarżącego kasacyjnie odpowiada sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w przedstawionym powyżej jego rozumieniu. Oznacza to, że dokonana przez organy subsumpcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego w odniesieniu do tych jego aspektów, które dotyczyły roli skarżącego w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwala na przyjęcie, że był on urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W efekcie przeprowadzona przez WSA kontrola prawidłowości tego procesu subsumpcji była prawidłowa.
Odwołując się do przedstawionego powyżej rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w tym zwłaszcza do desygnatów zwrotu "urządzania gier na automatach", czy też "urządzania gier hazardowych", którym na gruncie tego przepisu operuje ustawodawca, trzeba przyjąć, że istota jego rdzenia znaczeniowego wyraża się w tworzeniu (współtworzeniu, uczestniczeniu w tworzeniu) warunków do urządzania gier hazardowych na automatach.
Tym samym, jeżeli "urządzanie", to "stwarzanie odpowiednich warunków", to w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio należy to odnieść właśnie do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępnianie samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy który nie został skutecznie zakwestionowany, skarżący władał lokalem "777" w Pile ,wydzierżawionym wyłącznie w celu zainstalowania urządzeń do gier. On też osobiście zawierał umowy iż firmą H. F. i P.. Z tej ostatniej umowy, z jej zapisu § 1 wynikało, że M. D. zobowiązuje się wydzierżawić tej firmie salon gier w celu prowadzenia w tym miejscu działalności, przy czym działalność ta prowadzona miała być w lokalu pod nazwą "salon gier". Z kolei umowa ze Spółką H. F. W. Sp. z o.o. zawiera zapis w pkt 1, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. Skarżący otrzymywał z tego tytułu czynsz dzierżawny w wysokości 1500 zł płatny od chwili uruchomienia urządzeń. Miał także bezzwłocznie informować Spółkę w razie włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń, natomiast dzierżawca zapewnić miał wydzierżawiającemu obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie. Tym samym działalność skarżącego nakierowana była wyłącznie na udostępnienie grającym automatów i czerpanie z tego zysku.
Powyższe, nie pozostaje bez wpływu na ocenę odnośnie do braku zasadności zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby skarżący wyjaśnił w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 p.p.s.a. (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z: 9 czerwca 2021r., sygn. akt III FSK 3619/21; 21 stycznia 2015r., sygn. akt II GSK 2162/13; 13 stycznia 2015r., sygn. akt II GSK 2084/13; 27 listopada 2014r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014r., sygn. akt II OSK 793/13; 20 sierpnia 2014r., sygn. akt I OSK 2575/13), na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie przez WSA wymienionych przepisów prawa, jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz na czym miałby polegać istotny wpływ ich naruszenia na wynik sprawy.
Co więcej, w świetle powyżej przedstawionych argumentów, prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz oceny odnośnie do prawidłowości ustalenia i oceny istotnych w sprawie faktów, w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa eksponowanie w skardze kasacyjnej tego, że działanie skarżącej ograniczało się "tylko i wyłącznie do udostępnienia części lokalu innemu podmiotowi".
Skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą nie może odnieść również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. W związku z tym bowiem, że przywołany przepis prawa ma charakter tzw. przepisów wynikowych, nie może stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z: 11 września 2020r., sygn. akt II GSK 2989/17; 20 marca 2018r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2018r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017r., sygn. akt II GSK 2547/17; 19 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2077/10).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego na rzecz organu na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265 z późn. zm.) 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji wyroku). Kwota ta stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który także reprezentował organ w postępowaniu przed Sądem I instancji oraz za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012r., sygn. akt II FPS 4/12).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI