II GSK 2727/24

II GSK 2727/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Krawczak
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 5948/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-24
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 132(1) ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5948/23 w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszonego znaku towarowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla punkt 2 decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2023 r. nr [...] 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. Sp. z o.o. w B. 3 417 (trzy tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5948/23 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 września 2023 r. w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszonego znaku towarowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 16 października 2017 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw wniesiony przez "[...]." Sp. z o.o. z siedzibą w P. – obecnie A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Skarżący" lub "Wnoszący sprzeciw") wobec zgłoszenia wspólnego prawa ochronnego na słowny znak towarowy PITBULL dokonanego w dniu 24 maja 2017 r. pod numerem Z.472060 przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie oraz A. S.A. z siedzibą w B. (dalej: "Zgłaszający"), przeznaczonego do oznaczania następujących towarów i usług w klasach (wykaz towarów po ograniczeniu dokonanym przez Zgłaszających):
- 3: mydła; środki perfumeryjne; kosmetyki; płyny do pielęgnacji włosów; środki do czyszczenia zębów; dezodoranty dla ludzi i zwierząt; olejek terpentynowy (preparat odtłuszczający), olejki do celów kosmetycznych, olejki do perfum i zapachów, olejki toaletowe;
- 9: gry komputerowe, gry video, gry na konsole; baterie; okulary przeciwsłoneczne; okulary ochronne do uprawiania sportu; muzyka, filmy i inne rodzaje elektronicznych publikacji tekstowych i obrazowych utrwalone na nośnikach; oprogramowanie gier; filmy animowane;
- 16: materiały biurowe; materiały drukowane; książki, w tym komiksy;
- 21: kubki, w tym kubki porcelanowe, szklane, plastikowe, ceramiczne, gliniane, kubki papierowe;
- 26: smycze (paski) do noszenia;
- 28: gry i zabawki, w tym gry planszowe, gry towarzyskie, gry elektroniczne, gry karciane, gry mechaniczne, gry quizowe, gry fabularne; figurki do zabawy;
- 35: reklama;
- 41: produkcja nagrań audio i video oraz produkcja multimedialna; produkowanie filmów; produkowanie seriali telewizyjnych; produkowanie filmów animowanych; dystrybucja filmów; dystrybucja seriali telewizyjnych; dystrybucja filmów animowanych; studia filmowe; widowiska teatralne animowane, jak i z udziałem aktorów; imprezy kulturalne; organizowanie imprez; gry losowe, udostępnianie książek on-line do pobrania, udostępnianie książek online nie do pobrania, udostępnianie komiksów do pobrania; udostępnianie komiksów online nie do pobrania.
Jako podstawę prawną Wnoszący sprzeciw wskazał art. 1321 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2023 r. poz. 1170 ze zm.; dalej: "p.w.p."), a jako podstawę faktyczną wcześniejsze znaki towarowe:
- słowny znak PITBULL zarejestrowany pod numerem EUTM 012654232, z pierwszeństwem od dnia 3 marca 2014 r., zarejestrowany w dniu 14 września 2017 r., przeznaczony do oznaczania następujących usług w klasie 35,
- słowny znak towarowy PITBULL (EUTM 012654232) zarejestrowany pod numerem R.328762, z pierwszeństwem od dnia 3 marca 2014 r., zarejestrowanego w dniu 27 maja 2019 r. przeznaczonego do oznaczania następujących towarów i usług: w klasie 25, 28, 35,
- słowny znak PITBULL zarejestrowany pod numerem R.350172, z pierwszeństwem od dnia 7 marca 2017 r., zarejestrowany w dniu 2 lutego 2022 r. przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasie 5, 25, 28, 29, 30, 35,
- słowny znak PITBULLSPORTS zarejestrowany pod numerem EUTM 012551008, z pierwszeństwem od dnia 30 stycznia 2014 r., zarejestrowany w dniu 14 września 2017 r., przeznaczony do oznaczania następujących usług w klasie 35,
- słowno-graficzny znak Polski Pit Bull zarejestrowany pod numerem R.230182, z pierwszeństwem od dnia 29 czerwca 2007 r., zarejestrowany w dniu 4 sierpnia 2010 r., przeznaczony do oznaczania następujących usług w klasie 25, 42, 45,
- słowno-graficzny znak West Coast Pit Bull; zarejestrowany pod numerem EUTM 007598791, z pierwszeństwem od dnia 12 lutego 2009 r., zarejestrowany w dniu 14 lutego 2013 r., przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług w klasie 25, 28, 35,
- słowno-graficzny znak Pit Bull West Coast Since Eighty Nine zarejestrowany pod numerem R.354783 z pierwszeństwem od dnia 7 marca 2017 r., zarejestrowany w dniu 30 czerwca 2022 r., przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług w klasie 5, 25, 28, 29, 30, 32, 35,
- słowno-graficzny znak West Coast Pitt Bull zarejestrowany pod numerem R.169909, z pierwszeństwem od dnia 21 grudnia 2000 r., zarejestrowany w dniu 16 grudnia 2005 r., przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług w klasie 18, 25.
Zakres sprzeciwu dotyczył wszystkich towarów i usług, do oznaczania których został zgłoszony znak towarowy o numerze Z.472060. Wnoszący sprzeciw wniósł o nieudzielenie prawa ochronnego na słowny znak towarowy PITBULL (Z.472060), ponieważ znak ten jest podobny jest do ww. korzystających z ochrony słownych i słowno-graficznych znaków towarowych zarejestrowanych na jego rzecz, w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd i w związku z tym nie powinien uzyskać ochrony. Ponadto Wnoszący sprzeciw podniósł, iż znaki PITBULL są znakami renomowanymi.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 września 2023 r. Urząd Patentowy RP, , działając na podstawie art. 152(21) w związku z art. 152(17) ust. 1 i art. 132(1) ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p., uznał sprzeciw za zasadny w części dotyczącej towarów: klasa 9: okulary ochronne do uprawiania sportu oraz oddalił sprzeciw części dotyczącej towarów: 3: mydła; środki perfumeryjne; kosmetyki; płyny do pielęgnacji włosów; środki do czyszczenia zębów; dezodoranty dla ludzi i zwierząt; olejek terpentynowy (preparat odtłuszczający), olejki do celów kosmetycznych, olejki do perfum i zapachów, olejki toaletowe; 9: gry komputerowe, gry video, gry na konsole; baterie; okulary przeciwsłoneczne; muzyka, filmy i inne rodzaje elektronicznych publikacji tekstowych i obrazowych utrwalone na nośnikach; oprogramowanie gier; filmy animowane; 16: materiały biurowe; materiały drukowane; książki, w tym komiksy; 21: kubki, w tym kubki porcelanowe, szklane, plastikowe, ceramiczne, gliniane, kubki papierowe; 26: smycze (paski) do noszenia; 28: gry i zabawki, w tym gry planszowe, gry towarzyskie, gry elektroniczne, gry karciane, gry mechaniczne, gry quizowe, gry fabularne; figurki do zabawy; 35: reklama; 41: produkcja nagrań audio i video oraz produkcja multimedialna; produkowanie filmów; produkowanie seriali telewizyjnych; produkowanie filmów animowanych; dystrybucja filmów; dystrybucja seriali telewizyjnych; dystrybucja filmów animowanych; studia filmowe; widowiska teatralne animowane, jak i z udziałem aktorów; imprezy kulturalne; organizowanie imprez; gry losowe, udostępnianie książek on-line do pobrania, udostępnianie książek online nie do pobrania, udostępnianie komiksów do pobrania; udostępnianie komiksów online nie do pobrania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5948/23 oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu.
WSA podkreślił, że organ prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdził, że z wyjątkiem klasy 28 oraz 35, żadna klasa towarowa ujęta rejestracjami wcześniejszych znaków towarowych nie pokrywa się z klasami towarowymi i usługowymi zgłoszenia o numerze Z.472060. Prawidłowo ocenił, że podobieństwo towarów i usług nie występuje, za wyjątkiem okularów ochronnych do uprawiania sportu (kwestia ta nie jest jednak przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jako ujęta w pkt 1 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznano, że w klasie 28 zgłoszenia występują takie towary jak: gry i zabawki, w tym gry planszowe, gry towarzyskie, gry elektroniczne, gry karciane, gry mechaniczne, gry quizowe, gry fabularne; figurki do zabawy, podczas gdy rejestracje znaków z wcześniejszym pierwszeństwem (R.328762, R.350172, R.354783) obejmują artykuły i sprzęt sportowy. W ocenie Sądu towary te mają zupełnie inne przeznaczenie oraz grono odbiorców.
Natomiast w klasie 35 zgłoszenie Z.472060 obejmuje usługi reklamowe, które nie są – co prawidłowo wykazał organ - chronione zakresem wcześniejszych rejestracji, obejmują bowiem usługi sprzedaży różnych produktów. Zdaniem Sądu, brak spełnienia przesłanki pierwszej stosowania art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. potwierdza prawidłowość stanowiska organu co do braku wykazania przez Skarżącego możliwości zastosowania art. 1321 ust. 1 pkt 3 p.w.p. WSA podkreślił przy tym, że przedmiotem oceny Sądu był zakres klas towarowych i usługowych w ostatecznej wersji zgłoszenia dokonanej przez Zgłaszających, a nie w wersji pierwotnej z w dniu 24 maja 2017 r. W tym zakresie uwzględnić należało pismo Zgłaszających z dnia 6 października 2017 r. ograniczające zakres klas towarów dla których wnioskowano o rejestrację znaku towarowego.
Za bezzasadny Sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., gdyż Skarżący nie przedstawił wystarczających materiałów w kwestii renomy spornych znaków towarowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji skutkujące oddaleniem skargi tj.:
1.1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 252 p.w.p. oraz w zw. z art. 132(1) ust. 1 pkt 4 p.w.p., przez uznanie, że Organ prawidłowo dokonał oceny przedstawionego przez Skarżącą materiału dowodowego, podczas gdy Organ popełnił w jego ocenie szereg błędów:
a) nie dokonał całościowej i rzeczywistej oceny dowodów, a do zebranego
materiału odniósł się jedynie wybiórczo,
b) dokonał oceny dowodów bez uwzględnienia, że renoma znaków PITBULL
istnieje w konkretnej grupie odbiorców;
c) wyciągnął błędne wnioski z raportu z badania pt. "Znajomość marek odzieżowych kojarzących się ze sportami walki" przeprowadzonego przez spółkę AT Research sp. z o.o., przez odniesienie się jedynie do części wyników badania, bez uwzględnienia specyfiki rynku oraz relewantnej dla oceny grup odbiorców,
d) odmówił mocy dowodowej zrzutom ekranu przedstawionym przez Skarżącą, ze względu na to, że rzekomo potwierdzają one jedynie ile osób miało kontakt z oznaczeniem PITBULL, podczas gdy ta okoliczność w połączeniu z pozostałym materiałem dowodowym ma znaczenie dla oceny renomy;
- co skutkowało błędnym ustaleniem, że nie znaki Skarżącej nie mają renomowanego charakteru, a sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie;
1.2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat podniesionych w skardze zarzutów i skopiowanie argumentacji Organu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak dokładnego zbadania sprawy i prawidłowego wyjaśnienia rozstrzygnięcia;
1.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia skargi w całości i uchylenia Zaskarżonej Decyzji w całości, mimo że wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego;
2. na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania:
2.1. Art. 132(1) ust. 1 pkt 4) p.w.p. poprzez jego błędne niezastosowanie skutkujące wydaniem wadliwego orzeczenia oddalającego skargę poprzez na skutek błędnie poczynionych ustaleń dowodowych prowadzących do uznania, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania tego przepisu.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zgłaszający – A. S.A. - wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Skarżący pismem z dnia 18 marca 2025 r. wyraziła swoje stanowisko, co do odpowiedzi na skargę kasacyjną Zgłaszającego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych, wymienionych zarówno w art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107).
W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący, a więc dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z ustalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z jego dyspozycją uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje wymagania określone art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Z rozważań Sądu I instancji jasno wynika z jakich powodów prawa materialnego i procesowego WSA uchylił zaskarżone postanowienie. To, że Skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu.
Wobec powyższego zarzut określony w pkt 1.2 petitum skargi jest nieuzasadniony.
Nie poddają się kontroli kasacyjnej zarzuty określone w pkt 1.3 petitum skargi kasacyjnej, gdyż zostały one błędnie sformułowane. Normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz z art. 151 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju norm w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia norm o charakterze wynikowym.
Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, których uchybienie, zdaniem Skarżącego kasacyjnie, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa materialnego są ze sobą funkcjonalnie powiązane i z tego względu należy rozpoznać je łącznie. Wykładnia przepisów prawa materialnego wyznacza bowiem zakres ustaleń faktycznych, jakie należało w sprawie ustalić a więc wyznaczała granice postępowania dowodowego oraz wpływała na formułowane na tej podstawie oceny w zakresie kompletności materiału dowodowego.
Istota problemu sprowadza się do kwestii, czy znaki towarowe słowne Pitbull oraz znak graficzny w którym występuje słowo Pitbull (dalej zwane "znakiem Pitbull") mają charakter znaków renomowanych oraz czy organ dokonał wszechstronnej, merytorycznej oceny przedstawionego materiału dowodowego w zakresie uznania znaku "Pitbull" za znak renomowany.
Przepisem prawa materialnego, którego dotyczy zarzut niewłaściwego zastosowania, jest w niniejszej sprawie art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p., który stanowi, że po rozpatrzeniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 1526a ust. 1 lub art. 15217 ust. 1, uznanego za zasadny nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli używanie zgłoszonego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Istotą sprawy jest więc stwierdzenie, czy znak "Pitbull" ma charakter znaku renomowanego i w tym zakresie istniał po stronie organu konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, w tym analizy materiału dostarczonego przez Skarżącego pod kątem spełniania przesłanek znaku renomowanego.
Na wstępie należy wskazać, że brak jest normatywnej definicji znaku renomowanego. Nie występuje ona ani w systemie krajowym, ani w systemie unijnym, chociaż znak renomowany podlega specjalnej ochronie prawnej poza zasadą specjalizacji. Zasada specjalizacji oznacza, że znak zawłaszcza tylko towary i usługi dla których został zarejestrowany. W przypadku znaków renomowanych ochrona ich jest znacznie szersza i odnosi się również do towarów i usług niepodobnych do tych, dla których znak został zarejestrowany.
Z uwagi na fakt, że Polska jest związana wykładnią aktów normatywnych unijnych dokonywaną przez Trybunał Sprawiedliwości w wyrokach o charakterze prejudycjalnym oraz z uwagi na prounijny obowiązek wykładni zharmonizowanego prawa krajowego należy przyjąć, że przyjmowana na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej definicja znaku renomowanego powinna być zbieżna ze wskazaniami zawartymi w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości.
W zakresie natomiast pojęcia znaku renomowanego Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 14 września 1999 r. (General Motors Corporation, C-375/97, ECLI:EU:C:1999:408) wypowiedział się, że artykuł 5 (2) Pierwszej Dyrektywy Rady (89/104/EWG) z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych należy interpretować w ten sposób, że aby korzystać z ochrony obejmującej niepodobne produkty lub usługi, zarejestrowany znak towarowy musi być znany znacznej części odbiorców zainteresowanych produktami lub usługami, których dotyczy.
We wskazanym wyroku Trybunał podkreślił, że pomimo pewnych nieścisłości w tłumaczeniu dyrektywy na poszczególne języki krajowe, w kontekście wymogu jednolitej interpretacji prawa wspólnotowego, to jednak z porównania wszystkich wersji językowych dyrektywy wyłania się wymóg posiadania przez znak renomowany pewnego progu znajomości. Wymóg taki wynika również z ogólnej systematyki i celu dyrektywy. Tylko w przypadku wystarczającej znajomości tego znaku odbiorcy, w zetknięciu z późniejszym znakiem towarowym, mogą ewentualnie skojarzyć oba znaki towarowe, nawet jeśli są używane dla niepodobnych produktów lub usług, a w konsekwencji wcześniejszy znak towarowy może zostać naruszony. Dalej Trybunał podkreślił, że klientem, wśród którego wcześniejszy znak towarowy musiał uzyskać renomę, jest ten, którego dotyczy ten znak towarowy, czyli, w zależności od sprzedawanego produktu lub usługi, zarówno szeroka publiczność, jak i bardziej wyspecjalizowana publiczność, na przykład przedsiębiorcy działający w określonym sektorze. Natomiast ani z litery ani z ducha art. 5 ust. 2 dyrektywy nie można wywnioskować, że znak towarowy musi być znany określonemu procentowi tak zdefiniowanego kręgu odbiorców. Wymagany stopień znajomości należy uznać za osiągnięty, gdy wcześniejszy znak towarowy jest znany znacznej części kręgu odbiorców, którym odpowiadają produkty lub usługi objęte tym znakiem towarowym. Badając, czy ten warunek jest spełniony, sąd krajowy musi wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności udział w rynku znaku towarowego, intensywność, zasięg geograficzny i czas trwania jego używania oraz wysokość inwestycji poniesionych przez przedsiębiorstwo w jego promocję.
Pomimo, że wyżej wskazany wyrok dotyczy przepisu dyrektywy, która już nie obowiązuje, to jednak ilościowa definicja znaku renomowanego przyjęta przez Trybunał jest nadal akceptowana i powielana w jego orzeczeniach. Stąd również sądy i organy krajowe Państw Członkowskich powinny się właśnie taką definicją posługiwać.
Również doktryna wskazuje na konieczność stosowania w orzecznictwie sądowym definicji ilościowej znaku renomowanego (zob. J. Sitko, Naruszenie prawa do znaku towarowego renomowanego. Studium prawnoporównawcze, Warszawa 2019, M. Bohaczewski, Naruszenie prawa ochronnego na renomowany znak towarowy, Warszawa 2019) i odejścia od definicji ilościowo-jakościowej znaku renomowanego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje za właściwą na tle niniejszej sprawy definicję ilościową renomowanego znaku towarowego, zgodnie z orzecznictwem sądów unijnych.
Na marginesie należy jedynie wskazać, że definicja jakościowa znaku renomowanego zakładała konieczność posiadania przez tenże renomy, a więc znak ten musi się również kojarzone z wysoką jakością sygnowanych nim towarów (usług). Tymczasem w wyroku z 22 marca 2007 r. (sprawa Sigla SA, T‑215/03, ECLI:EU:T:2007:93) Sąd unijny wyraźnie wskazał, że choć niektóre znaki towarowe sieci restauracji typu fast food cieszą się niepodważalną renomą, nie są one – co do zasady i w braku dowodów przeciwnych – kojarzone ze szczególnym prestiżem czy wysoką jakością, ponieważ sektor restauracji typu fast food kojarzy się raczej z innymi cechami, takimi jak szybkość obsługi i dostępność, a także – w pewnym stopniu – młodość, jako że do tego typu miejsc przychodzi wielu młodych ludzi. Również w doktrynie wskazuje się, że mogą zostać uznane za znaki renomowane te które są związane z towarami czy usługami mającymi pejoratywną opinię w oczach opinii publicznej (zob. np. R. Skubisz [w:] System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisz, t. 14B, Warszawa 2017, s. 793). "Nie jest natomiast niezbędne wykazywanie renomy, jako zespołu korzystnych wyobrażeń, przy powoływaniu się na renomowany charakter tego znaku. W tej fazie wystarcza jedynie odwołanie się do wymaganej rozpoznawalności znaku towarowego, jego znajomości" (R. Skubisz, Glosa do wyroku NSA z dnia 27 lutego 2008 r., II GSK 359/07, PS 2009, nr 4, s. 138-150, zob. również K. Szczepanowska-Kozłowska, Czy znak renomowany zawsze ma renomę? Glosa do wyroku SN z dnia 16 października 2014 r., III CSK 275/13, Glosa 2016, nr 2, s. 51-59).
Wobec powyższego jedynie czynnik ilościowy ma znaczenie dla oceny, czy oznaczenie ma charakter znaku renomowanego. Stąd badając czy konkretny znak spełnia tę przesłankę należy na wstępie jasno sprecyzować kręg odbiorców oferowanych przez uprawnionego towarów lub usług, gdyż to oni tworzą grupę odniesienia, w ramach której musi zostać zbadane, czy znak towarowy jest znakiem renomowanym. W zależności przede wszystkim od charakteru oferowanych towarów lub usług owa grupa odbiorców może być bardzo szeroka (produkt adresowany do masowego odbiorcy) lub wąska (produkt adresowany do odbiorców wyspecjalizowanych). Tak więc kluczowe jest precyzyjne określenie rynku, na którym uprawniony oferuje towary lub usługi oraz określenie konkretnych oferowanych towarów lub usług.
Przy precyzowaniu kręgu odbiorców należy jednak uwzględnić nie tylko ten krąg, do których bezpośrednio kierowane są towary lub usługi oznaczone znakiem renomowanym. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których należy się odnieść do szerszego grona odbiorców (zob. wyrok Sądu unijnego z 2 lipca 2012 r., sprawa Jackson International Trading Co. Kurt D. Brühl GmbH & Co. KG, T-60/10, ECLI:EU:T:2012:348). Może bowiem się okazać, że część usług jest kierowana do ogółu społeczeństwa, zwłaszcza gdy są one transmitowane za pośrednictwem radia, telewizji, czy mediów społecznościowych. Stąd istotne jest zdefiniowanie przez organ relewantnego kręgu odbiorców oferowanych pod znakiem towarów lub usług. Bez tego nie można dokonać prawidłowej oceny, czy znak uprawnionego jest renomowany. Natomiast jeszcze raz należy podkreślić, że znak renomowany nie musi być jednak znany ogółowi społeczeństwa, o ile produkty nim opatrzone adresowane są do wąskiego grona odbiorców, czy klienteli wyspecjalizowanej. Tym niemniej ograniczony rozmiar rynku właściwego dla danych towarów lub usług opatrzonych znakiem, nie powinien być sam w sobie przeszkodą w uzyskaniu renomy, ponieważ renoma jest bardziej kwestią proporcji, a nie liczb bezwzględnych.
Należy przy tym zaznaczyć, że aby można było się powołać na względną przeszkodę w uzyskaniu prawa ochronnego na znak towarowy określoną w art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p. renoma znaku uprawnionego musi powstać co najmniej w dniu zgłoszenia spornego znaku. Trafnie w doktrynie wskazuje się, że "późniejsze, po tej dacie uzyskanie przez wcześniejszy znak wymaganej renomy (rozpoznawalności lub znajomości) nie może być podstawą, nawet w razie realizacji innych przesłanek, wyłączenia od rejestracji znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem" (R. Skubisz, Glosa do wyroku NSA z dnia 27 lutego 2008 r., II GSK 359/07, PS 2009, nr 4, s. 138-150). W niniejszej sprawie renoma znaku "Pitbull" musiała więc zostać wykazana na 24 maja 2017 r.
Renoma znaku musi zostać wykazana w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług, a w przypadku gdy uprawniony wskazuje na naruszenie prawa do wielu znaków musi udowodnić istnienie renomy w odniesieniu do każdego z tych znaków. Należy jednak zauważyć, że jeżeli znaki towarowe uprawnionego należą do tzw. rodziny znaków nie jest konieczne wykazanie renomy w odniesieniu do każdego z nich. Trafnie bowiem zauważa się w literaturze, że "znak może stać się renomowany, gdy stanowi część innego zarejestrowanego znak" (M. Bohaczewski, op. cit., s. 88). Stąd w odniesieniu również do znaków złożonych istotne jest wskazanie na element wyróżniający się w znaku towarowym, a więc na ten element, który decyduje o jego zdolności odróżniającej, który ma być znakiem renomowanym.
W niniejszej sprawie Skarżący wskazał na liczne zarejestrowane na swoją rzecz znaki towarowe. Większość z nich ma charakter znaków słownych "Pitbull", a te o charakterze słowno-graficznym również zawierają zwrot "Pitbull". Wobec powyższego badanie w zakresie spełnienia przesłanek znaku renomowanego powinno odnosić się do określenia "Pitbull".
Istotne jest również, że jeżeli badany znak towarowy zawłaszcza liczne towary czy usługi, dla uznania jego renomy wystarczające jest wykazanie renomy w odniesieniu do pojedynczego towaru, czy usługi. Innymi słowy jeżeli dany znak jest renomowany tylko w odniesieniu do jednego lub kilku towarów, jest to wystarczające dla uznania go generalnie za znak renomowany, bez konieczności wymagania posiadania renomy w stosunku do wszystkich towarów lub usług dla których znak został zarejestrowany.
Z kolei jeżeli chodzi o badanie renomy znaku towarowego, w orzecznictwie Trybunału podkreśla się należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności faktyczne, w szczególności udział w rynku posiadany przez znak towarowy, intensywność, zasięg geograficzny i czas jego używania, a także wielkość inwestycji poczynionych przez przedsiębiorstwo w celu jego promowania (wyrok z 14.09.1999, General Motors Corporation, C-375/97, ECLI:EU:C:1999:408). Takimi okolicznościami mogą być również dokumenty świadczące o działaniach promocyjnych zmierzających do zwiększenia charakteru odróżniającego poprzez używać. Zasadniczo podkreśla się, że każdy przypadek powinien być oceniany indywidualnie, biorąc pod uwagę nie tylko stopień znajomości znaku towarowego wśród odbiorców, ale także wszelkie inne fakty mające znaczenie dla konkretnego przypadku, to znaczy każdy czynnik, który może dostarczyć informacji na temat znajomości znaku towarowego na rynku dla niego właściwym.
W polskiej ustawie Prawo własności przemysłowej brak jest wyliczenia rodzajów dowodów, które są konieczne do ustalenia renomy znaku towarowego. Z kolei zgodnie z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mogą więc takimi dowodami być różnorodne oświadczenia, dokumenty urzędowe, badania opinii publicznej i badania rynku, audyty przeprowadzane w przedsiębiorstwach, certyfikaty, otrzymane nagrody, artykuły w prasie lub w publikacjach specjalistycznych, faktury i inne dokumenty handlowe, materiały reklamowe i promocyjne, czy dowody obecności i aktywności w internecie. Ich ocena przez organ będzie zróżnicowana, ale wszystkie one w jakimś stopniu mogą świadczyć o renomie znaku towarowego.
Wobec powyższego organ badając renomę znaku towarowego powinien odnieść się do każdego dostarczonego dowodu z osobna, a następnie ocenić czy biorąc je pod uwagę kompleksowo, wskazują one na posiadanie renomy przez konkretne oznaczenie.
W niniejszej sprawie trafnie Skarżący zarzucił Sądowi I instancji, że nie dostrzegł zarówno błędów w ustaleniu przez organ stanu faktycznego, a więc naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a., jak i błędu organu w zakresie interpretacji przepisu prawa materialnego, to jest art. 1321 ust. 1 pkt 4 p.w.p.
W niniejszej sprawie po pierwsze, organ przyjął niewłaściwą definicję znaku renomowanego, gdyż uwzględnił również element jakościowy, a nie tylko aspekt ilościowy. Badanie zaś, czy dany znak jest znakiem renomowanym powinno odnosić się jedynie do wystarczającego stopnia znajomości wśród odbiorców towarów czy usług Skarżącego kasacyjnie.
Po drugie, organ powinien był sprecyzować relewantną grupę odbiorców, wśród której nastąpiło by badanie renomy znaku "Pitbull", co w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone. Wyznaczenie relewantnego kręgu odbiorców jest istotnym elementem, gdyż od tego zależy ustalenie wystarczającego stopnia znajomości znaku. Organ powinien więc jasno wskazać, czy będzie to krąg osób zakreślony wąsko, a więc nabywców konkretnych towarów lub usług Skarżącego czy też szerzej z uwagi na oglądalność sportów walki w mediach, w tym na platformach mediów społecznościowych, i przedstawiane dowody na sponsorowanie różnorodnych imprez. Tym niemniej w tym zakresie organ powinien precyzyjnie uzasadnić swoje stanowisko tak, aby możliwa była jego kontrola przez sąd administracyjny.
Po trzecie, organ powinien przeanalizować kolejno wszystkie przedłożone przez Skarżącego dowody, czy uzasadniają one przyjęcie, że analizowany znak jest znakiem renomowanym wśród odbiorców towarów czy usług, zgodnie z ilościową definicją znaku renomowanego. Z kolei co do kwestii dowodów, w stosunku do których nie sposób określić ich daty powstania, albo późniejszych niż data zgłoszenia spornego znaku, należy wskazać, że nie należy ich automatycznie odrzucać, gdyż posiłkowo mogą one wskazywać na wsteczne uzyskanie renomy przez badany znak towarowy na dzień zgłoszenia spornego znaku. Jak już wyżej zostało wskazane badanie dostarczonych dowodów powinno uwzględniać jedynie aspekt ilościowy w zakresie znajomości znaku towarowego.
Natomiast w sytuacji dopiero pozytywnej odpowiedzi na pytanie, czy znaki "Pitbull" są znakami renomowanymi należy zbadać, czy używanie spornego znaku bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść Zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznając skargę uznał ją za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. § 11 ust. 1 i § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1431) .