II GSK 272/23

II GSK 272/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz
Wojciech Sawczuk
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1863/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-16
II GZ 303/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-26
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 153, art. 138 § 2, art. 136 § 1, art. 127 § 3, art. 73 § 1, art. 15, art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1863/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr DGK-VI.4770.9.2019.IK.24 w przedmiocie koncesji na poszukiwanie złoża kopalin 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w W. na rzecz Ministra Klimatu i Środowiska 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 16 grudnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1863/21 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: Minister) z 29 kwietnia 2021 r. nr DGK-VI.4770.9.2019.IK.24 w przedmiocie udzielenia koncesji.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 31 października 2012 r. B. S.A. (dalej też: B.) wystąpiła o udzielenie koncesji na poszukiwanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]" położonym na terenie województw lubuskiego oraz dolnośląskiego. Wnioskowany obszar "[1]" pokrywał się częściowo z obszarami "[2]", "[3]" oraz "[4]" objętymi wnioskami skarżącej o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża rud miedzi i srebra.
Decyzją z 28 stycznia 2014 r. Minister Środowiska udzielił B. koncesji nr 5/2014/p na poszukiwanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]" w części obszaru objętego wnioskiem oraz odmówił udzielenia koncesji w pozostałym zakresie.
Działając na skutek wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z 29 lipca 2014 r. Minister Środowiska uchylił w całości koncesję nr 5/2014/p oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku rozpoznania skargi spółki WSA w Warszawie wyrokiem z 10 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3238/14 uchylił zaskarżoną decyzję z 29 lipca 2014 r. wskazując, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) regulujących zasady i tryb prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji dokonał wadliwej interpretacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kompetencje orzecznicze organu w tym postępowaniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy WSA w Warszawie nakazał Ministrowi odniesienie się do zarzutu, czy przyjęte i zastosowane w decyzji z 28 stycznia 2014 r. kryteria znajdują odzwierciedlenie w ustawie, utrwalonym orzecznictwie i doktrynie, czy należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające lub dowodowe, a następnie podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. – w możliwym zakresie określonym w pkt 1, 2 lub 3.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 1111/16 oddalił skargę kasacyjną B. wniesioną od wyroku WSA z 10 lipca 2015 r.
W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżąca oraz B. przedstawiły swoje stanowiska w sprawie m.in. dotyczące możliwości dostosowania złożonych wniosków koncesyjnych poprzez połączenie obszarów koncesyjnych (stanowisko B.) oraz braku zgody skarżącej na powyższe, gdyż zdaniem spółki obszary koncesyjne zostały określone w decyzjach koncesyjnych z 28 stycznia 2014 r., a postępowanie drugoinstancyjne nie służy ich zmianie; zwłaszcza zmianie obszarów, a w szczególności ich rozszerzeniu, bowiem stanowiłoby to rażące naruszenie prawa.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 379; dalej: ustawa zmieniająca z 2020 r.), organ koncesyjny poinformował strony, że postępowanie prowadzone w drugiej instancji będzie się toczyło na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2015 r.
Na rozprawie administracyjnej w dniu 4 stycznia 2021 r. organ przedstawił kryteria oceny wniosków koncesyjnych oraz zakreślił termin 14 dni na przedstawienie ostatecznych stanowisk w sprawie podkreślając, że strona jest dysponentem złożonego wniosku i może dokonać jego aktualizacji.
Pismem z 18 stycznia 2021 r. B. przedstawiła stanowisko w sprawie i przedłożyła zaktualizowany wniosek koncesyjny wraz ze zaktualizowanym Projektem Robót Geologicznych (w skrócie: PRG), wskazując – również w kolejnych pismach – że podtrzymuje pierwotny zakres przedmiotowy wniosku, wynikający ze składanych wcześniej dokumentów.
Po uzyskaniu od organów współdziałających postanowień opiniujących projekt koncesji, organ zawiadomił o zakończeniu postępowania (pismem oraz w formie obwieszczenia) zapewniając stronom prawo do czynnego uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu, a także do przedstawienia stanowisk w sprawie.
Zaskarżoną decyzją z 21 kwietnia 2021 r. Minister uchylił w całości zaskarżoną koncesję nr 5/2014/p z 28 stycznia 2014 r. oraz udzielił B. koncesji nr 5/2021/p na poszukiwanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]".
W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie – zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 10 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3238/14 – należało przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające i dowodowe. Dotyczyło to w szczególności przedstawienia stronom przyjętych kryteriów oceny konkurencyjnych wniosków oraz uzyskania ponownie od organów współdziałających wymaganych prawem opinii z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania decyzji w pierwszej instancji.
Organ podkreślił, że wniosek koncesyjny B. obejmował obszar "[1]", w skład którego wchodzi zarówno obszar "[2]", jak i znaczna część obszaru "[3]", dlatego ocena merytoryczna tak złożonego wniosku oraz postępowanie administracyjne prowadzone dla konkurencyjnych wniosków B. ("[1]") oraz A. ("[2]" i "[3]") powinno dotyczyć całości obszaru "[1]. Minister wskazał, że ocena merytoryczna wniosków została przeprowadzona w sposób ogólny oraz szczegółowy na podstawie zaprezentowanych na rozprawie administracyjnej w dniu 4 stycznia 2021 r. kryteriów oceny. Organ uznał, że uwzględniając wszystkie wskazane w decyzji kryteria wyniki porównań konkurencyjnych wniosków w każdym przypadku dają wyraźną przewagę wnioskowi B.. Organ podkreślił także, że realizacja koncesji z wniosku B. doprowadzi do pozyskania większej ilości istotnych informacji geologicznych na omawianym obszarze, co tym bardziej przemawia za udzieleniem B. koncesji nr 5/202l/p i równocześnie odmową udzielenia skarżącej koncesji w obszarach badań "[2]" i "[3]".
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. w związku z art. 1 ustawy zmieniającej z 2020 r. oraz w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 30 i 31 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r. poz. 613; dalej: p.g.g.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2015 r.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania administracyjnego i zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Zaskarżonym wyrokiem z 16 grudnia 2021 r., WSA, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.
W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji przypomniał, że rozpoznając skargę działał w warunkach związania treścią i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 10 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3238/14 oraz wyrokiem NSA z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1111/16 – zgodnie z art. 190 oraz art. 153 p.p.s.a.
W ocenie sądu pierwszej instancji organ zastosował się do wszystkich wytycznych zawartych w wyrokach, a zwłaszcza w wyroku z 10 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3238/14. Ponownie dokonał oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie, odniósł się do zarzutów dotyczących zastosowanych kryteriów i przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe albowiem było to niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, dlatego za bezpodstawny uznał zarzut rażącego naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Zdaniem WSA prawidłowo organ w podstawie prawnej wskazał przepisy prawa geologicznego i górniczego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2015 r. i akty wykonawcze do tej ustawy, zgodnie z przepisami intertemporalnymi zawartymi w ustawie zmieniającej p.g.g. z 2020 r.
Sąd pierwszej instancji za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. i nie podzielił stanowiska skarżącej, zgodnie z którym zakres rozstrzygnięcia sprawy przez decyzję odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją pierwszoinstancyjną, a rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie przeprowadza postępowania dowodowego w jego całokształcie, a w szczególności nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały już przeprowadzone w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji.
W ocenie WSA organ zasadnie przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym w sprawie, w szczególności przedstawił stronom przyjęte kryteria oceny konkurencyjnych wniosków oraz ponownie uzyskał od organów współdziałających wymagane prawem opinie co do projektów koncesji, z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania decyzji w pierwszej instancji. WSA podkreślił, że postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie nie było postępowaniem prowadzonym od nowa, a jedynie uzupełniającym co z całą pewnością uzasadniał okres czasu jaki upłynął od momentu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.
WSA podkreślił także, że każda ze stron na etapie postępowania po złożeniu wniosku o ponowne rozstrzygnięcie miała możliwość aktualizacji swoich wniosków koncesyjnych w kierunku przez siebie wybranym, z tym że organ dla zachowania tożsamości przedmiotowej i podmiotowej prowadzonej sprawy uznał za niemożliwe dokonywanie modyfikacji wniosków koncesyjnych w zakresie obszaru, rodzaju i przedmiotu działalności, gdyż dokonanie zmian w powyższym zakresie musiałoby spowodować uznanie, że w toku postępowania przedłożony został całkowicie nowy wniosek koncesyjny. Z prawa do modyfikacji wniosku skorzystała jedynie B..
WSA za prawidłowe uznał stwierdzenie organu, że skoro obaj wnioskodawcy w ramach działań prowadzonych przez grupy kapitałowe do których należą, uzyskiwali w ostatnich latach dodatkowe nowe informacje geologiczne, uzasadnione było – zarówno prawnie, jak i faktycznie – dopuszczenie modyfikacji żądań zawartych we wnioskach obu przedsiębiorców. Sąd zgodził się z organem, że w związku z powyższym dopuszczenie aktualizacji treści wniosków oraz projektów robót geologicznych leżało w interesie obu wnioskodawców. Umożliwiało ono bowiem uaktualnienie treści przedłożonych organowi dokumentów, do faktycznego stanu wiedzy wnioskodawców na temat budowy geologicznej projektowanych obszarów badań, co z kolei przekładało się na możliwość optymalizacji działań służących osiągnięciu celów wnioskowanych koncesji.
W ocenie WSA w sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że B. wystąpiła na etapie ponownego rozpatrywania sprawy z nowym żądaniem. Jak wynika z akt sprawy uczestnik domagał się udzielenia koncesji na wykonywanie działalności określonej w art. 21 ust. 1 pkt 1 p.g.g. Treścią żądania jest i było przez cały czas przyznanie uprawnienia do prowadzenia działalności dotyczącej tego samego rodzaju kopaliny, w tym samym zakresie i w tym samym obszarze. Od początku zatem ten sam podmiot wnosił o przyznanie koncesji na poszukiwanie złoża rud miedzi w tej samej przestrzeni i jak wynika z treści zaskarżonej decyzji koncesja na taką działalność została mu udzielona.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że dokonanie we wniosku aktualizacji polegającej na zwiększeniu liczby obligatoryjnych otworów wiertniczych, czy też zakresu badań nie wpływało na zmianę przedmiotową i podmiotową granic prowadzonego postępowania. Także podwyższenia zakładanej kategorii rozpoznania złoża nie można utożsamiać z zaistnieniem zmian przedmiotowych i podmiotowych granic postępowania. Wspomniane podwyższenie kategorii rozpoznania jest bowiem bezpośrednim skutkiem aktualizacji innych składowych wniosku koncesyjnego.
W ocenie WSA nie było również podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ oceny merytorycznej konkurencyjnych wniosków B. – w zakresie złoża "[1]" oraz spółki – na obszarze "[2]" i "[3]", która została dokonana w oparciu o wskazane na rozprawie w dniu 4 stycznia 2021 r. i szczegółowo przeanalizowane w decyzji kryteria. Zdaniem sądu pierwszej instancji w świetle tych kryteriów, prawidłowo organ uznał, że wniosek B. uzyskał wyraźną przewagę nad konkurencyjnym wnioskiem skarżącej. Organ koncesyjny po przeprowadzeniu porównania konkurencyjnych wniosków oraz dokonania ich wzajemnego zestawienia, tak w sposób ogólny, jak również szczegółowy w oparciu o przyjęte kryteria porównawcze i z uwzględnieniem odmiennej strategii poszukiwawczej oraz obiektywnie widocznej różnicy granic projektowanych obszarów badawczych uznał, że pomimo dłuższego czasu potrzebnego na przeprowadzenie zamierzonych prac i robót geologicznych, większą ilość nowych danych geologicznych zapewni realizacja koncesji z wniosku B. na obszarze "[1]" – co zdaniem WSA wypełnia przesłankę interesu publicznego.
Sąd za niezasadne uznał również zarzuty dotyczące uniemożliwienia skarżącej udziału w sprawie, w szczególności przez bezpodstawne objęcie klauzulą poufności wszystkich informacji wskazanych przez B. – z tytułu tajemnicy przedsiębiorstwa, brak udostępnienia całości akt sprawy i celowe, nieuzasadnione ukrywanie przed skarżącą niektórych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania.
Skargę kasacyjną wniosła A. Sp. z o.o. zaskarżając powyższy wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji; rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z normami przepisanymi. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej: p.u.s.a.), art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez
- uchylenie się od przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji, brak rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i odniesienia się do zarzutów skarżącej, a także brak wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz ograniczenie się jedynie do powtórzenia argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji, co miało decydujący wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi, pomimo wydania zaskarżonej decyzji z istotnym naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego;
1.2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a., art. 15 i art. 136 k.p.a. poprzez
- niezastosowanie się do wiążącej sąd oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z 10 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3238/14 i przyjęcie, wbrew tej ocenie oraz z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, że zakres rozstrzygnięcia sprawy przez decyzję odwoławczą nie jest wyznaczony zakresem rozstrzygnięcia sprawy pierwszoinstancyjnej, a organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przeprowadza postępowanie dowodowe w jego całokształcie, w tym przeprowadza ponownie dowody, które zostały przeprowadzane w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, co skutkowało dokonaniem błędnej kontroli zaskarżonej decyzji i oddaleniem skargi, pomimo że wydając tę decyzję organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania i nie zastosował się do wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 10 lipca 2015 r.;
1.3 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 15 k.p.a. poprzez
- przyjęcie, że rozpoznanie i rozpatrzenie wniosku B. z 15 stycznia 2021 r. o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]" z załącznikami (dalej: nowy wniosek) obejmującymi m.in. projekt robót geologicznych w obszarze "[1]" z 15 stycznia 2021 r. (dalej: nowy PRG) złożonego przez B. w toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie doprowadziło do zmiany granic przedmiotowych i podmiotowych rozpatrywanej przez organ sprawy, podczas gdy w toku przedmiotowego postępowania, z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania oraz wbrew wiążącej ocenie prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 10 lipca 2015 r., organ rozpatrzył i rozstrzygnął nową sprawę administracyjną, z udziałem 49 nowych stron (które nie brały udziału w postępowaniu pierwszo-instancyjnym), co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
1.4 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a., art. 15 i art. 136 k.p.a. poprzez
- przyjęcie, że organ w niezbędnym zakresie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, które nie było postępowaniem prowadzonym od nowa, podczas gdy organ wbrew wiążącej go ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 10 lipca 2015 r. oraz z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, w toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przeprowadził postępowanie wyjaśniające w całości "od nowa", w oderwaniu od postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji i materiału dowodowego dotychczas zgromadzonego w sprawie, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
1.5 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1133 ze zm.; dalej: nowelizacja p.g.g.), art. 55 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2168, dalej: u.s.d.g.) w zw. z art. 198 ust. 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 650, dalej: u.p.w.), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1913, dalej: u.z.n.k.) oraz art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
- poprzez przyjęcie, że uzasadnione było objęcie przez organ klauzulą poufności informacji zastrzeżonych przez B. jako tajemnica przedsiębiorstwa i w konsekwencji brak ich udostępnienia skarżącej w toku postępowania, podczas gdy organ błędnie ustalił przepisy regulujące możliwość nadania klauzuli poufności i objął tą klauzulą informacje wskazane przez B. na podstawie niemającego zastosowania w sprawie art. 28ha p.g.g., co doprowadziło do bezpodstawnej odmowy udostępnienia skarżącej dokumentów mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (w tym nowego wniosku) i pozbawiło jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i dochodzenia swoich praw, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
1.6 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 73 § 1, art. 74 § 1 i 2, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez
- przyjęcie, że organ nie uniemożliwiał skarżącej uczestnictwa w sprawie i w toku prowadzonego postępowania każdorazowo na jej wniosek udostępniał pełne akta sprawy, z wyłączeniem dokumentów objętych klauzulą poufności, podczas gdy organ bez jakiegokolwiek uzasadnienia podejmował czynności dyskryminujące skarżącą i ukrywał przed nią liczne dokumenty (nieobjęte klauzulą poufności), które miały kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (co skarżąca wielokrotnie wskazywała w toku postępowania), co oznacza, że organ prowadził postępowanie w sposób niejawny, nie dochowując standardów sprawiedliwego postępowania administracyjnego i w sposób rażący naruszając podstawowe prawa skarżącej jako strony postępowania, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
1.7 art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez przyjęcie, że organ nie naruszył ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył całość materiału dowodowego, podczas gdy organ nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, w szczególności pominął i bez jakiegokolwiek uzasadnienia nie rozpatrzył wniosków oraz stanowisk skarżącej przedkładanych w toku postępowania, które miały decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
1.8 art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 235(2) § 1 i 2 k.p.c., art. 160 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
- brak rozpatrzenia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi jako załącznik nr 4 i brak wydania postanowienia w tym przedmiocie, co doprowadziło do zignorowania istotnych faktów potwierdzających, że organ pozbawił skarżącą możliwości uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności poprzez ukrywanie przed nią niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik spawy, tj.:
2.1 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przez:
- jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że informacje zastrzeżone przez B. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy informacje te nie wypełniają definicji tajemnicy przedsiębiorstwa – nie są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co oznacza, że brak było podstaw do ich utajnienia i objęcia ochroną na podstawie art. 11 ust. 2 u.z.n.k., a w konsekwencji brak ich ujawnienia skarżącej był bezpodstawny, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji;
2.2 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 3 nowelizacji p.g.g., art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 p.g.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r. oraz § 1 ust. 1-4, § 2, § 3 ust. 1, § 4, § 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. z 2011 r. nr 288, poz.1696, dalej: rozporządzenie PRG) w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz.U. z 2015 r., poz. 964, dalej: nowelizacja rozporządzenia PRG) przez:
- jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie, na podstawie przepisów PGG w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r. mógł zostać rozpoznany nowy wniosek B. sporządzony na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów p.g.g. i rozporządzenia PRG, podczas gdy na podstawie art. 18 ust. 3 nowelizacji p.g.g. w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy p.g.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2014 r., w oparciu o które organ nie mógł rozpatrzyć nowego wniosku i wydać na jego podstawie zaskarżonej decyzji, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uczestnik postępowania B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy.
Pismem z 20 września 2022 r. skarżąca kasacyjnie wniosła replikę na odpowiedzi na skargę kasacyjną uzupełniając dotychczasowe zarzuty i wnioski w sprawie, ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Arbitrażowego z 27 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. PCA Case No. 2015-27.
B. pismem z 9 stycznia 2023 r. uzupełnił swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o połączenie do łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia tej sprawy ze sprawami ze skarg kasacyjnych spółki A. o sygn. akt II GSK 1106/23 i II GSK 1186/22, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. poświadczonego za zgodność z oryginałem wypisu z dziennika wiertniczego dla wierceń obrotowych dla otworu S-931 na potwierdzenie faktu upływu w dniu 20 października 2022 r. jednego roku od dnia rozpoczęcia przez B. działalności objętej koncesją nr 5/2021/p.
Pismem z 16 lutego 2023 r. B. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. poświadczonego za zgodność z oryginałem zaświadczenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu z 10 stycznia 2023 r. na potwierdzenie faktu upływu jednego roku od dnia rozpoczęcia przez B. działalności objętej koncesją nr 5/2021/p na poszukiwanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]".
Kolejnymi pismami z 8 września i 15 września skarżąca, organ oraz uczestnik uzupełnili swoje stanowiska w sprawie.
Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Ministra Klimatu i Środowiska wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z normami przepisanymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna spółki została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji – co do zasady – w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe, a dopiero w dalszej odnosi się do zarzutów materialnych. Konieczność zachowania takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny albo że nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
Skarga kasacyjna spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie NSA nietrafne są zarzuty procesowe rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Pośród tych zarzutów zakresowo najszerszym jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 144 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści tego zarzutu wynika, że spółka przede wszystkim kwestionuje prawidłowość uzasadnienia wyroku, bowiem w jej ocenie sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił motywów podjętego rozstrzygnięcia. Zarzut ujęty w taki sposób jest zarzutem najdalej idącym, bowiem rozstrzygnięcie co do poprawności uzasadnienia wyroku warunkuje możliwość odnoszenia się do pozostałych zarzutów kasacyjnych. Rzeczą oczywistą jest, że w przypadku zasadności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd drugiej instancji nie może dokonać kontroli kasacyjnej skarżonego wyroku.
W rozpoznawanej sprawie zarzut ten jest nietrafny, a przy tym formalnie wadliwy. Jego wadliwość nie skutkuje możliwością odrzucenia skargi kasacyjnej, jednak jest błędem, który ogranicza możliwość kontroli wyroku z punktu widzenia podnoszonych w zarzucie naruszeń. Przede wszystkim NSA zwraca uwagę, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samoistną podstawę kasacyjną, zatem niezrozumiałe jest łączenie tego przepisu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd drugiej instancji wskazuje, że związek miedzy oboma tymi przepisami jest tylko taki, że są one jednostkami redakcyjnymi tej samej ustawy. Jednak merytorycznie odnoszą się do zupełnie odrębnych materii. Pierwszy określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku, a drugi dotyczy formułowanej przez sąd oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ, tym samym obejmują one zupełnie odrębne obszary procesowe.
Podobną uwagę należy odnieść do art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Uczynienie tych przepisów podstawą zarzutu przy kwestionowaniu prawidłowości uzasadnienia wyroku jest intelektualnym nieporozumieniem. Artykuł 133 § 1 p.p.s.a. odnosi się do formalnej strony związanej z wydaniem wyroku, bowiem stanowi, że wyrok może być wydany po zamknięciu rozprawy, natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice kognicji sądu w danej sprawie. W obu sytuacjach trudno dopatrywać się związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., który reguluje wymogi prawidłowego uzasadnienia wyroku.
Nadto wskazać należy, że naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. nie zostało w ogóle uzasadnione. Sąd drugiej instancji przypomina, że skarga kasacyjna to sformalizowany środek prawny. Z tego też powodu jest środkiem profesjonalnym. Z treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ma ona m.in. zawierać wskazanie zarzutów i ich uzasadnienie. Braków w tym zakresie nie można uzupełnić ani z urzędu, ani po dniu złożenia skargi. Z tych powodów rozpoznawany zarzut w zakresie innych przepisów niż art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za oczywiście bezzasadny z przyczyn formalnych.
Natomiast zarzut ten w zakresie treści art. 141 § 4 p.p.s.a. jest merytorycznie nietrafny. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że uzasadnienie to zawiera wszystkie prawem nakazane elementy formalne. Wyjaśnia podstawę prawną wyrokowania na gruncie ustalonego i przyjętego stanu faktycznego. Strona formalna uzasadnienia, a więc jego językowa konstrukcja pozostawiona jest uznaniu osoby sporządzającej uzasadnienie. Prawo nie nakazuje w żadnym przepisie odnoszenia się do każdego zarzutu skargi oddzielnie. Sąd może uczynić to łącznie traktując poszczególne zarzuty jako jeden problem prawny o charakterze ogólnym. Tak też uczynił to sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku i tak uczyni to również NSA przy rozpoznawaniu dalszych zarzutów kasacyjnych – w tych przypadkach, gdy dotyczą one powtarzanych przez spółkę naruszeń. Z powyższych powodów nie można przyjąć, że sąd pierwszej instancji uchylił się od przeprowadzenia kontroli zaskarżonego wyroku i naruszył tym działaniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. Owszem nie kontrolował wyroku z perspektywy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., bowiem jako wzorzec kontroli przyjął treść art. 151 p.p.s.a., co autor skargi kasacyjnej powinien dostrzec przy wskazywaniu podstaw dla formułowanych zarzutów. Mając na uwadze powyższe rozpoznawany zarzut należało uznać za niezasadny.
Nietrafne są również zarzuty procesowe podnoszące naruszenie art. 153 p.p.s.a. z odesłaniem do treści art. 15 k.p.a., art. 136 k.p.a. W tym zakresie aktualne są uwagi co do strony formalnej i poprawnej konstrukcji zarzutu sformułowane wyżej odnośnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast co do meritum zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. koncentrują się na zagadnieniu granic sprawy rozstrzyganej w postępowaniu po złożeniu wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy. W tych zarzutach spółka twierdzi, że w postępowaniu prowadzonym na skutek złożenia wniosku w trybie art. 127 § 3 k.p.a., organ rozpoznający wniosek jest tak samo związany podmiotowym oraz przedmiotowym zakresem sprawy, tak jak ma to miejsce w klasycznym postępowaniu odwoławczym, w którym orzekają dwa organy hierarchicznie ukształtowane w ramach procedury administracyjnej. Na tej kanwie buduje spółka zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., a więc zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do tak zbudowanego zarzutu stwierdzić należy, że sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w nim przepisów. WSA trafnie przyjął za organem, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z tożsamością sprawy w chwili złożenia wniosku przez B. w 2012 r. Modyfikacja tego wniosku, która miała miejsce w styczniu 2021 r. nie zmieniała granic przedmiotowych i przedmiotowych sprawy. Zgodzić należy się z twierdzeniem spółki, że w postępowaniu prowadzonym po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. – musi być zachowana tożsamość sprawy, a więc jej granice przedmiotowe i podmiotowe nie mogą być naruszone. Sąd drugiej instancji zauważa i podkreśla, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem była koncesja na poszukiwanie złóż rud miedzi w obszarze "[1]", którego granice i powierzchnia były jednoznacznie określone, a podmiotem ubiegającym się o koncesję był B.. Zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem B. prezentowanym w złożonych w sprawie dokumentach, ale także na rozprawie przed NSA, że stroną postępowania może być tylko podmiot ubiegający się o koncesję w określonym obszarze (w tej sprawie: B. i skarżąca), a nie podmioty, w których prawa może ingerować wykonywanie koncesji, czyli właściciele nieruchomości, w obszarze których będą prowadzone prace poszukiwawcze – czyli nowe odwierty – w związku z modyfikacją sposobu prowadzenia tych prac, dokonaną w modyfikacji wniosku z 2021 roku. Zmiana sposobu prowadzenia prac poszukiwawczych czy rozpoznawczych, a więc projektu ich prowadzenia, nie może być utożsamiana ze zmianą podmiotową postępowania koncesyjnego.
Postępowanie prowadzone w oparciu o treść art. 127 § 3 k.p.a. nie jest postępowaniem odwoławczym. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości. Zarówno judykatura, jak i doktryna stoją na stanowisku, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie jest odwołaniem, tylko środkiem zaskarżenia o charakterze remonstracji (zob. uchwała NSA z 9 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 4/96 ONSA 1997, nr 2, 44; a także: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 2, Warszawa 2008, s. 652; B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego. Prawo Procesowe administracyjne, T. 9, Warszawa 2010, s. 228–229; E. Szewczyk, Remonstracja w prawie administracyjnym procesowym, Warszawa 2018, s. 58–65). Odwołanie jako środek prawny oparta jest na zasadzie bezwzględnej dewolutywności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy takiej cechy nie posiada. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że postępowanie "odwoławcze" uruchamiane przez taki wniosek jest postępowaniem pierwszoinstancyjnym, z tym tylko, że mają do niego odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Odpowiednie stosowanie tych przepisów nie oznacza, jak chce tego spółka, niemożności ustalania stanu faktycznego sprawy właściwego dla chwili wydawania decyzji. Sąd drugiej instancji wskazuje, że wydanie decyzji zawsze musi być wiązane z aktualnym stanem faktycznym i prawnym sprawy. Przy czym, o ile w zakresie stanu prawnego ustawa może wskazywać na konieczność stosowania przepisów prawnych z przeszłości, to stan faktyczny musi być aktualny, skoro ma wiążąco określać sytuację prawną podmiotu.
W kontekście powyższych uwag, nie można zgodzić się z tymi zarzutami skargi kasacyjnej, które kwestionują możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Ministra przed wydaniem koncesji w 2021 r. i dopatrują się w takim działaniu naruszenia art. 136 § 1 k.p.a., bowiem przyjmują, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ może prowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Z takim stanowiskiem NSA nie może się zgodzić, gdyż byłoby ono sprzeczne z treścią art. 136 § 1 k.p.a. Wprawdzie przepis ten stanowi, że organ może prowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, to jednak w przypadku postępowania toczącego się na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. zakres dodatkowego postępowania musi być kształtowany jego specyfiką, a przede wszystkim tym, że jest to postępowanie jednoinstancyjne, do którego nie mogą być przyjmowane reguły jak w postępowaniu odwoławczym ze względu na niemożność uchylenia decyzji w oparciu o treść art. 138 § 2 k.p.a.
Sąd drugiej instancji zwraca również uwagę, że na gruncie obowiązującego art. 136 § 1 k.p.a. należy uznać, że nietrafne są poglądy i stanowiska wypowiadane w przeszłości, tak w orzecznictwie, jak i nauce, które były podyktowane inną treścią art. 136 k.p.a. i art. 138 § 2 tej ustawy. Obecnie ujęcie treści tych przepisów i odpowiednie ich stosowanie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., pozwala uznać, że zakres dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o jakim stanowi art. 136 § 1 k.p.a., jest zdeterminowany tylko zakresem koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a nie zakresem możliwości prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy w standardowym postępowaniu odwoławczym. Z tego też powodu NSA uznał, że podnoszone w skardze kasacyjnej naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. nie miało miejsca. Stanowisko takie jest tym bardziej zasadne, że z treści zapadłych w sprawie wcześniejszych wyroków: WSA w Warszawie z 10 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3238/14 i NSA z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1111/16 nie wynikał nakaz dokonania konkretnych ustaleń co do stanu faktycznego, ale konieczność dokonania takich ustaleń ze względu na przedmiot postępowania. W ocenie NSA organ ten zakres czynności zrealizował, a sąd pierwszej instancji akceptując te ustalenia nie naruszył prawa. Na marginesie tych rozważań zauważyć należy, że uzupełnienie wniosku przez B. było działaniem, które jest możliwe w każdym postępowaniu odwoławczym, po uchyleniu decyzji, bez względu na to jak jest ono skonstruowane, a więc czy obowiązuje w nim dewolutywność czy też jej nie ma, jak w przypadku art. 127 § 3 k.p.a. Strona zawsze może modyfikować wniosek, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie przepisy prawa, a horyzontem czasowym takiej modyfikacji jest moment wydania decyzji. W tym miejscu należy jeszcze zwrócić uwagę, że sposób wykładni i stosowanie art. 127 § 3 k.p.a. musi uwzględniać treść art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji nie może być utożsamiane z koniecznością konstruowania każdego typu zaskarżenia decyzji jako postępowania odwoławczego w ścisłym tego słowa znaczeniu. Znalazło to także potwierdzenie w art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a., który z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czyni instytucję fakultatywną.
Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie nietrafne są również te zarzuty, które odnoszą się do naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spółka te zarzuty ujmuje wariantowo, wiążąc ten rodzaj naruszenia z różnymi przepisami jednak istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że objecie przez organ części danych, stanowiących uzasadnienie wniosku koncesyjnego tajemnicą przedsiębiorstwa prowadziło do ograniczenia jawności postępowania administracyjnego i w ten sposób naruszało zasadę równości stron.
W zakresie tych zarzutów aktualne pozostają uwagi odnoszące się do braku uzasadnienia poszczególnych przepisów objętych zarzutami oraz wykazania ich wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Braki te są przeszkodą do pełnej oceny wyroku z punktu widzenia takich zarzutów. Jednak z ich treści nie wynika, by strona skarżąca kasacyjnie wykazała, że podniesione przez nią naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W zakresie naruszenia zasady równości stron sąd drugiej instancji zauważa, że organ na rozprawie administracyjnej w dniu 4 stycznia 2021 r. przedstawił kryteria oceny wniosków i w związku z tym dopuścił możliwość uzupełnienia (modyfikacji) "starych" wniosków. Z możliwości tej skorzystał B., natomiast skarżąca, mimo posiadanej wiedzy, z tej możliwości nie skorzystała. Z kolei w zakresie objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa niektórych dokumentów (załączników) modyfikowanego przez B. wniosku, stwierdzić trzeba, że nie można podzielić poglądu spółki o naruszeniu zasady jawności postępowania. Niewątpliwie zasada ta jest istotną wartością w postępowaniu administracyjnym, jednak nie może być ona rozumiana w oderwaniu od konkretnego postępowania i przepisów ustaw, które je konstytuują Bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie udział brali przedsiębiorcy. Skoro tak, to jawność postępowania koncesyjnego musi być postrzegana przez ten pryzmat. Oznacza to, że spełnia zasadę jawności wynikającą z art. 73 § 1 k.p.a. takie postępowanie, w którym niejawna jest część dokumentów, jeżeli ta niejawność ma umocowanie w przepisach prawa. Zatem nie można zasadnie twierdzić, że zasada jawności postępowania administracyjnego została złamana w sytuacji, gdy były stosowane przepisy wyłączające jawność istotnych dla przedsiębiorcy dokumentów. Co więcej dla oceny zachowania tej reguły nie ma znaczenia, czy organ powołał w podstawie prawnej nałożenia klauzuli tajemnicy przedsiębiorcy właściwe przepisy. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że ze strony organu doszło tu do naruszenia art. 18 ust. 3 ustawy nowelizującej p.g.g. z 2020 r. w związku z art. 55 ust. 1 i ust. 2 u.s.d.g. i art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem NSA przepisy te nie zostały naruszone, ale gdyby nawet uznać, że organ błędnie wskazał podstawę prawną postanowienia wydanego w tej materii, to i tak trzeba by przyjąć, że przepisy ogólne dotyczące przedsiębiorców istniały i one pozwalały zastrzec tajemnicę przedsiębiorstwa. Sąd drugiej instancji zwraca również uwagę, że skarżąca kasacyjnie nie kwestionowała postanowienia nakładającego klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa, a także nie występowała o dostęp do zastrzeżonych dokumentów w trybie procesowym określonym w art. 73-74 k.p.a. W takim stanie sprawy trudno uznać, że informacje objęte tajemnicą były istotnymi dla rozstrzygnięcia i pozbawiały stronę czynnego udziału w sprawie.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów za udział w rozprawie przed NSA pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji (pkt 2 sentencji).