II GSK 2719/24

II GSK 2719/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Wojciech Maciejko
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 671/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-20
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 3 ust. 1, art. 4, art. 6 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 7c, art. 7d ust. 1 pkt 1, art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 7d ust. 2, art. 7d ust. 4, art. 7d ust. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 671/24 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 grudnia 2023 r. nr BP.570.70.2023.1284.BTM.511611 w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji przewoźnika drogowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K.K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/24 oddalił skargę K.K. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") z dnia 21 grudnia 2023 r. w przedmiocie utraty dobrej reputacji.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W stosunku do Skarżącej zostały wydane w dniu 23 stycznia 2023 r. i w dniu 8 grudnia 2022 r. dwie decyzje nakładające na nią jako zarządzającą transportem kary pieniężne w związku z popełnionym naruszeniem, o którym mowa w Ip. 15.1 zał. nr 4 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Naruszenia te stanowią dwa najpoważniejsze naruszenia (NN) wymienione w grupie 5 pod nr 1 zał. I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, tj. kierowanie pojazdem bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE. Decyzje były wykonalne, a kary pieniężne nimi nałożone zostały zapłacone (odpowiednio: 29 marca 2023 r., 12 stycznia 2023 r.). Wskazane naruszenia zostały popełnione podczas wykonywania przewozu drogowego przez przewoźnika drogowego H. Sp. z o.o. z siedzibą w B., u którego Skarżąca jest osobą zarządzającą transportem.
Pismem z dnia 19 lipca 2023 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie spełniania przez nią wymogu dobrej reputacji w związku z popełnieniem dwóch naruszeń o charakterze najpoważniejszym, a następnie w dniu 15 września 2023 r. GITD wydał decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji przez Skarżącą.
Pismem z dnia 11 października 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ decyzją z 21 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając podstawy prawne decyzji organ przywołał treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, w szczególności art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, art. 7d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, dalej: "u.t.d."). Następnie wskazał na wyżej wymienione najcięższe naruszenia, które ujawnione zostały w decyzjach wydanych przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Bobrownikach o nr: [...], [...].
Organ zauważył, że dokonując oceny dobrej reputacji zarządzającego transportem nie bierze pod uwagę kryteriów zawartych w art. 7d ust. 4 pkt 3 i 4 u.t.d., ponieważ dotyczą one przewoźnika drogowego.
Dalej wyjaśnił, iż w toku postępowania strona skarżąca nie złożyła wyjaśnień, mimo odebrania osobiście zarówno zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała przede wszystkim na niezapewnienie jej czynnego udziału strony w postępowaniu (uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie, przedstawienia dokumentacji mimo zasadnego wniosku strony o przedłużenie terminu z uwagi na pobyt w szpitalu, zwolnienie lekarskie i obszerny zakres dokumentacji wymaganej przez organ), a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Nie przedstawiła jednak żadnych innych dowodów pozwalających ocenić liczbę kierowców będących pod nadzorem zarządzającego transportem oraz skalę prowadzonych operacji transportowych przedsiębiorcy. Dlatego organ nie jest w stanie w sposób precyzyjny określić, jaka jest skala działalności transportowej przeprowadzonej w przedsiębiorstwach, w których Strona jest zarządzającym transportem.
W świetle powyższego, organ doszedł do przekonania, że odebranie Stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenia. Przywołał art. 7d ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie dotyczące badania dobrej reputacji w przypadku stwierdzenia popełnienia przez przedsiębiorcę już w przypadku 1 najpoważniejszego naruszenia, a w niniejszej sprawie stwierdzono 2 najpoważniejsze naruszenia, a tym samym wobec zarządzającego transportem powstał obowiązek, wynikający z art. 7d ust. 1 u.t.d., wszczęcia postępowania dotyczącego badania dobrej reputacji. Organ podkreślił, iż procedując w niniejszej sprawie, wziął pod uwagę fakt nieuczestniczenia przez Skarżącą w postępowaniu, nieprzesłania zestawienia wykonanych operacji transportowych w okresie 3 miesięcy poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego oraz nieprzedłożenia dowodów na okoliczność podjęcia działań mających na celu poprawę sytuacji w przedsiębiorstwie. Stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy przedsiębiorstwa i nieprawidłowym realizowaniu zadań zarządzającego transportem, a organizowanie zadań transportowych należy do obowiązków Skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi strony skarżącej.
Sąd I instancji stwierdził, że całość zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na uznanie, że doszło do naruszenia art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d., stanowiącego iż po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
WSA podkreślił, że zarządzający transportem w myśl art. 4 rozporządzenia 1071/2009 zobowiązany jest do m.in. utrzymania i konserwacji pojazdów, sprawdzania umów i dokumentów przewozowych, prowadzenia podstawowej księgowości, przydzielania ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzania procedur związanych z bezpieczeństwem. Niewątpliwie dbanie o wykonywanie przewozów drogowych pojazdami sprawnymi technicznie i posiadającymi ważne okresowe przeglądy stanu technicznego jest przejawem troski o zachowanie bezpieczeństwa. Zarządzający transportem zobligowany jest do takiego zorganizowania działalności przedsiębiorstwa, aby działalność ta nie naruszała aktów prawnych regulujących przedmiotowy obszar. Zarządzający transportem zobowiązany jest do należytego zorganizowania pracy kierowców, w tym zapewnienia posiadania wszystkich ważnych i niezbędnych do wykonywania pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentów. Zarządzający transportem odpowiada zatem za popełnione w przedsiębiorstwach naruszenia.
W świetle powyższego Sąd I instancji uznał, że GITD przy wydawaniu zaskarżonej decyzji miał na uwadze całokształt okoliczności faktycznych, w tym te które nakazuje uwzględnić przytoczony powyżej art. 7d ust. 4 u.t.d., jak i te które mógł pozyskać jedynie od Skarżącej, których do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie uzyskał. Brak zatem merytorycznych i proceduralnych przesłanek, które mogłyby prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad z art. 7, 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
Reasumując, w ocenie Sądu I instancji, organ dokonując oceny dobrej reputacji Skarżącej ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia przesłanki (art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d.).
W ocenie Sądu I instancji, strona w postępowaniu przed organem I instancji (pomimo wezwania), jak i II instancji nie przedstawiła i udokumentowania, zgodnie z art. 7d ust. 4 u.t.d. informacji o liczbie zatrudnionych kierowców, skali prowadzonych operacji transportowych, informacji o ewentualnych działaniach mających na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy oraz wdrożeniu procedury zapobiegającej powstawaniu naruszeń, a także wszelkiej innej dokumentacji mającej znaczenie dla prowadzonego postępowania.
Uwzględniając powyższe ustalenia, zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo uznał, że odebranie Stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenia.
W podstawie prawnej wskazano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wniosła Skarżąca zaskarżając go w całości oraz zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d., w zw. z art. 7d ust. 4 pkt 1-4 u.t.d. oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.Urz. UE L nr 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm., zwanej dalej rozporządzeniem (WE) 1071/2009, poprzez oddalenie skargi, a w efekcie utrzymanie w mocy decyzji organu w sytuacji, kiedy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę, Skarżąca podjęła działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy oraz wdrożyła procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a ponadto w świetle kryteriów określonych w art. 7d ust. 4 pkt 1-4 u.t.d. utrata dobrej reputacji stanowi nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. oraz art 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z:
a. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, a w efekcie utrzymanie w mocy decyzji organu w sytuacji, kiedy na etapie postępowania administracyjnego poczynione zostały wadliwe ustalenia faktyczne tj. przyjęto, że doszło do utraty dobrej reputacji, gdy w rzeczywistości Skarżąca podejmowała wszelkie działania w celu poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, wdrożyła plan naprawczy obejmujący m.in. obowiązek wypełniania przez pracowników list kontrolnych oraz stosowania specjalnego kalendarza dotyczącego obowiązków serwisowych pojazdów, a ponadto ilość naruszeń w zestawieniu z ilością zatrudnionych kierowców wskazuje na marginalny charakter uchybień;
b. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w efekcie utrzymanie w mocy decyzji organu w sytuacji, kiedy na etapie postępowania administracyjnego uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na skutek przedwczesnego wydania decyzji I instancji, w efekcie czego wniosek strony o przedłużenie terminu do złożenia niezbędnej dokumentacji, nadany przesyłką poleconą w placówce operatora Poczty Polskiej w terminie wyznaczonym przez organ, wpłynął do Głównego Inspektora Transportu Drogowego już po wydaniu decyzji w sytuacji, kiedy obieg pocztowy nie przekraczał standardu 5 dni roboczych;
c. art. 8 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, a w efekcie utrzymaniu w mocy decyzji organu w sytuacji, kiedy postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez nierozpoznanie i nieuwzględnienie wniosku strony o przedłużenie terminu rozpoznania sprawy w sytuacji, kiedy przemawiały za tym ważne względy zdrowotne Skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto, Skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną GITD wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że strona skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a organ nie wniósł o jej przeprowadzenie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego częściowo na siebie zachodzą.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się do zarzucanego tolerowania przez sąd naruszenia przez organ przepisów proceduralnych - zarzuty te są bezpodstawne. Organ bowiem dokonał wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrał materiał dowodowy, który był dla niego dostępny. Również skrupulatnie zostały rozważone wszystkie przesłanki warunkujące utratę dobrej reputacji, zarówno w decyzjach organu, jak i w wyroku Sądu I instancji. Stąd nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. oraz art 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wskazany, jako naruszony w ramach omawianego zarzutu, wzorzec kontroli – przepis art. 7 k.p.a. - określa zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; dopełniający tę regulację, art. 75 § 1 nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, dalej art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów. Z kolei przepisy art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. ustanawiają odpowiednio zasadę zaufania oraz zasadę swobodnej oceny dowodów.
Organ ma zatem obowiązek poszukiwania dowodów, jednak nie jest nieograniczony w swoim zakresie, bowiem w świetle orzecznictwa, z art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika wcale, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. Z cytowanego wyżej przepisu nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1605/96).
Trzeba również stwierdzić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania i rekonstruowanych z nich wzorów działania adresowanych do organu administracji publicznej (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), które Sąd ten miałby naruszyć kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, a ponadto na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów postępowania na wynik sprawy.
Niezasadny jest zarzut naruszenia 8 k.p.a. Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem w wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania.
Prawidłowo Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. polegającego na uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, poprzez przedwczesne wydanie decyzji I instancji, w efekcie czego wniosek strony o przedłużenie terminu do złożenia niezbędnej dokumentacji, nadany przesyłką poleconą w placówce operatora Poczty Polskiej w terminie wyznaczonym przez organ, wpłynął do GITD już po wydaniu decyzji w sytuacji, kiedy obieg pocztowy nie przekraczał standardu 5 dni roboczych. Organ nie rozpoznał powyższego wniosku, a to z w ocenie Skarżącej zamknęło drogę do złożenia niezbędnej dokumentacji i miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
Zauważyć należy, iż dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyroki NSA: z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2905/14, z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07, z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06).
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że na gruncie niniejszej sprawy Skarżąca takiego wpływy nie wykazała. We wniosku z 11 października 2023 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia 15 września 2023 r. strona mogła odnieść się do materiału dowodowego zebranego w toku postępowania I instancji, jak też złożyć niezbędne wnioski, informacje, ale tego nie uczyniła. Ponadto z zaświadczenie lekarskiego znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, iż Skarżąca w dniach: 30 sierpień 2023 r. - 15 wrzesień 2023 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a w dniach od 30 sierpnia 2023 r. do 2 września 2023 r. przebywała w szpitalu. Oznacza to, że od otrzymania zawiadomienia w dniu 24 lipca 2023 r. do 30 sierpnia 2023 r., minęło 36 dni. Strona, która ze swojego prawa nie czyni użytku, musi liczyć się z konsekwencjami braku troski o własne sprawy.
W odniesieniu do drugiej podstawy kasacyjnej, to jest naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny również uznał, że są one bezzasadne.
Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego ocenił, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały - wobec ich prawidłowości - przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, a w konsekwencji zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d.
Przypomnieć należy, iż zarządzający transportem w myśl art. 4 rozporządzenia 1071/2009 zobowiązany jest do m.in. utrzymania i konserwacji pojazdów, sprawdzania umów i dokumentów przewozowych, prowadzenia podstawowej księgowości, przydzielania ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzania procedur związanych z bezpieczeństwem. Niewątpliwie dbanie o wykonywanie przewozów drogowych pojazdami sprawnymi technicznie i posiadającymi ważne okresowe przeglądy stanu technicznego jest przejawem troski o zachowanie bezpieczeństwa. Zarządzający transportem zobligowany jest do takiego zorganizowania działalności przedsiębiorstwa, aby działalność ta nie naruszała aktów prawnych regulujących przedmiotowy obszar. Zarządzający transportem zobowiązany jest do należytego zorganizowania pracy kierowców, w tym zapewnienia posiadania wszystkich ważnych i niezbędnych do wykonywania pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumentów. Zarządzający transportem odpowiada zatem za popełnione w przedsiębiorstwach naruszenia.
Zgodnie z art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d., organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji jeżeli wobec przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie.
Z kolei zgodnie z art. 7d ust. 5 u.t.d., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2:
1) wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, albo
2) wydaje decyzję stwierdzającą, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
W niniejszej sprawie postępowanie w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji zostało wszczęte z uwagi na wydanie przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Bobrownikach dwóch wykonalnych decyzji administracyjnych o nr: [...] z dnia 23 stycznia 2023 r., [...] z dnia 8 grudnia 2022 r., nakładających na Skarżącą karę pieniężną m.in. za jedno najpoważniejsze naruszenie w rozumieniu grupy 5 nr 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, tj. kierowanie pojazdem bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE. Ustaleń tych Skarżąca nie kwestionuje.
Zgodnie z art. 7d ust. 4 u.t.d. przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji, organ bierze pod uwagę w szczególności:
1) czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych;
2) czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego;
3) interes społeczny kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, w szczególności jeżeli cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie;
4) opinię polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat, której przedsiębiorca jest członkiem.
Mając na uwadze, że informacje w zakresie art. 7d ust. 4 pkt 1 i 2 u.t.d posiada jedynie Skarżąca, organ zwrócił się do niej pismem z dnia 19 lipca 2023 r. o ich przekazanie w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Zawiadomienie Skarżąca odebrała w dniu 24 lipca 2023 r. Termin ten upłynął z końcem dnia 7 sierpnia 2023 r. Skarżąca nie zareagowała na to wezwanie. Następnie zawiadomieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił stronę o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. W treści przypomniał Skarżącej, iż nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 lipca 2023 r. Zawiadomienie zostało odebrane przez Stronę 6 września 2023 r.
Strona w postępowaniu przed organem I instancji (pomimo wezwania), jak i II instancji nie przedstawiła i udokumentowania, zgodnie z art. 7d ust. 4 u.t.d. informacji o liczbie zatrudnionych kierowców, skali prowadzonych operacji transportowych, informacji o ewentualnych działaniach mających na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy oraz wdrożeniu procedury zapobiegającej powstawaniu naruszeń, a także wszelkiej innej dokumentacji mającej znaczenie dla prowadzonego postępowania.
Strona dopiero w dniu 27 grudnia 2023 r., po wydaniu zaskarżonej decyzji, nadała pismo z żądanymi informacjami i załącznikami. Jednakże słusznie Sąd I instancji zauważył, iż Skarżąca nadając pismo w dniu 27 grudnia 2023 r., powinna liczyć się z tym, iż może ono wpłynąć do organu, po terminie wyznaczonym przez organ do załatwienia przedmiotowej sprawy (do 29 grudnia 2023 r.). I też tak się stało.
W dniu 21 grudnia 2023 r., w wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z 15 września 2023 r., stwierdzającej utratę dobrej reputacji Skarżącej. Z uwagi na powyższe organ nie był w stanie ocenić skali operacji transportowych oraz liczby kierowców zatrudnionych przez skarżącą, jak również nie miał wiedzy o ewentualnych podjętych działaniach i wdrożeniu planu naprawczego. Należy podkreślić również, że autor skargi kasacyjnej w tym zakresie nie podnosi żadnych zarzutów, koncentrując się na jego zdaniem przedwczesnym wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, które to działanie w jego ocenie uniemożliwiło wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wskazano powyżej zarzuty te są w świetle akt sprawy całkowicie niezasadne.
Uwzględniając powyższe ustalenia, organ prawidłowo uznał, że odebranie Skarżącej dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenia. Stwierdzone naruszenia świadczą o niewłaściwej organizacji pracy przedsiębiorstwa i nieprawidłowym realizowaniu zadań zarządzającego transportem, a organizowanie zadań transportowych należało do obowiązków Skarżącej
Wobec braku podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydanego w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia, za nieuzasadnione należy zatem uznać zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 7d ust. 4 pkt 1 - 4 w zw. z ust. 5 pkt 1 u.d.t. oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009.
Należy bowiem zauważyć, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa wymaga - co stanowi konieczny warunek jego rozpatrzenia oraz merytorycznej oceny - wykazania i wyjaśnienia, jak dany konkretny przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu - zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2024 r., II GSK 775/23, LEX nr 3655178).
W niniejszej sprawie Skarżąca jedynie dyskutuje ze stanowiskiem organu oraz Sądu I instancji. Natomiast ustalony przez organ stan faktyczny na podstawie zebranych przez tenże organ dowodów w sprawie jasno wskazuje, że organ dokonał prawidłowej subsumpcji przyjmując zastosowanie w niniejszej sprawie art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.