II GSK 271/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu teoretycznego i praktycznego. Podstawą do wydania decyzji było 18 naruszeń przepisów ruchu drogowego popełnionych przez skarżącego w latach 2009-2022, w tym wielokrotne przekroczenia prędkości, spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa (kolizje) oraz niezastosowanie się do zakazu wyprzedzania. Organy administracji oraz WSA uznały, że te okoliczności rodzą uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 80, 11, 8 k.p.a.) poprzez brak szczegółowej analizy wykroczeń i nieuwzględnienie jego sytuacji jako kierowcy zawodowego, a także naruszenie prawa materialnego (art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami) poprzez błędną wykładnię przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń". Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Sąd podkreślił, że liczne naruszenia przepisów, zwłaszcza te zagrażające bezpieczeństwu ruchu drogowego, uzasadniają skierowanie na egzamin kontrolny, a fakt bycia kierowcą zawodowym tym bardziej zobowiązuje do przestrzegania przepisów. Sąd wskazał, że nawet jedno szczególnie niebezpieczne wykroczenie, jak przekroczenie prędkości o ponad 31 km/h w obszarze zabudowanym w rejonie przejścia dla pieszych, może stanowić podstawę do skierowania na egzamin.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku licznych naruszeń przepisów ruchu drogowego, nawet jeśli część z nich popełniono dawno temu. Potwierdzenie, że status kierowcy zawodowego nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów i może stanowić dodatkowy argument za weryfikacją kwalifikacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, choć zasady ogólne są szeroko stosowalne. Brak szczegółowych danych o poszczególnych wykroczeniach nie wykluczył możliwości wydania decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wielokrotne naruszenia przepisów ruchu drogowego, w tym te popełnione wiele lat temu, mogą stanowić podstawę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wielokrotne naruszenia przepisów ruchu drogowego, nawet te popełnione w przeszłości, mogą stanowić podstawę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeśli rodzą uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że liczne naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwłaszcza te zagrażające bezpieczeństwu, świadczą o lekceważącym stosunku do przepisów lub braku wiedzy/umiejętności, co uzasadnia weryfikację kwalifikacji, niezależnie od tego, czy kierowca jest zawodowy.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek szczegółowo analizować każde pojedyncze wykroczenie drogowe przy podejmowaniu decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny, czy wystarczająca jest ogólna ocena liczby i charakteru naruszeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek wykazać istnienie uzasadnionych zastrzeżeń, ale nie jest związany koniecznością szczegółowej analizy każdego wykroczenia, jeśli ogólna liczba i charakter naruszeń wskazują na problemy z kwalifikacjami. W przypadku braku szczegółowych danych o wykroczeniach, organ nie może być obarczany odpowiedzialnością za ich brak.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły sytuację na podstawie dostępnych informacji, a brak szczegółowych danych o wykroczeniach od Policji nie stanowił przeszkody do wydania decyzji. Podkreślono, że kierowca zawodowy ma tym większy obowiązek przestrzegania przepisów.
Czy skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter sankcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie ma charakteru sankcji i nie musi być powiązane z liczbą punktów karnych.
Uzasadnienie
Celem skierowania na egzamin jest ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez weryfikację posiadanych przez kierowcę umiejętności i wiedzy, a nie ukaranie go.
Przepisy (9)
Główne
u.k.p. art. 99 § 1 pkt 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Podstawą wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest zaistnienie takich okoliczności, z których wynika, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości potwierdzonych dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami, a więc dających podstawę do "uzasadnionych zastrzeżeń".
Pomocnicze
k.w. art. 86 § 1
Kodeks wykroczeń
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis wynikowy dotyczący oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki wypełniające kryterium uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji do kierowania pojazdami. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, gdy decyzja naruszała art. 80 k.p.a. przez brak szczegółowej analizy wykroczeń i nieuwzględnienie sytuacji skarżącego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i niedostateczne wyjaśnienie przesłanek. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania i naruszający zasadę proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji • systematycznie powtarzające się wykroczenia • istotne zagrożenie dla zdrowia lub nawet życia uczestników ruchu drogowego • nie budzi wątpliwości, że komendant jednostki policji jest uprawniony do złożenia wniosku o skierowanie kierującego pojazdem na egzamin sprawdzający kwalifikacje • podstawa do wnioskowania o sprawdzenie kwalifikacji kierującego może stanowić jedno zdarzenie mające postać przestępstwa lub wykroczenia drogowego lub wiele tego typu zdarzeń • nie ma znaczenia dla wydania decyzji w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji fakt, że skarżący jest kierowcą zawodowym • skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego nie ma charakteru sankcji i nie musi być powiązane z liczbą punktów karnych
Skład orzekający
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Małgorzata Rysz
członek
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku licznych naruszeń przepisów ruchu drogowego, nawet jeśli część z nich popełniono dawno temu. Potwierdzenie, że status kierowcy zawodowego nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów i może stanowić dodatkowy argument za weryfikacją kwalifikacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, choć zasady ogólne są szeroko stosowalne. Brak szczegółowych danych o poszczególnych wykroczeniach nie wykluczył możliwości wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak systematyczne łamanie przepisów drogowych, nawet jeśli nie prowadzi do utraty uprawnień w tradycyjny sposób (np. przez punkty karne), może skutkować koniecznością ponownego udowodnienia swoich kwalifikacji. Jest to istotne dla wielu kierowców, zwłaszcza zawodowych.
“Czy Twoje wykroczenia drogowe mogą kosztować Cię prawo jazdy? NSA wyjaśnia, kiedy kierowca musi ponownie zdać egzamin.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.