II GSK 2705/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneczłonek zarząduobywatel Koreiumowa międzynarodowadelegowanieskładka zdrowotnaprawo pracyNFZNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki S. Sp. z o.o. w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu obywatela Korei będącego członkiem zarządu, potwierdzając stanowisko organu i WSA.

Spółka S. Sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce obywatela Korei, będącego członkiem zarządu i otrzymującego wynagrodzenie, mimo objęcia go ubezpieczeniem w Korei. Organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce na podstawie przepisów krajowych. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym nie obejmują ubezpieczeń zdrowotnych.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki S. Sp. z o.o. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce przez członka zarządu, będącego obywatelem Republiki Korei. Osoba ta była zatrudniona w Korei, objęta tamtejszym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym, a także posiadała zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce w celu wykonywania pracy. Spółka argumentowała, że zgodnie z umową o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Koreą, osoba delegowana podlega ubezpieczeniom tylko w kraju delegującym. Prezes NFZ uznał to stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że członek zarządu, pobierający wynagrodzenie i zamieszkujący w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że umowy o zabezpieczeniu społecznym nie obejmują kwestii ubezpieczeń zdrowotnych, a jedynie ubezpieczenia społeczne. NSA podkreślił, że obywatel Korei, zamieszkujący w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i otrzymujący wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.

Uzasadnienie

Umowy o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Koreą nie obejmują swoim zakresem ubezpieczeń zdrowotnych, a jedynie ubezpieczenia społeczne. Osoba spełniająca warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach (pobyt w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, brak obywatelstwa UE/EFTA/UK, posiadanie tytułu do ubezpieczenia z tytułu wynagrodzenia) podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 66 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o świadczeniach art. 3 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o świadczeniach art. 3 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa, które przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu wykonywania pracy, zezwolenia na pobyt czasowy (z wyłączeniem art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach), zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany, wizy wydanej w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, jeżeli podlegają zgodnie z art. 66 obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego albo ubezpieczają się dobrowolnie na zasadach określonych w art. 68.

ustawa o świadczeniach art. 66 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym, z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o świadczeniach art. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

ustawa o świadczeniach art. 68

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.p.d.o.f. art. 13 § 5

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 13 § 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.o.c. art. 181 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Umowa o zabezpieczeniu społecznym art. 2

Umowa z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

Określa rodzaje świadczeń, których dotyczy umowa, w tym dla Korei: Krajową Emeryturę i Rentę, ubezpieczenie z tytułu bezrobocia, ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy (wyłącznie w zakresie obowiązku ubezpieczenia); dla Polski: emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, zasiłki pogrzebowe.

Umowa o zabezpieczeniu społecznym art. 11

Umowa z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

Przed delegowaniem pracowników do Polski, pracownicy i członkowie ich rodzin powinni być objęci ubezpieczeniem zdrowotnym/medycznym i ubezpieczeniem z tytułu wypadków przy pracy. Rozwiązanie to ma na celu ochronę pracowników delegowanych z Korei do Polski.

Umowa o zabezpieczeniu społecznym art. 6 § 1

Umowa z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

Umowa o zabezpieczeniu społecznym art. 6 § 2

Umowa z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

Umowa o zabezpieczeniu społecznym art. 7

Umowa z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

Porozumienie Administracyjne

Porozumienie Administracyjne w sprawie stosowania umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei

u.s.u.s.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy o zabezpieczeniu społecznym nie obejmują swoim zakresem ubezpieczeń zdrowotnych. Osoba spełniająca warunki z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.

Odrzucone argumenty

Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Koreą powinna wyłączać obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce dla członka zarządu delegowanego. WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

zakresem ich regulacji nie jest objęta kwestia ubezpieczeń zdrowotnych i prawa do świadczeń zdrowotnych, ale zagadnienia ubezpieczenia społecznego i prawo do świadczeń społecznych.

Skład orzekający

Wojciech Kręcisz

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowy o zabezpieczeniu społecznym nie obejmują ubezpieczeń zdrowotnych, a obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego członka zarządu (obywatela kraju spoza UE/EFTA) wynika z przepisów krajowych, jeśli spełnia on określone warunki pobytu i zatrudnienia w Polsce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywatela Korei, ale zasada dotycząca zakresu umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla firm zatrudniających obcokrajowców na stanowiskach zarządczych i interpretacji umów międzynarodowych w kontekście ubezpieczeń zdrowotnych.

Czy obywatel Korei w zarządzie polskiej firmy musi płacić składki zdrowotne w Polsce? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 2705/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Krawczak /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Wojciech Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
657
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 831/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-07-16
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 146
art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 5 pkt 35, art. 66 ust. 1, art. 68
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 13 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 519
art. 181 ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 831/24 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 stycznia 2024 r. nr 1/2024/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. Sp. z o.o. we W. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 831/24, oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 stycznia 2024 r. nr 1/2024/BP w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2023 r. spółka zwróciła się do Prezesa NFZ o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego członka zarządu, który jest obywatelem Republiki Korei. W opisie stanu faktycznego wskazała, że P.J. jest zatrudniony w S. z siedzibą w Republice Korei oraz zgodnie z wymogami prawa koreańskiego objęty jest ubezpieczeniem społecznym oraz zdrowotnym w Republice Korei w ramach National Health Insurance Service (na podstawie przepisów koreańskich). Na potwierdzenie powyższego P.J. legitymuje się ważnym zaświadczeniem [...] wydanym przez właściwe instytucje prawa koreańskiego zgodnie z przepisami Porozumienia Administracyjnego w sprawie stosowania umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei (Dz.U. z 2010 r. Nr 35, poz. 194; dalej: "Porozumienie Administracyjne"). Uchwałą zgromadzenia wspólników spółki S. Sp. z o.o. we W. P.J. został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu spółki. Za pełnienie funkcji członka zarządu otrzymuje wynagrodzenie. Spółka podkreślała, że ww. obywatel Korei przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na mocy zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy przez obywatela Republiki Korei delegowanego przez pracodawcę zagranicznego na terytorium RP, wydanego decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 lipca 2021 r. i 28 czerwca 2023 r.
W związku z przywołanym stanem faktycznym spółka powzięła wątpliwość czy pracownik jej wspólnika delegowany do pełnienia w spółce funkcji członka zarządu podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Spółka stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 umowy z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei (Dz.U. z 2010 r. Nr 35, poz. 192; dalej: "Umowa o zabezpieczeniu społecznym") osoba zatrudniona na terytorium jednej umawiającej się strony, w odniesieniu do tego zatrudnienia, podlega wyłącznie ustawodawstwu tej umawiającej się strony, z tym zastrzeżeniem, że osoba która ma miejsce zamieszkania na terytorium jednej umawiającej się strony i która pracuje na własny rachunek na terytorium drugiej umawiającej się strony lub na terytoriach obu umawiających się stron, w odniesieniu do tej pracy podlega wyłącznie ustawodawstwu pierwszej umawiającej się strony. Zgodnie z powyższym, co do zasady osoby wykonujące pracę w Polsce podlegają ubezpieczeniom społecznym w Polsce, bez względu na fakt czy są obywatelami Polski, czy Korei.
Spółka podkreślała, że wyjątek od tej zasady przewiduje art. 7 Umowy o zabezpieczeniu. Mianowicie, pracownik może podlegać ubezpieczeniom społecznym wyłącznie w państwie, z którego został wysłany do wykonywania pracy w drugim umawiającym się kraju. Wówczas obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne będzie istniał wyłącznie w kraju, z którego ten pracownik został oddelegowany, pomimo wykonywania pracy na terytorium drugiego państwa, pod warunkiem, iż fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym w kraju, z którego pracownik został oddelegowany, zostanie udokumentowany zaświadczeniem [...].
Decyzją z dnia 16 stycznia 2024 r. Prezes NFZ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają jedynie osoby wymienione w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. 2024.146. dalej jako: "ustawa o świadczeniach"), które spełniają wymagania określone w art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega odprowadzeniu jedynie w przypadku łącznego spełnienia obydwu warunków. W sytuacji, gdy osoba powołana do pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania, pobiera z tego tytułu wynagrodzenie, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wyłącznie, gdy dodatkowo spełnia jeden z warunków wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach albo tak stanowi umowa międzynarodowa, o której mowa w art. 4 ustawy o świadczeniach.
W ocenie Prezesa NFZ, członek zarządu, którego dotyczy wniosek spełnia przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, bowiem zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie dokumentu wymienionego w tym przepisie tj. zezwolenia na pobyt czasowy, nie posiadając przy tym obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa. Ponadto, w myśl art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach osoba ta posiada tytuł do objęcia ubezpieczeniem, z uwagi na pobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania.
Konstatując organ stwierdził, że P.J. jako członek zarządu spełnia kryteria ubezpieczonego, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach. Wobec tego jako świadczeniobiorcy i ubezpieczonemu przysługują mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i obowiązki publiczno-prawne wynikające z tego tytułu (tj. obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne).
WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r. oddalił skargę Spółki.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle obowiązujących przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, w powiązaniu z przedstawionym przez spółkę opisem zaistniałego stanu faktycznego, a także po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że stanowisko spółki przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest prawidłowe. Na gruncie przedstawionego przez skarżącą zaistniałego stanu faktycznego nie można podzielić stanowiska, jakoby członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, legitymujący się obywatelstwem Republiki Korei, zamieszkujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który pełni funkcję członka zarządu na mocy aktu powołania i z tego tytułu poobiera wynagrodzenie, nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.
W ocenie Sądu I instancji, Prezes NFZ zasadnie wywiódł, że wymieniony w stanie faktycznym członek zarządu spełnia kryteria ubezpieczenia, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach, wobec czego jako świadczeniobiorcy i ubezpieczonemu przysługują mu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i obowiązki publiczno-prawne wynikające z tego tytułu (tj. obowiązki odpowiedzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne).
Odnośnie zaś Umowy o zabezpieczeniu społecznym oraz Porozumienia Administracyjnego WSA stwierdził, że nie mają one wpływu na sytuację prawną członka zarządu skarżącej spółki, bowiem jak prawidłowo wywiódł organ zakresem ich regulacji nie jest objęta kwestia ubezpieczeń zdrowotnych i prawa do świadczeń zdrowotnych, ale zagadnienia ubezpieczenia społecznego i prawo do świadczeń społecznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz przekazane do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznanie skargi, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zaskarżonemu orzeczeniu strona skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 4 oraz art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że obywatele Republiki Korei zamieszkujący czasowo na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy) pełniący funkcję członków zarządu spółki kapitałowej mającej siedzibę w Polsce, powołani na mocy aktu powołania i pobierający z tego tytułu wynagrodzenie, objęci umową z dnia 25 lutego 2009 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Korei, jednocześnie objęci są obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako świadczeniobiorcy oraz ubezpieczeni, a także prawami do świadczeń opieki zdrowotnej oraz obowiązkami publiczno-prawnymi jakie z tego wynikają;
2. art. 2, art. 11 Umowy o zabezpieczeniu społecznym poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a także błędne przyjęcie, że Umowa o zabezpieczeniu nie ma zastosowania do ubezpieczenia zdrowotnego i prawa do świadczeń opieki zdrowotnej oraz że zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego przez pracodawców ma na celu jedynie ochronę pracowników delegowanych z Republiki Korei do Polski.
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi spowodowane pominięciem przez Sąd I Instancji istotnych okoliczności przedstawionego stanu faktycznego, a konsekwencji błędną wykładnie przepisów prawa oraz dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez sąd pierwszej Instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości przedstawionego stanu faktycznego co uniemożliwiło merytoryczna kontrolę oceny zastosowanego prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Spółka przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o wydanie - w trybie art. 34 P.p. - interpretacji indywidualnej co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, legitymującego się obywatelstwem Republiki Korei, zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który pełni funkcję członka zarządu tej spółki na mocy aktu powołania i z tego tytułu pobiera wynagrodzenie.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd pierwszej instancji oddalił skargę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu Wojewódzkiego wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło.
Zdaniem NSA nietrafne są również zarzuty materialne tej skargi.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym niezależnie od kwalifikacji do źródła przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 tej ustawy, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł.
Zgodnie z kolei art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie, gdy spełniają wymagania określone w art. 3 ww. ustawy.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach ubezpieczonymi są osoby nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa, które przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy w celu wykonywania pracy, zezwolenia na pobyt czasowy z wyłączeniem zezwolenia udzielonego na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zgody na pobyt tolerowany, wizy wydanej w celu przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe jeżeli podlegają zgodnie z art. 66 obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego albo ubezpieczają się dobrowolnie na zasadach określonych w art. 68.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że członek zarządu, którego sytuacja prawna stanowi przedmiot wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej spełnia przesłanki wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, bowiem zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy (decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 lipca 2021 r. i 28 czerwca 2023 r.), nie posiadając przy tym obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa. Wskazana osoba posiada również tytuł do objęcia ubezpieczeniem, z uwagi na pobieranie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji członka zarządu na mocy aktu powołania.
Na sytuację członka zarządu nie ma wpływu Umowa o zabezpieczeniu społecznym oraz Porozumienie Administracyjne, ponieważ zakresem ich regulacji nie jest objęta kwestia ubezpieczeń zdrowotnych i prawa do świadczeń zdrowotnych, ale zagadnienia ubezpieczenia społecznego i prawa do świadczeń społecznych.
W literaturze wskazuje się, że umowy o zabezpieczeniu społecznym, w tym wskazana powyżej pomiędzy Polską a Koreą Południową, obejmują świadczenia pieniężne długoterminowe takie jak emerytury i renty. Emerytury i renty są świadczeniami, które historycznie najwcześniej były obejmowane zakresami przedmiotowymi umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, aby zapobiec utracie praw nabytych i będących w trakcie nabywania. Specyfiką emerytur i rent jest to, że prawo do nich powstaje z reguły wówczas, gdy spełniony jest m.in. warunek posiadania określonej długości okresów ubezpieczenia. Świadczenia z tytułu opieki lekarskiej (rzeczowe świadczenia zdrowotne) nie są objęte zakresem (...) umów międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym, z wyjątkiem umowy z Macedonią Północną i byłą Jugosławią. Finansowanie tych świadczeń osobom migrującym wiązałoby się bowiem z dużymi kosztami po stronie państwa emigracyjnego, a niewielkimi dla państwa imigracyjnego, co skutkowałoby brakiem ekwiwalentności zobowiązań dla stron umowy (zob. I. Kryśpiak, Wzorcowe postanowienia umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym; Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i praktyka nr 4/2020; s. 6-7).
Ubezpieczenia zdrowotne i ubezpieczenia społeczne są pojęciami o różnym zakresie znaczeniowym na gruncie polskiego systemu prawa, jak i w kontekście ww. umów. Kwestie związane z ubezpieczeniem zdrowotnym reguluje ustawa o świadczeniach, a zagadnieniom ubezpieczenia społecznego poświęcona jest ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm.). Do tej ustawy nawiązuje wprost przywołane przez stronę umowy międzynarodowe. Zakres przedmiotowy Umowy o zabezpieczeniu społecznym określa jej art. 2, precyzyjnie wskazując rodzaje świadczeń, których umowa dotyczy. Na zasadzie tego przepisu, umowę stosuje się do ustawodawstwa dotyczącego:
a) w odniesieniu do Republiki Korei:
i) Krajowej Emerytury i Renty (emerytura, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna, świadczenia zryczałtowane) w zakresie obowiązku ubezpieczenia i świadczeń,
ii) ubezpieczenia z tytułu bezrobocia, ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy, wyłącznie w zakresie obowiązku ubezpieczenia;
b) w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązkowego ubezpieczenia oraz następujących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego rolników:
i) emerytur, rent z tytułu niezdolności do racy oraz rent rodzinnych,
ii) zasiłków pogrzebowych.
Zgodnie z art. 11 Umowy o zabezpieczeniu społecznym przed delegowaniem pracowników do Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 7, pracownicy i członkowie ich rodzin powinni być objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym/medycznym i ubezpieczeniem z tytułu wypadków przy pracy. W doktrynie podkreśla się, że postanowienie zawarte w art. 11 Umowy o zabezpieczeniu społecznym wynika ze specyfiki południowokoreańskiego systemu zabezpieczenia społecznego, który osoby opuszczające terytorium Republiki Korei wyłącza z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy. Przyjęte rozwiązanie - poprzez zobowiązanie pracodawców do zapewnienia tego typu ubezpieczenia np. w komercyjnych firmach ubezpieczeniowych - ma na celu ochronę pracowników delegowanych z Republiki Korei do Polski (zob. J. Knyżewska, Umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Republiką Korei, Sł. Pracow. 2010, nr 4; s. 5-10).
Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, iż Umowa o zabezpieczeniu społecznym nie ma zastosowanie do świadczeń opieki zdrowotnej, w rozumieniu art. 5 pkt 35 ustawy o świadczeniach i obowiązków publicznoprawnych z nimi związanych.
W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem stawiane w niej zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI