II GSK 2703/24

II GSK 2703/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dorota Dąbek /przewodniczący/
Krzysztof Dziedzic
Wojciech Maciejko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
III SA/Lu 178/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-05-23
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1284
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2077
§ 3 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Dz.U. 2011 nr 182 poz 1086
§ 2 i §3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 178/24 w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 178/24 oddalił skargę T.K. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2024 r.,
nr [...] uchylającego postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Rykach z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] w części oddalającej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w zakresie dotyczącym wymagalności obowiązku szczepienia ochronnego przeciwko Streptococcus pneumoniae,
a w pozostałym zakresie utrzymującego w mocy postanowienie I instancji. W wyroku tym, z powołaniem się na art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd
I instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa.
W sprawie ustalono, że w dniu [...] września 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie wystawił tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku skarżącego poddania jego małoletniego syna, J.K. (urodzonego [...] 2017 r.), szczepieniom ochronnym i skierował do Wojewody Lubelskiego wniosek o wszczęcie egzekucji. W tytule wykonawczym wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1284, zwanej dalej u.z.z.) oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086, zwanego dalej r.o.s.1). Prawidłowo organ odwoławczy uchylił postanowienie I instancji oddalające zarzut braku wymagalności obowiązku szczepienia przeciwko Streptococcus pneumoniae. Jakkolwiek na datę wystawiania tytułu wykonawczego wymagane było do ukończenia 19. roku życia, to końcowo, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077, zwanego dalej r.o.s.2) jest obowiązkowe jedynie do ukończenia 5 roku życia. Obwiązek w tym akurat zakresie wygasł; stanowiło to podstawę do umorzenia przez Wojewodę Lubelskiego postępowania egzekucyjnego w tej części na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a. (co wykazano pismem tego organu z dnia 21 lutego 20024 r., nr W/63/6/23). Pozostałe natomiast obowiązki szczepień, przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce – były wymagalne, co zasadnie wywołało wydanie postanowienia, które w tym zakresie utrzymywało w mocy postanowienie I instancji oddalające zarzuty. W sprawie sam obowiązek szczepień ochronnych powstał z mocy samego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. co obligowało poddanie dziecka szczepieniu do ukończenia 19 roku życia, zgodnie z normą prawną zrekonstruowaną co do terminów szczepień i dawek szczepionki z § 3 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 r.s.o.2. Wymagalność należało oceniać bowiem z uwzględnieniem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz.U. z 2023 r., poz. 909), który zakwestionował legalność przepisów Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego. Co do pozostałych obowiązków szczepień zarzut braku wymagalności z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. nie mógł więc być uznany, zatem zasadnie, w ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy utrzymał tę części postanowienia I instancji w mocy. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej przedstawił organowi formularz wskazujący, że skarżący był wyzywany na obowiązkowe szczepienia ochronne (w lutym i czerwcu 2018 r.); nadto był kierowany do poradni neurologicznej, alergologicznej i kardiologicznej. Nie przedłożono, aż do dnia wystawienia tytułu wykonawczego, żadnych zaświadczeń o przeciwskazaniach do szczepień. Z kolei, 27 września 2023 r. wydano wobec małoletniego J.K. zaświadczenie lekarskie o zakwalifikowaniu go do szczepień ochronnych. Przeciwskazania do szczepień nie wynikały z żadnych z dokumentów przedstawionych przez skarżącego
w postępowaniu przed organami, w tym ze zgłoszenia dokonanego przez skarżącego
w 2019 r. do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych
i Produktów Biobójczych niepożądanego odczynu poszczepiennego w następstwie podania w drugiej dobie życia leku, ani też orzeczenia Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta uwzględniającej sprzeciw od orzeczenia lekarskiego z dnia 27 września 2023 r. Postanowienia organów obu instancji w prawidłowy sposób zatem zmierzały do realizacji zasadniczego celu u.z.z., czyli zapobieżenia szerzeniu się chorób zakaźnych wśród społeczności i służyły – pomimo widocznego ograniczenia praw i wolności obywatelskich skarżącego – do ochrony zdrowia i życia ludzi, realizując nakaz wynikający z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP.
Z wyrokiem nie zgodził się skarżący T.K. składając od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, w postaci art. 5 ust. 1
pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z. poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy strona stawiała się z małoletnim na lekarskie badanie kwalifikacyjne, które obarczone było w jego ocenie istotnymi niedostatkami,
2) naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami:
a) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji;
b) art. 33 § 2 pkt 1c u.p.e.a., poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z przepisu prawa i oparcie wymagalności na § 5 r.s.o.1, który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., w sprawie "sygn. akt 81/19" został uznany za niezgodny z Konstytucją;
c) art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku, wynikający z wystawionego zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, co potwierdza orzeczenie Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta oraz d) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący dodał, że uważa badanie kwalifikacyjne za obarczone niedostatkami, a przez to nie mogło ono być, w jego mniemaniu, traktowane jako spełnienie warunku powstania obowiązku szczepień. Z zaświadczenia nie wynikało do jakich szczepień dziecko powinno się stawić. Właściwa Komisja potwierdziła braki tego zaświadczenia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o uchylenie postanowień II i I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W ocenie strony przeciwnej, na skarżącym ciążył obowiązek realizacji szczepień ochronnych małoletniego dziecka z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. Obowiązek ten w przepisanym terminie nie został wykonany pomimo tego, że wobec dziecka nie stwierdzono na badaniu lekarskim przeciwskazań do szczepień. Przy ustalaniu podstawy prawnej postanowień prawidłowo wskazano przepisy r.s.o.1., które musiały zostać w drodze wykładni zmodyfikowane poprzez przyjęcie terminów i dawek szczepień w sposób czyniący zadość wymogom wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 81/19, a w szczególności w sposób gwarantujący ciągłość i aktualność realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Prawidłowo w tym celu posłużono się regulacjami r.s.o.2., które wykonywały wyrok Trybunału. Z orzeczenia Komisji, na które powołał się skarżący, nie wynika aby badanie lekarskie było niepełne; nieprawidłowości lekarza polegały tylko na nie dość kompletnym udokumentowaniu przeprowadzonych badań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183
§ 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone
w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, w postaci art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z. poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek szczepień jest wymagalny, podczas gdy strona stawiała się z małoletnim na lekarskie badanie kwalifikacyjne, które obarczone było istotnymi niedostatkami. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z., osoby określone w art. 17 ust. 10 pkt 2 u.z.z. (wskazującym na osoby grupy osób oraz wiek i okoliczności uzasadniające szczepienie), są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 10 ust. 10 pkt 1 u.z.z. (wskazującym wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych), zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.z.z.). Po przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.). Badanie kwalifikacyjne dziecka przeprowadza się w obecności osoby sprawującej pieczę nad dzieckiem lub opiekuna faktycznego, względnie za ich zgodą oraz po uzyskaniu od nich informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazania do szczepień
(§ 7 ust. 1-3 r.s.o.1); wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu profilaktycznym określał załącznik nr 1 do r.s.o.1. (§ 7 ust. 4 r.s.o.1.). W wypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.). Tylko wówczas następuje czasowe uwolnienie od obowiązku obowiązkowych szczepień ochronnych (zob. wyrok NSA z dnia 26 marca 2025 r., II GSK 2131/21, CBOSA). Co istotne dla badanej sprawy, zawarte w art. 17 ust. 2 u.z.z. wyrażenie "wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego <
> lekarskim badaniem kwalifikacyjnym" oznacza ciążący na osobie sprawującej pieczę lub opiekunie faktycznym dziecka prawny obowiązek poddania dziecka badaniu, zaś niewyrażenie na nie zgody lub nieudzielenie informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazania do szczepień (wyraźne pisemne, względnie dorozumiane, przyjmujące postać niestawiania się na badanie kwalifikacyjne) jest równoznaczne z odmową poddania się obowiązkowym badaniom ochronnym. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (wyrok z dnia 26 marca 2025 r., II GSK 1826/21, CBOSA). Jak jednoznacznie wynika z tych przepisów, obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym powstaje z mocy prawa i sam art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. rodzi już ten skutek, że osoba sprawująca pieczę nad dzieckiem lub opiekun faktyczny staje się zobowiązana do realizacji szczepień ochronnych. Organy Inspekcji Sanitarnej nie konkretyzują tego obowiązku, natomiast wyłączną przesłanką umożliwiającą skorzystanie z odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego jest stwierdzenie przez lekarza, w trakcie obowiązkowego badania kwalifikacyjnego, iż występują przeciwwskazania. Przesłanka ta została zatem ulokowana w sferze wiedzy specjalnej, z zakresu medycyny (biologii człowieka). Podstawą stwierdzenia przez właściwe organy (w tym również organy właściwe do przymusowego egzekwowania obowiązku szczepień ochronnych), czy
z mocy prawa istnieje aktualny obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu jest zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań, wydane w następstwie lekarskiego badania kwalifikacyjnego. W realiach badanej sprawy rację należy przyznać orzekającym w sprawie organom Inspekcji Sanitarnej oraz Sądowi I instancji, że ten warunek realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych o podłożu zdrowotnym, a tym samym warunek wymagalności dochodzonego obowiązku, został spełniony. Jak wynika z akt administracyjnych, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej przedstawił organowi I instancji formularz wskazujący, że skarżący był wyzywany na obowiązkowe szczepienia ochronne (w lutym i czerwcu 2018 r.). Wezwań tych skarżący nie wykonał. Do dnia wystawienia tytułu wykonawczego nie przedstawił też żadnego zaświadczenia o przeciwskazaniach do szczepień. Ponadto, już po wystawieniu tytułu wykonawczego, 27 września 2023 r. wydano wobec małoletniego J.K. zaświadczenie lekarskie
o zakwalifikowaniu go do szczepień ochronnych. Twierdzenia uzasadniające zarzut kasacyjny ograniczają się tylko do kwestionowania prawidłowości czynności lekarza, który to zaświadczenie wystawił. Skarżący ponad wszelką wątpliwość, przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, pomimo adresowanych doń wezwań placówki służby zdrowia, odmawiał poddania dziecka badaniom kwalifikacyjnym. Nie kierował też do tej placówki pism wskazujących na ewentualne przeszkody, choćby natury organizacyjnej czy życiowej, które mogłyby korygować daty stawiennictwa na badania. Nie przesyłał też placówce ani zgody, ani związanej z nią informacji o stanie zdrowia dziecka w celu zapewnienia prawidłowego wywiadu lekarskiego. Takie jego zachowanie zostało prawidłowo przez organy zostało ocenione jako odmowa poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co uprawniało ocenę o istniejącym z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. obowiązku szczepień ochronnych wymagających podjęcia środków przymusu. Niezależnie od tego, zaświadczenie lekarskie, które wydano po wystawieniu tytułu wykonawczego, tzn. zaświadczenie (z dnia 27 września 2023 r.)
o braku przeciwwskazań do szczepień, jakkolwiek kwestionowane przez skarżącego, co stanowiło podstawę do dalszego niestawiania się na szczepienie ochronne, co do stwierdzonego w nim braku przeciwwskazań, nie zostało obalone w jakimkolwiek trybie. Jak już wykazano, przepisy art. 17 ust. 4 u.z.z. w zw. z § 7 ust. 4 i załącznikiem nr 1 do r.s.o.1., wymagały aby zaświadczenie obejmowało stwierdzenie o: a) braku przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia ochronnego (gdy badanie nie stanowiło konsultacji specjalistycznej stwierdzonej na badaniu kwalifikacyjnym) oraz b) datę
i godzinę przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego. Zastrzeżenia co do sposobu działania lekarza w dacie 27 września 2023 r. podnoszone przez skarżącego, jak wynika jednoznacznie z orzeczenia Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta uwzględniającej sprzeciw od orzeczenia lekarskiego, okazały się uzasadnione wyłącznie w zakresie zgromadzonej przez lekarza dokumentacji, która powinna stanowić podstawę wydania prawidłowego zaświadczenia o braku przeciwwskazań. W żadnym względzie organ nadzoru nie stwierdził stanu zdrowia dziecka, który należałoby utożsamiać
z istnieniem przeciwwskazań. Stwierdzono też, że zarzuty skarżącego co do nie dość dobrze przebadanych szczepionek nie mają usprawiedliwienia i prowadzą do stworzenia stanu zagrożenia życia dziecka objętego obowiązkiem szczepień. Co do potrzeby odbycia szczepienia ochronnego, Komisja podzieliła zatem pogląd lekarza. To zaś czyni nieusprawiedliwionym zarzut, iż w sprawie doszło do uprawnionej odmowy wyrażenia zgody na badanie profilaktyczne (do dnia wystawienia tytułu wykonawczego) oraz poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym (po wystawieniu tytułu
i wydaniu zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań), w sposób który powodowałby, że zarzut egzekucyjny braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.) mógłby zostać uznany za uzasadniony (art. 34 ust. 2 pkt 2 u.p.e.a.).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1
pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji obarczone są rażącymi naruszeniami: a) art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organ I i II instancji; b) art. 33 § 2 pkt 1c u.p.e.a., poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią wynikającą z przepisu prawa i oparcie wymagalności na § 5 r.s.o.1, który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., w sprawie "sygn. akt 81/19" został uznany za niezgodny z Konstytucją;
c) art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. z uwagi na brak wymagalności obowiązku, wynikający
z wystawionego zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, co potwierdza orzeczenie Komisji Lekarskiej przy Rzeczniku Praw Pacjenta oraz d) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego. Przede wszystkim, zarzut nawiązujący do naruszenia zasady 2-instancyjności (art. 15 k.p.a.) nie został w jakikolwiek sposób wykazany przez skarżącego. W szczególności nie wskazano, które zarzuty egzekucyjne nie zostały przez organy kolejnych instancji rozpatrzone. Sprawę skarżącego załatwiły organy I (Inspektor Powiatowy) i II (Inspektor Wojewódzki) instancji, a zażalenie wniesione od postanowienia I instancji zostało rozpatrzone, a nawet częściowo uwzględnione. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut oparcia postanowień organów na niekonstytucyjnym § 5 r.s.o.1. Stan prawny sprawy był delimitowany – co trafnie podkreślił Sąd I instancji – datą, w której powstał dochodzony ex lege obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Wystawienie tytułu wykonawczego miało miejsce 15 września 2023 r. Z obowiązkiem zatem organy miały do czynienia jeszcze w stanie prawnym ukształtowanym przez art. 17 ust. 10 u.z.z. i § 5 r.s.o.1 w brzmieniu sprzed wejścia w życie art. 5 pkt 1 lit. b tiret drugie w zw. z art. 23 pkt 3 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego żywienia oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1938, zwanej dalej nowelą), w następstwie którego nowe brzmienie art. 17 ust. 10 (nowy pkt 2a) u.z.z. wygenerowało upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw zdrowia do wprowadzenia w drodze rozporządzenia schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania odpowiadające wymogom wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz.U. z 2023 r., poz. 909). W wyroku tym Trybunał uznał, że program szczepień ochronnych ogłaszany dotychczas przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, jako przepis prawa wewnętrznego kierownictwa, nie mógł stanowić podstawy określania terminów szczepień i dawek szczepionki. Trafnie jednak przyjęły organy i Sąd I instancji, że te właśnie przepisy ale po odpowiedniej rekonstrukcji normy w sposób wskazany przez Trybunał powinny być zastosowane, zwłaszcza z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia ciągłości bieżących szczepień ochronnych (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2025 r., II GSK 1690/24, CBOSA). Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powstanie obowiązku szczepień ochronnych pod rządami przepisów art. 17 ust. 10 u.z.z. i § 5 r.s.o.1 w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 wymaga uwzględnienia przez organy rozpatrujące zarzut egzekucyjny oparty na braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) wpływu tej niekonstytucyjności na konieczność płynnej realizacji szczepień ochronnych
w celu zabezpieczenia interesu publicznego, jakim jest zdrowie publiczne. Z tego obowiązku organy się w badanej sprawie wywiązały optymalnie, rekonstruując ustawowy nakaz obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i dawkach zaktualizowanych przez przepisy r.o.s.2 (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1709/23, CBOSA). Rolą bowiem przepisów r.s.o.2 było wykonanie wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2025 r., II GSK 1374/24, CBOSA). Taka konkluzja wskazuje, że zarzut zastosowania niewłaściwego przepisu prawa materialnego w postaci niekonstytucyjnego § 5 r.s.o.1 okazał się chybiony. Sam obowiązek szczepień nie był nigdy kwestionowany przez Trybunał i powstaje on ex lege, z mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z., co czyni bezzasadnym zarzut jego nieistnienia w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Podniesiona w zarzucie kasacyjnym niekonstytucyjność nie mogła też – wbrew ocenie skarżącego – spowodować stanu braku wymagalności obowiązku. Zarzut kasacyjny w tej części zresztą błędnie wskazywał "art. 33 § 2 pkt 6c" u.p.e.a., podczas gdy taka jednostka systematyki wewnętrznej u.p.e.a. nie istnieje w tekście ustawy miarodajnym dla badanej sprawy, zaś zarzut egzekucyjny braku wymagalności obejmują regulacje art. 33 § 2 pkt 6 lit. a-c u.p.e.a. Podobnie, brak jest w tej ustawie "art. 33 § 2 pkt 1c" wskazanego w zarzucie skargi kasacyjnej. Zachodziła więc podstawa do oddalenia tej partii zarzutów egzekucyjnych
i zastosowania art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W konsekwencji, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a) nie dopatrując się wadliwości zaskarżonego postanowienia, w tym również tych określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co bezskutecznie próbował wywodzić skarżący w skardze kasacyjnej.
Z wyłożonych dotychczas względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.