Orzeczenie · 2025-11-20

II GSK 2697/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-20

NSAAdministracyjneŚredniansa

drogi publicznekategoria drogidroga powiatowadroga gminnadekategoryzacjasamorząd powiatowysamorząd gminnyustawa o drogach publicznychuchwała rady powiatuNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę gminy na uchwałę Rady Powiatu Białostockiego pozbawiającą odcinek drogi powiatowej nr 2111B (ul. Mazowiecka w m. Księżyno) tej kategorii i zaliczającą go do dróg gminnych. Gmina podnosiła, że droga nadal spełnia kryteria drogi powiatowej, łącząc inne drogi powiatowe i stanowiąc element sieci komunikacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchwała została podjęta prawidłowo, ponieważ droga straciła swoje pierwotne znaczenie komunikacyjne na rzecz nowo wybudowanej obwodnicy Księżyna i służy wyłącznie lokalnym potrzebom mieszkańców. Sąd I instancji podkreślił, że kluczowe jest znaczenie i podstawowa funkcja komunikacyjna drogi, a ulica Mazowiecka, mimo połączenia z innymi drogami powiatowymi, nie stanowiła już ciągu komunikacyjnego łączącego siedziby powiatów z gminami lub siedziby gmin między sobą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że gmina nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych Sądu I instancji, a interpretacja przepisów dotyczących kaskadowej dekategoryzacji dróg, w tym art. 10 ust. 5c i art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, została dokonana prawidłowo. Sąd stwierdził, że droga utraciła charakter drogi powiatowej, przejmując do obsługi ruch lokalny w związku z wybudowaniem obwodnicy, co uzasadniało jej przekwalifikowanie na drogę gminną. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kaskadowej dekategoryzacji dróg publicznych, kryteriów uznania drogi za powiatową oraz legitymacji procesowej gminy w sprawach dotyczących dróg.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obwodnicy i zmiany kategorii drogi, ale ogólne zasady interpretacji przepisów o drogach publicznych mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odcinek drogi, który utracił znaczenie komunikacyjne jako droga wyższej kategorii (np. wojewódzka) na rzecz nowo wybudowanego odcinka, może zostać pozbawiony dotychczasowej kategorii (np. powiatowej) i zaliczony do kategorii niższej (np. gminnej), jeśli nie spełnia już kryteriów drogi powiatowej określonych w ustawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odcinek drogi może zostać pozbawiony dotychczasowej kategorii, jeśli nie spełnia już kryteriów drogi powiatowej, a jego znaczenie komunikacyjne ograniczyło się do lokalnych potrzeb, zwłaszcza w sytuacji wybudowania nowej drogi wyższej kategorii, która przejęła jego funkcję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest znaczenie i podstawowa funkcja komunikacyjna drogi. Jeśli droga, mimo połączenia z innymi drogami powiatowymi, nie stanowi już ciągu komunikacyjnego łączącego siedziby powiatów z gminami lub siedziby gmin między sobą, a służy jedynie lokalnym potrzebom, może zostać przekwalifikowana na drogę gminną. Ustawodawca przewidział mechanizm kaskadowej dekategoryzacji dróg.

Czy gmina posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady powiatu o pozbawieniu drogi kategorii powiatowej i zaliczeniu jej do kategorii gminnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, gmina posiada legitymację procesową, ponieważ zmiana kategorii drogi oznacza powiększenie zasobu własności gminy oraz powstanie obowiązków związanych z jej utrzymaniem, co narusza jej interes prawny.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że zmiana kategorii drogi z powiatowej na gminną wpływa na majątek gminy i nakłada na nią obowiązki zarządcy drogi, co uzasadnia jej interes prawny do wniesienia skargi.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a., art. 147 § 1 p.p.s.a., art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) są skuteczne, jeśli nie wskazują konkretnych naruszeń i ich wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie są skuteczne, jeśli nie wskazują precyzyjnie naruszonych przepisów, sposobu naruszenia oraz jego wpływu na wynik sprawy, a także jeśli opierają się na przepisach, które nie mogą stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej lub nie miały zastosowania w sprawie.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, wymagającym precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i ich wpływu na wynik sprawy. Przepisy takie jak art. 151 p.p.s.a. czy przepisy K.p.a. w kontekście uchwały rady powiatu nie mogły stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej lub nie miały zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Gminy J.K. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę gminy na uchwałę Rady Powiatu Białostockiego pozbawiającą odcinek drogi kategorii powiatowej.

Przepisy (13)

Główne

u.d.p. art. 10 § ust. 5c i 5e

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 6a

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

u.s.p. art. 12 § pkt 11

Ustawa o samorządzie powiatowym

k.p.a. art. 77 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151