II GSK 2697/21

II GSK 2697/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 2587/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-09
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 776
art. 120 ust. 1, art. 164 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 29, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "W." Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2587/19 w sprawie ze skargi "W." Sp. z o.o. w Ś. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 października 2019 r. nr DT-VI.Z.396361.540.2019.44.mpod w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
Decyzją z 30 października 2013 r. (bez numeru) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej udzielił na rzecz W. w K. (uprawniona, wspólnota), prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...], zgłoszony 7 lutego 2012 r. pod numerem Z.396361, przeznaczony do oznaczenia usług wymienionych w klasie 43 klasyfikacja nicejskiej, tj. usługi hotelarskie.
II.
Wnioskiem z 20 września 2018 r., W. Sp. z o.o. w Ś. (obecnie w K.) - dalej jako spółka, skarżąca - wystąpiła o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności ww. decyzji wskazując, że wspólnocie mieszkaniowej nie przysługuje prawo do uzyskania ochrony znaku towarowego, ponieważ wspólnoty mieszkaniowe nie prowadzą działalności gospodarczej i nie podsiadają przedsiębiorstwa, a zatem decyzję wydano bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.
III.
Po rozpoznaniu wniosku Urząd Patentowy decyzją z 13 lutego 2019 r. znak DT-V.Z.396361.33.asul odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z 30 października 2013 r.
Następnie, decyzją z 10 października 2019 r. znak DT-VI.Z.396361.540.2019.44.mpod, utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.
Urząd nie stwierdził przede wszystkim, aby decyzję z 30 października 2013 r. wydano bez podstawy prawnej. Powołując się na przepisy ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm. - dalej jako pwp) wyjaśnił, że istniały materialne podstawy do wydania decyzji przez eksperta Urzędu.
Nie stwierdził także, aby decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że w sprawie sporne jest czy wspólnota mieszkaniowa może być zgłaszającym w postępowaniu o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, a w konsekwencji, czy może być podmiotem, któremu przysługuje prawo do znaku towarowego.
W art. 6 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 80 poz. 903 ze zm. - dalej jako uwl) ustawodawca wskazuje, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Kwestia podmiotowości prawnej wspólnoty mieszkaniowej została rozstrzygnięta w orzecznictwie uchwałą Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej - z dnia 21 grudnia 2007 r. (sygn. akt II CZP 65/07), która ma moc zasady prawnej. SN stwierdził, że wspólnota mieszkaniowa jest tzw. ułomną osobą prawną w rozumieniu art. 33¹ Kodeksu cywilnego, a więc jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, lecz wyposażoną w zdolność prawną.
Zdolność prawna może zostać ograniczona tylko wyraźnym uregulowaniem ustawowym, a w przypadku wspólnoty mieszkaniowej takimi przepisami jest ustawa o własności lokali. Przepisy te stwarzają podstawy prawne do przyjęcia, że zdolność prawna wspólnoty mieszkaniowej została ograniczona do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Sąd Najwyższy wyjaśnił również, że w związku z uregulowaniami odpowiedzialności wspólnoty mieszkaniowej za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej należy uznać, że może być ona podmiotem praw i gospodarowaniem nieruchomością wspólną. Takie przyjęcie, że wspólnota jest podmiotem stosunków cywilnoprawnych oznacza, że może ona posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali tzw. majątek własny.
Dalej organ wyjaśnił, że należy rozstrzygnąć, czy wspólnota mieszkaniowa może być stroną w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 29 k.p.a. Pomimo, że przepis ten wskazuje, że w odniesieniu do jednostek nieposiadających osobowości stroną może być państwowa i samorządowa jednostka organizacyjna i organizacja społeczna, to w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że wspólnota mieszkaniowa, gdy chodzi o krąg podmiotów je tworzących, może być zróżnicowana. Mogą to być tylko osoby fizyczne, wspólnotę mogą tworzyć również osoby fizyczne i osoby prawne, a zatem podmioty wymienione w art. 29 k.p.a. Skoro każdy z tych podmiotów może być stroną postępowania administracyjnego, to zasadny jest wniosek, że przymiot strony przysługuje także zbiorowi tych podmiotów, powiązanych ze sobą z mocy ustawy określonym stosunkiem prawnym (por. wyrok NSA z 14 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1059/12). Z powyższego wynika, że wspólnota mieszkaniowa może być stroną w postępowaniu administracyjnym, a więc może być również zgłaszającym w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, z zastrzeżeniem jednak, że zdolność prawna takiej wspólnoty ograniczona jest do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną.
Istotnym jest więc zakres towarów i usług, dla jakich wspólnota mieszkaniowa wnosi o ochronę znaku towarowego. Muszą to być towary bądź usługi związane z zarządzaniem nieruchomością. W przedmiotowym przypadku uprawniona wniosła o ochronę znaku towarowego w zakresie usług z klasy 43: usługi hotelarskie. Usługi hotelarskie to nic innego jak usługi udostępniania hotelu, czyli budynku przeznaczonego do czasowego pobytu osób zatrzymujących się w danej miejscowości. Hotel jest z pewnością nieruchomością. Usługi hotelarskie są więc usługami udostępniania nieruchomości i należą do usług zarządzania nieruchomością, czyli wykonywania czynności administracyjnych, kierowania tymi czynnościami.
Uprawniona, jako wspólnota mieszkaniowa, może być podmiotem prawa do spornego znaku towarowego, ponieważ znak ten chroniony jest w zakresie usług związanych z zarządzaniem nieruchomością - a więc w takim zakresie w jakim wspólnota posiada zdolność prawną.
Żaden z przepisów pwp ani k.p.a. nie uzależnia udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, od prowadzenia przez zgłaszającego działalności gospodarczej. Co prawda art. 120 pwp wskazuje, iż znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, jednak jest to definicja znaku towarowego, a więc odnosi się do przesłanek jakie musi spełnić znak towarowy, a nie osoba go zgłaszająca. Badanie czy oznaczenie może być znakiem towarowym dokonywane jest abstrakcyjnie i nie bierze się przy tym pod uwagę faktycznej działalności zgłaszającego. Może bowiem zaistnieć sytuacja, że zgłaszający zgłasza znak jeszcze przed rozpoczęciem swojej działalności w danym zakresie. Co więcej, zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp znak z powodu nieużywania można wygasić wyłącznie po upływie nieprzerwalnego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzielenie prawa ochronnego, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania. Ustawodawca przyznał więc swoistą karencję zgłaszającemu, podczas której może przygotować się on do prowadzenia działalności, w której będzie dany znak używał.
Kwestia czy uprawniona, jako wspólnota mieszkaniowa może prowadzić działalność gospodarczą i czy faktycznie ją prowadzi jest irrelewantna w momencie udzielania prawa ochronnego na znak towarowy. Pomimo, iż prawa własności przemysłowej mają charakter komercyjny, uzyskanie ochrony nie wymaga prowadzenia przedsiębiorstwa lub bycia przedsiębiorcą. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który wskazuje, że wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dochody wspólnot mieszkaniowych uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca dopuszcza prowadzenie przez wspólnotę mieszkaniową nie tylko działalności gospodarczej związanej z zasobami mieszkaniowymi, ale także innej działalności gospodarczej.
Urząd Patentowy stwierdził również, że nie zachodzą inne przesłanki wskazane enumeratywnie w art. 156 § 1 pkt 1 oraz 3-7 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji
IV.
Wyrokiem z 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2587/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na ww. decyzję.
WSA zgodził się ze stanowiskiem Urzędu, że art. 120 pwp definiuje znak towarowy, a więc odnosi się do przesłanek jakie musi spełnić znak towarowy, a nie osoba zgłaszająca znak towarowy. Znak towarowy musi być zatem oznaczeniem posiadającym zdolność odróżniającą, tak aby możliwe było odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, jednak nie można z tego przepisu wywodzić, że prawo ochronne na znak towarowy mogą uzyskać wyłącznie przedsiębiorcy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 pwp. Organ słusznie powołał się na art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp, gdyż oznacza on, że prawo ochronne na znak towarowy może uzyskać nie tylko przedsiębiorca w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 pwp.
Nie jest słuszne stanowisko skarżącej, że wspólnota mieszkaniowa nie mogła nabyć prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, a co najwyżej jako właściciele tego znaku winni figurować wszyscy właściciele lokali.
Sąd Najwyższy w powołanej przez Urząd uchwale wyjaśnił, że wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem prawa cywilnego (ułomną osobą prawną), (...). Jest to jednostka organizacyjna, której powstanie nie zostało uzależnione od dokonania czynności prawnej; powstaje ex lege z chwilą wyodrębnienia w danej nieruchomości lokalu, którego właścicielem jest inna osoba niż właściciel nieruchomości. Wspólnota nie podlega też likwidacji, gdyż istnieje tak długo, jak długo występuje stan, od którego ustawa uzależnia powstanie tego podmiotu. Cechy te nie wykluczają jednak uznania jej za osobę ustawową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania "dla siebie", a więc do własnego majątku. Sąd Najwyższy przy tym wskazał, że przepisy ustawy o własności lokali stwarzają podstawy prawne do przyjęcia, iż zdolność prawna wspólnoty mieszkaniowej została ograniczona do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem (administrowaniem) nieruchomością wspólną.
Nieruchomość wspólną mogą stanowić również własność nieruchomości nabytej za zgodą właścicieli lokali, co wynika z art. 22 ust. 3 pkt 6a uwl. Nie ma zatem przeszkód aby wspólnota mieszkaniowa w ramach posiadanej zdolności prawnej ograniczonej do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem (administrowaniem) nieruchomością wspólną mogła również zawrzeć umowę najmu, której przedmiotem będzie nabyta za zgodą właścicieli lokali własność nieruchomości i w ramach takiej działalności, używała przedmiotowego znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania usług z klasy 43: usługi hotelarskie.
Urząd słusznie więc uznał, że uprawniona będąca wspólnotą mieszkaniową, mogła być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy przeznaczony do oznaczania usług hotelarskich, jako zgłaszający ten znak na podstawie art. 235 ust. 2 pwp. Niezasadny jest podnoszony przez skarżącego w postępowaniu przed Urzędem zarzut o braku podstawy prawnej w udzieleniu przez UP prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy, co organ dokładnie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji powołując się również na treść art. 259, art. 261 ust. 2 pkt 2, art. 264 ust. 1, art. 147 ust. 1 i 2, art. 120, art. 130, art. 129 i art. 131-133 oraz art. 224 ust. 1 pwp.
Uprawniony również, w świetle powyżej przedstawionych wyjaśnień, zgłaszając przedmiotowy znak towarowy do ochrony, nie musiał dokonywać tego zgłoszenia jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 pwp, pomimo treści art. 120 ust. 1 pwp, definiującego znak towarowy. Ponadto, należy podkreślić, że fakt, iż uprawniony dokonał zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego jako wspólnota mieszkaniowa nie wyklucza możliwości, aby uprawniony mógł używać przedmiotowego znaku towarowego jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 p.w.p., w związku np. z prowadzeniem zarobkowej działalności usługowej najmu nieruchomości wspólnych nabytych przez wspólnotę mieszkaniową za zgodą właścicieli lokali. Oznacza to, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 120 pwp, poprzez uznanie, że wspólnocie mieszkaniowej, przysługuje prawo uzyskania ochrony znaku towarowego i związany z tym zarzutem zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez udzielenie przez Urząd wspólnocie mieszkaniowej prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy.
V.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła W. sp. z o. o. zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1. naruszenie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.) poprzez uznanie, że Wspólnocie Mieszkaniowej "Polonia" przysługuje prawo uzyskania ochrony znaku towarowego słowno-graficznego ETNA zgłoszonego w dniu 7 lutego 2012 r. za numerem Z-396361 przeznaczonego do oznaczenia towarów lub usług wymienionych w klasyfikacji nicejskie: 43, w klasyfikacji wiedeńskiej: 07.01.08 27.05.01, określonych w załączniku do tej decyzji jako 43 usługi hotelarskie;
2. naruszenie art. 29 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że Wspólnota Mieszkaniowa Polonia może występować we wszelkich postępowaniach administracyjnych jako strona, jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej;
3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki dla stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia 30 października 2013r. udzielającej W. w K. prawa ochronnego do znaku towarowego słowno-graficznego [...] zgłoszonego w dniu 7 lutego 2012 r. za numerem Z-396361 przeznaczonego do oznaczenia towarów lub usług wymienionych w klasyfikacji nicejskie: 43, w klasyfikacji wiedeńskiej: 07.01.08 27.05.01, określonych w załączniku do tej decyzji jako 43 usługi hotelarskie.
Skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z 30 października 2013 r.
Równocześnie spółka wniosła aby Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu zdolności prawnej wspólnoty mieszkaniowej, w szczególności co do możliwości uzyskiwania ochrony znaku towarowego.
VI.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
VII.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania pierwszoinstancyjnego.
VIII.
Zarzuty skargi kasacyjnej, które zgodnie z zasadą dyspozycyjności wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie uzasadniają twierdzenia spółki, że kontrolowany w niniejszej sprawie wyrok WSA w Warszawie narusza prawo.
Istotą sformułowanych zarzutów jest próba podważania stanowiska Urzędu Patentowego oraz Sądu pierwszej instancji, co do możliwości nabycia przez wspólnotę mieszkaniową prawa ochronnego na znak towarowy. Podmiot tego rodzaju, wobec swoich uprawnień nadanych przez prawo i realizowanych zadań, nie może zostać - w ocenie spółki - uznany za stronę postępowania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jak również prawa takiego w ogóle nabyć nie może (na własną rzecz).
W kontekście sformułowanych zarzutów, których uzupełniający się charakter uzasadnia ich łączną ocenę, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na dwie istotne kwestie.
Pierwsza z nich dotyczy zagadnienia możliwej "kolizji" pomiędzy trybem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. oraz trybem unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, o którym mowa w art. 164 i nast. pwp.
Jakkolwiek stwierdzić należy, że - co do zasady - tryby te są niekonkurencyjne, to jednak w pewnych sytuacjach, motywowanych zwłaszcza ewentualnie podnoszonym względem decyzji organu zarzutem rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z kwalifikowanym naruszeniem przepisów, które wymienione zostały w art. 164 ust. 1 pwp jako przesłanki unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, może dojść do zakresowego nakładania się tych dwóch trybów. W takiej sytuacji pierwszeństwo należy przyznać trybowi unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy z art. 164 ust. 1 pwp, jako postępowaniu kierunkowo wyspecjalizowanemu w tym zakresie. W niniejszej sprawie twierdzenia o nieważności decyzji Urzędu Patentowego z 30 października 2013 r. osadzone są na tle argumentu o braku możliwości nabycia prawa ochronnego na znak towarowy przez wspólnotę mieszkaniową, nie zaś na gruncie ściśle wymienionych przesłanek z art. 164 ust. 1 pwp.
Druga kwestia istotna w niniejszej sprawie, dotyczy natury trybu szczególnego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, której strona skarżąca kasacyjnie nie dostrzega w wystarczającym stopniu, przez co nie sformułowała w ramach podniesionego uchybienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. adekwatnych i wymaganych naruszeń, które odmowę stwierdzenia nieważności decyzji mogłyby wzruszyć.
Wyjaśnić w tym względzie należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanka nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, na co słusznie wskazuje m.in. prof. M. Jaśkowska (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wyd. LEX) może dotyczyć zarówno przepisów: materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Wskazuje na to również wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 370/86 zwracający uwagę na to, że z brzmienia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wynika, aby wadliwość miała dotyczyć tylko podstawy materialnoprawnej decyzji. Z kolei w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 414/19, WSA w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, wpływając na jego treść. Na możliwość stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie przepisów procesowych wskazuje także B. Adamiak (zob. Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012/3/54).
Jako, że w niniejszej sprawie podstawą twierdzeń spółki jest rażące naruszenie prawa, zwrócić uwagę trzeba na to, że ze stanem tym, przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie i wyłącznie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki, tj. (1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", (2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz (3) przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i niejako warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji niemożliwym do zaakceptowania w państwie prawa.
Brak wzięcia przez stronę pod uwagę powyższych, elementarnych okoliczności oceny tego rodzaju stanu (rażącego naruszenia prawa), już z tej tylko przyczyny czyni wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nieuzasadnionymi. Spółka zdaje się bowiem w ogóle nie dostrzegać, że zarzucając rażące naruszenie czy to art. 120 ust. 1 pwp czy też art. 29 k.p.a., sięga - podobnie jak organ rekonstruując uprawnienia wspólnoty - po złożoną wykładnię tych przepisów prawa, wspomaganą instytucjami ustawy o własności lokali. Odwołuje się przy tym do orzecznictwa współkształtującego zakres uprawnień wspólnoty mieszkaniowej jako odrębnego bytu prawnego, wyposażonego w uprawnienia m.in. do nabywania uprawnień i udziału w postępowaniach. Trudno zatem mówić, że mamy do czynienia z sytuacją oczywistego naruszenia przepisu prawa, który jest jasny i klarowny. W istocie bowiem zakres uprawnień wspólnoty mieszkaniowej w dziedzinie własności przemysłowej jest rekonstruowany na podstawie wykładni norm prawa materialnego i procesowego określających m.in. "pozycję ustrojową" tego rodzaju podmiotu. Nie istnieje przy tym żaden przepis prawa, który w sposób wyraźny i jednoznaczny zakazywałby wspólnocie mieszkaniowej nabywać prawa ochronne na znaki towarowe na własną rzecz.
Co równie istotne, rekonstruując twierdzenie o rażącym naruszeniu powyższych przepisów prawa strona w żaden sposób nie wyjaśnia, dlaczego powoływane przez nią naruszenia (przy założeniu, że do nich w ogóle doszło), są tego rodzaju, że skutki społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte tą wadą kwalifikowaną, uzasadnia wyeliminowanie decyzji z 30 października 2013 r. z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Jak podkreślono wyżej, nawet zaistnienie naruszenia jasnego przepisu prawa może nie uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeżeli nie będą za tym przemawiać skutki społeczno-gospodarcze.
Niezasadne są również twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie, która, posługując się wykładnią prawa, odmawia wspólnocie mieszkaniowej możliwości nabywania prawa ochronnego na znak towarowy (na własną rzecz).
W myśl art. 6 zd. 2 uwl wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Z art. 2 ust. 1 i 2 uwl wynika, że odrębną nieruchomość tzw. lokalową, mogą stanowić: samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu (np. użytkowy, usługowy, itp.). Samodzielnym lokalem mieszkalnym jest przy tym wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Mieszczą się więc w tej definicji lokal mieszkalne i niemieszkalne sensu stricto np. przeznaczone na najem krótkoterminowy.
Z regulacji ustawy o własności lokali wynika, że wspólnota mieszkaniowa powstaje, gdy w danym budynku mamy do czynienia: (1) tylko z lokalami mieszkalnymi, (2) tylko z lokalami o innym przeznaczeniu (np. usługowymi), (3) w przypadku mieszanym. Wspólnota powołana jest przy tym, mówiąc w pewnym uproszczeniu, do zarządzania nieruchomością wspólną i "ułatwiania" funkcjonowania właścicieli poszczególnych lokali wchodzących w jej skład.
Na tle niniejszej sprawy mamy do czynienia ze wspólnotą mieszkaniową funkcjonującą w budynku, w którym wydzielone i stanowiące przedmiot odrębnej własności innych podmiotów lokale, są wykorzystywane w celach hotelowych (ogólnie mówiąc wynajmowane). Nie może więc budzić wątpliwości, że tego rodzaju działalność wykorzystuje części wspólne obiektu np. hole, windy, klatki schodowe, recepcję, zaplecze infrastrukturalne, itp. Ta infrastruktura zarządzana jest więc przez wspólnotę mieszkaniową. Niezależnie więc od prawa nabywania przez wspólnotę mieszkaniową własności odrębnych lokali na własną rzecz w celu zaspokajania potrzeb wspólnych, wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa ochronne na znaki towarowe, jeżeli pozostaje to w związku z jej działalnością, nakierowaną na potrzebę zarządzania i gospodarowania nieruchomością wspólną. W tej sprawie taka sytuacja występowała.
Nie jest przy tym przeszkodą to, że wspólnota mieszkaniowa nie prowadzi działalności gospodarczej w klasycznym ujęciu. Może bowiem skutecznie podejmować taką aktywność w celu zaspokajania potrzeb współwłaścicieli lokali ją tworzących. Stan taki przewiduje również prawodawca, który w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT, który zwalnia od podatku dochody (...) wspólnot mieszkaniowych, (...) uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.
W powyższej sytuacji skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona i jako taka podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.